Oğuz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(054)-296/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Oğuz rayonu İş № e-2(054)-296/2022 10.08.2022 OĞUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ GİRİŞ HİSSƏ: Oğuz Rayon Məhkəməsinin hakimi Süleymanov Kamran Şakir oğlunun sədrliyi, Rəsulov Aqil Zeynəddin oğlunun katibliyi, İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1, Cavabdeh2 iştirakı ilə İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 qarşı kredit borcunun ödənilməsi tələbinə dair mülki işə Oğuz Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə, m ü ə y y ə n e t d i: TƏSVİRİ HİSSƏ: İddiaçı QSC BOKT ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi üzrə 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu - cəmi 3511,93 manat borc və 55,11 manat dövlət rüsumu məbləğinin cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 müştərək qaydada tutularaq İddiaçı QSC BOKT-na ödənilməsi haqqında qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı öz iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" ASC-nin dövlətə məxsus səhmlərinin özəlləşdirməyə hazırlanması ilə bağlı sağlamlaşdırma tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin xx.xx.2015-ci il tarixli 570 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar "xxxx" ASC-nin problemli aktivləri (borcları) üzrə tələb hüququ müqavilə əsasında İddiaçı QSC-nə keçmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli 551 nömrəli Fərmanının icrasının təmin edilməsi məqsədilə Cavabdeh2 müraciəti əsasında onunla İddiaçı QSC arasında xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilə üzrə cavabdehin vaxtı keçmiş 3977,94 manat məbləğində borcun ödənilmə müddəti güzəştli kredit müqaviləsi imzalandığı tarixdən 5 (beş) il müddətədək uzadılmışdır. Cavabdeh2 müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə cəmi 4099,47 manat əsas borc və faiz borcunu tam şəkildə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 nömrəli zaminlik müqavilələrinə əsasən Cavabdeh2 güzəştli kredit müqaviləsi ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyi halda, digər cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 onunla birlikdə müştərək məsuliyyət daşımağı öhdələrinə götürmüşlər. Cavabdeh2 kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməmiş, kreditin cədvəl üzrə ödənişi qaydalarına riayət etməyərək borcun ödənilməsini gecikdirmişdir. Hazırda Cavabdeh2 xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi üzrə iddiaçıya 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu - cəmi 3511,93 manat borcu vardır. Cavabdehlərə dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıqlar edilməsinə baxmayaraq onlar borcun ödənilməsini təmin etməmiş, onlarla iddiaçı arasında bağlanmış müqavilələrdən irəli gələn öhdəlikləri icra etməmişlər. Cavabdeh2 güzəştli borc müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etmədiyinə görə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək üçün 55,11 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Hazırda iddiaçı 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu - cəmi 3511,93 manat borc və 55,11 manat dövlət rüsumu məbləğinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulmasını tələb edir. İddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə etdiyini bildirdi və məhkəmə iclasında həmin tələbin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Cavabdeh2 məhkəmə baxışı iclasında iddia tələbinə etirazı olmadığını bildirdi və izahat verərək göstərdi ki, güzəştli borc müqaviləsi bağlandıqdan sonra bir müddət kreditin aylıq ödənişlərini həyata keçirmiş, lakin sonradan maddi imkansızlıq üzündən aylıq ödənişləri gecikdirmişdir. O, yaxın vaxtlarda kredit borcunun qalan hissəsini ödəməyə çalışacaqdır. Digər cavabdehlər də onun ailə üzvləri və qohumlarıdırlar. Qeyd etdiklərinə əsasən onun və digər cavabdehlərin maddi vəziyyəti nəzərə alınmaqla iş üzrə qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Digər cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq heç bir üzürlü səbəb olmadan məhkəmə iclaslarına gəlməmiş, gəlmədiklərinin səbəbləri barədə məlumat verməmiş, iddia tələbinin mahiyyəti üzrə fikrlərini bidirməmiş, məhkəməyə hər hansı etiraz və ya vəsatət təqdim etməmişlər. Məhkəmə cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 məhkəməyə gəlməməsinin səbəblərini üzürsüz hesab edərək Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə iclaslarının onların iştirakı olmadan keçirilməsini və işə mahiyyəti üzrə baxılmasını qərara almışdır. Məhkəmə araşdırması zamanı işdə iştirak edən şəxslərin izahatları, həmçinin, iş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi, həmin müqaviləyə əlavə edilən ödəniş cədvəli, xx.xx.2020-ci il tarixli Z-1 (RB-058) nömrəli, Z-2 (RB-058) nömrəli və Z-3 (RB-058) nömrəli zaminlik müqavilələri, xx.xx.2021-ci