Lənkəran Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(049)-4114/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lənkəran şəhəri İş № e-2(049)-4114/2023 27.11.2023 LƏNKƏRAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Lənkəran Rayon Məhkəməsinin hakimi Pənahov Anar Elman oğlu iddiaçı "xxxx" ASC-nin Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbi barədə kiçik iddialara dair mülki işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: İddiaçı "xxxx" ASC Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi barədə kiçik mübahisələr üzrə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə Cavabdeh iddiaçı "xxxx" ASC-nin qarçısında 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borcun və iddia ərizəsinin verilməsindən ötrü ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun alınaraq, onun xeyrinə tutulmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" ASC iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, onunla Cavabdeh ilə aralarında xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi bağlanaraq, (əmək haqqı kartı vasitəsi ilə), cavabdehə 12 ay müddətinə, illik 18 faiz ödənilməsi şərtilə, 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh kredit xətti müqaviləsinin 2.9-cu bəndinə əsasən kredit xətti üzrə mövcud olan əsas borcu 1.1-ci bəndlə müəyyənləşdirilmiş 12 aylıq müddətin sonuncu günündən gec olmayaraq tam olaraq banka qaytarmağı, faizlərin son ödənişi isə 2.11-ci bəndə əsasən kreditin son ödənişi ilə birlikdə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin, cavabdeh bu öhdəlikləri kobud şəkildə pozmuş və kredit xəttinin verilməsi müddətinin bittiyi tarixə, yəni xx.xx.2022-ci il tarixinə kredit xətti üzrə əsas borc məbləğini və əsas borc məbləğinə hesablanmış faizləri tam şəkildə banka qaytarmamışdır. İddia ərizəsini məkhəməyə verildiyi cari tarixə (xx.xx.2023-cü il) cavabdehin iddiaçı qarşısında kecikdirilmiş ümumi borcu 496,94 manat təşkil edir ki, həmin məbləğ də vaxtı keçmiş əsas borc məbləğindən ibarətdir. Bundan əlavə cavabdeh kredit xətti üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsinin kecikdirilməsi ilə əlaqədar olaraq, banka kredit xətti müqaviləsinin 5.2-ci bəndinə əsasən vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə hesablanan adi faizlərlə yanaşı illik 15 faiz dərəcəsi ilə penya da ödəməlidir. İddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinə bu məbləğ 67,62 manat məbləğində təşkil edir. Kredit xətti müqaviləsi üzrə cavabdeh tərəfindən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin kobud şəkildə pozulması ilə əlaqədar olaraq sonuncu ilə bir neçə dəfə əlaqə saxlanılmasına və ona borcun ödənilməsinə dair xx.xx.2022-ci il tarixli, LKN- XO xx.xx.2022 nömrəli xəbərdarlıq məktubunun göndərilməsinə baxmayaraq, cavabdeh tərəfindən borcun ödənilməsi üçün bu günə qədər heç bir əməli addım atılmamış, cavabdeh bu müqavilənin bu şərtini pozaraq dövri olaraq ödəməli olduğu kreditin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Tərəflər arasında yaranmış mübahisənin məhkəmədənkənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar aparılmış, lakin bu danışıqlar (pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmişdir və kreditor "xxxx" ASC öz tələbinin məhkəmə yolu ilə həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüququndan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, kreditorun borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu səbəbdən iddiaçı "xxxx" ASC Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə Cavabdeh iddiaçı "xxxx" ASC-nin qarçısında 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borcun və iddia ərizəsinin verilməsindən ötrü ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun alınaraq, onun xeyrinə tutulmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, hazırki iş üzrə cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Lakin, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətdə cavabdeh tərəfindən məhkəməyə iddiaçının tələbinə dair etiraz daxil olmamışdır. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə, ərizəni və işə əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirib belə hesab edir ki, kiçik mübahisələr üzrə iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739.1. və 739.2. maddələrindən görünür ki, kredit müqaviləsinə əsasən borc verən pula mülkiyyət hüququnu borc alana keçirməyi, borc alan isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh ilə aralarında xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi bağlanaraq, (əmək haqqı kartı vasitəsi ilə), cavabdehə 12 ay müddətinə, illik 18 faiz ödənilməsi şərtilə, 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh kredit xətti müqaviləsinin 2.9-cu bəndinə əsasən kredit xətti üzrə mövcud olan əsas borcu 1.1-ci bəndlə müəyyənləşdirilmiş 12 aylıq müddətin sonuncu günündən gec olmayaraq tam olaraq banka qaytarmağı, faizlərin son ödənişi isə 2.11-ci bəndə əsasən kreditin son ödənişi ilə birlikdə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin, cavabdeh bu öhdəlikləri kobud şəkildə pozmuş və kredit xəttinin verilməsi müddətinin bittiyi tarixə, yəni xx.xx.2022-ci il tarixinə kredit xətti üzrə əsas borc məbləğini və əsas borc məbləğinə hesablanmış faizləri tam şəkildə banka qaytarmamışdır. İddia ərizəsini məkhəməyə verildiyi cari tarixə (xx.xx.2023-cü il) cavabdehin iddiaçı qarşısında kecikdirilmiş ümumi borcu 496,94 manat təşkil edir ki, həmin məbləğ də vaxtı keçmiş əsas borc məbləğindən ibarətdir. Bundan