Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(027)-1050/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № e-2(027)-1050/2022 19.04.2022 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən hakim Həsənov Rahim Təşəkkül oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, HOFFMANN mini soba üçün 158,1 (bir yüz əlli səkkiz manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 15,9 (on beş manat, doxsan qəpik) manat cərimə, 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, LG LED TV, Sonorous Surefix asqı üçün 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 62,4 (altmış iki manat, qırx qəpik) manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 861 manat borc və 30 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 17.03.2021-ci il tarixli müqavilələrinə əsasən, HOFFMANN mini soba və LG LED TV, Sonorous Surefix asqı almış və nəticədə 861 (səkkiz yüz altmış bir) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 163,1 (bir yüz altmış üç manat, on qəpik) manat (3 ay x 52,7 manat + 5 manat ilkin ödəniş), HOFFMANN mini soba üçün ümumilikdə, 174 (bir yüz yetmiş dörd) manat olmaqla ondan, 158,1 (bir yüz əlli səkkiz manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 15,9 (on beş manat, doxsan qəpik) manat cərimə; 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat (18 ay x 34,7 manat + 0 manat ilkin ödəniş) LG LED TV, Sonorous Surefix asqı üçün ümumilikdə, 687 (altı yüz səksən yeddi) manat olmaqla ondan, 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 62,4 (altmış iki manat, qırx qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 5 manat təşkil edir. İddia ərizəsinin əsasında mülki iş başlanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh iddia tələbi ilə bağlı rəsmi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq o, məhkəməyə tələbə etirazını əsaslandıracaq heç bir sübut təqdim etməmişdir. Hesab edirəm ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin mübahisəsiz halları ondan ibarətdir ki, 17.03.2021-ci il tarixli müqavilələrinə əsasən, HOFFMANN mini soba və LG LED TV, Sonorous Surefix asqı almış və nəticədə 861 (səkkiz yüz altmış bir) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 163,1 (bir yüz altmış üç manat, on qəpik) manat (3 ay x 52,7 manat + 5 manat ilkin ödəniş), HOFFMANN mini soba üçün ümumilikdə, 174 (bir yüz yetmiş dörd) manat olmaqla ondan, 158,1 (bir yüz əlli səkkiz manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 15,9 (on beş manat, doxsan qəpik) manat cərimə; 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqısatqı qiyməti 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat (18 ay x 34,7 manat + 0 manat ilkin ödəniş) LG LED TV, Sonorous Surefix asqı üçün ümumilikdə, 687 (altı yüz səksən yeddi) manat olmaqla ondan, 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 62,4 (altmış iki manat, qırx qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi 21 fevral 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdehin 17.03.2021-ci il tarixdə bağlanmış müqavilələr üzrə ödənilməmiş 861 manat borcu qalmışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 17.03.2021-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh HOFFMANN mini soba və LG LED TV, Sonorous Surefix asqı almışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş “Əşyaların təhvil-təslim Aktı”ndan görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən HOFFMANN mini soba və LG LED TV, Sonorous Surefix asqı tam qüsursuz halda aldığını imzasıyla təsdiq etmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş 02.02.2022-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəlikləri gecikdirməsi barədə xəbərdarlıq edilmiş, öhdəliyi yerinə yetirmədiyi təqdirdə aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş 22.02.2022-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Cavabdeh tərəf iddia tələbinə dair etirazını əsaslandıracaq hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi cavabdeh tərəfindən öhdəliyin icra edilməməsi öz təsdiqini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür (maddə 567). Alğısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda tərəflər arasında müqavilə bağlanmışsa, alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir ( maddə 600). Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur (maddə 600.2). Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı–satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər (maddə 600.4). Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-445.2.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməmiş və bunun nəticəsində onun iddiaçı "xxxx" MMC qarşısında borcu yaranmışdır. Məhkəmə tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, cərimənin məbləği yüksək həddə hesablandığından onun azaldılması tərəflərin mənafeyinə uyğundur və məhkəmə borcluya hesablanmış cəriməni 17.03.2021-ci il tarixli, 22383044 nömrəli müqavilə üzrə 2 manat və 17.03.2021-ci il tarixli, 22383038 nömrəli müqavilə üzrə isə 6 manat məbləğində müəyyən edir. Mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəalarını əsas götürərək hesab edirəm ki, Cavabdeh üzərinə düşən öhdəlikləri tam və lazımi qaydada icra etmədiyindən 17.03.2021-ci il tarixli, 22383044 nömrəli müqavilə üzrə 158,1 manat əsas və 2 manat cərimə, 17.03.2021-ci il tarixli, 22383038 nömrəli müqavilə üzrə 624,6 manat əsas və 6 manat cərimə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, HOFFMANN mini soba üçün 158,1 (bir yüz əlli səkkiz manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 2 (iki) manat cərimə, 17.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, LG LED TV, Sonorous Surefix asqı üçün 624,6 (altı yüz iyirmi dörd manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6 (altı) manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 790,7 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rahim Həsənov