Qobustan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(026)-471/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qobustan rayonu İş № e-2(026)-471/2022 16.11.2022 QOBUSTAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyev Mirələm Qoçu oğlunun sədrliyi, Ağaliyev Məmmədağa Mustafa oğlunun katibliyi ilə, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iştirakı ilə, iddiaçı "xxxx" MM QBKT-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 3683,33 manat əsas, 27,97 manat faiz olmaqla, cəmi 3711,30 manat borcun və 57,15 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun "xxxx" MM QBKT-nin xeyrinə tutulmasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MM QBKT cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 3683,33 manat əsas, 27,97 manat faiz olmaqla, cəmi 3711,30 manat borcun və 57,15 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun "xxxx" MM QBKT-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MM QBKT iddianı onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasinda baglanmiş 29 noyabr 2019-cu it tarixli, **********0902 saylı Azərbaycan Respublikasi Prezidenti cənab İlham Əliyevin 28 fevral 2019-cu it tarixli "Azərbaycan Respublikasinda fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə baglı əlavə tədbirləri haqqında" Fərmanin 6-cı maddəsinə uyğun olaraq güzəştli kredit (Restrukturizasiya) müqaviləsinin 1.1-ci bəndinə əsasən, kredit alanin vaxti keçmiş əsasən kredit borcunun bu müqavilə imzalanan tarixə 3860,69 manat qalıq məbləği, illik 1% faiz dərəcəsi olmaqla və 1 (bir) il güzəşt müddəti müəyyən edilməklə 5 (beş) il müddətinə vaxti keçmiş kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilmişdir. Hamin kredit müqaviləsinə əlavə hesab edilən ödəniş cədvəlinə əsasən borclunun bir il güzəşt müddətində hər ay 3,32 manat, dörd il müddətində isə hər ay 82,11 manat olmaqla bərabər hissələrdə ödəniş etməsi razılaşdırılmışdır. Kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliklərin icrasina təminat olaraq eyni tarixli, **********0902 -1221440 saylı zaminlik müqaviləsi ilə Cavabdeh2 Rahim oglu zamin qismində sözügedən kredit müqavilələrinin tərəfi olmuşdur. Zaminlik müqaviləsinin 1.1-ci maddəsinə əsasən, zamin, kredit alan tərəfindən öhdəliklərinə hər -hansi səbəbdən əməl edilmədiyi hallarda əsas borcu, həmin borca hesablanmiş faiz, cərimələri, nəzərdə tutulan digər odəniş və dəymiş zərəri kredit verənə tam şəkildə ödəməyi öz öhdəsinə götürür. 19 sentyabr 2022-ci il tarixinə olan maliyyə arayışına asasan Cavabdeh1 kredit müqaviləsi üzrə borcun məbləği 3683,33 manat əsas, faiz borcu üzrə 27,97 manat olmaqla cəmi 3711,30 manat təşkil edir. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 Rahim oğlundan müştərək qaydada 3683,33 manat əsas, 27.97 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3711,30 məbləğində borcun və 57,15 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulub "xxxx" MM QBKT-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. "xxxx" MM QBKT-nin nümayəndəsi məhkəməyə teleqram göndərərək mülki işə nümayəndənin iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh1 izahat verərək göstərdi ki, "xxxx" MM QBKT ilə arasında bağlanmış 29 noyabr 2019-cu il tarixli, **********0902 saylı kredit müqaviləsinə asasan 3860,69 manat kredit götürmüş və kredit müqavilələrinə əsasən yaranmış öhdəliklərin icrasına təminat olaraq Cavabdeh2 bank qarşısında zamin etmişdir. Banka olan borcunu maddi vəziyyəti çətin olduğu üçün ödəyə bilməmişdir. Banka olan borcunu hissə-hissə ödəyəcəkdir. Cavabdeh2 izahat verərək göstərdi ki, "xxxx" MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 29 noyabr 2019-cu il tarixli, **********0902 saylı kredit müqaviləsinə asasan Cavabdeh1 3860,69 manat kredit götürmüş və kredit müqavilələrinə əsasən yaranmış öhdəliklərin icrasına təminat olaraq onunla bank arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Banka olan borcu hissə-hissə ödəyəcəklər. Məhkəmə iddia ərizəsini nəzərdən keçirib, cavabdehlərin izahatını dinləyib, işdə olan sənədləri araşdırıb hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. 29 noyabr 2019-cu il tarixli, **********0902 saylı kredit (restrukturizasiya) müqavilənin surətində göstərilir ki, "xxxx" MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasında kredit müqaviləsi bağlanmış və Cavabdeh1 illik faiz dərəcəsi 1 % olmaqla 3860,69 manat kredit verilmişdir. 29 noyabr 2019-cu il tarixli, **********0***-******* saylı zaminlik müqavilələrinin surətlərindən görünür ki, "xxxx" MM QBKT ilə Cavabdeh2 arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Borcalan bank qarşısında öz öhdəliklərinin icrasını lazımi səviyyədə təmin etmədikdə bank zamindən verilmiş kreditin və ona hesablanmış faiz borcunun vaxtından əvvəl qaytarılmasını tələb edə bilər. "xxxx" MM QBKT-in 19 sentyabr 22022-ci il tarixli maliyyə arayışının surətindən görünür ki, Cavabdeh1 "xxxx" ASC-yə 3683,33 manat əsas və 27,97 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3711,30 manat məbləğində borcu vardır. Müəyyən edildi ki, iddiaçı "xxxx" MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 29 noyabr 2019-cu il tarixli, **********0902 saylı kredit müqaviləsinə asasan Cavabdeh1 illik faiz dərəcəsi 1 % olmaqla 3860,69 manat kredit verilmişdir. Həmin kreditin təminatı olaraq bankla Cavabdeh2 arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 banka 3683,33 manat əsas, 27,97 manat faiz olmaqla, cəmi 3711,30 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi, icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin tələblərinə görə özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 3683,33 manat əsas, 27,97 manat faiz olmaqla, cəmi 3711,30 manat borc və 57,15 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınıb "xxxx" MM QBKT-nin xeyrinə ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 230, 233 və 360-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 3683,33 manat əsas, 27,97 manat faiz olmaqla, cəmi 3711,30 manat borc və 57,15 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınıb "xxxx" MM QBKT-in xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Qobustan rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Mirələm Quliyev