Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2-2(113)-134/2022 10.01.2022 BAKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Əliyeva Leyla Rauf qızının sədrliyi, Ələkbərova Gülcan Maşallah qızının katibliyi, ilkin iddia üzrə iddiaçının, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi X3 iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-yə, Cavabdeh3, Cavabdeh2, Cavabdeh4 qarşı borcun tutulması və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi tələbinə dair və qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh3 qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh İddiaçı ASCyə, Cavabdeh2, Cavabdeh4 qarşı ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız və bağlanmamış hesab edilməsi tələbinə dair kommersiya mübahisəsinə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Təsviri hissə: İddiaçı ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh1 MMC-dən İddiaçı ASC-nin xeyrinə 2020-ci il 10 fevral tarixli kredit müqaviləsi üzrə 194.316,90 manat məbləğində əsas və 29.729,09 manat məbləğində faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 224.045,99 manat məbləğində borcun, 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun, ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaka tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş 50 manat məbləğində dövlət rüsumunun və 330 manat xidmət haqqının ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin açıq hərracdan satılması və borcun ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin açıq hərracdan satılması və borcun ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; satışdan əldə olunmuş vəsait qətnamənin icrasına kifayət etmədiyi halda qətnamənin qalan hissədə ümumi qaydada icra edilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hərbirinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, həmin qeyriyaşayış sahəsinin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında bağlanmış 10 fevral 2020-ci il tarixli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, 2020-ci il 10 fevral tarixli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 MMC İddiaçı ASC-nin “11 saylı” filialından illik 15%-lə 36 ay müddətinə 200.000 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Borcun təminatı olaraq, Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzili, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzili, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzili, ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsini və ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsini 2020-ci il 10 fevral tarixli ipoteka müqavilələrilə yüklü edilmişdir və Cavabdeh3 və Cavabdeh2 ilə 2020-ci il 10 fevral tarixli zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. İpoteka müqavilələri notarial qaydada təsdiq edilmiş, dövlət reyestrində qeydə alınmışdır. 2020-ci il 10 fevral tarixli kredit müqaviləsinə görə şərtləşdirilmiş cədvəldə göstərilən ödəniş aparılmalı gün ödəniş edilmədikdə, müqavilənin 4.8-ci bəndinə əsasən gecikdirilən gündən gecikdirilən kredit ödənişinin əsas borc məbləğinə əsas faizlə yanaşı gecikdirilən hər gün üçün cərimə kimi gündəlik 0.1 faiz dəbbə pulunu hesablayıb borcludan tələb edir. 2021-ci il martın 19-dək Cavabdeh1 MMCnin 2020-ci il 10 fevral tarixli kredit müqaviləsi üzrə banka 194.316,90 manat əsas və 29.729,09 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə cəmi 224.045,99 manat borcu vardır. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq Cavabdeh1 MMC borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Bu səbəbdən qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsinə dair cavabdehlərə bildirişlər verilmişdir. Eyni zamanda reyestr orqanına ərizələr göndərilmişdir. Ərizələr bu orqanda qeydə alınmışdır. Müddətin keçməsinə baxmayaraq cavabdeh bildirişə münasibətini bildirmir. Cavabdeh kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etmədiyi üçün bu öhdəliyin icrasını təmin etmək məqsədilə ipoteka predmeti olan əmlaka tutma yönəldilməli, həmin əmlak hərracda satılmalı və onun satışından əldə edilmiş pul vəsaiti borcun əvəzinə yönəldilməlidir. 01.06.2021-ci il tarixdə Cavabdeh3 nümayəndəsi və vəkili “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə məhkəməyə qarşılıqlı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0- 219-20 (i1) nömrəli İpoteka Müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10.02.2020-ci il tarixli 23- BİZ-1-0-219-20 (i2) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10.02.2020- ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219- 20(i3) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10.02.2020-ci il tarixli 23- BİZ-1-0-219-20 (i4) nömrəli sonrakı ipoteka Müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10.02.2020ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (i5) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması, 30 manat məbləğində məbləğində dövlət rüsumunun İddiaçı ASC-dən Cavabdeh3 xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Qarşılıqlı iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddia tələbi tərəflər arasında bağlanılmış kredit və ipoteka müqavilələri ilə bağlı olduğundan qarşılıqlı və ilk iddia arasında qarşılıqlı əlaqə vardır və Cavabdeh3 qarşılıqlı iddiası ilkin iddianın təmin edilməsini aradan qaldırır. Belə ki, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i1) nömrəli, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i2) nömrəli, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1- 0-219-20(i3) nömrəli, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i4) nömrəli, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20( i5) nömrəli ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələri etibarsız olduğundan onlarla razılaşmırlar və aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edirlər. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23- BİZ-1-0-219-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən sonuncuya "xxxx" ASC-də olan aktiv kreditlərin ödənilməsi və dövriyyə vəsaitinin artırılması məqsədilə illik 15 faiz hesablanması şərti ilə 36 ay müddətinə 200.000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmçinin sözügedən kredit müqaviləsinin 6.1.15-ci yarımbəndinə əsasən “borc alan tərəfindən bu müqavilə üzrə hər hansı öhdəlik yerinə yetirilmədikdə kreditorun seçiminə əsasən kreditin illik faiz dərəsini 29%-dək qaldırmaq və ya kreditin vaxtından əvvəl ödənilməsini tələb etmək Kreditorun hüququ vardır. Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37, 1 saylı mənzil; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37, 2 saylı mənzil; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37, 3 saylı mənzil; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahələri bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmişdir. “İpoteka haqqında” AR Qanununun 10.5-ci maddəsinin tələblərinə əsasən ipoteka müqaviləsində əsas öhdəliyin (əsas borc, faiz, dəbbə pulu) mahiyyəti, ölçüsü və əmələgəlmə əsasları göstərilmədir. Qeyd olunan ipoteka və sonrakı ipoteka Müqavilələrini nəzərdən keçirərkən aydın olur ki, öhdəliyin mahiyyəti, yəni kredit müqaviləsinin rekvizitləri göstərilsə də öhdəliyin ölçüsünü əmələ gətirən əsas ünsürlərdən faiz dərəcəsi öz əksini tapmamışdır. Qeyd olunan ipoteka və sonrakı ipoteka Müqavilələrində əsas öhdəliklər barədə məlumatın verilməsinə baxmayaraq kredit müqaviləsinin 6.1.15-ci yarımbəndində göstərilən müddəa (illik faiz dərəcəsinin 15 faizdən 29 faizə artırılması və ya kreditin vaxtından əvvəl ödənilməsi) barədə heç bir məlumat əks olunmamışdır. Belə ki, “İpoteka haqqında” Qanunun 10.5-ci maddəsində ipoteka müqaviləsində göstərilməli olan şərtlər sadalanmışdır. Həmin maddəyə əsasən, ipoteka müqaviləsində tərəflərin adı və yaşayış yeri (olduqları yer), ipotekanın predmeti, onun adı, olduğu yer və eyniləşdirilməsi üçün yetərli olan digər təsviri, əsas öhdəliyin mahiyyəti, ölçüsü (məbləği), əmələ gəlməsi əsasları və icra müddəti, bu öhdəliyin əsaslandığı müqavilənin tərəfləri, bağlandığı yer və tarix, həmçinin qanunla müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla ipoteka saxlayanın tələbinin ipoteka predmeti hesabına yönəldilməsi barədə şərtlər, ipoteka predmetinin satış üsulu, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti və ya bu qiyməti müəyyən edəcək müstəqil qiymətləndiricilər, ipoteka predmeti açıq bazarda satılarkən satışı həyata keçirməli şəxs və ipoteka predmetinin satılmasından əldə olunacaq gəlirlərin bölüşdürülməsi qaydası və növbəliliyi, ipoteka qoyanın elektron poçt ünvanı göstərilməlidir. Əgər əsas öhdəliyin məbləği gələcəkdə müəyyənləşdirilməlidirsə, ipoteka müqaviləsində həmin məbləği müəyyən etmə qaydası göstərilməlidir. Həmçinin Mülki Məcəllənin 307.4-cü maddəsinə müvafiq olaraq, əgər ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəliyin məbləği gələcəkdə müəyyənləşdirilməlidirsə, ipoteka müqaviləsində onun müəyyənləşdirilməsinin qaydası və digər zəruri şərtləri göstərilməlidir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 2018-ci il 31 may tarixli Qərarında qeyd olunmuşdur ki, Mülki Məcəllənin 307.4-cü və “İpoteka haqqında” Qanunun 10.5-ci maddəsində ipoteka müqaviləsində göstərilməli olan zəruri şərtlər dəqiq müəyyən olunmamışdır. Bu baxımdan Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, ipoteka müqaviləsinin bağlanması üçün də kredit xətti müqaviləsində zəruri şərtlər (məbləğ, müddət, faiz dərəcəsi, valyuta və s.) yetərli dərəcədə aydın göstərilməlidir. X2 Məhkəməsinin Plenumu hesab etmişdir ki, Mülki Məcəllənin 307.4-cü maddəsinin “əgər ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəliyin məbləği gələcəkdə müəyyənləşdirilməlidirsə, ipoteka müqaviləsində onun müəyyənləşdirilməsinin qaydası və digər zəruri şərtləri göstərilməlidir” müddəası ipoteka müqaviləsində məbləğin, müddətin, faiz dərəcəsinin, valyuta və s. zəruri şərtlərin göstərilməsini ehtiva edir. “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.9-cu, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10.5, 14 və 48-ci maddələrinin və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 307.4, 405.1 və 477.0.1-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 25.07.2019-cu il Konstitusiya Məhkəməsinin qərarında Plenum hesab edir ki, kredit xətti müqaviləsinin təminatı kimi bağlanmış ipoteka müqaviləsində zəruri şərtlərin (məbləğin, müddətin, faiz dərəcəsinin, valyutanın və s.) göstərilməməsi və sonradan belə şərtlər barəsində ipoteka qoyanın razılığının alınmaması zaminlik müqaviləsindən fərqli olaraq, ipoteka müqaviləsinin xitamına deyil, bağlanmamış hesab edilməsinə səbəb olur. Lakin bu qayda kredit xətti müqaviləsi üzrə bağlanmış kredit müqavilələrində müəyyən edilmiş zəruri şərtlər barəsində ipoteka qoyanın razılığının alındığı hallara şamil edilmir. Bu cür yanaşma Mülki Məcəllənin 405.1-ci maddəsinin tələblərindən irəli gəlir. Belə ki, həmin maddəyə əsasən, tərəflər müqavilənin bütün mühüm şərtləri barəsində tələb olunan formada razılığa gəldikdə müqavilə bağlanmış sayılır. Müqavilənin predmetinə dair şərtlər, bu Məcəllədə həmin növ müqavilələr üçün mühüm və ya zəruri adlandırılmış şərtlər, habelə tərəflərdən birinin müraciəti ilə barəsində razılaşma əldə edilməli olan bütün şərtlər mühüm sayılır Yuxarıda sadalanları nəzərə alaraq nəticəyə gəlmək olar ki, “İpoteka haqqında” Qanunun 10.1, 10.5-ci və Mülki Məcəllənin 405.1-ci maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq, kredit müqaviləsinin təminatı kimi bağlanmış ipoteka müqaviləsində zəruri şərtlər (məbləğ, müddət, faiz dərəcəsi, valyuta və s.) göstərilmədikdə və sonradan bağlanmış kredit müqavilələrində belə şərtlər barəsində ipoteka qoyanın razılığı alınmadıqda, ipoteka müqaviləsi həmin kredit müqaviləsinə münasibətdə bağlanmamış hesab edilir və bu müqavilədən irəli gələn öhdəliklər ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəlik hesab edilə bilməz. Yuxarıda qeyd olunan hüquqi mövqeləri və qanunvericilik normalarını nəzərdə saxlayaraq, bildirirlər ki, kredit müqaviləsinin təminatı kimi bağlanılmış ipoteka müqavilələrinə xitam verilməlidir. Belə ki, qanunvericiliyin tələblərinə əsasən ipoteka müqavilələri münasibətdə öhdəliyin faiz dərəcəsi, faiz dərəcəsinin əmələ gəlmə əsasları və müvafiq olaraq öhdəliyin ölçüsü müqavilələrdə öz əksini tapmamış və nəticədə əqdin məzmununa dair şərtlər pozulmuşdur. 22.12.2021-ci il tarixdə ilkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi ilkin iddia ərizəsinə əlavə verərək, Cavabdeh1 MMC, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 müştərək qaydada İddiaçı ASC-nin xeyrinə 2020-ci il 10 fevral tarixli kredit müqaviləsi üzrə 192.316,90 manat əsas və 51.495,36 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə cəmi 243.812,26 manat məbləğində borcun, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaka tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş 50 manat dövlət rüsumunun və 330 manat xidmət haqqının ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilininhərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldilməsi, həmin mənzilin açıq hərracdan satılması və borcun Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin açıq hərracdan satılması və borcun ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; tutmanın Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin açıq hərracdan satılması və borcun ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinin hərracdan satışdan əldə olunan vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə ödənilməsi; satışdan əldə olunmuş vəsait qətnamənin icrasına kifayət etmədiyi halda qətnamənin qalan hissədə ümumi qaydada icra edilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41.4 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57.85 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28.5 kv.m ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh4 və digər şəxslərin həmin mənzildən çıxarılmaları, həmin mənzilin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hərbirinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ünvan 1 ünvanda yerləşən, 25.5 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, həmin qeyriyaşayış sahəsinin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətlərindəki (hər birinin payı 1/2 hissə olmaqla) ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldikdə və o satıldıqdan 1 ay sonra Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ünvan 1 ünvanda yerləşən, 84.0 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, həmin qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılması və banka təhvil verilməsi; İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında bağlanmış 10 fevral 2020-ci il tarixli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. 