Naxçıvan MR Kəngərli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(111)-3/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qıvraq qəsəbəsi İş № e-2(111)-3/2024 14.06.2024 NAXÇIVAN MR KƏNGƏRLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Zülfüqar Əziz oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Qurbanəliyeva Günel Bayram qızının katibliyi, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (bundan sonra "xxxx" ASC) Cavabdeh qarşı kredit üzrə borcun qaytarılması tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 saylı kredit müqaviləsinə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixə 4856.03 manat əsas borc, 425.87 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 5281.90 manat kredit borcunun və iddia ərizənin verilməsi üçün ödənilmiş 72.82 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq "xxxx" ASC-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh tərəflər arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 17% dərəcəsi ilə 48 ay müddətinə 6000 (altı min) manat məbləğində krediti verilmişdir. Borcalan bank tərəfindən verilmiş kreditin müqavilə şərtləri ilə müəyyən edilmiş müddətdə və məbləğdə qaytarılmasını və ondan istifadəyə görə faizlərin ödənilməsini müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən öhdəsinə götürməsinə baxmayaraq bu öhdəliyi lazımınca icra etməyərək müqavilə şərtlərini pozmuşdur. Bu səbəbdən borcalanla dəfələrlə telefonla əlaqə saxlanılmış və borcalana xəbərdarlıq məktubları ünvanlanaraq borc məbləği dəqiq göstərilməklə borcun icrası tələb edilmişdir. Kredit müqaviləsinin 6.1-ci maddəsinə əsasən müəyyənləşdirilmişdir ki, tərəflər bu müqavilə üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi və ya lazımi qaydada yerinə yetirilməməsinə görə qarşı tərəfə vurduğu ziyana görə qanunvericiliyə uyğun olaraq məsuliyyət daşıyırlar. Kredit müqaviləsinin 2.10-cu maddəsinə əsasən müəyyənləşdirilmişdir ki, gecikdirilmiş ödənişlərə görə vaxtı keçmiş günlərin sayına əsasən müəyyən olunmuş illik faizin üzərinə 10% əlavə cərimə hesablanır. Kredit müqaviləsinin 8.2-ci maddəsinə əsasən müqavilə imzalandığı tarixdən qüvvəyə minir və tərəflər müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirənədək qüvvədə qalır. Cavabdeh tərəflər arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 saylı kredit müqaviləsinə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixə 4856.03 (dörd min səkkiz yüz əlli altı manat 03 qəpik) manat əsas borc, 425.87 (dörd yüz iyirmi beş manat 87 qəpik) manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 5281.90 (beş min iki yüz səksən bir manat 90 qəpik) manat kredit borcu öhdəliyi var. Mülki işin baxılması məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2(111)-201/2023 nömrəli qərardadı ilə Cavabdeh Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin tərkibində dövlət vəzifəsini yerinə yetirib qurtaranadək dayandırılmiş, xx.xx.2024-cü il tarixdə e-2(111)- 3/2024 nömrəli qərardadla Naxçıvan Muxtar Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Kəngərli Rayon şöbəsinin 07 may 2024-cü il tarixli 3-43- 73/2-397/2024 nömrəli məktubuna əsasən Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2024cü il tarixədək Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrində müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmiş və hazırda ehtiyatda olduğundan mülki işin icraatı təzələnmişdir. İş üzrə iddiaçı "xxxx" ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə “Elektron Məhkəmə” sistemi vasitəsi ilə məhkəməyə göndərdiyi ərizədə işlərin çoxluğunu nəzərə alaraq mülki iş üzrə məhkəmə iclasını bankın nümayəndəsinin iştirakı olmadan keçirilməsini və müvafiq məhkəmə qərarının çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iş üzrə Cavabdeh izahatında "xxxx" ASC tərəfindən ona qarşı qaldırılmış iddianı qəbul etdiyini, iddia ərizəsində qeyd edilən məbləğə etirazı olmadığını, lakin həqiqi hərbi xidmətə çağırıldığından kredit borcunu ödəyə bilmədiyini, bankla əlaqə saxladıqda isə işin məhkəmədə olduğunu və yalnız kredit üzrə gecikməni ödədiyi halda ərizəni geri götürə biləcəklərini bildirdiklərini, hazırda işləmədiyindən krediti ödəyə bilmədiyini göstərərək kredit borcunun aylara bölünməsini xahiş etmişdir. Mülki işin icraatı zamanı cavabdehlər tərəfindən iddia üzrə rəy və etirazlar daxil olmamışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş:- "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsinin məzmunundan görünür ki, bank tərəfindən borc alana illik 17% hesablanmaqla, 48 ay müddətinə 6000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 26 noyabr 2021-ci il tarixli 6524 nömrəli xəzinə məxaric orderinin surətindən görünür ki, bank tərəfindən Cavabdeh komisyon haqqı çıxılmaqla 5910 manat məbləğində ödəniş edilmişdir. "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsinin 5.2-ci bəndinin “a” yarımbəndinə əsasən borcalan bu müqavilə üzrə kreditin qaytarılması və faizlərin ödənilməsi öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirmədikdə və ya yerinə yetirə bilmədikdə bank pul öhdəliyinin vaxtından əvvəl icrasını tələb edə bilər. 