Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(043)-689/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(043)-689/2022 14.03.2022 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinin hakimi Qocayev Tural Şəmsi oğlu İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia qaldıraraq, Cavabdeh 06.03.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 305,4 manat əsas, 45,8 manat dəbbə pulu, cəmi 351,2 manat, 31.05.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 275,7 manat əsas, 41,3 manat dəbbə pulu, cəmi 317 manat, ümumilikdə 668,2 (altı yüz altmış səkkiz manat iki qəpik) manat pul və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, “İrşad-Electronics» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən aldığı “Xiaomi Redmi 9" markalı mobil telefona görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər 23 manat olmaqla cəmi 407,4 manat, 31.05.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) müqaviləsinə əsasən, aldığı “Samsung A 107" markalı mobil telefona görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 17 manat olmaqla cəmi 292,7 manat, ümumilikdə iki müqavilə üzrə 700,1 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq 06.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 05.08.2021-ci il tarixində 19 manat, 31.05.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 22.11.2021-ci il tarixdə 17 manat ödəniş etmiş və iki müqavilə üzrə cəmi qalıq qalmış 581,1 manat borcu qaytarmamışdır. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borclu borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Cavabdehin gecikdirdiyi günlərin faktiki dəbbə pulu borcu hər iki müqavilə üzrə 871 manat təşkil edir. Cavabdehin müqavilə üzrə hər bir günə görə hesablanmış dəbbə pulu məbləğinin miqdarı hər iki müqavilə üzrə 871 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin dəbbə pulu məbləğinin 90%-i güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən dəbbə pulu məbləğinin 10%-i, yəni 87,1 manat "xxxx" MMC-nə ödənilməlidir. Beləliklə, cavabdeh 20.12.2021-ci il tarixədək "xxxx" MMC-nə olan borcu 06.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 305,4 manat əsas, 45,8 manat dəbbə pulu, cəmi 351,2 manat, 31.05.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 275,7 manat əsas, 41,3 manat dəbbə pulu, cəmi 317 manat, iki müqavilə üzrə 581,1 manat əsas, 87,1 manat dəbbə, cəmi 668,2 manat təşkil etmişdir. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş: İddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 06.03.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən satıcı (iddiaçı) “Xiaomi Redmi 9» adlı malı alıcıya verməyi, alıcı isə həmin malı qəbul edib 407,4 manat məbləği 18 ay ərzində hər ay 23 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Gecikdirilən aylıq borc məbləğinə dəbbə pulu kimi gündəlik 1 faiz dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) dəbbə hesablanır və alıcı tərəfindən satıcıya ödənilir. Müqaviləyə əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən alıcı 407,4 manat məbləğində pulu 06 aprel 2021-ci il tarixdən 06 sentyabr 2022-ci il tarixə qədər aylıq ödənişlərlə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. 17.01.2022-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, cavabdeh 06.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 102 manat pul ödəmiş, 305,4 manat borcu qalmış, ödənişləri 134 gün gecikdirmişdir. İddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 31.05.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən satıcı (iddiaçı) “Samsung A 107” adlı malı alıcıya verməyi, alıcı isə həmin malı qəbul edib, 292,7 manat məbləği 18 ay ərzində hər ay 17 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Gecikdirilən aylıq borc məbləğinə dəbbə pulu kimi gündəlik 1 faiz dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) dəbbə hesablanır və alıcı tərəfindən satıcıya ödənilir. Müqaviləyə əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən alıcı 297,2 manat məbləğində pulu 30 iyun 2021-ci il tarixdən 30 noyabr 2022-ci il tarixə qədər aylıq ödənişlərlə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. 17.01.2022-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, cavabdeh 31.05.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 17 manat pul ödəmiş, 275,7 manat borcu qalmış, ödənişləri 202 gün gecikdirmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə bildiriş göndərməklə ona iddia tələbinə dair əsaslandırılmış etirazını, dəlillərini və sübutlarını təqdim etmək təklif olunsa da cavabdehdən iddiaya dair etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Tədqiq edilmiş sübutlara əsasən müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən aldığı malların qiymətini müqavilə ilə müəyyən edilmiş vaxtda və qaydada ödəməyərək öhdəliyini icra etməmişdir. Öhdəliyin icra edilməsini sübuta yetirmək vəzifəsi borclunun üzərinə düşür. Lakin borclu öhdəliyi icra etməsi barədə məhkəməyə sübut təqdim etməmişdir. İddiaçı Mülki Məcəllənin 600.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada verilmiş əşyanın ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Eyni zamanda iş materiallarından cavabdehin öhdəliklərin icrasını gecikdirdiyi müəyyən edilmişdir. Müqaviləyə uyğun olaraq hər gecikdirilən gün üçün gecikdirilmiş məbləğin 1 faizi ilə hesablandıqda iddiaçının dəbbə pulu tələbinin müqavilə şərtlərinə uyğun olduğu müəyyən edilir. Buna görə də hesablanmış dəbbə pulu cavabdehdən alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq, işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Buna uyğun olaraq iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-5, 284-6, 357-360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 06.03.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsi üzrə 305,4 manat əsas borc, 45,8 manat dəbbə pulu olmaqla cəmi 351,2 manat, 31.05.2021-ci il tarixli müddətli (nisyə) alğı-satqı müqaviləsi üzrə 275,7 manat əsas borc, 41,3 manat dəbbə pulu olmaqla cəmi 668,20 (altı yüz altmış səkkiz manat iyirmi qəpik) manat pul və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçınə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Tural Qocayev