Şəki Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(075)-8/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2(075)-8/2025 10.04.2025 ŞƏKİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Vəliyev Elşən Yaşar oğlunun sədrliyi, Zəkəryəyev İlkin Fikrət oğlunun katibliyi Cavabdeh1 iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “pulun tutulmasına, tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsinə, ipoteka predmetinin açıq hərracda satılmasına, ipoteka predmetinin boşaldılması” tələbi barədə iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi İddia tələbinn dəlilləri; İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müaviləsi üzrə əsas borca görə 76089,99 manat, faiz borcuna görə 2448,3 manat olmaqla cəmi 78538,29 manat və Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin tabeliyində DƏDKR Publik Hüquqi şəxsin İdarəsinə bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 45 manat rüsumun və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 325,62 manat məbləğində pulun tutulması, tələbin mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan X2 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, ilkin satış qiyməti müəyyənləşdirilməklə bu əmlakın hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073saylı kredit müqaviləsi üzrə cəmi 78538,29 manat və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş cəmi 370,62 manat məbləğində pulun İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə tutma yönəldikdən və əmlak satıldıqdan sonra ən geci 1 ay ərzində Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evindən çıxarılması və mənzilin boşaldılması, ipoteka predmetinin açıq hərracdan satılmaqla əldə edilmiş vəsait qeyd olunan xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi üçün yetərli olmazsa, borcun qalan hissəsinin Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 3,7 faiz dərəcəsi olmaqla, 360 ay müddətinə 79 900 manat məbləğində ipoteka krediti verilmişdir. xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı baş kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə Cavabdeh1 kredit üzrə hesablanmış dəbbə pulunu (cərimə, penya), faizləri və əsas borc məbləğini tam və vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürsə də, kreditin ödənilməsinə dair öhdəlikləri vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Bu barədə cavabdehə dəfələrlə yazılı və şifahi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq Cavabdeh1 öhdəliklərinin icra edilməsindən qərəzli olaraq yayınmışdır. Maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh1 9 Sentyabr 2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müaviləsi üzrə borcunun məbləği əsas borca görə 76089,99 manat, faiz borcuna görə 2448,3 manat olmaqla cəmi 78538,29 manat təşkil edir. xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərin icrasının təmini üsulu kimi cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evi İddiaçı ASC qarşısında xx.xx.2019-cu il tarixli alqı-satqı və ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmişdir. İpoteka notarial qaydada təsdiq edilmiş və dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı baş kredit müqaviləsinə əsasən, “müştəri bu müqavilə üzrə üzərinə düşən vəzifələri vaxtında icra etmədikdə, kredit faizlərinin ödənilməsimüddətini bir dəfə pozduqda girovsaxlayan (bank) girova ödəniş yönəldə bilər”. eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən (borcluya aid hissədə), “müştəri bir dəfə bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş vəzifələrini yerinə yetirməzsə, o cümlədən Bankın tələb və göstərişlərinə əməletməzsə, kredit faizlərini ödəmə müddətini pozarsa çəkilən xərcləri ödəməzsə və digər şərtlərə əməletməzsə, bankın bu müqaviləni pozmağa və bütün tələblərini vaxtından əvvəl ödəməyə hüququ vardır”. İddia tələbinə qarşı etirazın dəlilləri İddia tələbinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları Cavabdeh1 məhkəmə iclasında izahar verərək bildirdi ki, Rabitəbank” ASC ilə arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 3,7 faiz dərəcəsi olmaqla, 360 ay müddətinə 79 900 manat məbləğində ipoteka krediti verilmişdir. O, əvvəllər kredit üzrə olan borcunu ödəsə də, sonradan maddi cəhətdən problemlərinin yaşandığı üçün