Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(027)-687/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № e-2(027)-687/2022 11.03.2022 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən hakim Həsənov Rahim Təşəkkül oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 07.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********35691 olan X1 8 markalı telefon üçün 149,6 (bir yüz qırx doqquz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 14,4 (on dörd manat qırx qəpik) manat cərimə, 26.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN üçün 66,9 (altmış altı manat doxsan qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6,1 (altı manat on qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 237 (iki yüz otuz yeddi) manat məbləğində pulun və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə 07.02.2020-ci il və 26.08.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ kodu **********35691 olan X1 8 markalı telefon, Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN almış və nəticədə 237 (iki yüz otuz yeddi) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 07.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 602,4 (altı yüz iki manat qırx qəpik) manat, İMEİ kod **********35691 olan X1 8 markalı telefon üçün ümumilikdə 164 (bir yüz altmış dörd) manat olmaqla, ondan 149,6 (bir yüz qırx doqquz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 14,4 (on dörd manat qırx qəpik) manat cərimə; 26.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 205,2 (iki yüz beş manat iyirmi) manat olan Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN üçün ümumilikdə 73 (yetmiş üç) manat olmaqla ondan 66,9 (altmış altı manat doxsan qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 6,1 (altı manat on qəpik) manat cərimə borcu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 591,1 manat təşkil edir. İddia ərizəsinin əsasında mülki iş başlanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh iddia tələbi ilə bağlı rəsmi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq o, məhkəməyə tələbə etirazını əsaslandıracaq heç bir sübut təqdim etməmişdir. Hesab edirəm ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin mübahisəsiz halları ondan ibarətdir ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 07.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********21972 olan X1 8 markalı telefon, 26.08.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN almış və nəticədə 237 (iki yüz otuz yeddi) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh 07.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 149,6 (bir yüz qırx doqquz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 14,4 (on dörd manat qırx qəpik) manat cərimə, 26.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 66,9 (altmış altı manat doxsan qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6,1 (altı manat on qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 237 (iki yüz otuz yeddi) borcu qalmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi 19 yanvar 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdehin 07.02.2020-ci il və 26.08.2020-ci il tarixdə bağlanmış müqavilələr üzrə ödənilməmiş 237 manat borcu qalmışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 07.02.2020-ci il tarixli və 26.08.2020-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh İMEİ kodu **********35691 olan X1 8 markalı telefon, Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN almışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş “Əşyaların təhvil-təslim Aktı”ndan görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********35691 olan X1 8 markalı telefonu, Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN-ı tam qüsursuz halda aldığını imzasıyla təsdiq etmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş 03.01.2022-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəlikləri gecikdirməsi barədə xəbərdarlıq edilmiş, öhdəliyi yerinə yetirmədiyi təqdirdə aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş 21.01.2022-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Cavabdeh tərəf iddia tələbinə dair etirazını əsaslandıracaq hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi cavabdeh tərəfindən öhdəliyin icra edilməməsi öz təsdiqini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür (maddə 567). Alğısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda tərəflər arasında müqavilə bağlanmışsa, alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir ( maddə 600). Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur (maddə 600.2). Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı–satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər (maddə 600.4). Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-445.2.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməmiş və bunun nəticəsində onun iddiaçı "xxxx" MMC qarşısında borcu yaranmışdır. Mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəalarını əsas götürərək hesab edirəm ki, Cavabdeh üzərinə düşən öhdəlikləri tam və lazımi qaydada icra etmədiyindən 07.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 149,6 manat, 26.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 66,9 məbləğində ödənilməmiş hissə, 6,1 manat cərimə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, cərimənin məbləği yüksək həddə hesablandığından onun azaldılması tərəflərin mənafeyinə uyğundur və məhkəmə borcluya hesablanmış cəriməni 07.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 1 manat məbləğində müəyyən edir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. 07.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********35691 olan X1 8 markalı telefon üçün 149,6 (bir yüz qırx doqquz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 (bir) manat cərimə, 26.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə Saçqırxan, Philips, Fen, HOFFMANN üçün 66,9 (altmış altı manat doxsan qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6,1 (altı manat on qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 223,6 (iki yüz iyirmi üç manat altmış qəpik) manat məbləğində pul və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rahim Həsənov