Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-3505/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-3505/2023 17.08.2023 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Elmir Xoşbəxt oğlunun sədrliyi, Rüstəmli Aytən Kamil qızının katibliyi, İddiaçı, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı iddia ərizəsi ilə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək Cavabdeh 10000 ( on min ) manat pulun və 120 manat dövlət rüsumunun əvəzinin tutulub İddiaçı verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı “Azərkimya” İstehslat Birliyi 2 saylı Təmir Tikinti İdarəsində işləyir. Cavabdeh Zöhrab qızı isə iddiaçının iş yoldaşıdır. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixdə anasını müalicə etdirmək adı ilə iddiaçıdan 9200 ( doqquz min iki yüz) manat, bundan 2-3 gün sonra isə 800 ( səkkiz yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 10000 ( on min) manat məbləğində borc pul almışıdr. Və borcunu tez bir zamanda qaytaracağını bildirmişdir. Bu faktla bağlı cavabdehin özünün yazıb imzaladığı əqd də vardır. Belə ki, 9200 ( doqquz min iki yüz) manatın məbləği çox olduğuna görə yazılı əqd olsa da, 800 ( səkkiz yüz) manat borcun məbləği az olduğundan cavabdehdən bununla bağlı əqd alınmamışdır. Onu qeyd edir ki, əqddə cavabdehin borcu iddiaçının tanışından aldığı yazılmışdır. Bunun səbəbi isə iddiaçı cavabdehə borc verdiyini ərinin bilməsini istəməməsidir. Lakin cavabdehin həmin pulu iddiaçıdan şəxsən alması barədə və qısa müddət ərzində qaytaracağına söz verməsi barədə səs yazmaları mövcuddur. Lakin cavabdeh borcu tez bir zamanda qaytaracağını bildirsə də verdiyi sözü tutmamış, hadisənin üzərindən 1 ildən çox müddət keçməsinə baxmayaraq hələ də borcunu qaytarmamışdır. İddiaçı dəfələrlə cavabdehdən pulu qaytarmasını tələb etmiş, lakin, cavabdeh hər dəfə bir bəhanə ilə pulu qaytaracağına dair vədlər versə də, vədinə əməl etməmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək, iddia ərizəsinin məzununa uyğun izahat verdi, iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə qət edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil iddia tələbini müdafiə etdi, iddia ərizəsində qeyd edilənləri təsdiq etdi, iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə qət edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddia tələbini qəbul edərək tələbin təmin edilməsinə etiraz etmədiyini bildirdi. Məhkəmə işdə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - xx.xx.2021-ci il tarixli əlyazmadan görünür ki, Cavabdeh Gülnarənin tanışından 9200 manat borc aldığını qeyd edərək, imzası ilə əlyazmanı təsdiq etmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh İddiaçı iş yoldaşıdır. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixində iddiaçıdan 9200 manat, daha sonra 800 manat olmaqla ümumilikdə 10000 manat borc almışdır. Borcunu qaytarmasına dair iddiaçı qarşısında öhdəlik götürsə də, həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən yerinə yetirilməmişdir. İddiaçı pozulmuş hüquqlarının müdafiəsi məqsədilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Cavabdeh iddia tələbini qəbul edir, tələbin təmin edilməsinə etiraz etmir. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən - Borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2-ci maddəsinə əssən- Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsinin 191.3-cü maddəsinə əsasən cavabdeh tərəfindən iddia etiraf edildikdə və bu, məhkəmə tərəfindən təsdiq edildikdə, məhkəmə iddiaçının irəli sürdüyü tələblərin təmin olunması barədə qətnamə çıxarır. Həmin Məcəllənin 220.4-cü maddəsinə əsasən qətnamənin əsaslandırıcı hissəsində işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən halları, işin halları barədə məhkəmənin əsaslandırıldığı sübutlar və məhkəmənin bu və ya digər sübutları və iclasda iştirak edən şəxslərin istinad etdiyi qanun və hüquqi aktları rədd etmək üçün gətirdiyi dəlillər, habelə məhkəmənin qətnamə çıxararkən rəhbər tutduğu qanunlar və normativ hüquqi aktlar göstərilməlidir. Cavabdeh tərəfindən iddia tələbi etiraf edildikdə qətnamənin əsaslandırıcı hissəsində yalnız iddianın etiraf edilməsi və onun məhkəmə tərəfindən qəbul edilməsi göstərilə bilər. Məhkəmə iddianı etirafın qanunun tələblərinə zidd olmamasını, etirafın üçüncü şəxslərin mənafeyinə toxunmamasını nəzərə alaraq hesab edir ki, cavabdehin iddianı etirafı, iddiaçının həmin etirafla razı olması məhkəmə tərəfindən qəbul edilməlidir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 10000 ( on min ) manat borc və 120 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi tutulub İddiaçı verilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia bu hissədə də təmin edilməli, iddianın qiyməti 10000 manatdan 100000 manatadək olduqda məhkəməyə ödənilməli olan dövlət rüsumunun məbləği 120 manat + 10000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 0,3 %-i qədər olmalıdır. (“Dövlət Rüsumu haqqında” Qanunun 8.1.3-cü maddəsi.) Hazırda iddia tələbinin təmin edilən hissəsi 10000 manat olduğundan iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 120 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1.-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2.-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 10000 (on min) manat borc və 120 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi tutulub İddiaçı verilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elmir Hüseynov