borcu ödəməkdə çətinlik çəkmişdir. Sonradan banka yaxınlaşaraq borcun ödənilməsində gecikmələrin olduğunu, maddi vəziyyətinin pisləşməsi səbəbindən ödəniş edə bilmədiyini bildirmişdir. Lakin borcun ödənilməsindən yayınmır. Bank ilə aralarında olan borcun ödənilməsini təmin edəcəkdir. Bütün bu halları nəzərə alaraq qanuni qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı ASC məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq nümayəndəsinin məhkəmə iclasında iştirakını təmin et məmişdir. Lakin İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi xx.xx.2025-ci il tarixdə məhkəməyə ərizə göndərərək, məhkəmə iclasının iştirakları olmadan keçirilməsi və iddianın təmin edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etdiyini bildirmişdir. Məhkəmə İddiaçı ASC-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh2 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin cavabdeh məhkəmə iclasına gəlmədiyindən Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Əvvəlki məhkəmə iclasında İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X4 iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. İşin halları; İş materiallarına əlavə edilməklə məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş; xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ASC (Bank) ilə Cavabdeh1 (borcalan) arasında xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən illik 3,7 faiz dərəcəsi olmaqla, 360 ay müddətinə 79 900 manat məbləğində ipoteka krediti verilmişdir. xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı alqı satqı və ipoteka müqaviləsindən görünür ki, xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərin icrasının təmini üsulu kimi cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evi İddiaçı ASC qarşısında xx.xx.2019-cu il tarixli alqı-satqı və ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmalkın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışından görünür ki, **********84- 10301 reyestr nömrəli hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,0144 hektar torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108.80 kvadrat metr olan fərdi yaşayış evi Cavabdeh1 tam paylı mülkiyyətindədir. Cavabdeh2 Bakı şəhəri 14 saylı notariat ofisinə təqdim etdiyi xx.xx.2019-cu il tarixli ərizəsindən görünür ki, o, X1 məxsus olan Abşeron rayonu, Masazır kəndində yerləşən 0,0144 hektar torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108.80 kvadrat metr olan fərdi yaşayış evinin əri Cavabdeh1 adına alınmasına və ipotekaya qoyulmasına etiraz etmir. İpotekaya qoyulmuş əmlaka gələcəkdə ödəniş yönəldiyi halda əmlakı qeyd şərtsiz məhkəmə qətnaməsi tələb etmədən tərk etməyi öz öhdəsinə götürmüş və gələcəəkdə bu barədə heç bir iddia və tələbinin olmayacağını bildirmişdir. xx.xx.2019-cu il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh1 79900 manat borcu illik 3,7 faiz dərəcəsi ilə, 360 ay müddətinə olmaqla Rabtəbank ASC-yə ödəyəcəyini öz öhdəsinə götürmüşdür. xx.xx.2023-cü il tarixli RB02/PK-85 nömrəli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixinə əsas borcuna görə 76089,99 manat, faiz borcuna görə 2448,3 manat olmaqla cəmi 78538,29 manat təşkil etmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli RB02/-0642 nömrəli bildirişdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə banka olan borcun 3 iş günü müddətində ödənilməsi, əks təqdirdə borcun ödənilməsi üçün qanunamüvafiq tədbirlərin görüləcəyi bildirilmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli ödəniş qəbzindən görünür ki, Rabitəbank ASC tərəfindən Premium Qiymətləndirmə MMC-yə 500 manat ödəniş edilmişdir. Premium Qiymətləndirmə MMC ekspert rəyinin nəticəsindən görünür ki, Abşeron rayonu, Masazır kəndi, 0.0144 ha torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi 108.8 kv.m sahədən ibarət fərdi yaşayış evinin xx.xx.2025-ci il vəziyyətinə bazar dəyəri 94500 manat, likvid dəyəri 84500 manat məbləğində müəyyən olunmuşdur. Həmçinin iddiaçı tərəfindən qiymətləndirmə xərcinin ödəndiyi, lakin cavabdeh tərəfindən 300 manat qiymətləndirmənin ödənmədiyi bildirilmişdir. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 269.1-ci və 269.7-ci maddələrinə əsasən girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur və eyni zamanda borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Girovla və ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəlik üzrə kreditorun (girov saxlayanın və ipoteka saxlayanın) hüququ var ki, borclunun həmin öhdəliyi icra etmədiyi halda girov qoyulmuş və ya ipoteka ilə yüklü edilmiş əşyanın dəyərindən həmin əşyanın mənsub olduğu şəxsin (girov qoyanın və ipoteka qoyanın) digər kreditorlarına nisbətən üstün qaydada təminat alsın; 269.4-cü maddəsinə əsasən ipoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır; 317.1-ci maddəsinə əsasən borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər; 319.1-ci maddəsinə əsasən əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; 427.3-cü maddəsinə görə əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir; 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur; 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir; 739.1-ci maddəsində qeyd olunur ki, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2-ci maddəsinə görə borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. 743.1-ci maddəsinə əsasən kredit müqaviləsinə görə borcverən pul vəsaitinə mülkiyyət hüququnu müqavilədə göstərilən məbləğdə və şərtlərlə borcalana verməyi, borcalan isə aldığı pul vəsaitini müqavilədə müəyyən edilmiş müddətə faizlərin və (və ya) müqavilədə göstərilən digər ödənişlərin ödənilməsi şərtilə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Kredit müqaviləsi üzrə borcverən yalnız normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq kreditlərin verilməsi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi hüququna malik şəxs ola bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun: 1.0.9-cu maddəsinə əsasən ilkin satış qiyməti - bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir; 34-cü maddəsinə əsasən ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi, ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi və qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallardır; 36.1-ci maddəsinə əsasən, ipoteka saxlayan bu Qanunun 36.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan məlumatı əks etdirən bildirişi ipoteka qoyanın və ipoteka müqaviləsində qeyd olunan digər şəxsin ünvanına, bildirişin surətini isə ona məlum olan sonrakı ipoteka saxlayana, birgə ipoteka saxlayanlara, habelə “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilən yüklülük sahiblərinə sifarişli poçt göndərişi (məktubu) və elektron üsulla göndərir. Poçt göndərişi vasitəsilə ölkə daxilində göndərilmiş rəsmi bildiriş onun poçta təqdim edildiyi gündən 5 təqvim günü keçdikdən sonra, elektron üsulla göndərilmiş rəsmi bildiriş isə göndərildiyi gündən 3 təqvim günü keçdikdən sonra təqdim olunmuş sayılır. 36.3-cü maddəsinə əsasən İpoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildiriş ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanında ipoteka saxlayanın ərizəsi əsasında 1 iş günü müddətində qeydə alınmalıdır. Ərizədə bildirişin ipoteka qoyana göndərildiyi gün göstərilir və iki nüsxədə qeydiyyat orqanına verilir. Qeydiyyat orqanı ərizəni onun verildiyi gün qəbul edir və bir nüsxəsini qeydiyyat orqanının səlahiyyətli şəxsinin imzası və möhürü ilə təsdiqləməklə ərizəçiyə qaytarır; 39.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ipotekapredmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda aşağıdakıları göstərməlidir: 39.3.1. ipoteka predmetinin mühafizəsi və satışı xərcləri istisna olmaqla, həmin əşyanın dəyərindən ipoteka saxlayana ödənilməli məbləğlər. Mühafizə və satış xərcləri ipoteka predmetinin satılması başa çatdıqdan sonra müəyyən edilir.39.3.2. ipoteka predmetinin təsviri; 39.3.3. ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir; 39.3.4. zəruri hallarda ipoteka predmetinin satılmasına qədər onun mühafizəsinin təmin edilməsi tədbirləri. 41.1-ci maddəsinə əsasən ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər. 47.4-cü maddəsinə əsasən bu qanunun 47.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş ödənişlər həyata keçirildikdən sonra ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsaitin qalan hissəsi ipoteka qoyana qaytarılır; 47.5-ci maddəsinə əsasən ipoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka qoyana qaytarılmalıdır. 