əlavə cavabdeh kredit xətti üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsinin kecikdirilməsi ilə əlaqədar olaraq, banka kredit xətti müqaviləsinin 5.2-ci bəndinə əsasən vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə hesablanan adi faizlərlə yanaşı illik 15 faiz dərəcəsi ilə penya da ödəməlidir. İddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinə bu məbləğ 67,62 manat məbləğində təşkil edir. İş materiallarına əlavə edilmiş saylı maliyyə arayışından görünür ki, cavabdeh X1 ilə aralarında bağlanmış Cavabdeh ilə aralarında xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi bağlanaraq, (əmək haqqı kartı vasitəsi ilə), cavabdehə 12 ay müddətinə, illik 18 faiz ödənilməsi şərtilə, 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh kredit xətti müqaviləsinin 2.9-cu bəndinə əsasən kredit xətti üzrə mövcud olan əsas borcu 1.1-ci bəndlə müəyyənləşdirilmiş 12 aylıq müddətin sonuncu günündən gec olmayaraq tam olaraq banka qaytarmağı, faizlərin son ödənişi isə 2.11-ci bəndə əsasən kreditin son ödənişi ilə birlikdə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin, cavabdeh bu öhdəlikləri kobud şəkildə pozmuş və kredit xəttinin verilməsi müddətinin bittiyi tarixə, yəni xx.xx.2022-ci il tarixinə kredit xətti üzrə əsas borc məbləğini və əsas borc məbləğinə hesablanmış faizləri tam şəkildə banka qaytarmamışdır. İddia ərizəsini məkhəməyə verildiyi cari tarixə (xx.xx.2023-cü il) cavabdehin iddiaçı qarşısında kecikdirilmiş ümumi borcu 496,94 manat təşkil edir ki, həmin məbləğ də vaxtı keçmiş əsas borc məbləğindən ibarətdir. Bundan əlavə cavabdeh kredit xətti üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsinin kecikdirilməsi ilə əlaqədar olaraq, banka kredit xətti müqaviləsinin 5.2-ci bəndinə əsasən vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə hesablanan adi faizlərlə yanaşı illik 15 faiz dərəcəsi ilə penya da ödəməlidir. İddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinə bu məbləğ 67,62 manat məbləğində təşkil edir. İş materiallarına əlavə edilmiş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" ASC tərəfindən Cavabdeh ilə aralarında xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi bağlanaraq, (əmək haqqı kartı vasitəsi ilə), cavabdehə 12 ay müddətinə, illik 18 faiz ödənilməsi şərtilə, 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. İddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinə bu məbləğ 67,62 manat məbləğində təşkil edir, və cavabdehin banka xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 425.1. maddəsində göstərilir ki, tərəflərdən hər biri öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 427.3. maddəsində göstərilir ki, öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 741 və 742.1. maddələrinin mənasından görünür ki, əgər tərəflər arasındakı müqavilədə borcun qaytarılmasına dair müddət nəzərdə tutulmuşdursa, borclu aldığı kredit məbləğini faizləri ilə birlikdə həmin müddət bitənədək qaytarmalıdır. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinin tələbinə görə, özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. İş materiallarından görünür ki, Cavabdeh müqavilə şərtlərinə əməl etməyərək üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmiş, nəticədə onun "xxxx" ASC-yə xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Beləliklə, işin müəyyən edilən hallarına əsasən cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini lazımınca yerinə yetirməmiş, nəticədə isə iddiaçı müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 428.4. və 743-cü maddələrinin tələbindən görünür ki, əgər borclu ödəniş qabiliyyətini itirərsə və ya şərtləşdirilmiş təminatı azaldarsa, yaxud ümumiyyətlə, belə təminat verə bilməzsə, kreditor dərhal icranı tələb edə bilər. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, ********** saylı qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinin verilməsi üçün 30 manat məbləğində dövlət rüsumu və 0,4 manat xidmət haqqı ödənilmişdir. «Dövlət rüsumu haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 8.1.2. maddəsinin tələbinə əsasən iddia qiyməti 1.000 manatadək olduqda, məhkəməyə verilən iddia ərizələrindən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1. maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin qeyd olunan maddəsinin tələbini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş 564,56 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4. maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə, yuxarıda göstərilənləri ümumiləşdirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə Cavabdeh iddiaçı "xxxx" ASC-nin qarçısında 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borc və iddia ərizəsinin verilməsindən ötrü ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu alınaraq, iddiaçı "xxxx" ASC xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qətetdi: İddia tələbi təmin edilsin. İddiaçı "xxxx" ASC -nin xeyrinə Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********03821 nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə Cavabdeh iddiaçı "xxxx" ASC-nin qarçısında 496,94 manat məbləğində vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə 15 faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 67,62 manat məbləğində penya, 564,56 manat borc və iddia ərizəsinin verilməsindən ötrü ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu alınaraq, tutulsun. Qətnamədən 1 (bir) ay müddətində Lənkəran rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Anar Pənahov