Göyçay Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(046)-1540/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göyçay rayonu İş № e-2(046)-1540/2024 29.08.2024 GÖYÇAY RAYON MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Qurbanova Gülnaz İntiqam qızı İddiaçı "xxxx" ASC-nin Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə ərizəsinə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Təsviri hissə: İddiaçı "xxxx" ASC sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 2015.49 manat əsas borcun, cəmi 2015.49 manat borcun və bundan başqa tam kart kredit müqaviləsi üzrə 291.31 manat əsas, 5.49 manat faiz borcun, cəmi 296.80 manat borcun borcun və 40.44 manat dövlət rüsumunun, 0.40 (qırx) qəpik xidmət haqqının tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" ASC-i ilə X4 arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi əsasən sonuncuya 22% olmaq şərti ilə 48 ay müddətinə 2100 manat və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsinə əsasən sonuncuya 24% olmaq şərti ilə 36 ay müddətinə 300 manat kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən borcalan öz üzərinə müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. X4 xx.xx.2022-ci il tarixdə vəfat etmişdir. Bundan başqa Göyçay Rayon Notariat ofisinin xx.xx.2024-cü il tarixli 14 saylı məktubu ilə müəyyən edilmişdir ki, mərhum X3 adına vərəsəlik işi açılmış və qanun üzrə vərəsəsi olan Cavabdeh V-372/2023 saylı vərəsəlik işi üzrə, xx.xx.2023-cü il tarixli reyestrdə 2V-823 № ilə qeyd edilmiş qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilmişdir. Bankın Göyçay filialı tərəfindən təqdim edilmiş maliyyə arayışına əsasən mərhum X1 vəfat etdiyi tarixə Banka cəmi xx.xx.2022-ci il tarixli BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2015.49 manat borcu və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsi 291.31 manat əsas, 5.49 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 296.80 manat məbləğində borcu qalmışdır. Hazırda cavabdehin qanun üzrə vərəsəsi olan Cavabdeh hər iki müqavilə üzrə 2312.29 manat borcu mövcuddur. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq cavabdeh tərəfindən borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək qeyd edir ki, işdə olan sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət edir və iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatlarının alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yoxdur. Yazılı sübut qismində iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki "xxxx" ASC-i ilə X4 arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi əsasən sonuncuya 22% olmaq şərti ilə 48 ay müddətinə 2100 manat və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsinə əsasən sonuncuya 24% olmaq şərti ilə 36 ay müddətinə 300 manat kredit verilmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixində cavabdehə mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya) nizama salınması barədə bildiriş göndərilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2015.49 manat borcu və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsi 291.31 manat əsas, 5.49 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 296.80 manat məbləğində borcunun olmasına dair maliyyə arayışı tərtib olunmuşdur. Qanun üzrə vərəsəlik haqqında xx.xx.2023-cü il tarixli şəhadətnamənin surətinə əsasən mərhum X2 miras qalmış Göyçay rayonu Bığır kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0.23 ha olan torpaq sahəsindən Cavabdeh tam hissədə pay almışdır. ********** saylı mədaxil qəbzinə əsasən iddia ərizəsinin verilməsi üçün xx.xx.2024 cü il tarixdə 40.44 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Əsaslandırıcı hissə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 217.2-ci maddəsinə əsasən, qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. Tərəflər arasında mövcud olan mübahisəli hüquq münasibəti xx.xx.2022-ci il tarixdə kredit müqaviləsinin bağlanması ilə yarandığından bu münasibətlərə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 2023-cü il oktyabrın 1-dək qüvvədə olan maddi hüquq normaları tətbiq olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442, 443.1 və 448.1-ci maddələrinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda o kredit müqaviləsi adlandırılır. 741-ci maddəsinə əsasən, əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. 1151.1-ci maddəsinə əsasən mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. 1306.1-ci maddəsinə əsasən vərəsələr miras qoyanın kreditorlarının mənafelərini alınmış aktivdə özlərindən hər birinin payına mütənasib surətdə birgə borclu kimi tam ödəməyə borcludurlar. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı ilə X4 arasında kredit müqaviləsi bağlanmaqla kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır. İddiaçı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyini icra etmiş, lakin borclu müqavilə üzrə öhdəliyini icra etməmişdir. Müqavilə üzrə borclu vəfat etmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnaməyə əsasən Cavabdeh miras əmlakından tam hissədə pay almışdır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" ASC-i cavabdeh (vərəsə) Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2015.49 manat borcu və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsi 291.31 manat əsas, 5.49 manat faiz borcun tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə qeyd olunanları nəzərə alıb, hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 40.44 (qırx manat qırx dörd qəpik) manat və 0.40 (qırx) qəpik xidmət haqqının cavabdehə aid edilməlidir. Nəticə: Məhkəmə qeyd olunanları nəzərə alıb və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216- 220, 284-5.3, 284-6.1, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli BPM**********15 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2015.49 (iki min on beş manat qırx doqquz qəpik) manat borcu və xx.xx.2022-ci il tarixli, BPM**********15 saylı tam kart müqaviləsi 291.31 (iki yüz doxsan bir manat otuz bir qəpik) manat əsas, 5.49 (beş manat qırx doqquz qəpik) manat faiz məbləğində pul alınıb iddiaçı "xxxx" ASC-nə verilsin. Cavabdeh dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 40.44 (qırx manat qırx dörd qəpik) manat, 0.40 (qırx) qəpik xidmət haqqı alınaraq iddiaçı "xxxx" ASC-nə verilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Göyçay Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Gülnaz Qurbanova