59.3, 59.3.1 və 56.3.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka qoyulmuş yaşayış evinə və ya mənzilə tutma yönəldildikdə və o satıldıqda ipoteka qoyan və onunla birlikdə yaşayan ailə üzvləri və digər şəxslər tutduqları yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzində tərk etməlidirlər, bu şərtlə ki: yaşayış evi və ya mənzil ipoteka müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılması üçün ipoteka qoyulmuş olsun; və ya ipoteka qoyanla birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvləri və digər şəxslər ipoteka müqaviləsi bağlanarkən həmin evə (mənzilə) tutma yönəldildikdə və o satıldıqda onu tərk etmək barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş öhdəlik götürmüş olsunlar. İpoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra həmin evə və ya mənzilə qeydiyyata alınmış şəxslər belə öhdəlik götürmüş sayılırlar; 59.4-cü maddəsinə əsasən Qanunun 59.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə ipoteka qoyan və onunla birlikdə yaşayan ailə üzvləri və digər şəxslər ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən və yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxmadıqda, həmin şəxslər evdən (mənzildən) və yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan ayrıca məhkəmə qərarı tələb olunmadan ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi barədə icra sənədi əsasında 10 təqvim günü müddətində məcburi qaydada çıxarılırlar. Məhkəmənin mövqeyi; Məhkəmə, mülki işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq kredit müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirərək, müqavilə predmeti olan pul məbləğini cavabdehə vermişdir. Cavabdeh isə kredit müqaviləsi ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazimi qaydada icra etməmiş, ödəniş cədvəlini pozmuş, müqavilə üzrə ödənişləri ardıcıl olaraq gecikdirmişdir. Onun bankın qarşısında yuxarıda göstərilən məbləğdə icra edilməmiş pul öhdəliyi vardır. İddiaçının təqdim etdiyi sübutlar borcun ödənilməsi barədə tələbin əsaslı olduğunu təsdiq edir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, həmin pul cavabdehdən tutulmalıdır. Belə ki, iddiaçının təqdim etdiyi sübutlar borcun düzgün hesablandığını təsdiq edir. Göstərilən xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı verdiyi kreditin ödənilməmiş hissəsini və kreditə hesablanmış faiz məbləğini cavabdehdən tələb etməkdə haqlıdır. Göründüyü kimi, Cavabdeh1 bağlanmış müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımınca icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmiş, bununla da müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh1 öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşımalı, müqavilə üzrə yaranmış borcunu müqavilədə razılaşdırıldığı kimi iddiaçıya ödəməlidir. Göstərilən qanunvericilik normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçıya olan pul öhdəliyi ipoteka ilə təmin edildiyindən və cavabdeh iddiaçı qarşısında olan pul öhdəliyini yalnız özünün cavabdeh olduğu səbəblərdən icra etmədiyindən, iddiaçı tələbin ipoteka yüklü əmlaka yönəldilməsini məhkəmə qaydasında tələb etməkdə haqlıdır. Odur ki, iddianın həmin hissəsi də təmin edilərək, borc tələbi kreditin təminatı kimi ipoteka yüklü əmlaka yönəldilməlidir. Məhkəmə vurğulamağı lazım bilir ki, ipoteka predmetinin - ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinin orta bazar qiyməti qiymətləndirmə rəyi ilə bazar dəyəri 94500 manat, likvid dəyəri 84500 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Belə olan halda əmlakın likvid dəyərinin 84500 manat məbləğində müəyyən olunması məqsədəmüvafiq hesab edilir. Məhkəmə xərcinə daxil olan dövlət rüsumu da cavabdehə aid edilməli və buna görə də iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu da cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müaviləsi üzrə əsas borca görə 76089,99 manat, faiz borcuna görə 2448,3 manat olmaqla cəmi 78538,29 manat və Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin tabeliyində DƏDKR Publik Hüquqi şəxsin İdarəsinə bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 45 manat rüsumun və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 325,62 manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə, həmçinin tələbin ipoteka