Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-6818/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-6818/2025 23.02.2026 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X3 İsa oğlunun sədrliyi, X5 oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X1 və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı kredit borcunun qaytarılması tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmədə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı kredit borcunun qaytarılması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 12 mart 2025-ci il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 9,229.68 manat əsas borc və 913.94 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 10,143.62 manat məbləğində kredit bоrcun və 12 mart 2025-ci il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 327.77 manat kredit borcun, ümumilikdə həriki kredit müqaviləsi üzrə 9,545.78 əsas və 925.61 faiz borcu olmaqla cəmi 10,471.39 manat borcun və 121.41 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan İlhamə Əliəsgər qızı arasında bağlanmış 12 mart 2025 il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən borcluya 59 ay müddətinə, illik 22.9% dərəcəsi ilə 9500 manat məbləğində və 12 mart 2025-ci il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 24% dərəcəsi ilə 300.00 manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pоzmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinin 2.11 bəndinə əsasən kredit xətti üzrə aylıq faiz ödənişi 30 gündən artıq gecikdirilərsə və ya kredit xətti üzrə istifadə müddəti bitdikdə kredit xəttinin limiti sıfırlanır, limit sıfırlandığı tarixdən etibarən 10 təqvim günü ərzində qalıq borc məbləği (vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc üzrə hesablanmış faizlər, vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc, faiz borcu, əsas borc) kapitallaşdırılaraq avtomatik olaraq bank daxili qaydalar ilə tənzimlənən məhsulun şərtinə uyğun olaraq növbəti 12 və ya 24 aylıq annuitet (aylıq bərabər) ödənişi forması ilə olan kreditə çevrilir və 2.3 bəndində nəzərdə tutulmuş illik faiz dərəcəsi ilə borcalan tərəfindən banka qaytarılır. Odur ki, borcalan Cavabdeh 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə şərtləri icra etmədiyindən qalıq borc kapitallaşdırılaraq annuitet ödəmə qrafikinə çevrilmişdir. 17 noyabr 2025-ci il tarixinə cavabdehin 12 mart 2025 il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 9,229.68 manat əsas borc və 913.94 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 10,143.62 manatməbləğində kredit bоrcu və 12 mart 2025 il tariхli, 800797- PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 327.77 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. Krеdit müqavilələrinin şərtlərinə əsasən Borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə Bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının Banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, Borcalan krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır Məhkəmənin əvvəlki iclasında İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X2 iştirak etmiş, iddianı müdafiə etmiş, məhkəmənin sonuncu iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada məlumatlandırılmış, ancaq məhkəməyə gəlməmiş, işə onların iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə İddiaçı ASC-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını və iş üzrə yekun qərar qəbul edilməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iştirak etmiş, ona qarşı irəli sürülən iddiaya heç bir etiraz etməmiş, sözügedən krediti aldığını və borcu mübahisə etmədiyini bildirmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, işdə olan İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 mart 2025 il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən borcluya 59 ay müddətinə, illik 22.9% dərəcəsi ilə 9500 manat məbləğində və 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 24% dərəcəsi ilə 300.00 manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışlarından görünür ki, Cavabdeh 12 mart 2025-ci il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 9,229.68 manat məbləğində əsas bоrc və 913.94 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 10,143.62 manat borcu və 12 mart 2025-ci il tariхli, 800797-PC********** nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 327.77 manat borcu yaranmışdır. İşdə olan iddiaçı Bank tərəfindən cavabdehə ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, iddiaçı bank cavabdehə xəbərdarlıq edərək, kredit müqavilələri üzrə olan borcun ödənilməsini tələb etmiş, əks halda məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İşdə olan xx.xx.2025-ci il tarixli ödəniş tapşırığından