22.12.2021-ci il tarixdə ilkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh3 nümayəndəsi və vəkili qarşılıqlı iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair ərizə verərək, 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i1) nömrəli ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i2) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i3) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10 fevral 2020-ci il tarixli 23- BİZ-1-0-219-20(i4) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; 10 fevral 2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(i5) nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinin etibarsız sayılması; yuxarıda qeyd edilən ipoteka və sonrakı müqavilələrinin 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 nömrəli “Kredit Müqaviləsi”nə münasibətdə bağlanmamış hesab edilməsi və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun İddiaçı ASC-dən Cavabdeh3 xeyrinə tutulmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. 22.12.2021-ci il tarixdə ilkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi iddia müddətinin tətbiqinə dair ərizə verərək, ilkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh3 qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız sayılması tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə iddia müddətini tətbiq etməklə qarşılıqlı iddia tələbinin rədd edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia müddətinin tətbiqinə dair ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək üçün müəyyən edilmiş iddia müddətini buraxmışdır. Belə ki, qarşılıqlı iddia ərizəsində etibarsızlığı mübahisələndirilən ipoteka müqaviləsi və sonrakı ipoteka müqavilələri tərəflər arasında 10.02.2020-ci il tarixdə bağlanılmışdır və əqdin etibarsızlığı mübahisələndirilərkən Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 354.1-ci maddəsində göstərilmiş müddət ilkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı tərəfindən nəzərə alınmalı idi. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 354.1-ci maddəsinə əsasən əhəmiyyətsiz əqdin etibarsızlığı nəticələrinin tətbiqi haqqında iddia onun icrasına başlanıldığı gündən bir il ərzində irəli sürülə bilər. Həmin məcəllənin 354.2-ci maddəsinə əsasən məcəllənin 347.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, maraqlı şəxs əqdin bağlanmasına təsir etmiş zorakılığa və ya hədəyə son qoyulduğu gündən və ya əqdin etibarsız sayılmasına əsas verən halları bildiyi və ya bilməli olduğu gündən bir il ərzində əqdi mübahisə edə bilər. Vacib əhəmiyyətli yanılmanın təsiri altında bağlanmış əqd mübahisəyə əsasən məlum olduğu andan bir ay ərzində mübahisə edilə bilər. Məhkəmə iclasında ilkin iddia üzrə iddiaçının, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi X4 iddia ərizəsini və dəqiqləşmiş iddia tələbini müdafiə edib, ilkin iddia ərizəsinin və iddia ərizəsinə verilmiş əlavənin məzmununa uyğun izahat verərək ilkin iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Nümayəndə qarşılıqlı iddia ərizəsinə münasibətdə iddia müddətini tətbiq etməklə qarşılıqlı iddia tələbinin rədd edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. İş üzrə cavabdehlər məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, və gəlməmələrinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilərək yazılı sübut qismində iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki: İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) arasında bağlanmış 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən tərəflər kreditorun borc alana məqsədli istifadə, qaytarılmaq, müəyyən müddətə və faizlər ödənilmək əsasında kredit verməsi, borc alanın isə bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə və qaydada kreditdən istifadə etməsi, habelə krediti, kreditə hesablanmış faizləri, komissiya haqqı və digər ödənişləri kreditora ödəməsi barədə razılığa gəlmişlər. Həmin müqavilənin: 2.1, 2.3 və 2.4-cü bəndlərinə əsasən kreditor borc alana 200.000 manat məbləğində kredit verir, kreditin müddəti 36 ay, kreditin illik faiz dərəcəsi 15 faiz təşkil edir. 4.4-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faizlərin hesablanması ildə 360 təqvim günü, ayda isə 30 təqvim günü götürülməklə hesablanır. 6.1.15-ci bəndinə əsasən borc alan tərəfindən bu müqavilə üzrə hər hansı öhdəlik yerinə yetirilmədikdə kreditorun seçiminə əsasən kreditin illik faiz dərəcəsini 29%-dək qaldırmaq və ya kreditin vaxtından əvvəl ödənilməsi tələb edilə bilər. 7-ci maddəsinə əsasən müqavilə ilə müəyyən edilən kredit öhdəliklərinin icrasının təminat üsulu kredit vəsaiti ilə alınmış bu müqavilədə göstərilən ipoteka və zaminlikdir. 8-ci maddəsinə əsasən kreditor bu müqavilədən irəli gələn öhdəliyin vaxtında və lazımi qaydada icra edilməməsi ilə nəticələnə bilən bü maddədə nəzərdə tutulmuş hallarda verdiyi krediti hesablanmış faiz, komissiya və müvafiq halda cərimə və dəymiş zərərlə birlikdə vaxtından əvvəl qaytarılmasını borc alandan tələb edə bilər. 9.1-ci bəndinə görə bu müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi icra etməyən və ya lazımi qaydada icra etməyən tərəf digər tərəfə vurulan zərərə görə Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan qanunvericiliyi ilə müəyyən olunan qaydada məsuliyyət daşıyır və qarşı tərəfə vurduğu zərəri tam həcmdə ödəməlidir. Müqavilə hər iki tərəfin imzası və möhürü ilə təsdiq edilmişdir. İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh3 (zamin) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(Z1) saylı zaminlik müqaviləsi ilə müəyyən edilir ki, həmin müqavilənin: 1.1-ci bəndinə əsasən zamin və ya zaminlər, 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219- 20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən bankdan kredit götürmüş borcalan tərəfindən kreditor qarşısında öz öhdəliklərinin tamamilə və ay hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdür. 4.1-ci bəndinə əsasən zaminliklə təmin edilmiş öhdəlik kredit müqaviləsində göstərilmiş qaydada icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə zamin və ya zaminlər və borc alan kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. 