Masallı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(050)-3253/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Masallı rayonu İş № e-2(050)-3253/2024 29.10.2024 MASALLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Coşqun Şamil oğlunun sədrliyi, Səfərli İbrahim İqrar oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (bundan sonra ASC) Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, məhkəmə iclas zalında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehdən 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat məbləğində əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat borcun, 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat borcun, hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 9579.21 manat borcun və ödənilmiş 116.2 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 16% dərəcəsi ilə 10000 manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Həmçinin, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli istehlak krеditimüqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 16% dərəcəsi ilə 6000 manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Borcalan əsas öhdəliklərii lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafiklərini pоzmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, o, banka olan borcunu ödəməmişdir. 19 sentyabr 2024-cü il tarixinə cavabdehin 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat məbləğində əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. 19 sentyabr 2024-cü il tarixinə cavabdehin 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. İstehlak krеditi müqavilələrinin şərtlərinə əsasən Borcalan müqavilər ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə Bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının Banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, Borcalan kreditləri vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır. İddiaçının nümayəndəsi X5 ərizə il məhkəməyə müraciət edərək işə onun iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və bunun səbəbi barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə iddianı iş materiallarını araşdırıb, belə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğuna görə təmin edilməlidir. İş materiallarında olan: İddiaçı ASC ilə cavabdeh X4 arasında bağlanmış 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804- 978923/5 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, X3 36 ay müddətinə, illik 16% dərəcəsi ilə 10000 manat kredit verilmişdir. Maliyyə arayışından görünür ki, X2 19 sentyabr 2024-cü il tarixinə 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat məbləğində əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804- 978923/4 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, X3 36 ay müddətinə, illik 16% dərəcəsi ilə 6000 manat kredit verilmişdir. Maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 19 sentyabr 2024-cü il tarixinə 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. Ödəniş qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 116.2 dövlət rüsumu ödəmişdir. Göründüyü kimi cavabdeh kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında və lazımınca icra etməyərək, nəticədə İddiaçı ASC-yə ödənilməli olan əsas borcu və borca görə hesablanmış faizləri ödəməmişdir. Halbuki, 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 saylı və 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 saylı kredit müqavilələrinə əsasən Cavabdeh ona ayrılmış krediti və həmin məbləğə hesablanmış faiz ödənişlərini vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Beləliklə müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804- 978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat, 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat, hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 9579.21 manat məbləğində İddiaçı ASC-yə borcu yaranmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. (MM-739.2.) Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445-ci maddəsinə əsasən, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Əgər borclu icra müddəti çatdıqdan sonra kreditorun xatırlatmasına baxmayaraq öhdəliyi icra etməzsə, o icranı xatırlatma üzrə gecikdirmiş sayılır. Mülki Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə görə özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər Müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Sadalanan qanunvericilik aktlarının tələblərinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh X4 İddiaçı ASC-dən aldığı kredit üzrə əsas borcu və müəyyən edilmiş faizləri iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin, buna baxmayaraq o, müqavilə üzrə öhdəliyini icra etməyərək, iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Hazırkı iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli olduğundan, iddia tələbi isə tam təmin olduğundan hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 116.2 pul cavabdehdə tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Beləliklə, məhkəmə işin faktiki hallarını qeyd olunan hüquq normaları əsasında qiymətləndirərək hesab edir ki, 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat məbləğində əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat, 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat, hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 9579.21 manat məbləğində pul vəsaiti və iddia ərizəsinin verilməsinə görə dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 116.2 pul X1 tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2, 217.4 və 218.3-cü maddələrinə müvafiq olaraq məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdıraraq, onlardan istifadə edərək, yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanaraq, iddia tələblərinin hədlərindən kənara çıxmadan işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Məhkəmə nəzərə alır ki, həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 27 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/5 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 5316.24 manat məbləğində əsas bоrc, 642.5 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 5958.74 manat, 22 sentyabr 2022 il tariхli, 108804-978923/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3189.77 manat əsas borc, 430.7 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3620.47 manat, hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 9579.21 manat və iddia ərizəsinin verilməsi ilə əlaqədar dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 116.2 pul tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Masallı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Coşqun Abdullayev