Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(066)-697/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № e-2(066)-697/2025 29.07.2025 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mustafayev Rəşad Mustafa oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, Cavabdeh nümayəndəsi (atası) Nümayəndə2 iştirakı ilə, İddiaçı «X2» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı «kreditin, kredit faizinin və cərimənin ödənilməsi» tələbinə dаir ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdim: İddiaçı "xxxx" KB ASC Cavabdeh qarşı «kreditin, kredit faizinin və cərimənin ödənilməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" KB ASC-nin xeyrinə 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə, 0 manat komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 2838,30 manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 48,79 manat məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" KB ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə istehlak məqsədləri üçün xx.xx.2025-ci il tarixinədək, illik 18% ödəmək şərtilə 3527 manat məbləğində kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 1.1-ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borc verən yuxarıda qeyd olunan məbləğdə və faizlə krediti borcalanın mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olunmuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürüb. Lakin cavabdeh müqavilənin bu şərtini pozaraq dövri оlaraq ödəməli оlduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra еtməmişdir. Nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 03 aprel 2025 tarixinə "xxxx" KB ASC-yə 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə, 0 manat komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 2838,30 manat borcu yaranmışdır. Tərəflər arasında yaranmış mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar aparılmış, lakin bu danışıqlar (pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmişdir və kreditor "xxxx" KB ASC öz tələbinin məhkəmə yolu ilə həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüququndan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. İddiaçı "xxxx" KB ASC Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemi vasitəsilə məhkəməyə ərizə göndərərək məhkəmə iclasının onların iştirakı olmadan keçirilməsini və iddianın təmin edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Cavabdeh nümayəndəsi (atası) Nümayəndə2 iddianı qəbul edərək izahatında göstərdi ki, oğlu hal-hazırda Sumqayıt şəhərində fəhləlik işi ilə məşğuldur. Kredit oğlu Daşkəsən rayonunda qızıl mədənində işlədiyi zaman götürülüb. Oğlunun iş müqaviləsi aylıq olmuş və hər ayın əvvəli müqaviləsi yenilənmiş, bank bunu nəzərə almadan oğluna kredit vermiş, 2 aydan sonra qızıl mədənindən zəng gələrək, işçi qüvvəsinə ehtiyyac olmadığı üçün oğlu işdən azad olunmuş, oğlu qızıl mədənində sürücü vəzifəsində çalışmışdır. Bir müddət kredit üçün vaxtında ödənişlər olunmuşdur. Bir neçə dəfə banka işdən çıxması və borcun üzərinə gələn faizlərin silinməsi, ödəniş məbləğinin azaldılması barədə oğlu müraciət etmişdir ki, ödəniş edə bilsin. Həmin müddət ərzində Unibankdan zənglər gəldikcə qızıllarını lombarda qoyaraq pul götürüb kredit ödənişləri etmiş, daha sonra Unibankdan zəng gələrək banka dəvət olunmuş getdikdə faizlərin azaldılması üçün 60 manat ödəniş olunması istənilmiş, sonradan məlum olmuşdur ki, ödənilən 60 manat bankın faiz borcu olmuşdur. Ödənilən pullar faizə silinib, əsas məbləğdən ödənişlər olmayıb. Daha sonra yenidən çətinlik yarandığı üçün bir daha müraciət olunduqda, banka dəvət ediblər. Bankdan kredit müqaviləsinin yenilənəcəyini deməyiblər. Kredit müqaviləsi yeniləndikdən sonra rüsum haqqıda tutulub. Deyiblər 200 manatdan hər ay ödənişlər olunmalıdı. Faiz borclarının heç biri silinməyib. Daha sonra məcbur olub özü banka müraciət edib ki, oğlu işdən çıxdığı üçün ödənişlər edə bilmir. 5 ildir ailəlidi ailəsini lombardlar ilə saxlayır. Məşğulluq Mərkəzində qeydiyyatdadı, sosial ala bilmir. Kimnənsə avtomobil sürmək üçün etibarnamə ilə avtomobil götürərək, Bakıya gedib gəlir, 5-10 manat qazancı olur. Sosiala müraciət olunduqda, deyilir ki, adına maşın olduğu üçün sosial düşmür. Həmin zaman izah etmək olmur ki, maşın şəxsi özünün deyil, sürmə etibarnaməsi ilə götürüb. Banka müraciət edərək bildirib ki, faiz silinsin, əsas məbləğ nə qalıbsa ödənişlər olunsun. Bank tərəfindən əvvəlki müqavilə deyildə, yenilənən müqavilə təqdim olunub. Əgər mümkündüsə faizlərin silinməsini və ödəniş məbləğinin aşağı salınmasını xahiş etdi. Məhkəmə iş üzrə cavabdehi dinləyərək və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli, 4nkGNDJ/24 nömrəli kredit müqaviləsindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" KB ASC tərəfindən Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixinədək, illik 18 % ödəmək şərtilə 3527 (üç min beş yüz iyirmi yeddi) manat məbləğində kredit ayrılmışdır. İşdə olan 03 aprel 2025-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 4nkGNDJ/24 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh 03 aprel 2025-ci il tarixə 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə borcu, 0 manat komisyon haqqı olmaqla, cəmi 2838,30 (iki min səkkiz yüz otuz səkkiz manat otuz qəpik) manat borcu yaranmışdır. İşdə olan 25 dekabr 2024-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, Cavabdeh borcun ödənilməsi barədə iddiaçı tərəfindən xəbərdarlıq edilmişdir. İşdə olan AA ******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatlarından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.1996-cı ildə doğulmuşdur və Azərbaycan Respublikasının vətandaşıdır. İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından bəlli olur ki, iddiaçı "xxxx" KB ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, 4nkGNDJ/24 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixinədək, illik 18 % ödəmək şərtilə 3527 (üç min beş yüz iyirmi yeddi) manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin 03 aprel 2025-ci il tarixə "xxxx" KB ASC-yə 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 2838,30 (iki min səkkiz yüz otuz səkkiz manat otuz qəpik) manat borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 390.1-ci maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. 421.2-ci maddələrinə əsasən tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə məhkəmənin qərarına əsasən yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. 385.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.1-ci maddəsinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində kreditora vurduğu zərər üçün və gecikdirmə nəticəsində təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, xx.xx.2024-cü il tarixli, 4nkGNDJ/24 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 2838,30 (iki min səkkiz yüz otuz səkkiz manat otuz qəpik) manat məbləğində borc tutularaq iddiaçı "xxxx" KB ASC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci və 119.1-ci maddələrinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İş materiallarından görünür ki, məhkəmə xərcləri iddiaçının iddia ərizəsinin məhkəməyə verilməsi üçün dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 48,39 (qırx səkkiz manat otuz doqquz qəpik) manat dövlət rüsumundan və 0,40 (qırx qəpik) manat xidmət haqqından ibarətdir. İddia tam təmin edildiyindən iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 48,39 (qırx səkkiz manat otuz doqquz qəpik) manat dövlət rüsumu və 0,40 (qırx qəpik) manat xidmət haqqı cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 357-360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 2524,3 manat əsas, 218,9 manat faiz, 95,1 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 2838,30 (iki min səkkiz yüz otuz səkkiz manat otuz qəpik) manat borc məbləği və məhkəmə xərci qismində 48,39 (qırx səkkiz manat otuz doqquz qəpik) manat dövlət rüsumu, 0,4 (qırx qəpik) manat xidmət haqqı tutularaq iddiaçı “X2” ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirilməklə Göygöl rayon məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Rəşad Mustafayev