4.2-ci bəndinə görə kreditin məbləği, ondan istifadəyə görə hesablanan faizlər, dəbbə pulu (cərimə və penya), borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərininvə borc alanın öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin və ya zaminlər kreditor qarşısında borc alan ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. 6.3-cü bəndinə əsasən bu müqavilə tərəflərin imzalandığı gündən qüvvəyə minir və tərəflərin bu müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirənədək qüvvədə qalır. Müqavilə kreditorun, borc alanın imzası və möhürü, zaminin isə imzası ilə təsdiq edilmişdir. İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh2 (zamin) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(Z2) saylı zaminlik müqaviləsi ilə müəyyən edilir ki, həmin müqavilənin: 1.1-ci bəndinə əsasən zamin və ya zaminlər, 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219- 20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən bankdan kredit götürmüş borc alan tərəfindən kreditor qarşısında öz öhdəliklərinin tamamilə və ay hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdür. 4.1-ci bəndinə əsasən zaminliklə təmin edilmiş öhdəlik kredit müqaviləsində göstərilmiş qaydada icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə zamin və ya zaminlər və borc alan kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. 4.2-ci bəndinə görə kreditin məbləği, ondan istifadəyə görə hesablanan faizlər, dəbbə pulu (cərimə və penya), borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərininvə borc alanın öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin və ya zaminlər kreditor qarşısında borc alan ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. 6.3-cü bəndinə əsasən bu müqavilə tərəflərin imzalandığı gündən qüvvəyə minir və tərəflərin bu müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirənədək qüvvədə qalır. Müqavilə kreditorun, borc alanın imzası və möhürü, zaminin isə imzası ilə təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən RX seriyalı ******* saylı 03.07.2018-ci il tarixli Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 41.4 kv.m. olan 1 nömrəli mənzil ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) adına qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan), Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ1) saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan və bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən əmlakı 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliyin təminatı kimi ipoteka saxlayana (ipoteka saxlayan həm də kreditordur) ipotekaya verir. Bu müqavilə üzrə ipoteka saxlayanın tələbi ilə onun hüquqları ipoteka qoyan və ya borc alan tərəfindən tərtib edilən və ipoteka saxlayana verilən ipoteka kağızı ilə rəsmiləşdirilə bilər. Müqavilənin: 2.1-ci bəndinə əsasən ipotekanın predmeti ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 41,4 kv.m. olan 1 saylı mənzildir. 2.2-ci bəndinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən əmlak 70.000 manat dəyərində qiymətləndirilir. 3.1.1-ci bəndinə əsasən kreditin məbləği 200.000 manat təşkil edir. 3.1.2-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti 36 ay müəyyən edilmişdir. 3.1.3-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faiz dərəcəsi illik 15 faiz müəyyən edilmişdir. 9-cu bəndinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla borcalan tərəfindən ipoteka ilə təmin olunmuş əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrası 12 ay ərzində 2 dəfədən və daha çox gecikdirildikdə ipoteka saxlayan ipoteka ilə təmin edilmiş əmlaka tutma yönəltmək hüququna malikdir. Müqavilə borc alan, ipoteka qoyan və ipoteka saxlayan tərəfindən imzalanmış, üzərinə borc alanın möhürü vurulmuş və notarial qaydada təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 41.4 kv.m. olan 1 nömrəli mənzil üzərində Cavabdeh3 və Cavabdeh4 mülkiyyət hüququ İddiaçı ASC (11 saylı filialı) qarşısında 11.02.2020-ci il tarixdə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən RX seriyalı ******* saylı 03.07.2018-ci il tarixli Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 28.5 kv.m. olan 2 nömrəli mənzil ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) adına qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan), Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 23-BİZ-1-0-219-20(İ2) saylı 10.02.2020-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan və bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən əmlakı 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1- 0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliyin təminatı kimi ipoteka saxlayana (ipoteka saxlayan həm də kreditordur) ipotekaya verir. Bu müqavilə üzrə ipoteka saxlayanın tələbi ilə onun hüquqları ipoteka qoyan və ya borc alan tərəfindən tərtib edilən və ipoteka saxlayana verilən ipoteka kağızı ilə rəsmiləşdirilə bilər. Həmin müqavilənin: 2.1-ci bəndinə əsasən ipotekanın predmeti ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 28,5 kv.m. olan 2 saylı mənzildir. 2.2-ci bəndinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən əmlak 50.000 manat dəyərində qiymətləndirilir. 3.1.1-ci bəndinə əsasən kreditin məbləği 200.000 manat təşkil edir. 3.1.2-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti 36 ay müəyyən edilmişdir. 3.1.3-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faiz dərəcəsi illik 15 faiz müəyyən edilmişdir. 9-cu bəndinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla borcalan tərəfindən ipoteka ilə təmin olunmuş əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrası 12 ay ərzində 2 dəfədən və daha çox gecikdirildikdə ipoteka saxlayan ipoteka ilə təmin edilmiş əmlaka tutma yönəltmək hüququna malikdir. Müqavilə borc alan, ipoteka qoyan və ipoteka saxlayan tərəfindən imzalanmış, üzərinə borc alanın möhürü vurulmuş və notarial qaydada təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 28.5 kv.m. olan 2 nömrəli mənzil üzərində Cavabdeh3 və Cavabdeh4 mülkiyyət hüququ İddiaçı ASC (11 saylı filialı) qarşısında 11.02.2020-ci il tarixdə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən RX seriyalı ******* saylı 03.07.2018-ci il tarixli Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 57.85 kv.m. olan 3 nömrəli mənzil ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) adına qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan), Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 23-BİZ-1-0-219-20(İ3) saylı 10.02.2020-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan və bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən əmlakı 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1- 0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliyin təminatı kimi ipoteka saxlayana (ipoteka saxlayan həm də kreditordur) ipotekaya verir. Bu müqavilə üzrə ipoteka saxlayanın tələbi ilə onun hüquqları ipoteka qoyan və ya borc alan tərəfindən tərtib edilən və ipoteka saxlayana verilən ipoteka kağızı ilə rəsmiləşdirilə bilər. Həmin müqavilənin: 2.1-ci bəndinə əsasən ipotekanın predmeti ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 57,85 kv.m. olan 3 saylı mənzildir. 