Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(027)-1733/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № e-2(027)-1733/2022 04.10.2022 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov İlqar Aslan oğlunun sədrliyi, Hacıyev Əmiraslan Arif oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsinin ləğvi, kreditin, faizlərin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 8271***-*******02L saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi və Cavabdeh 5948 (beş min doqquz yüz qırx səkkiz) manat 86 qəpik əsas borc, 298 (iki yüz doxsan səkkiz) manat 64 qəpik faiz borcu, 11 (on bir) manat 59 qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 6259 (altı min iki yüz əlli doqquz) manat 08 qəpik borc və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 82 (səksən iki) manat 60 qəpik məbləğində pul vəsaitinin alınıb İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X1 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, mülki işə onların iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdi. İddiaçı ASC iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ASC ilə bağlanmış 8271***- *******02L saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli əsas kredit limiti razəlaşmasına əsasən Cavabdeh 36 ay müddətinə illik 19 % kreditdən istifadəyə görə haqq ödəmək şərti ilə 6500 (altı min beş yüz) manat məbləğində kredit verilmişdir. Lakin, kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini bank qarşısında tam icra etməyən cavabdehin xx.xx.2022-ci il tarixə İddiaçı ASC-yə 5948.86 manat məbləğində əsas kredit borcu, 298.64 manat məbləğində kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış faiz borcu, 11,59 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 6259 (altı min iki yüz əlli doqquz) manat 08 qəpik məbləğində vəsait borcu qalmaqdadır. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və bildirişlə müraciət olunmağına baxmayaraq, kreditin və kreditdən istifadəyə görə faizlərin ödənilməsi üçün tədbir görülməmiş, müqavilələrdən irəli gələn öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməmişdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq, Cavabdeh ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 8271***-*******02L saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi və Cavabdeh 5948 (beş min doqquz yüz qırx səkkiz) manat 86 qəpik əsas borc, 298 (iki yüz doxsan səkkiz) manat 64 qəpik faiz borcu, 11 (on bir) manat 59 qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 6259 (altı min iki yüz əlli doqquz) manat 08 qəpik borc və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 82 (səksən iki) manat 60 qəpik məbləğində pul vəsaitinin alınıb İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İş üzrə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada məhkəmənin yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat verməmişdir. Оnа görə də Azərbaycan Respublikası МPМ-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə Cavabdeh iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iş sənədlərini tam, hərtərəfli və obyektiv tədqiq edərək, sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Belə ki, işə əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 8271***-*******02L saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli əsas kredit limiti razəlaşmasına əsasən Cavabdeh 36 ay müddətinə illik 19 % kreditdən istifadəyə görə haqq ödəmək şərti ilə 6500 (altı min beş yüz) manat məbləğində kredit verilmişdir. İşə əlavə olunmuş ödəniş qrafikinin surətində görünür ki, İddiaçı ASC Cavabdeh 8271***- *******02L saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli əsas kredit limiti razəlaşmasına əsasən Cavabdeh 36 ay müddətinə illik 19 % kreditdən istifadəyə görə haqq ödəmək şərti ilə 6500 (altı min beş yüz) manat məbləğində kredit verilib və aylar üzrə ödəniş məbləğləri müəyyən olunub. İşə əlavə olunmuş xx.xx.2022-ci il gtarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-nə 5948 (beş min doqquz yüz qırx səkkiz) manat 86 qəpik əsas borc, 298 (iki yüz doxsan səkkiz) manat 64 qəpik faiz borcu, 11 (on bir) manat 59 qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 6259 (altı min iki yüz əlli doqquz) manat 08 qəpik məbləğində borcu yaranmışdır. İşə əlavə olunmuş ödəniş qəbzlərdən görünür ki, xx.xx.2022-ci il tarixli, ********* nömrəli mədaxil qəbzinə əsasən İddiaçı ASC tərəfindən iddia ərizəsinə görə 82 (səksən iki) manat 60 qəpik dövlət rüsumu ödənilmişdir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh kredit müqaviləsi əsasında İddiaçıSC-dən kredit almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda, göstərilən müqavilə əsasında kredit məbləğini və həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş faizləri iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh kredit müqaviləsi əsasında iddiaçıdan kredit vəsaitini almasına dair hüququndan istifadə etmiş, kredit vəsaitini, həmin kreditdən yaranan faiz borclarını ödəməli olmasına dair vəzifəsini isə icra etməyərək, pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də, məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı ASC verdiyi krediti və həmin kreditə hesablanmış faizləri və digər ödənişləri cavabdehdən tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 425.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərdən hər biri öz hüquqlarını həyata keçirərəkən və vəzifələrini icra edərkən şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərərə və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələrinə görə kreditorun qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi icranın gecikdirilməsi hesab olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 449.4-cü maddəsinə əsasən özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Azərbaycan Respublikası MM-nin 741 və 742.1-ci maddələrinə əsasən əgər tərəflər arasındakı müqavilədə borcun qaytarılmasına dair müddət nəzərdə tutulmuşdursa, borclu aldığı kredit məbləğini faizləri ilə birlikdə həmin müddət bitənədək qaytarmalıdır. Həmin Məcəllənin 428.4 və 743-cü maddələrinə əsasən əgər borclu ödəniş qabiliyyətini itirərsə və ya şərtləşdirilmiş təminatı azaldarsa, yaxud ümumiyyətlə, belə təminat verə bilməzsə, kreditor dərhal icranı tələb edə bilər. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 8.1.3-cü maddəsinin tələbinə əsasən iddianın qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda - 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan hissənin 1%-i məbləğində rüsum ödənilir. Belə ki sözü gedən iddia ərizəsilə bağlı iddiaçı tərəfindən 82 (səksən iki) manat 60 qəpik məbləğində dövlət rüsumu ödənilib. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Şərh edilənləri nəzərə alaraq, məhkəmə Cavabdeh ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, 82710***-*******02L saylı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsini və Cavabdeh 5948 (beş min doqquz yüz qırx səkkiz) manat 86 qəpik əsas borc, faiz borcu üzrə 298 (iki yüz doxsan səkkiz) manat 64 qəpik, 01 (bir) manat 59 qəpik cərimə borcu, cəmi 6249 (altı min iki yüz qırx doqquz) manat 08 qəpik borc və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 82 (səksən iki) manat 60 qəpik məbləğində pul vəsaiti alınıb İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsini məqsədə müvafiq hesab edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 80-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 106.1-ci maddəsinə görə, işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 385, 739-cu, Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, 82710***-*******02L saylı kredit müqaviləsi ləğv edilsin. Cavabdeh 5948 (beş min doqquz yüz qırx səkkiz) manat 86 qəpik əsas borc, faiz borcu üzrə 298 (iki yüz doxsan səkkiz) manat 64 qəpik, 01 (bir) manat 59 qəpik cərimə borcu, cəmi 6249 (altı min iki yüz qırx doqquz) manat 08 qəpik borc və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 82 (səksən iki) manat 60 qəpik məbləğində pul vəsaiti alınıb İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi göndən bir ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: İlqar Məmmədov