İmişli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(036)-1721/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İmişli rayonu İş № e-2(036)-1721/2024 16.08.2024 İMİŞLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ İmişli Rayon Məhkəməsinin hakimi Mahmud Orxan Əlövsət oğlu, İddiaçı ASC-nin – Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC - Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas borc, 222.35 manat faiz borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən 626.59 manat əsas borc, 117.44 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2862.44 (iki min səkkiz yüz altmış iki manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində borcun və dövlət rüsumu kimi dövlət büdcəsinə ödənilmiş 48.62 (qırx səkkiz manat altmış iki qəpik) manat pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada (mobil tətbiqi vasitəsilə) bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehin kartına illik 15 faiz dərəcəsi 5000 manat kredit vəsaiti mədaxil edilmiş, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən isə ona illik 25 faiz dərəcəsi ilə 700 manat kredit xətti ayrılmışdır. Kreditlər nəğd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası ilə (mobil tətbiqi vasitəsilə) ona məxsus hesaba pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. Kredit müqavilələrinin şərtlərinə əsasən borcalan öz üzərinə müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəlikləri lazımi qaydada yerinə yetirmir. Cavabdehin xx.xx.2024cü il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2022-cı il tarixli Kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas, 222.35 manat faiz, xx.xx.2022-cı il tarixli Birbank Cashback Kredit Xətti müqaviləsinə əsasən isə 626.59 manat əsas, 117.44 manat faiz borcu yaranmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq (pretenziya qaydasında həll olunma) cavabdeh tərəfindən borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. İddiaçının tələbinin əsaslandırdığı sənədlər tərəflər arasında bağlanmış Kredit müqavilələri, bu müqavilələr üzrə əsas və faiz borcunu özündə əks etdirən maliyyə arayışı, cari hesabdan çıxarışlar, cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər pretenziya qaydasında nizama salınmasına riayət edilməsinə dair ona ünvanlanmış bildiriş məktubu və məktubun göndərilməsini sübut edən poçt reyestridir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.1-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaiti alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti alınan məbləğlə müəyyən edilir. Belə olan halda, məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin beş min manatdan az olduğunu nəzərə alaraq, hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş üzrə cavabdeh qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bildiriş göndərilsə də, o, əsaslandırılmış etirazını, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış elektron qaydada (mobil tətbiqi vasitəsilə) bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehin kartına illik 15 faiz dərəcəsi 5000 manat kredit vəsaiti mədaxil edilmiş, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən isə ona illik 25 faiz dərəcəsi ilə 700 manat kredit xətti ayrılmışdır. Lakin borclu müqavilənin şərtlərini pozaraq, borc öhdəliyini icra etməkdən boyun qaçırmış və xx.xx.2024-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2022-cı il tarixli Kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas, 222.35 manat faiz, xx.xx.2022-cı il tarixli Birbank Cashback Kredit Xətti müqaviləsinə əsasən isə 626.59 manat əsas, 117.44 manat faiz borcu yaranmışdır. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq cavabdeh borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. (MM-739.2.) Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445-ci maddəsinə əsasən, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Əgər borclu icra müddəti çatdıqdan sonra kreditorun xatırlatmasına baxmayaraq öhdəliyi icra etməzsə, o icranı xatırlatma üzrə gecikdirmiş sayılır. Mülki Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Mülki Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə görə özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər Müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Göstərilən normaları hazırki iş üzrə tətbiq edərək məhkəmə qeyd edir ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsi üzrə üzərinə götürülmüş öhdəliyi icra etmədiyinə görə, yəni müqavilə şərtlərinə əsasən ödənişləri vaxtında aparmadığı üçün öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir və bu səbəbdən İddiaçı ASC qarşısında məsuliyyət-cavabdehlik daşıyır. Belə olan halda İddiaçı ASC-nin məhkəmə qaydasında Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas borc, 222.35 manat faiz borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən 626.59 manat əsas borc, 117.44 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2862.44 (iki min səkkiz yüz altmış iki manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində borcun ödənilməsini tələb etməsi tam əsaslıdır. Odur ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas borc, 222.35 manat faiz borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən 626.59 manat əsas borc, 117.44 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2862.44 (iki min səkkiz yüz altmış iki manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində borc tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1896.06 manat əsas borc, 222.35 manat faiz borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən 626.59 manat əsas borc, 117.44 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2862.44 (iki min səkkiz yüz altmış iki manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində borc və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 48.62 (qırx səkkiz manat altmış iki qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-230, 222, 227, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə xx.xx.2022-ci il tarixli GTKR4788701A299 saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən 1896.06 (bir min səkkiz yüz doxsan altı manat altı qəpik) manat əsas borc, 222.35 (iki yüz iyirmi iki manat otuz beş qəpik) manat faiz borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB6431762A299 saylı birbank cashback kredit xətti müqaviləsinə əsasən 626.59 (altı yüz iyirmi altı manat əlli doqquz qəpik) manat əsas borc, 117.44 (bir yüz on yeddi manat qırx dörd qəpik) manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2862.44 (iki min səkkiz yüz altmış iki manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində borc və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 48.62 (qırx səkkiz manat altmış iki qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) İmişli Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Orxan Mahmud