Daşkəsən Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(030)-423/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Daşkəsən rayonu İş № e-2(030)-423/2024 02.07.2024 DAŞKƏSƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Daşkəsən Rayon Məhkəməsinin hakimi X1, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borc tələbinə dair iddia ərizəsinə məhkəmənin binasında, sadələşdirilmiş məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı borc tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 267.82 manat borcun və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən Cavabdeh 16 may 2024-cü il tarixli bildiriş göndərilərək, məhkəmə bildirişini rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaçının tələbinə dair etiraz və mülahizələrini məhkəməyə təqdim etmək hüququ izah olunmuşdur. Lakin cavabdeh tərəfindən etiraz və mülahizə məhkəməyə daxil olmamışdır. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı “Kredit müqaviləsi”nə əsasən borcluya 18 ay müddətinə illik 27 faiz dərəcəsi ilə 5080 manat məbləğində kredit verilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı “Girov müqaviləsi”nə borc ödhədliyinin təminatı qismində Cavabdeh məxsus 583 əyyarlı, 76 qram çəkidə 5 ədəd qızıl-zinət əşyaları bankın pul anbarına saxlanca verilmişdir. Cavabdeh əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və kreditin təsdiq olunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pozmuşdur. Dəfələrlə cavabdehə şifahi və yazılı xəbərdalıq olunsa da, banka heç bir ödəniş etməmiş, maddi imkanı olmadığı və qızılları sataraq əldə olunmuş vəsait ilə borcun ödənilməsini xahiş etmişdir. Borcalana xx.xx.2024-cü tarixində girovda olan qızıl-zinət əşyalarının satılacağı barədə bildiriş ünvanlanmışdır. Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında AR Qanunun tələblərinə əsasən xx.xx.2024-cü il tarixində girovda olan qızıl-zinət əşyaları 5168 manat ( 1qram-68manat) məbləğ dəyərində satılmışdır. Satışdan sonra xx.xx.2024cü il tarixində borcalana satış barədə və qalıq borcun ödənilməsi barədə bildiriş ünvanlanıb. Cari günədək cavabdeh tərəfindən heç bir ödəniş aparılmayıb. 14 may 2024cü il tarixinə cavabdehin 267.82 manat faiz borcu yaranmışdır. Odur ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı “Kredit müqaviləsi” üzrə 267.82 manat borcun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsini xahiş edirik. İşin hallarını, iddia tələbinin dəlillərini iş materialları ilə birlikdə araşdırıb və işin hallarına hüquqi qiymət verərək aşağıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə olunmuş; xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 “Kredit müqavilə”sinin surətindən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 13 dekabr 2023-cü il tarixli 800805- 706221/1 saylı “Kredit müqaviləsi”nə əsasən sonuncuya 18 ay müddətinə illik 27 faiz dərəcəsi ilə 5080 manat məbləğində kredit verilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 “Girov müqavilə”sinin surətindən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 13 dekabr 2023-cü il tarixli 800805- 706221/1 saylı “Kredit müqaviləsi” üzrə borc alanın öhdəliklərinin icrasının təminatı kimi bu müqavilənin 3-cü bəndində qeyd edilmiş əmlakı banka girov qoyur. 14 may 2024-cü il tarixli nömrəli Maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı “Kredit müqaviləsi” üzrə 267.82 manat borcu mövcuddur və kredit müqaviləsi üzrə gecikmə 120 gün təşkil edir. 14 may 2024-cü il tarixli **********59 nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. 18 mart 2024-cü il tarixli 800/800/0076/2024 nömrəli bildirişdən görünür ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 800805- 706221/1 saylı kredit müqaviləsinin təminatı kimi girov qoyulan 583 əyyarlı, 76 qram çəkidə qızıl 5168 manata satılmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixində qızıl-zinət əşyalarının girov qoyulmuş kreditin ödənilməsinə yönəldilmişdir. Beləliklə, işin faktiki hallarından görünür ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən cavabdehə illik 27 faiz dərəcəsi ilə 18 ay müddətinə 5080 manat məbləğində kredit verilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı “Girov müqaviləsi”nə borc ödhədliyinin təminatı qismində Cavabdeh məxsus 583 əyyarlı, 76 qram çəkidə 5 ədəd qızıl-zinət əşyaları bankın pul anbarına saxlanca verilmişdir. Cavabdehə borcun ödənilməsi barədə xəbərdarlıqlar göndərilsə də, cavabdeh tərəfindən borc məbləği ödənilməmişdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə hesab edir ki, iddiaçı borcun ödənilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlı olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, borc ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan öz vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. 445.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin borc vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına borc vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Beləliklə, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən iş üzrə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 800805-706221/1 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 267.82 manat borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 manat tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Həmin Məcəllənin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. Həmin Məcəllənin 10-1.3-cü maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı, habelə “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə mülki işlər üzrə məhkəmə icraatı, o cümlədən ərizə, şikayət və digər sənədlərin göndərilməsi, qəbulu, habelə məhkəmə sənədlərinin məhkəməyə və proses iştirakçılarına çatdırılması “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə həyata keçirilir. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrinə əsasən qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 267.82 manat borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 manat tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Kənan Vəliyev