Neftçala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(053)-1119/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Neftçala rayonu İş № e-2(053)-1119/2024 23.10.2024 NEFTÇALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən ‒ Neftçala Rayon Məhkəməsinin hakimi Qədimov Ceyhun Tofiq oğlu İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “borc” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən İddiaçı ASC-nin xeyrinə 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 3.332,66 AZN əsas, 543,75 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 3.876,41 AZN məbləğində borcun; 13 yanvar 2023-cü il tarixli, BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 149 AZN əsas, 42,07 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 191,07 AZN borcun və ödənilmiş 60,67 AZN dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı Açıq Səmdar Cəmiyyəti iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 35 ay müddətinə, illik 27 faiz dərəcəsi ilə 4.500 AZN məbləğində kredit verilmişdir. Kredit nağd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası əsasında ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. Həmçinin İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən ona debet kart verilmişdir. Daha sonra İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada (mobil tətbiqi vasitəsilə) bağlanmış 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli əlavə razılaşmaya əsasən onun kartına illik 25 faiz dərəcəsi ilə 149 AZN məbləğində kredit vəsaiti mədaxil edilmişdir. Kredit nağd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası ilə (mobil tətbiqi vasitəsilə) ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. Kredit müqavilələrinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəliklər götürsə də, bu öhdəlikləri lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh onunla bağlanmış müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin 09 sentyabr 2024-cü il tarixə İddiaçı ASC-nə 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3.332,66 AZN əsas və 543,75 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 3.876,41 AZN, 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqavilə üzrə 149 AZN əsas və 42,07 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 191,07 AZN borcu yaranmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq (pretenziya qaydasında həll olunma) borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Ona görə də məhkəməyə müraciət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “borc” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və buna görə də Mülki-Prossesual Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq “bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərmək” hüququnun izah olunması barədə bildiriş müvafiq qaydada cavabdehə göndərilmişdir. Məhkəmə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ASC – “Borcverən” və Cavabdeh – “Borcalan” olmaqla, Cavabdeh 35 ay müddətinə illik 27 faiz ödəmək şərtilə 4.500 AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqavilədən, həmçinin 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli əlavə razılaşmadan görünür ki, İddiaçı ASC – “Borcverən” və Cavabdeh – “Borcalan” olmaqla, Cavabdeh 59 ay müddətinə illik 25 faiz ödəmək şərtilə 149 AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan 12 sentyabr 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 09 sentyabr 2024-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3.332,66 AZN əsas borc və 543,75 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 3.876,41 AZN borcu; 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqavilə üzrə 149 AZN əsas və 42,07 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 191,07 AZN borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Beləliklə də, təsvir olunanlardan görünür ki, borcalan Cavabdeh 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli və 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit müqavilələri ilə götürdüyü öhdəlikləri pozmuş, onları lazımınca icra etməmiş və İddiaçı ASC-yə ödənilməli olan əsas borcları, əsas borclara görə hesablanmış faizləri ödəməmiş və bununla da, o, iddiaçıdan alınan krediti müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddət ərzində qaytarmamaqla müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. İş materiallarından görünür ki, cavabdehə borcun müvafiq qaydada ödənilməsi barədə xəbərdarlıq olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirilməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə də, məhkəmə iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməklə, Cavabdeh 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3.332,66 manat əsas borc və 543,75 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3.876,41 manat; 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqavilə üzrə 149 manat əsas və 42,07 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 191,07 manat borc İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinın 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də, iddiaçının iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi zaman ödəmiş olduğu 60,67 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-1-284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 15 fevral 2023-cü il tarixli, GTKR9699621A299 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3.332 (üç min üç yüz otuz iki) manat 66 (altmış altı) qəpik əsas borc və 543 (beş yüz qırx üç) manat 75 (yetmiş beş) qəpik faiz borcu olmaqla, cəmi 3.876 (üç min səkkiz yüz yetmiş altı) manat 41 (qırx bir) qəpik, 13 yanvar 2023-cü il tarixli BRCB9072761A299 nömrəli kredit kartına dair müqavilə üzrə 149 (yüz qırx doqquz) manat əsas və 42 (qırx iki) manat 07 (yeddi) qəpik faiz borcu olmaqla, cəmi 191 (yüz doxsan bir) manat 07 (yeddi) qəpik borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 60 (altmış) manat 67 (altmış yeddi) qəpik pul vəsaiti İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə tutulsun. Qətnamə şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir və qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Neftçala Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Ceyhun Qədimov