Goranboy Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(045)-1784/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Goranboy rayonu İş № e-2(045)-1784/2023 02.10.2023 GORANBOY RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 Məhəmməd oğlunun sədrliyi, Vəliyev Rövşən Rafail oğlunun katibliyi İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə, cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı kreditin, ona hesablanmış faiz və cərimənin qaytarılması tələbinə dair mülki işə Goranboy Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti məhkəmədə Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı iddia qaldıraraq, cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcunun, 364,22 manat cərimə borcunun, cəmi 14467,02 manat məbləğində borcun və 134 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulub İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir Məhkəmə iclasında İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə Cavabdeh2 iddiaçı təşkilat tərəfindən illik faiz dərəcəsi 24% olmaqla 36 ay müddətinə 14000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh2 kreditin əsas məbləği və ona hesablanmış faizləri ödəniş cədvəlinə əsasən ödəməli idi. Borclunun öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə həmin tarixdə Cavabdeh3 və Cavabdeh1 ilə zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Bağlanmış zaminlik müqaviləsinin şərtlərinə görə zamin Cavabdeh3 və Cavabdeh1 borclu Cavabdeh2 iddiaçı təşkilat qarşısında öz öhdəliklərini yerinə yetirənədək birlikdə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı ASC müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyini tam icra edərək kredit müqaviləsi üzrə verməli olduğu kredit məbləğini Cavabdeh2 vermişdir. Lakin borclu kredit müqaviləsinin şərtlərini pozaraq, kreditin əsas məbləğini və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini mütəmadi olaraq gecikdirmişdir. Hal-hazıradək onun iddiaçı təşkilata 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu, 364,22 manat cərimə borcu cəmi 14467,02 manat məbləğində borcu qalmışdır. Odur ki, borclu Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcunun, 364,22 manat cərimə borcunun, cəmi 14467,02 manat məbləğində borcun , həmçinin dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 134 manat məbləğində pulun İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh2 izahatında bildirdi ki,borcu götürmüş, lakin imkanı olmadığından qaytara bilməmişdir. Hazırda da borcu qaytarmaq üçün imkanı yoxdur. Məhkəmə iclasında Cavabdeh3 izahatında bildirdi ki,borcu Cavabdeh2 götürmüş, ona zamin durmuşdur. Lakin imkan olmadığından qaytara bilməmişlər. Hazırda da borcu qaytarmaq üçün imkanları yoxdur. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş üzrə Cavabdeh1 heç bir üzrlü səbəb təqdim etmədən məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən onun iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında elan olunmuş İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli MK/21519/87/25 saylı kredit müqaviləsinə əsasən, bank tərəfindən ona əsas kredit borcunun qalıq məbləğinin ödənilməsi məqsədi üçün 36 ay müddətinə 14000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmin müqavilə üzrə Cavabdeh3 və Cavabdeh1 borcun qaytarılmasına zamin durmuşdur. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında elan olunmuş xx.xx.2022-ci il tarixli MK/21519/87/25 saylı ödəniş tapşırıqlarından orderindən görünür ki, Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixli MK/21519/87/25 saylı kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC-dən cəmi 14000 manat məbləğində nağd pul götürmüşdür. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında elan olunmuş İddiaçı ASC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli arayışından görünür ki, Cavabdeh2 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu vardır. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında elan olunmuş İddiaçı ASC-nin məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2022-ci il tarixli arayışından görünür ki, Cavabdeh2 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli MK/21519/87/25 saylı müqaviləyə əsasən, borclunun İddiaçı ASC-yə 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu, 364,22 manat cərimə borcu, cəmi 14467,02 manat məbləğində borcu vardır. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında elan olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli ********** saylı qəbzdən görünür ki, İddiaçı ASC iddia ərizəsinin verilməsi üçün 134 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam qiymət verərək, belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə Cavabdeh2 iddiaçı təşkilat tərəfindən illik faiz dərəcəsi 24% olmaqla 36 ay müddətinə 14000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh2 kreditin əsas məbləği və ona hesablanmış faizləri ödəniş cədvəlinə əsasən ödəməli idi. Borclunun öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə həmin tarixdə Cavabdeh3 və Cavabdeh1 ilə zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Bağlanmış zaminlik müqaviləsinin şərtlərinə görə zamin Cavabdeh3n və Cavabdeh1 borclu Cavabdeh2 iddiaçı təşkilat qarşısında öz öhdəliklərini yerinə yetirənədək birlikdə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı ASC müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyini tam icra edərək kredit müqaviləsi üzrə verməli olduğu kredit məbləğini Cavabdeh2 vermişdir. Lakin borclu kredit müqaviləsinin şərtlərini pozaraq, kreditin əsas məbləğini və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini mütəmadi olaraq gecikdirmişdir. Hal-hazıradək onun iddiaçı təşkilata 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu, 364,22 manat cərimə borcu cəmi 14467,02 manat məbləğində borcu qalmışdır. İşin göstərilən halları iddia ərizəsi və iş materiallarında olan digər sübutlarla tam təsdiq olunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsində qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlərin bağlanması mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biri kimi təsbit edilmişdir. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, Mülki Məcəllənin göstərilən müddəaları baxımından iddiaçı və cavabdeh arasında müqavilə hüquq münasibətlərindən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və iddiaçının ona vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı tələbi də məhz müqavilə hüququ çərçivəsində dəyərləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Hər bir öhdəlikdə borclu – pul ödəməyə, əmlak verməyə, işi icra etməyə, xidmət göstərməyə borclu olan şəxs və kreditor – borcludan vəzifəsini icra etməyi tələb etmək hüququ olan şəxsdir. Mülki Məcəllədə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin yerinə yetirilməməsi anlayışını müəyyən edən Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən isə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları baxımından Cavabdeh2 hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, o, kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyə uyğun olaraq dövri ödənişlər etməli olduğu halda müəyyən miqdar ödəniş etsə də, sonradan ödəniş etməmiş və kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi icra etməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 470.1-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Həmin Məcəllənin 472.1 və 472.2-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1 və 119.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Buna görə məhkəmə hesab edir ki, iş üzrə iddiaçı təşkilat tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş 134 manat dövlət rüsumu Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 aid edilməlidir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq və qanunvericiliyin göstərilən müddəalarını rəhbər tutaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliklər lazımınca icra edilmədiyindən, həmin öhdəliyin icrasının təmin etmək məqsədi ilə zaminlik müqaviləsi mövcud olduğundan, bununla da iddia tələbinin qanuni əsası yarandığından iddia təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu, 364,22 manat cərimə borcu, cəmi 14467,02 manat məbləğində borc və 134 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı təşkilata verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə isə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki-Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələb üzrə nəticəyə gələrkən isə həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinın 216-220, 227, 233, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏTETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 12612,11 manat əsas və 1490,69 manat faiz borcu, 364,22 manat cərimə borcu, cəmi 14467,02 manat məbləğində borc və 134 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Goranboy Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Toğrul Məmmədov