Zaqatala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(033)-228/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zaqatala rayonu İş № e-2(033)-228/2025 05.03.2025 ZAQATALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Vüqar Nemət oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Əliyeva Ayşə İsrafil qızının katibliyi, Cavabdeh3 iştirakı ilə, İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı kredit borcunun qaytarılması tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Zaqatala Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə aşağıdakıları M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddia tələbinin dəlilləri: İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondu xx.xx.2024-cü il tarixdə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, cəmi borcu 7.467,11 (yeddi min dörd yüz altmış yeddi manat on bir qəpik) manat - bundan 2.751,57 (iki min yeddi yüz əlli bir manat əlli yeddi qəpik) manat əsas, 1.490,21 (bir min dörd yüz doxsan manat iyirmi bir qəpik) manat faiz, 2.849,13 (iki min səkkiz yüz qırx doqquz manat on üç qəpik) manat cərimə, kredit müqaviləsi bitəndən sonra AR Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 376,20 (üç yüz yetmiş altı manat iyirmi qəpik) manat faiz borcu və iş üzrə ödənilmiş 94,68 (doxsan dörd manat altmış səkkiz qəpik) manat dövlət rüsumunun cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 müştərək qaydada tutularaq, ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdehlər (Birgə Borcalanlar) Cavabdeh2 və Cavabdeh3 arasında bağlanmış ********* №-li 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 36 (otuz altı) ay müddətinə illik 26 (iyirmi altı) faiz dərəcəsi ilə 7.660 (yeddi min altı yüz altmış) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdehlər (Birgə Borcalanlar) Cavabdeh2 və Cavabdeh3 kredit verilərkən Cavabdeh1 ilə Bank arasında 120007019/ZM saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli Zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Bu müqavilənin müvafiq bəndinə əsasən faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və Borcalanın öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində Kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, Zamin və ya Zaminlər Kreditor qarşısında Borcalan ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. ********* №-li kredit müqaviləsinə 11 mart 2015-ci il tarixdə 01/15-ƏS nömrəli Əlavə Saziş bağlanmışdır. Müqaviləyə əsasən Kreditorun Borcalana (Birgə Borcalanlara) verdiyi kreditin qalıq məbləği 6.853,68 (altı min səkkiz yüz əlli üç ABŞ dolları altmış səkkiz sent) ABŞ dolları təşkil edir. Kreditin müddəti xx.xx.2019-cu il tarixədək təyin olunur. Əlavə Sazişə əsasən Cavabdeh1 ilə zaminlik müqaviləsi bağlanılır. Daha sonra ********* №-li 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə 18 yanvar 2017-ci il tarixdə 2 nömrəli Əlavə Saziş bağlanmışdır. Əlavə Sazişə əsasən Borcalanın Kreditor qarşısındakı kredit öhdəliyinin əsas borc qalığı (bundan sonra “restrukturizasiya edilmiş kredit”) konvertasiya edilməklə (1 USD=1.4 AZN) 7.112,50 (yeddi min bir yüz on iki manat əlli qəpik) manat təşkil edir. Borcalanın Kreditor qarşısındakı kredit öhdəliyinin qalığının tərkibini 5.080,36 (beş min səksən ABŞ dolları otuz altı sent) ABŞ dolları əsas borc, 1.633.26 (bir min altı yüz otuz üç ABŞ dolları iyirmi altı sent) ABŞ dolları faiz borcu, 62,47 (altmış iki ABŞ dolları qırx yeddi sent) ABŞ dolları cərimə borcu təşkil edir. Restrukturizasiya edilmiş kreditin müddəti xx.xx.2022-ci il tarixədək uzadılır. Kreditin üzrə Borcalan təfərindən bu Əlavə Saziş imzalandığı tarixdən etibarən illik 15 (on beş) faiz ödənilir. Əlavə Sazişə əsasən Cavabdeh1 ilə zaminlik müqaviləsi bağlanılır. Kredit müqaviləsinin müvafiq bəndinə əsasən borcalan bu müqavilə üzrə kreditin qaytarılması və faizlərin ödənilməsi öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə və kreditin bütün məbləğinin, kreditdən istifadəyə görə faizlərin və müqavilədə nəzərdə tutulmuş cərimələrin ödənilməsini tələb etməyə Bankın hüququ vardır. Borcun ödənilməsi barədə cavabdehlərə dəfələrlə şifahi müraciət olunmasına, habelə 12-5/2-H-41-2507/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli bildiriş məktublarının göndərilməsinə baxmayaraq, cavabdehlər borcun ödənilməsi üçün heç bir tədbir görməmişlər. Bank, tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdehlər həmin müqavilə üzrə üzərlərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişlər. Borcun gecikdirilməsini təsdiq edən maliyyə arayışından göründüyü kimi cavadehlər tərəfindən ödəniş cədvəlinin pozulması Bank lisenziyasının ləğvindən əvvəl, yəni Bankın fəaliyyət göstərdiyi dövrə təsadüf edir. Halbuki, cavabdehlər onlara verilmiş borc məbləğini ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq vaxtında qaytarsaydılar, Bank öz fəaliyyətində həmin pul vəsaitindən istifadə edərək mənfəət götürə bilərdi. xx.xx.2024-cü il tarixə Cavabdeh2 kredit üzrə cəmi borcu 7.467,11 (yeddi min dörd yüz altmış yeddi manat on bir qəpik) manat təşkil edir. Bundan 2.751,57 (iki min yeddi yüz əlli bir manat əlli yeddi qəpik) manat əsas, 1.490,21 (bir min dörd yüz doxsan manat iyirmi bir qəpik) manat faiz, 2.849,13 (iki min səkkiz yüz qırx doqquz manat on üç qəpik) manat cərimə, kredit müqaviləsi bitəndən sonra AR Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 376,20 (üç yüz yetmiş altı manat iyirmi qəpik) manat faiz borcu təşkil edir. İddia tələbinə qarşı etirazın dəlilləri İddia tələbinə qarşı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları İddiaçı ASC-nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun nümayəndəsi məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq, iddia tələblərini tam müdafiə etdiklərini, iş həcminin çoxluğunu nəzərə alaraq məhkəmə baxış iclasının iştirakları olmadan keçirilməsini və iddia tələbinin tam təmin olunmasını barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə baxış iclasında iştirak edən Cavabdeh3 izahatından bildirmişdir ki, qeyd edilən krediti təmir üçün yoldaşı ilə birgə götürmüşdür. Müəyyən müddət də normal ödənişlər etmiş, 7000 miqdarında alınan borcu 4000 civarına salmışdırlar. Daha sonra dollar qalxdığından problemlər yaranmış ödəniş edə bilməmişdirlər. Elə həmin vaxtlarda da Dəmir Bank bağlanmışdır. O isə ödəniş etmək üçün Şəki filialına getmiş, lakin ona konkret heç nə deməmişdirlər. Yalnız bildirmişdirlər ki, ödəniş edərəkən özləri ilə əlaqə saxlasın, onlar nömrə və kod verəcəklər. Bir-iki ay həmin hesaba da ödənişlər etmişdir. Daha sonra Bakıya baş ofisə getmiş, orda isə 4500 manat ödəniş edəcəyi təqdirdə borcun bağlanacağını, adının isə 6-7 ay ərzində sistemdən silinəcəyini bildirmişdirlər. Bundan sonra borcu barədə maraqlanmamışdır. Qeyd edilən borcun özündən və yoldaşından tutulmasını, həmçinin cərimə borcunun məbləğinin azaldılmasını məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə baxış iclasının yeri və vaxtı barədə rəsmi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 məhkəmə iclasına gəlməmişlər və gəlməmələrinin səbəbləri barədə məhkəməyə rəsmi sənəd təqdim etməmişdirlər. Buna görə də, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Mülki işin materiallarında olan: İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 və Cavabdeh3 arasında bağlanmış ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsindən görünür ki, bank birgə borcalanlar Cavabdeh2 və Cavabdeh3 şəxsi istehlak məqsədi ilə 36 ay müddətinə illik 26 faiz dərəcəsi ilə 7660 ABŞ dolları məbləğində krediti verməyi, birgə borcalanlar Cavabdeh2 və Cavabdeh3 isə müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə və qaydada kreditdən istifadə etməyi, habelə krediti, kreditə hesablanmış faizləri, komissiya haqqı və digər ödənişləri İddiaçı ASC-yə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kassa məxaric orderindən görünür ki, Cavabdeh2 7660 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaitini İddiaçı ASCnin Zaqatala filialından almışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 120007019/ZM saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, borclunun kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərinin tamamilə icrası üçün zamin iddiaçı qarşısında tam məsuliyyəti öz üzərinə götürür və birgə borclular ilə birlikdə iddiaçı qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin müqavilənin 5.1.4-cü bəndindən görünür ki, zəminliyə onun təmin etdiyi öhdəliyin icrası vaxtının çatdığı gündən 1 il ərzində kreditor zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda zaminliyə xitam verilir. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə birgə borclular Cavabdeh2 Nazim qızının və Cavabdeh3 arasında bağlanmış ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə 01/15-ƏS saylı xx.xx.2015-ci il tarixli Əlavə sazişdən görünür ki, ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən kreditorun birgə borcalana verdiyi kreditin qalıq məbləği 6853.68 ABŞ dolları təşkil edir. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən, kreditin meddəti- xx.xx.2019-cu il tarixədək təyin olunur. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 120007019/ZM saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli zaminlik müqaviləsinə 01/15-ƏS saylı, xx.xx.2015-ci il tarixli Əlavə sazişlərdən görünür ki, ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən kreditorun birgə borcalana verdiyi kreditin qalıq məbləği 6853.68 ABŞ dolları təşkil edir. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən, kreditin meddətixx.xx.2019-cu il tarixədək təyin olunur. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə birgə borclular Cavabdeh2 Nazim qızı və Cavabdeh3 arasında bağlanmış ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 18 yanvar 2017-ci il tarixli 2 saylı əlavə sazişdən görünür ki, kredit restrukturizasiya edilərək borcalanın kreditor qarşısında borcu 7112.50 manat müəyyən edir. Restrukturizasiya edilmiş kredit üzrə bu 2 saylı əlavə saziş qüvvəyə minənədək hesablanmış faiz və cərimə borcları ayrıca hesabda dondurulur. Restrukturizasiya edilmiş kreditin müddəti xx.xx.2022-ci il tarixədək uzadılır. Saziş imzalandığı gündən restrukturizasiya edilmiş kredit üzrə illik faiz dərəcəsi 15 faiz təşkil edir. Həmin sazişin 1.3cü bəndinə əsasən gecikdirilən kredit ödənişinin əsas borc məbləğinə gecikdirilən hər gün üçün ödəniş qrafikində nəzərdə tutulmuş ödəniş tarixi üzrə gecikmə baş verdiyi gündən etibarən, cərimə kimi illik 50 faiz dəbbə pulu hesablanır və borcalan tərəfindən kreditora ödənilir. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış ********* saylı 11 sentyabr 2014-cü il tarixli zaminlik müqaviləsi üzrə 18 yanvar 2017-ci il tarixli 2 saylı əlavə sazişlərdən görünür ki, kredit restrukturizasiya edilərək borcalanın kreditor qarşısında borcu 7112.50 manat müəyyən edir. Restrukturizasiya edilmiş kredit üzrə bu 2 saylı əlavə saziş qüvvəyə minənədək hesablanmış faiz və cərimə borcları ayrıca hesabda dondurulur. Restrukturizasiya edilmiş kreditin müddəti xx.xx.2022-ci il tarixədək uzadılır. Saziş imzalandığı gündən restrukturizasiya edilmiş kredit üzrə illik faiz dərəcəsi 15 faiz təşkil edir. Həmin sazişin 1.4-cü bəndinə əsasən gecikdirilən kredit ödənişinin əsas borc məbləğinə gecikdirilən hər gün üçün ödəniş qrafikində nəzərdə tutulmuş ödəniş tarixi üzrə gecikmə baş verdiyi gündən etibarən, cərimə kimi illik 50 faiz dəbbə pulu hesablanır və borcalan tərəfindən kreditora ödənilir. İş materiallarına əlavə edilmiş 30 sentyabr 2024-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 xx.xx.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi və zaminlik müqavilələri üzrə yaranmış öhdəliklərini 3 gün ərzində təmin etmədikləri halda kredit müqaviləsi üzrə əsas borcu, hesablanmış faizlərin ödənilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 09 oktyabr 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, LPO İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 18 yanvar 2017-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 04 oktyabr 2024-cü il tarixinə 2751.57 manat əsas borcu, 1490.21 manat faiz borcu, 2849.13 manat cərimə borcu, gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanmış faiz məbləği 376.20 manat olmaqla, cəmi 7467.11 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, LPO İddiaçı ASC tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi üçün Zaqatala Rayon Məhkəməsinin hesabına 94.68 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Resrublikası Konstitusiyası 19-cu maddəsinə əsasən Azərbaycan Resrublikasının pul vahidi manatdır. Azərbaycan Resrublikası Mülki Məcəlləsi 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. 