Lerik Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(048)-530/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lerik rayonu İş № e-2(048)-530/2025 30.06.2025 LERİK RAYON MƏHKƏMƏSİ Lerik Rayon Məhkəməsinin hakimi Zeynalov Yusif Səmədağa oğlu, İddiaçı ASC-nin - Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC - Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borcun, xx.xx.2024-cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 47,74 (qırx yeddi manat yetmiş dörd qəpik) manat məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 27 faiz dərəcəsi ilə 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit nəğd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası əsasında ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada (mobil tətbiqi vasitəsilə) bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 35 ay müddətinə illik 22 faiz dərəcəsi ilə 2100 manat kredit verilmişdir. Kredit online rəsmiləşdirilməsinə baxmayaraq filialdan nəğd qaydada əldə edilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin xx.xx.2025-ci il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borcun, xx.xx.2024-cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat borcu yaranmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq (pretenziya qaydasında həll olunma) borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.1-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaiti alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti alınan məbləğlə müəyyən edilir. Belə olan halda, məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin beş min manatdan az olduğunu nəzərə alaraq, hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş üzrə cavabdeh qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bildiriş göndərilsə də, o, əsaslandırılmış etirazını, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 27 faiz dərəcəsi ilə 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit nəğd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası əsasında ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada (mobil tətbiqi vasitəsilə) bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 35 ay müddətinə illik 22 faiz dərəcəsi ilə 2100 manat kredit verilmişdir. Kredit online rəsmiləşdirilməsinə baxmayaraq filialdan nəğd qaydada əldə edilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin xx.xx.2025-ci il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borcun, xx.xx.2024-cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat borcu yaranmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. (MM-739.2.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1 və 448.2-ci maddələrinə görə isə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Göstərilən normaları hazırki iş üzrə tətbiq edərək məhkəmə qeyd edir ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli kredit müqavilələrinə əsasən cavabdeh üzərinə götürmüş öhdəlikləri icra etmədiyinə görə, yəni müqavilə şərtlərinə əsasən ödənişləri vaxtında aparmadığı üçün öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir və bu səbəbdən İddiaçı ASC qarşısında məsuliyyət-cavabdehlik daşıyır. Belə olan halda İddiaçı ASC-nin məhkəmə qaydasında Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borcun, xx.xx.2024cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat məbləğində borcun ödənilməsini tələb etməsi tam əsaslıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borcun, xx.xx.2024-cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 47,74 (qırx yeddi manat yetmiş dörd qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220, 222, 227, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB8874912B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 499,78 (dörd yüz doxsan doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc və 90,83 (doxsan manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 590,61 (beş yüz doxsan manat altmış bir qəpik) manat borc, xx.xx.2024-cü il tarixli, GTKR8874911B174 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1967,75 (min doqquz yüz altmış yeddi manat yetmiş beş qəpik) manat əsas borc və 215,83 (iki yüz on beş manat səksən üç qəpik) manat faiz borcu olmaqla, cəmi 2183,58 (iki min yüz səksən üç manat əlli səkkiz qəpik) manat borc və ödənilmiş 47,74 (qırx yeddi manat yetmiş dörd qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Lerik Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Yusif Zeynalov