2.2-ci bəndinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən əmlak 80.000 manat dəyərində qiymətləndirilir. 3.1.1-ci bəndinə əsasən kreditin məbləği 200.000 manat təşkil edir. 3.1.2-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti 36 ay müəyyən edilmişdir. 3.1.3-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faiz dərəcəsi illik 15 faiz müəyyən edilmişdir. 9-cu bəndinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla borcalan tərəfindən ipoteka ilə təmin olunmuş əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrası 12 ay ərzində 2 dəfədən və daha çox gecikdirildikdə ipoteka saxlayan ipoteka ilə təmin edilmiş əmlaka tutma yönəltmək hüququna malikdir. Müqavilə borc alan, ipoteka qoyan və ipoteka saxlayan tərəfindən imzalanmış, üzərinə borc alanın möhürü vurulmuş və notarial qaydada təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 57.85 kv.m. olan 3 nömrəli mənzil üzərində Cavabdeh3 və Cavabdeh4 mülkiyyət hüququ İddiaçı ASC (11 saylı filialı) qarşısında 11.02.2020-ci il tarixdə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən RX seriyalı ******* saylı 03.07.2018-ci il tarixli Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 25.5 kv.m. olan qeyri yaşayış sahəsi ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) adına qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan), Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 23-BİZ-1-0-219-20(İ4) saylı 10.02.2020-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan və bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən əmlakı 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1- 0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliyin təminatı kimi ipoteka saxlayana (ipoteka saxlayan həm də kreditordur) ipotekaya verir. Bu müqavilə üzrə ipoteka saxlayanın tələbi ilə onun hüquqları ipoteka qoyan və ya borc alan tərəfindən tərtib edilən və ipoteka saxlayana verilən ipoteka kağızı ilə rəsmiləşdirilə bilər. Həmin müqavilənin: 2.1-ci bəndinə əsasən ipotekanın predmeti ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus ünvan 2 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 25,5 kv.m. ibarət olan qeyri-yaşayış sahəsidir. 2.2-ci bəndinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən əmlak 35.000 manat dəyərində qiymətləndirilir. 3.1.1-ci bəndinə əsasən kreditin məbləği 200.000 manat təşkil edir. 3.1.2-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti 36 ay müəyyən edilmişdir. 3.1.3-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faiz dərəcəsi illik 15 faiz müəyyən edilmişdir. 9-cu bəndinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla borcalan tərəfindən ipoteka ilə təmin olunmuş əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrası 12 ay ərzində 2 dəfədən və daha çox gecikdirildikdə ipoteka saxlayan ipoteka ilə təmin edilmiş əmlaka tutma yönəltmək hüququna malikdir. Müqavilə borc alan, ipoteka qoyan və ipoteka saxlayan tərəfindən imzalanmış, üzərinə borc alanın möhürü vurulmuş və notarial qaydada təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 25.5 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərində Cavabdeh3 və Cavabdeh4 mülkiyyət hüququ İddiaçı ASC (11 saylı filialı) qarşısında 11.02.2020-ci il tarixdə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən RX seriyalı ******* saylı 03.07.2018-ci il tarixli Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 84 kv.m. olan qeyri yaşayış sahəsi ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) adına qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan), Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 23-BİZ-1-0-219-20(İ5) saylı 10.02.2020-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan və bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən əmlakı 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1- 0-219-20 saylı kredit müqaviləsinə əsasən yaranmış öhdəliyin təminatı kimi ipoteka saxlayana (ipoteka saxlayan həm də kreditordur) ipotekaya verir. Bu müqavilə üzrə ipoteka saxlayanın tələbi ilə onun hüquqları ipoteka qoyan və ya borc alan tərəfindən tərtib edilən və ipoteka saxlayana verilən ipoteka kağızı ilə rəsmiləşdirilə bilər. Həmin müqavilənin: 2.1-ci bəndinə əsasən ipotekanın predmeti ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus ünvan 2 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 84.0 kv.m. ibarət olan qeyri-yaşayış sahəsidir. 2.2-ci bəndinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən əmlak 85.000 manat dəyərində qiymətləndirilir. 3.1.1-ci bəndinə əsasən kreditin məbləği 200.000 manat təşkil edir. 3.1.2-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti 36 ay müəyyən edilmişdir. 3.1.3-cü bəndinə əsasən kredit üzrə faiz dərəcəsi illik 15 faiz müəyyən edilmişdir. 9-cu bəndinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla borcalan tərəfindən ipoteka ilə təmin olunmuş əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrası 12 ay ərzində 2 dəfədən və daha çox gecikdirildikdə ipoteka saxlayan ipoteka ilə təmin edilmiş əmlaka tutma yönəltmək hüququna malikdir. Müqavilə borc alan, ipoteka qoyan və ipoteka saxlayan tərəfindən imzalanmış, üzərinə borc alanın möhürü vurulmuş və notarial qaydada təsdiq edilmişdir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən Çıxarışla təsdiq edilir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 84 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərində Cavabdeh3 və Cavabdeh4 mülkiyyət hüququ İddiaçı ASC (11 saylı filialı) qarşısında 11.02.2020-ci il tarixdə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh3 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2260 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvanlanaraq ünvan 3mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh4 16.02.2021ci il tarixli, PAİHTD-2261 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvanlanaraq ünvan 3mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh3 16.02.2021ci il tarixli, PAİHTD-2258 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvanlanaraq ünvan 4mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh4 16.02.2021ci il tarixli, PAİHTD-2262 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvanlanaraq ünvan 4mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh3 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2255 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvanlanaraq ünvan 5mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh4 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2265 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvalanaraq ünvan 5mrəli mənzilin ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh3 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2257 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvalanaraq Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən (25.5 kv.m) qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh4 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2263 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvalanaraq Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən (25.5 kv.m) qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh3 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2256 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvalanaraq Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən (84 kv.m) qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən ipoteka qoyan Cavabdeh4 16.