477.0.4-cü maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsində göstərilmiş onun verilmə müddəti qurtardıqda. Belə müddət təyin edilmədikdə zaminliyə onun təmin etdiyi öhdəliyin icrası vaxtının çatdığı gündən bir il ərzində kreditorun zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda xitam verilir. Əsas öhdəliyin icrası müddəti göstərilmədikdə və müəyyənləşdirilə bilmədikdə və ya tələbetmə məqamı ilə müəyyənləşdirilə bildikdə zaminliyə zaminlik müqaviləsinin bağlandığı gündən iki il ərzində kreditorun zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda xitam verilir. 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlanır. 439.1-ci maddəsinə əsasən pul öhdəliyi manatla ifadə еdilməlidir. 439.2-ci maddəsinə əsasən əgər xarici valyutada оlan pul öhdəliyi Azərbaycan Rеsrublikasında ödənilməlidirsə, ödənişin xarici valyutada aparılmalı оlduğunun şərtləşdirildiyi hallardan başqa, о, manatla ödənilir. Yеnidən hеsablama ödəniş anında ödəniş yеrinin məzənnə qiyməti üzrə ararılır. 60.3-cü maddəsinə əsasən ləğvetmə komissiyasının təyin edildiyi andan hüquqi şəxsin işlərini idarə etmək səlahiyyətləri ona keçir. Ləğvetmə komissiyası ləğv edilən hüquqi şəxsin adından məhkəmədə çıxış edir. 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. “MM-in 399.3, 399.4, 445 və 449-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh еdilməsinə dair” Azərbaycan Rеsrublikası Kоnstitusiya Məhkəməsi Rlеnimunun xx.xx.2014-cü il tarixli Qərarında qеyd оlunmuşdur ki, krеditоr krеdit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddət bitənədək pul vəsaitindən istifadə haqqının (faizlərin), həmin müddətdən sоnrakı dövr üçün isə öhdəliyin icra еdilməməsinə görə mülki qanunvеricilikdə nəzərdə tutulmuş və hеsablanmış faiz fоrmasında zərərin (rеal zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb еdə bilər. Kоnstitusiya Məhkəməsinin qеyd еdilən qərarında hüququn tətbiqi təcrübəsində məhkəmələr tərəfindən rəhbər tutulması məcburi оlan hüquqi mövqеyi оndan ibarətdir ki, iddiaçı krеdit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddət bitənədək pul vəsaitindən istifadə haqqının faizlərin, öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddətdən sоnrakı dövr üçün isə hеsablanmış faiz fоrmasında zərərin (rеal zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb еdə bilər. Azərbaycan Resrublikası Mülki Rrosessual Məcəlləsi 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 76.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyətli olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən həmin Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. 76.2-ci maddəsinə əsasən bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin münasibətlərinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırmalıdır. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə tədqiq edilmiş, mümkün və mötəbər sübutlara tam, hərtərəfli, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra iddia ilə əlaqədar tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İşin müəyyən еdilmiş hallarından görünür ki, İddiaçı ASC, aralarında bağlanmış ********* saylı xx.xx.2014-ci il tarixli krеdit müqaviləsinə əsasən cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 7660 ABŞ dolları kredit verilmişdir. Sоnuncular krеditin əsas məbləğini və hеsablanmış faizləri hər ay üçün bərabər hissələrlə ödəməyi və müqavilə üzrə öhdəliklərini lazımi qaydada icra еtmədikdə cərimə ödəcəklərini vəd еtmişdirlər. Cavabdeh1 bağladığı xx.xx.2014-ci il tarixli zaminlik müqavilələrinə əsasən cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 xx.xx.2014-ci il tarixli krеdit müqaviləsi üzrə bank qarşısında məsuliyyətlərini оnlarla birgə öz üzərlərinə götürmüşdür. 