Şəki Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(075)-1633/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2(075)-1633/2024 08.08.2024 ŞƏKİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Vəliyev Elşən Yaşar oğlunun sədrliyi, Zəkəryəyev İlkin Fikrət oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, borclu Cavabdeh 420 (dörd yüz iyirmi) manat məbləğində əsas borc, 42 (qırx iki) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 462 (dörd yüz altmış iki) manatın və ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun onun xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Lakin İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə məhkəməyə ərizə göndərərək, bütün məhkəmə iclaslarının iştirakı olmadan keçirilməsi və iddianın təmin edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə İddiaçı nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, o, uzun müddətdir ki, “Home Gallery” mağazasında sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olur. Fərdi sahibkar kimi Azərbaycan Respublikası Qanunları və nizamnamə əsasında fəaliyyət göstərərək, məişət avadanlıqlarının nağd və kreditlə satışı ilə məşğul olur. Şəxslərə hər hansı avadanlıq kreditlə satıldığı zaman onlarla mağaza arasında kredit-satış müqaviləsi bağlanır. Bundan sonra avadanlıq alıcıya təqdim edilir. Kredit-satış müqaviləsinin 7-ci bəndinə əsasən, alıcı daşıdığı öhdəlikləri yerinə yetirmədiyi təqdirdə satıcının iddiası əsasında məhkəmə qarşısında məsuliyyətə cəlb oluna bilər. Borclu Cavabdeh ilə “Home Gallery” mağazası arasında bağlanmış 13 avqust 2023-cü il tarixli kredit-satış müqaviləsinə əsasən mağazadan borclu Cavabdeh dəyəri 700 manat olan “Hann” markalı 1 ədəd kondisioner verilmişdir. Borclu qeyd edilən malın dəyərindən 70 manat məbləğində ilkin ödəniş etmişdir. Bundan sonra ödəniş cədvəlinə əsasən o, mağazaya 9 ay müddətində, hər ay 70 manat məbləğində ödəniş etməli idi. Lakin borclu Cavabdeh kredit-satış müqaviləsi üzrə cəmi 280 manat məbləğində ödəniş etdikdən sonra qalan borcunu ödəməmiş və öz üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməmişdir. Hazırda borclu Cavabdeh “Home Gallery” mağazasına kredit-satış müqaviləsi üzrə 420 manat məbləğində borcu qalmışdır. Borcluya dəfələrlə xəbardarlıq edilməsinə baxmayaraq o, üzərinə düşən öhdəliyi icra etməmiş və müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Bunun nəticəsində mağazaya borclu tərəfindən maddi zərər dəymişdir. Mübahisənin məhkəmədən kənar həll edilməsi məqsədi ilə borcluya pretenziya məktubu göndərilmiş və qeyd edilən müddət ərzində borcu ödəməyəcəyi təqdirdə aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmiş, lakin cavabdeh borcunu yenə də ödəməmişdir. Ona görə də, məcburiyyət qarşısında qalaraq məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinin tələbinə uyğun olaraq məhkəmə işə Cavabdehnın iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Elektron qaydada məhkəməyə daxil olaraq iş materiallarına əlavə edilmiş, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli kredit-satış müqavilədən görünür ki, həmin müqavilə əsasında Cavabdeh dəyəri 700 manat olan 1 ədəd “Hann” markalı kondisioner satılmışdır. Elektron qaydada məhkəməyə daxil olaraq iş materiallarına əlavə edilmiş maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh İddiaçı xx.xx.2023-cü il tarixli kredit-satış müqaviləsinə əsasən xx.xx.2024-cü il tarixə 420 manat əsas, 42 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 462 manat borcu vardır. İş materiallarında olan Cavabdeh ünvanlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli pretenziyadan görünür ki, Cavabdeh İddiaçı tərəfindən pulu qaytarmayacağı təqdirdə Azərbaycan Respublikasının qanunlarının tələblərinə uyğun olaraq məhkəməyə müraciət olunacağı barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Təqdim edilmiş sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında aydın oldu ki, İddiaçı ilə Cavabdeharasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən “Hann” markalı kondisioner almış və nəticədə 700 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 700 manat olan “Hann” markalı kondisioner üçün ümumilikdə 462 (dörd yüz altmış iki) manat olmaqla, ondan 420 (dörd yüz iyirmi) manat əsas, 42 (qırx iki) manat cərimə pulu borcu yaranmışdır. Müqavilə əsasında iddiaçı tərəfindən cavabdehə malın verilməsinə baxmayaraq, cavabdeh müqavilə öhdəliklərinə əməl etməmişdir. Məhkəmə bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilən, biri-digərini tamamlayan, mümkün və mötəbər sübutlara hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək cərimə pulunu azalda bilər. İddiaçı cavabdehə qarşı hazırkı iddia tələbinin 42 (qırx iki) manat məbləğində cərimənin ödənilməsi hissəsində məhkəmə hesab edir ki, cərimə məbləği tənasübsüz dərəcədə yüksək hesablanmışdır. Məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən edildi ki, İddiaçı tərəfindən Cavabdeh mal verilərək müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyə əməl edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliklərin tam şəkildə icrasını təmin etməmişdir. Bu səbəbdən də İddiaçı qalıq qalmış borcunun ödənilməsini Cavabdeh tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə, Azərbaycan Respublikasının MM-nin 739.1, 739.2, 386, 385.1, 421.2, 442, 445.1, 445.2.1-ci maddələrinə əsasən və eləcə də iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək məhkəmə belə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilərək Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə “Hann” markalı kondisioner üçün 420 (dörd yüz iyirmi) manat məbləğində əsas borc, 5 (beş) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 425 (dörd yüz iyirmi beş) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələblərin əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə Qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə “Hann” markalı kondisioner üçün 420 (dörd yüz iyirmi) manat məbləğində əsas borc, 5 (beş) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 425 (dörd yüz iyirmi beş) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Şəki Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Elşən Vəliyev