Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(027)-2029/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № e-2(027)-2029/2022 09.09.2022 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən hakim Həsənov Rahim Təşəkkül oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar üçün 249,2 (iki yüz qırx doqquz manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 24,8 (iyirmi dörd manat səksən qəpik) manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə GORENJE ÜTÜ üçün 78,4 (yetmiş səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 7,6 (yeddi manat altmış qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 360 (üç yüz altmış) manat məbləğində pulun və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar, GORENJE ÜTÜ almış və nəticədə 360 (üç yüz altmış) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 747,6 (yeddi yüz qırx yeddi manat altmış qəpik) manat (yəni 12 ay x 62,3 manat + 0 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu **********20928 SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar üçün ümumilikdə 274 (iki yüz yetmiş dörd) manat olmaqla, ondan 249,2 (iki yüz qırx doqquz manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 24,8 (iyirmi dörd manat səksən qəpik) manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 117,6 (bir yüz on yeddi manat altmış qəpik) manat (12 ay x 9,8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) GORENJE ÜTÜ üçün ümumilikdə 86 (səksən altı) manat olmaqla ondan 78,4 (yetmiş səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 7,6 (yeddi manat altmış qəpik) manat cərimə borcu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 537,6 manat təşkil edir. İddia ərizəsinin əsasında mülki iş başlanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-284-5.3-cü maddələrinə əsasən Ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh iddia tələbi ilə bağlı rəsmi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq o, məhkəməyə tələbə etirazını əsaslandıracaq heç bir sübut təqdim etməmişdir. Hesab edirəm ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin mübahisəsiz halları ondan ibarətdir ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar, GORENJE ÜTÜ almış və nəticədə 360 (üç yüz altmış) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 249,2 (iki yüz qırx doqquz manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 24,8 (iyirmi dörd manat səksən qəpik) manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 78,4 (yetmiş səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 7,6 (yeddi manat altmış qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 360 (üç yüz altmış) borcu qalmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi 23 iyul 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdehin xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixlərdə bağlanmış müqavilələr üzrə ödənilməmiş 360 manat borcu qalmışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar, GORENJE ÜTÜ almışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş “Əşyaların təhvil-təslim Aktı”ndan görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar, GORENJE ütünü tam qüsursuz halda aldığını imzasıyla təsdiq etmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş xx.xx.2022-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəlikləri gecikdirməsi barədə xəbərdarlıq edilmiş, öhdəliyi yerinə yetirmədiyi təqdirdə aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş xx.xx.2022-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Cavabdeh tərəf iddia tələbinə dair etirazını əsaslandıracaq hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi cavabdeh tərəfindən öhdəliyin icra edilməməsi öz təsdiqini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür (maddə 567). Alğısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda tərəflər arasında müqavilə bağlanmışsa, alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir ( maddə 600). Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur (maddə 600.2). Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı–satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər (maddə 600.4). Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-445.2.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməmiş və bunun nəticəsində onun iddiaçı "xxxx" MMC qarşısında borcu yaranmışdır. Mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəalarını əsas götürərək hesab edirəm ki, Cavabdeh üzərinə düşən öhdəlikləri tam və lazımi qaydada icra etmədiyindən xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 249,2 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 78,4 məbləğində ödənilməmiş hissə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, cərimənin məbləği yüksək həddə hesablandığından onun azaldılması tərəflərin mənafeyinə uyğundur və məhkəmə borcluya hesablanmış cəriməni xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 2 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 1 manat məbləğində müəyyən edir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********20928 olan SAMSUNG GALAXY A10S, İMEİ kodu **********79826 HUAWEİ Y6 markalı telefonlar üçün 249,2 (iki yüz qırx doqquz manat iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 2 (iki) manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə GORENJE ÜTÜ üçün 78,4 (yetmiş səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 (bir) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 330,6 (üç yüz otuz manat altmış qəpik) manat məbləğində pul və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rahim Həsənov