Qobustan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(026)-486/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qobustan rayonu İş № e-2(026)-486/2022 11.11.2022 QOBUSTAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Qobustan Rayon Məhkəməsinin hakimi Quliyev Mirələm Qoçu oğlu, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh 06 fevral 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə kredit borcuna görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, cəmi 362,84 manat borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması, tələblərin 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə İddiaçı ASC-nin «Sumqayıt» filialı ilə cavabdeh –Cavabdeh arasında 06 dekabr 2021-ci il tarixdə bağlanmış SULMB-06073 saylı saxlanc girov müqaviləsi üzrə girov qoyulmuş 3 ədəd cəmi çəkisi – 12,5 qr, 583 əyarlı üzüklərə yöbəldilməsi, həmin qızıl-zinət əşyalarının açıq hərracda sataraq əldə edilmiş vəsaitdən 362,84 manat məbləğində pulun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun bankın hesabına ödənilməsi, vəsaitin yetərli olmadığı halda qalan borcun Cavabdeh ümumi qaydada tutulması tələbinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi İddiaçı ASC ərizə ilə Qobustan Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Cavabdeh 06 fevral 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə kredit borcuna görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, cəmi 362,84 manat borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması, tələblərin 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə İddiaçı ASC-nin «Sumqayıt» filialı ilə cavabdeh –Cavabdeh arasında 06 dekabr 2021-ci il tarixdə bağlanmış SULMB-06073 saylı saxlanc girov müqaviləsi üzrə girov qoyulmuş 3 ədəd cəmi çəkisi – 12,5 qr, 583 əyarlı üzüklərə yöbəldilməsi, həmin qızıl-zinət əşyalarının açıq hərracda sataraq əldə edilmiş vəsaitdən 362,84 manat məbləğində pulun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun bankın hesabına ödənilməsi, vəsaitin yetərli olmadığı halda qalan borcun Cavabdeh ümumi qaydada İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC-nin Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB06073 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 29% dərəcəsi olmaqla 12 ay müddətinə 600 manat məbləğində cavabdehə kredit verilmişdir. Həmin kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə İddiaçı ASC-nin «Sumqayıt» filialı ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı saxlanc girov müqaviləsi bağlanaraq 3 ədəd, 583 əyarlı, cəmi çəkisi – 12,5 qr olan üzüklər kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə borc alan Cavabdeh kredit üzrə hesablanmış dəbbə pulunu (cərimə, penya), faizləri və əsas borc məbləğini tam və vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürsə də, kreditin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımı qaydada icra etməmişdir. Bu barədə dəfələrlə yazılı və şifahi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq cavabdehlər öhdəliyinin icra edilməsindən qərəzli olaraq yayınmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış olan kreditin ödəniş cədvəli əsasında, hər ayın 06-dan gec olmayaraq ayda 58,2 (əlli səkkiz manat 20 qəpik) manat ödəniş etməli olduğu halda öhdəliklərini vaxtı-vaxtında və lazımı qaydada icra etməmişdir. Təqdim olunan 03 oktyabr 2022-ci il tarixinə olan maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcunun məbləği əsas borca görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, borcun cəmi məbləği 362,84 manat təşkil edir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş materiallarından görünür ki, ərizə 06 oktyabr 2022-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Məhkəmə, Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmusu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. İddiaçı ASC-nin 03 oktyabr 2022-ci il tarixinə olan maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcunun məbləği əsas borca görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, borcun cəmi məbləği 362,84 manat təşkil edir. İddiaçı ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsinin surətindən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında kredit müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı ASC-nin 14 iyul 2022-ci il tarixli bildirişin surətindən görünür ki, Cavabdeh borcun ödənilməsi üçün xəbərdarlıq edilmişdir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, onun iddiaçının qarşısında icra edilməmiş kredit öhdəlikləri vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.7-ci maddəsinə görə borclu pul məbləğinin ödənilməsini gecikdirdikdə, əgər kreditor digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmirsə, gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə görə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənnin 77-ci maddəsinin tələblərinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Cavabdeh 06 fevral 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə kredit borcuna görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, cəmi 362,84 manat pul və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulmalı, tələblərin 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə İddiaçı ASC-nin «Sumqayıt» filialı ilə cavabdeh –Cavabdeh arasında 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB- 06073 saylı saxlanc girov müqaviləsi bağlanaraq girov qoyulmuş 3 ədəd 583 əyarlı, cəmi çəkisi 12,5 qram olan üzüklərə yönəldilməli, həmin qızıl-zinət əşyalarının açıq hərracda sataraq əldə edilmiş vəsaitdən 362,84 manat məbləğində pulun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsinə yetərli olmadığı halda qalan borc Cavabdeh ümumi qaydada tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-220 və 222-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. Cavabdeh 06 fevral 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə kredit borcuna görə 302,92 manat, faiz borcuna görə 18,11 manat, cərimə borcuna görə 41,81 manat olmaqla, cəmi 362,84 manat və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Tələblər 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə İddiaçı ASC-nin «Sumqayıt» filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06 dekabr 2021-ci il tarixli SULMB-06073 saylı saxlanc girov müqaviləsinə əsasən girov qoyulmuş 3 ədəd 583 əyarlı, cəmi çəkisi 12,5 qram olan üzüklərə yönəldilsin. Həmin qızıl-zinət əşyaları açıq hərracda satılsın, əldə edilmiş vəsaitdən 362,84 manat və 30 manat məbləğində dövlət rüsumu bankın hesabına ödənilsin. Əldə edilmiş vəsait yetərli olmadığı halda qalan borc Cavabdeh ümumi qaydada İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Qobustan Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Mirələm Quliyev