görünür ki, iddiaçı tərəfindən 121.41 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmədə iddiaçının təqdim etdiyi sübutlarla işin halları kimi müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 mart 2025 il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən borcluya 59 ay müddətinə, illik 22.9% dərəcəsi ilə 9500 manat məbləğində və 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 24% dərəcəsi ilə 300.00 manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pоzmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinin 2.11 bəndinə əsasən kredit xətti üzrə aylıq faiz ödənişi 30 gündən artıq gecikdirilərsə və ya kredit xətti üzrə istifadə müddəti bitdikdə kredit xəttinin limiti sıfırlanır, limit sıfırlandığı tarixdən etibarən 10 təqvim günü ərzində qalıq borc məbləği (vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc üzrə hesablanmış faizlər, vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc, faiz borcu, əsas borc) kapitallaşdırılaraq avtomatik olaraq bank daxili qaydalar ilə tənzimlənən məhsulun şərtinə uyğun olaraq növbəti 12 və ya 24 aylıq annuitet (aylıq bərabər) ödənişi forması ilə olan kreditə çevrilir və 2.3 bəndində nəzərdə tutulmuş illik faiz dərəcəsi ilə borcalan tərəfindən banka qaytarılır. Odur ki, borcalan Cavabdeh 12 mart 2025 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə şərtləri icra etmədiyindən qalıq borc kapitallaşdırılaraq annuitet ödəmə qrafikinə çevrilmişdir. 17 noyabr 2025-ci il tarixinə cavabdehin 12 mart 2025 il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 9,229.68 manat əsas borc və 913.94 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 10,143.62 manatməbləğində kredit bоrcu və 12 mart 2025 il tariхli, 800797- PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 327.77 manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsinə əsasən qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlərin bağlanması mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biri kimi təsbit edilmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və s. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, Mülki Məcəllənin göstərilən müddəaları baxımından iddiaçı və cavabdeh arasında müqavilə hüquq münasibətlərindən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və iddiaçının ona vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı tələbi də məhz müqavilə hüququ çərçivəsində dəyərləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 427.3-cü maddəsinə görə öhdəlik onun icrası gününü nəzərdə tutursa, həmin gün icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımi şəkildə icra edilməməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 436.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Məhkəmə hesab edir ki, mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları baxımından Cavabdehnun hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Beləliklə, məhkəmənin iş üzrə gəldiyi nəticə ondan ibarətdir ki, kredit borcunun tutulmasına dair iddia ərizəsi əsaslı olduğundan təmin edilməli, tərəflər arasında bağlanmış 12 mart 2025-ci il tariхli, 800804-683195/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 9,229.68 manat əsas borc və 913.94 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 10,143.62 manat və 12 mart 2025-ci il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 327.77 manat kredit borcun, ümumilikdə hər iki kredit müqaviləsi üzrə 9,545.78 əsas və 925.61 faiz borcu olmaqla cəmi 10,471.39 manat borc Cavabdeh iddiaçı Bankın xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İrəli sürülən iddia haqlı sayıldığından məhkəmə hesab edir ki, iş üzrə iddiaçı Bank tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş 121.41 manat dövlət rüsumu da cavabdehə aid edilməli və ondan alınaraq, İddiaçı ASC-nin hesabına ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 213, 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 mart 2025-ci il tariхli, 800804- 683195/4 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 9,229.68 manat əsas borc və 913.94 manat faiz borcu (cəmi 10143.62 manat) və 12 mart 2025-ci il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 316.10 manat əsas borc və 11.67 manat faiz borcu olmaqla, (cəmi 327.77 manat) ümumilikdə iki kredit müqaviləsi üzrə cəmi 10471.39 (on min dörd yüz yetmiş bir) manat 39 qəpik məbləğində pul və İddiaçı ASC tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 121,41 (bir yüz iyirmi bir) manat 17 qəpik məbləğində pul Cavabdeh alınaraq İddiaçı ASC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Həmin 1 (bir) ay müddətində qətnamədən apellyasiya şikayəti verilməzsə, qətnamə qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Ədil Məmmədov