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2264 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) ünvalanaraq Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən (84 kv.m) qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka ilə yüklü edildiyi və həmin ipoteka müqaviləsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş və borc alan (Cavabdeh1 MMC) tərəfindən 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyi üçün tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi üçün notariusun icra qeydi qaydasında notariat kontoruna və ya məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən cavabdehlərə 18.02.2021-ci il tarixli, PAİHTD-2614 saylı xəbərdarlıq məktubu ünvanlayaraq borclu tərəfindən İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə 10.02.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun ödənilmədiyi təqdirdə xəbərdarlıq məktubunu aldığı vaxtdan etibarən 5 gün müddətində məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. İddiaçı ASC-nin “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinə ünvanladığı 23.02.2021-ci il tarixli müraciəti və müraciətin qəbulu barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinin 23.02.2021-ci tarixli təsdiqetmə barədə bildirişi ilə təsdiq edilir ki, ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus ünvan 3mrəli mənzilə tutma yönəldilməsi barədə bildiriş qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC-nin “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinə ünvanladığı 23.02.2021-ci il tarixli müraciəti və müraciətin qəbulu barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinin 23.02.2021-ci tarixli təsdiqetmə barədə bildirişi ilə təsdiq edilir ki, ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus ünvan 4mrəli mənzilə tutma yönəldilməsi barədə bildiriş qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC-nin “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinə ünvanladığı 23.02.2021-ci il tarixli müraciəti və müraciətin qəbulu barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinin 23.02.2021-ci tarixli təsdiqetmə barədə bildirişi ilə təsdiq edilir ki, ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus ünvan 5mrəli mənzilə tutma yönəldilməsi barədə bildiriş qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC-nin “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinə ünvanladığı 23.02.2021-ci il tarixli müraciəti və müraciətin qəbulu barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinin 23.02.2021-ci tarixli təsdiqetmə barədə bildirişi ilə təsdiq edilir ki, ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə (25.5 kv.m) tutma yönəldilməsi barədə bildiriş qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı ASC-nin “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinə ünvanladığı 23.02.2021-ci il tarixli müraciəti və müraciətin qəbulu barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər ərazi İdarəsinin 23.02.2021-ci tarixli təsdiqetmə barədə bildirişi ilə təsdiq edilir ki, ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə (84 kv.m) tutma yönəldilməsi barədə bildiriş qeydiyyata alınmışdır. “Məhkəmə Ekspertizası və X1” MMC-nin 12 okyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli ekspert rəyinə əsasən Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən 1 saylı mənzilin ümumi dəyəri 65.280 manat, likvid dəyəri 59.000 manat; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən 2 saylı mənzilin ümumi dəyəri 45.600 manat, likvid dəyəri 41.000 manat; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən 3 saylı mənzilin ümumi dəyəri 87.600 manat, likvid dəyəri 78.800 manat; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 25.5 m2 və 84 m2 ümumi sahələrdən ibarət 37 nömrəli evin zirzəmi mərtəbəsində yerləşən qeyri-yaşayış sahələrinin birlikdə təqribi ümumi dəyərləri 150.000 manat, təqribi likvid dəyərləri 127.000 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Ekspertizanın müəyyən olunan dəyəri ümumilikdə 1250 manat təşkil edir. İddiaçı ASC tərəfindən verilmiş sonuncu 20.12.2021-ci il tarixli maliyyə arayışına əsasən müəyyən edilir ki, Cavabdeh1 İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə 20.12.2021-ci il tarixinə əsas borcu 192.316,9 manat, faiz borcu 51.495,36 manat, cəmi 243.812,56 manat təşkil edir. Əsaslandırıcı hissə: Məhkəmə hesab edir ki, ilkin iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı ASC Cavabdeh1 MMC-yə müqavilədə müəyyən edilmiş şərtlərlə 200.000 manat məbləğində kredit verməklə, göstərilən müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra etmiş, lakin Cavabdeh1 MMC kredit müqaviləsi üzrə əsas kredit borcunu və faizləri ödəmək öhdəliyini lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə cavabdehin iddiaçıya 20.12.2021-ci il tarixinə kredit müqaviləsi üzrə 192.316,90 manat məbləğində əsas və 51.495,36 manat məbləğində faiz borcu yaranmışdır. İlkin iddianın kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi tələbinə dair hissəsinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, Mülki Məcəllənin 421.2-ci maddəsinə görə tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. İşin yuxarıda göstərilən hallarından göründüyü kimi Cavabdeh1 MMC mübahisəli kredit müqaviləsi əsas kredit borcunu və faizləri ödəniş qrafikinə uyğun olaraq ödəməməklə müqavilə öhdəliklərini əhəmiyyətli dərəcədə pozmuşdur. Odur ki, kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi tələbinə dair hissədə İddiaçı ASC-nin iddiası əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İlkin iddianın kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun tutulması hissəsinə gəldikdə məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386-cı maddəsinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 442, 443.1 və 448.1-ci maddələrinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. 