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixdən başlayaraq xx.xx.2025-ci il tarixədək hər ay 173.13 manat, son ödəmə tarixi olan xx.xx.2025-ci ildə isə 173.13 manat ödəniş etməyi öhdəsinə götürmüşdür. 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 saylı kredit müqaviləsi üzrə hesabdan çıxarışa əsasən Cavabdeh həmin tarixə əsas borc üzrə cəmi 1143.97 manat ödəniş etmişdir. 26 may 2023-cü il tarixli 729 nömrəli maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh ilə "xxxx" ASC arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli müqavilə üzrə həmin tarixə onun banka 4856.03 manat əsas borc, 425.87 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 5281.90 manat borcu vardır. 01 may 2023-cü il tarixli 04/1290 nömrəli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, cavabdehə banka olan borcun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzinə əsasən məhkəməyə ərizə verilərkən "xxxx" ASC tərəfindən 72.82 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə, iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edərək və araşdırılan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş üzrə təqdim edilmiş materiallarından aydın olur ki, tərəflər arasında qanunla müəyyən edilmiş qaydada müqavilə bağlanılmış, həmin müqaviləyə əsasən tərəflər arasında öhdəliklər yaranmış, iddiaçı tərəfindən öhdəliklər yerinə yetirilmiş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmişdir. Borclu şəxs hazırkı iş üzrə Cavabdeh 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsi ilə öz üzərinə götürdüyü kredit öhdəliklərini pozmuş, onları lazımınca icra etməmiş, "xxxx" ASCnə ödənilməli olan əsas borc və əsas borca görə hesablanmış faizləri ödəniş cədvəlində nəzərdə tutulmuş vaxtlarda ödəməmiş, müqavilə üzrə əsas borcdan xx.xx.2023-cü il tarixə 1792.58 manat ödəməli olduğu halda, kredit müqaviləsi üzrə hesabdan çıxarışa əsasən əsas borc üzrə cəmi 1143.97 manat ödəniş etmiş, bununla da "xxxx" ASC-yə iş üzrə verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən həmin tarixə 4856.03 manat əsas borc, 425.87 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 5281.90 manat borcu yaranmışdır. Bu səbəbdən də, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən iddiaçı "xxxx" ASC-nin cavabdehdən əsas borcun ödənilməmiş hissəsinin və kreditdən istifadəyə görə faizlərin vaxtından əvvəl ödənilməsini tələb etmək hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.4 maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə müvafiq olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən məhkəmə iddiaçı tərəfindən tələb edilən əsas və faiz məbləğlərini ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirib, o cümlədən iddiaçı tərəfindən ərizəyə əlavə edilən xx.xx.2023-cü il tarixə cavabdehin banka olan borcunu əks etdirən maliyyə arayışını və kredit müqaviləsi üzrə hesabdan çıxarışı əsas götürüb hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməli, Cavabdeh 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 4856.03 manat əsas borc, 425.87 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 5281.90 manat məbləğində borc "xxxx" ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə xərcləri ilə əlaqədar məsələyə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edildiyindən iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 72.82 manat məbləğində dövlət rüsumu da Cavabdeh tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 222, 358.0.3 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 26 noyabr 2021-ci il tarixli İK1008262 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixə olan 4856.03 manat əsas borc, 425.87 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 5281.90 manat borc və 72.82 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu cəmi 5354.72 (beş min üç yüz əlli dörd manat, yetmiş iki qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq "xxxx" ASC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən, o, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Kəngərli Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Zülfüqar Əhmədov