yüklü əmlaka yönəldilməsinə dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi də əsaslıdır. Bu səbəbdən tələbin mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan X2 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə yönəldilməlidir Məhkəmə eyni zamanda tələbin ipoteka yüklü edilmiş əmlaka yönəldilməsi qaydasını müəyyən edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbinin ipoteka yüklü əmlaka yönəldilməsi ipoteka yüklü əmlakın açıq hərracdan satış yolu ilə realizə edilməlidir. Məhkəmə cavabdehlərdən tutulmalı olan borcun məbləği ilə bağlı isə qeyd edir ki, iş üzrə verilmiş qiymətləndirmə rəyi mötəbər sübut kimi qiymətləndirilməlidir. İlkin satış qiyməti müəyyənləşdirilməklə bu əmlakın hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF- 073saylı kredit müqaviləsi üzrə cəmi 78538,29 manat və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş cəmi 370,62 manat məbləğində pul İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. İpoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə tutma yönəldikdən və əmlak satıldıqdan sonra ən geci 1 ay ərzində Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evindən çıxarılmalıdır. Mənzilin boşaldılması, ipoteka predmetinin açıq hərracdan satılmaqla əldə edilmiş vəsait qeyd olunan xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi üçün yetərli olmazsa, borcun qalan hissəsinin Cavabdeh1 tutulmalıdır. Həmçinin, məhkəmə hesab edir ki, ipoteka müqaviləsi ilə təmin edilmiş öhdəlik Cavabdeh1 tərəfindən lazımınca icra edilmədiyindən, borcun ödənilməsi ipotekaya qoyulmuş onun mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərrac vasitəsilə satılmalı və satışdan əldə edilmiş vəsait hesabına iddiaçıya olan borc məbləği ödənilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, ödənişlər həyata keçirildikdən sonra ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsaitdən qalığın qalması da istisna edilmir və belə bir hal baş verdiyi təqdirdə ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsaitin qalan hissəsinin müqəddəratı da həll edilməli və belə bir məbləğ yarandığı təqdirdə “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 47.4-cü maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla ipoteka qoyana, Cavabdeh1 qaytarılmalıdır. İş üzrə məhkəmə xərci olan qiymətləndirmənin aparılması ilə bağlı aparılmış ekspertizaların tədqiqatının dəyəri olan 300 manat məbləğində pul Cavabdeh1 tutulmalı və "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qətetdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müaviləsi üzrə əsas borca görə 76089,99 manat, faiz borcuna görə 2448,3 manat olmaqla cəmi 78538,29 manat və Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin tabeliyində DƏDKR Publik Hüquqi şəxsin İdarəsinə bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 45 manat rüsumun və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 325,62 manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Tələbin mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan X2 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə yönəldilsin İlkin satış qiyməti müəyyənləşdirilməklə bu əmlakın hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF- 073saylı kredit müqaviləsi üzrə cəmi 78538,29 manat və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş cəmi 370,62 manat məbləğində pul İddiaçı ASC-yə ödənilsin. İpoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evinə tutma yönəldikdən və əmlak satıldıqdan sonra ən geci 1 ay ərzində Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ünvan 1 ünvanında 0,0144 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 108,8 kv.m, yaşayış sahəsi 72,5 kv.m olan 4 otaqlı fərdi yaşayış evindən çıxarılsın. İpoteka predmetinin açıq hərracdan satılmaqla əldə edilmiş vəsait qeyd olunan xx.xx.2019-cu il tarixli, RB/İKYF-073 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi üçün yetərli olmazsa, borcun qalan hissəsinin Cavabdeh1 tutulsun. İş üzrə məhkəmə xərci olan qiymətləndirmənin aparılması ilə bağlı aparılmış ekspertizaların tədqiqatının dəyəri olan 300 manat məbləğində pul Cavabdeh1 tutulsun və "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Şəki Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Elşən Vəliyev