il tarixli bildirişlər, hesabdan çıxarış və xx.xx.2022-ci il tarixli məlumat cədvəli ilə işin mübahisələndirilməyən halları olaraq müəyyən edildi ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli 551 nömrəli Fərmanının icrasının təmin edilməsi məqsədilə Cavabdeh2 müraciəti əsasında onunla İddiaçı QSC arasında xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilə üzrə cavabdehin vaxtı keçmiş 3977,94 manat məbləğində borcun ödənilmə müddəti güzəştli kredit müqaviləsi imzalandığı tarixdən 5 (beş) il müddətədək uzadılmışdır. Cavabdeh2 müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə cəmi 4099,47 manat əsas borc və faiz borcunu tam şəkildə ödəməli olması ilə bağlı ödəniş cədvəli təqdim edilmişdir. Cavabdeh2 kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməmiş, kreditin cədvəl üzrə ödənişi qaydalarına tam şəkildə riayət etməmişdir. Cavabdehlərə rəsmi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq borcun ödənilməsi təmin edilməmişdir. Ona görə də iddiaçı hazırki iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət etmiş, məhkəməyə müraciət etmək üçün iddiaçı tərəfindən 55,11 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. İddiaçı hazırda 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu - cəmi 3511,93 manat borc, həmçinin, iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 55,11 manat dövlət rüsumu məbləğinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulmasını tələb edir. İddiaçı öz iddia tələbinin əsasları kimi kredit və zaminlik müqavilələrinə, həmin müqavilələrə əlavə edilmiş sənədlərə və məxaric orderinə istinad edir. Cavabdeh2 hazırki iddia tələbinə etirazının olmadığını və maddi imkansızlıq üzündən aylıq ödənişlərin gecikdirildiyini bildirmişdir. Digər cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 isə məhkəməyə gəlməmiş, iddia tələbinin mahiyyətinə dair məhkəməyə hər hansı etiraz, vəsatət və ya digər dəlil təqdim etməmişlər. ƏSASLANDİRİCİ HİSSƏ: Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb işdə iştirak edən şəxslərin iddia tələbinə münasibətini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 740.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Həmin Məcəllənin 740.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq müqavilənin iştirakçısı hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qaşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Hazırki vəziyyətdə iş üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsini imzaladığını və müqavilənin şərtlərini qəbul etdiyini inkar etmədiyinə, digər cavabdehlər Dilqəm Hüseynyev, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 isə iddia tələbinin mahiyyətinə dair məhkəməyə hər hansı etiraz, vəsatət və ya digər dəlil təqdim etmədiklərinə görə məhkəmə iddiaçının cavabdehlərə qarşı olan hazırki iddia tələbinin əsaslandırıldığı halları sübut kimi qəbul edir və iddiaçının dəlillərinə əsaslanaraq iddia tələbini sübuta yetirilmiş hesab edir. Həmin əsaslara görə, həmçinin, xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 nömrəli kredit və xx.xx.2020ci il tarixli RB-058 nömrəli zaminlik müqavilələrinin şərtlərinə, habelə, işin yuxarıda qeyd edilən faktiki hallarına əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh2 öhdəliklərini yerinə yetirməməsinə görə bütün cavabdehlər iddiaçının qarşısında birgə maddi məsuliyyət daşıyırlar. Qeyd olunanlara, kredit və zaminlik müqaviləsinin şərtlərinə və işin yuxarıda göstərilən faktiki hallarına əsaslanaraq məhkəmə tədqiq edilmiş sübutlara məcmu halında və işin faktiki halları ilə əlaqəli şəkildə qiymət verərək qərara gəlir ki, xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi üzrə 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu - cəmi 3511,93 manat borc məbləği cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunan prosessual hüquq normasının tələbinə əsasən məhkəmə qərara gəlir ki, hazırki iş üzrə ödənilmiş tələblərin məbləği nəzərə alınmaqla məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 55,11 manat dövlət rüsumu məbləği də cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. NƏTİCƏ HİSSƏ: Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216- 220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, q ə t e t d i: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1 və Cavabdeh4 İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Bank Olmayan Kredit Təşkilatının xeyrinə xx.xx.2020-ci il tarixli RB-058 güzəştli borc müqaviləsi üzrə 3505,31 manat əsas borc, 6,62 manat faiz borcu və 55,11 manat dövlət rüsumu - cəmi 3567 (üç min beş yüz altmış yeddi) manat 04 (dörd) qəpik müştərək qaydada tutulsun. Məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində qətnamədən Oğuz Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişsə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim : Kamran Süleymanov