18 yanvar 2017-ci il tarixdə kredit və zaminlik müqavilələri üzrə əlavə sazişlər bağlanmaqla, xx.xx.2014-ci il tarixli krеdit müqaviləsi üzrə bоrc restrukturizasiya edilərək kreditin müddəti xx.xx.2022-ci ilədək müəyyən edilmişdir. Cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 öhdəliyini lazımınca icra еtməmiş, nəticədə İddiaçı ASC-yə krеdit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş xx.xx.2022-ci ilə 2751.57 manat əsas, 1490.21 manat faiz bоrcu yaranmışdır. Оnun bоrcuna 2849.13 manat cərimə, kredit müqaviləsi bitəndən sonra AR Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən isə 376.20 manat faiz borcu hesablanmışdır. İddiaçı hazırkı iddia ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə müraciət еtmiş, iş üzrə 94.68 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə, cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 2751.57 manat əsas bоrcuna hеsablanmış 2849.13 manat cəriməni tənasübsüz surətdə yüksək sayır və оnun miqdarının 100 manatadək azaldılmasını iddiaçının bütün mənafеlərinə uyğun sayır. Məhkəmə оnu da qеyd еtməyi zəruri sayır ki, zaminliyin verilmə müddəti xx.xx.2022ci il tarixdə qurtardığından və iddiaçı isə hazırkı iddia ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə müraciət еtdiyindən, hazırkı tələb Cavabdeh1 qarşı zaminliyinə qanunun tələbinə əsasən xitam verilmiş şəxsə yönəlmişdir. Şərh edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini lazımınca icra еtmədikləri təqdirdə cərimə ödəyəcəklərini vəd еtmələri, öhdəliklərini icra еtməmələri, nəticədə banka iddia еdilən miqdarda əsas və faiz borcunun yaranması, krеditorun krеdit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddətdən sоnrakı dövr üzrə hеsablanmış faiz fоrmasında zərərin (rеal zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb еtmək hüququ оlduğundan, əsas borc üzrə 2751.57 manat, faiz üzrə 1490.21 manat, cərimə üzrə 100 manat, kredit müddəti bitdikdən sоnra Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun qərarına əsasən hesablanan borc üzrə 376.20 manat cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 müştərək qaydada LPО İddiaçı ASC-nin xеyrinə tutulmalıdır. Hazırkı tələb üzrə Cavabdeh1 qarşı zaminlik qanunun tələbinə əsasən xitam verilmiş şəxsə yönəldiyindən, iddia tələbi оna münasibətdə təmin еdilə bilməz. Оdur ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İddia qismən təmin edildiyindən cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 müştərək qaydada 67.18 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASCnin hesabına ödənilməli, 27.50 manat dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 222, 357, 358, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 müştərək qaydada 2751.57 (iki min yeddi yüz əlli bir manat əlli yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1490.21 (bir min dörd yüz doxsan manat iyirmi bir qəpik) ona hesablanmış faiz borcu, 100 (bir yüz) manat cərimə borcu, gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanmış 376.20 (üç yüz yetmiş altı manat iyirmi qəpik) faiz borcu olmaqla, cəmi 4717.98 (dörd min yeddi yüz on yeddi manat doxsan səkkiz qəpik) manat alınaraq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə və Cavabdeh1 münasibətdə təmin edilməsin. Cavabdеhlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 müştərək qaydada 67.18 (altmış yeddi manat on səkkiz qəpik) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin hesabına ödənilsin. Dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 27.50 (iyirmi yeddi manat əlli qəpik) manat iddiaçı ləğv prosesində olan "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə aid edilsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Zaqatala Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə arellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmənin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Vüqar Məmmədov