743-cü maddəsinə görə əgər borc alanın əmlak vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşərsə, bu isə borcun qaytarılması tələbi üçün təhlükə yaradarsa, borc verən borcun dərhal qaytarılmasını tələb edə bilər. Belə olan halda məhkəmə Cavabdeh1 MMC-nin 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1- 0-219-20 saylı kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirmədiyini, nəticədə cavabdehin iddiaçıya əsas və faiz borcunun yarandığını, iddiaçının isə həmin öhdəliyinin icra edilməsini – kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun ödənilməsini - tələb etmək hüququna malik olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, İddiaçı ASC cavabdehdən 192.316,90 manat məbləğində əsas və 51.495,36 manat məbləğində faiz borcunun tutulmasını tələb etməkdə haqlıdır. Bununla yanaşı iş materiallardan görünür ki, İddiaçı ASC borc üzrə tutmanın ipoteka predmetlərinə yönəldilməsi tələbini də irəli sürmüşdür. Həmin tələblə bağlı məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən edildi ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsi üzrə borc alanın öhdəliklərinin təminatı olaraq İddiaçı ASC, Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219- 20 (İ1) saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 41,4 kv.m. olan 1 saylı mənzil; İddiaçı ASC, Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ2) saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 28,5 kv.m. olan 2 saylı mənzil; İddiaçı ASC, Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ3) saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 57,85 kv.m. olan 3 saylı mənzil; İddiaçı ASC, Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ4) saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 25,5 kv.m. ibarət olan qeyri-yaşayış sahəsi və İddiaçı ASC, Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanmış 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ5) saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 (1/2 hissə) və Cavabdeh4 (1/2 hissə) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsi, ev 37 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 84.0 kv.m. ibarət olan qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Müqavilələr qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. İpoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi ilə bağlı “İpoteka” haqqında Qanunda nəzərdə tutulmuş prosedura əməl edilmiş, ipoteka qoyanlara ipotekaya tutma yönəldilməsi barədə bildirişlər göndərilmiş, həmin bildirişlərin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması ilə müraciət edilmiş və bildirişlər reyestrdə qeydiyyata alınmışdır. Mülki Məcəllənin 269-cu və 270.1-ci maddələrinə görə girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur. Girov və ipoteka əlavə (aksessor) əşya hüququ olmaqla yanaşı, həm də borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Öhdəliyin icrasının təmin edilmə üsulu kimi ipoteka əsas öhdəliyin icrasına zəmanət verməklə, əmlakdan məhrum olma təhlükəsi altında borclunu lazımı icraya stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. İpoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. Girov və ipoteka müqavilə üzrə əmələ gəlir. “İpoteka haqqında” Qanunun: 1.0.6-cı, 3.1-ci, 10.4-cü, 11.1-ci, 11.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka ilə borc, alqısatqı, podrat və başqa mülki-hüquqi müqavilələrdən irəli gələn həqiqi tələblər təmin edilə bilər. İpoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alınmalıdır və dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir və ipoteka hüququ həmin andan əmələ gəlir. Daşınar əşyanın ipotekası haqqında müqavilə daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır. İpoteka hüququ - bu Qanunun 34-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduğu hallarda ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququdur. 34.1-ci maddəsinə görə ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar aşağıdakılardır: 34.1.1. əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi; 34.1.3. ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi; 34.1.4. bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallarda. 41.1-ci maddəsinə görə ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər. 47.5-ci maddəsinə görə ipoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka qoyana qaytarılmalıdır. İşin yuxarıda göstərilən halları ilə təsdiq edilir ki, Cavabdeh1 MMC kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliyin icrasını 90 təqvim günündən daha çox müddətə gecikdirmişdir. Nəticədə “İpoteka haqqında” qanunun 34.1.1-ci bəndinə əsasən ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququ yaranmışdır. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, ipotekaya tutma yönəldilməsi tələbinə dair hissədə iddia təmin edilməli, tələb üzrə tutma Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41,4 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərracda satılmalı, əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilməli, satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılmalı, tələb üzrə tutma Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərracda satılmalı, əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilməli, satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılmalı, tələb üzrə tutma Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57,85 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərracda satılmalı, əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilməli, satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılmalı, tələb üzrə tutma Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan ünvan 2 ünvanında yerləşən 25,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərracda satılmalı, əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilməli, satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılmalı və tələb üzrə tutma Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan ünvan 2 ünvanında yerləşən 84 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilməli, həmin əmlak açıq hərracda satılmalı, əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilməli, satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılmalıdır. Satışlardan əldə olunmuş vəsait qətnamənin icrasına kifayət etmədiyi halda qalan məbləğ ümumi qaydada borcludan tutulmalıdır. Bununla yanaşı məhkəmə İddiaçı ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC, Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) və Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) arasında bağlanılmış ipoteka müqavilələrinin (10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20 (İ1) saylı ipoteka müqaviləsi istisna olmaqla) sonrakı ipoteka müqavilələri olmasını, yəni tutmanın yönəldilməsi qət edilən ipoteka predmetlərinin əvvəllər digər öhdəliklərin icra edilməsinin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edildiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi və əmlakın açıq hərracdan satılması həyata keçirilərkən “İpoteka” haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.3-cü maddəsinin tələbləri nəzərə alınmalıdır. Belə ki, həmin maddəyə görə sonrakı ipoteka saxlayanın tələbləri onların icra müddətindən asılı olmayaraq əvvəlki ipoteka saxlayanın tələbləri tam ödənildikdən sonra növbəlilik qaydasında ipoteka predmetinin dəyərindən ödənilir. Bundan əlavə “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3-ci maddəsinə görə məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini göstərməlidir. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Həmin qanunun 1.0.9-ci maddəsinə görə ilkin satış qiyməti - bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının 20 iyul 2020-ci il tarixli qərardadından görünür ki, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsində göstərilən ilkin satış qiyməti ipoteka predmeti olan əmlakın likvid qiyməti ilə müəyyən edilməlidir. İşin yuxarıda göstərilən hallarından göründüyü kimi, işə məhkəmədə baxılarkən məhkəmə tərəfindən ipoteka predmetlərinin bazar qiymətinin və likvid dəyərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı qiymətləndirmə şirkətinin rəyi alınmışdır. Həmin rəyə əsasən ipoteka predmeti olan mənzillərin hər birinin bazar qiyməti və likvid dəyəri ayrı-ayrılıqda müəyyənləşdirilsə də, ipoteka predmeti olan 25,5 kv.m. və 84 kv.m. sahədən ibarət olan qeyri-yaşayış sahələri üçün ümumi bazar qiyməti və likvid dəyər müəyyən edilmişdir. Bununla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, sözügedən qeyri-yaşayış sahələri vahid daşınmaz əmlak kimi deyil, müstəqil daşınmaz əmlaklar kimi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış və həmin qeyri-yaşayış sahələrinin hər biri üzərində mülkiyyət hüququna dair ayrıca çıxarış verilmişdir. Eynilə ipoteka müqavilələrində də sözügedən qeyri-yaşayış sahələri vahid əmlak kimi göstərilməmiş, əksinə həmin qeyriyaşayış sahələrinin ipoteka ilə yüklü edilməsinə dair iki fərqli ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Odur ki, sözügedən qeyri-yaşayış sahələri üçün ümumi ilkin satış qiymətinin müəyyən edilərək onların vahid əmlak kimi açıq hərracdan satılması qanunamüvafiq hesab edilə bilməz. Belə olan halda isə məhkəmə qiymətləndirmə rəyində mübahisəli ünvanda yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin 1 kv.m. üçün müəyyən edilmiş bazar qiymətini (1372 manat) əsas götürməklə və həmin rəydə göstərilmiş likvid dəyər formulundan (bazar dəyəri-15%) istifadə etməklə həmin qeyri-yaşayış sahələrinin bazar qiymətinin və likvid dəyərinin ayrı-ayrılıqda hesablanmasını zəruri sayır: 25,5 kv.m. sahəsi olan qeyri-yaşayış sahəsinin bazar dəyəri-1372 manat x25,5=34.980 manat. Likvid dəyəri – 34980-15%≈29.700 manat. 84 kv.m. sahəsi olan qeyri-yaşayış sahəsinin bazar dəyəri-1372 manatx84=115.248. Likvid dəyər – 115.248-15%≈98.000 manat. Beləliklə, məhkəmə qiymətləndiricinin müəyyən etdiyi ipoteka predmetləri olan əmlakların bazar qiymət və likvid dəyərlərini, eləcə də yuxarıda göstərilən qanunvericilik normalarını nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57,85 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinin ilkin satış qiyməti 59.000 manat məbləğində; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinin ilkin satış qiyməti 41.000 manat məbləğində; Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57,85 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinin ilkin satış qiyməti 78.800 manat məbləğində; ünvan 2 ünvanında yerləşən 25,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin ilkin satış qiyməti 29.700 manat məbləğində və ünvan 2 ünvanında yerləşən 84 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin ilkin satış qiyməti 98.000 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. İlkin iddianın ipoteka predmetlərinə tutma yönəldikdən və satıldıqdan 1 ay sonra ipoteka qoyanların və digər şəxslərin ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklara olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi, həmin şəxslərin ipoteka predmetləri olan daşınmaz əmlaklardan çıxarılmaları, həmin əmlakların boşaldılması və banka təhvil verilməsi hissəsinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, ipoteka qoyanın ipoteka qoyulmuş əmlak açıq hərracda satılanadək borcu ödəmək, eyni zamanda açıq hərracda ipoteka predmetini əldə etmək hüququ olduğundan, digər tərəfdən ipoteka predmeti olan əmlak açıq hərracdan satılaraq alqı-satqı rəsmiləşdirilənədək həmin əmlak üzrə mülkiyyət hüququ ipoteka qoyana məxsus olduğundan hazırkı mərhələdə məhkəmə qətnaməsi ilə əmlakın boşaldılmasının, ipoteka qoyanların və digər şəxslərin istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi həmin şəxslərin qanunla qorunan hüquqlarını pozur. Məhkəmə onu da qeyd etməyi zəruri sayır ki, “İpoteka haqqında” AR Qanununun 59.4-cü maddəsinə görə bu Qanunun 59.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə ipoteka qoyan və onunla birlikdə yaşayan ailə üzvləri və digər şəxslər ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən və yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxmadıqda, həmin şəxslər evdən (mənzildən) və yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan ayrıca məhkəmə qərarı tələb olunmadan ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi barədə icra sənədi əsasında 10 təqvim günü müddətində məcburi qaydada çıxarılırlar. İlkin iddianın ipoteka predmeti olan əmlakların hərracdan satıldıqdan sonra banka təhvil verilməsi hissəsinə münasibətdə həmçinin qeyd edilməlidir ki, iddiaçı göstərilən iddia tələbinin əsası kimi hər hansı faktiki hala, eləcə də qanunvericilik normasına istinad etməmişdir. Bununla bağlı məhkəmə hesab edir ki, hərracdan satıldıqdan sonra ipoteka predmeti olan əmlakın onu hərracda əldə edən şəxsə deyil, ipoteka saxlayana təhvil verilməsi üçün qanuni əsas yoxdur. Göstərilən maddənin məzmunundan da göründüyü kimi ipoteka predmeti olan yaşayış sahəsi satıldıqdan sonra qanunla müəyyən edilmiş müddətdə həmin sahəni tərk etməyən ipoteka qoyan və onun ailə üzvlərinin həmin sahədən məcburi çıxarılaraq sahənin boşaldılması bu barədə məhkəmə qərarı olmadan ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi barədə icra sənədi əsasında həyata keçirilə bilər. Odur ki, ipoteka qoyanın və digər şəxslərin istifadə hüququnun itirilmiş hesab edilməsi, həmin şəxslərin ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklardan çıxarılmaları, əmlakların boşaldılması barədə məhkəmə qərarının qəbul edilməsi həmin əmlakı açıq hərracda əldə edəcək şəxsin qanunla qorunan hüquqlarının müdafiəsi baxımından da zəruri hesab edilə bilməz. Belə bir qərarın qəbul edilməsi zərurəti mövcud olsa belə ipoteka saxlayanın əmlakı əldə edəcək şəxsin hüquqlarını müdafiə etmək üçün belə bir iddianı qaldırmağa dair subyektiv hüququ da yoxdur. Bununla yanaşı iş materiallarından həmçinin görünür ki, İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) arasında bağlanmış 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0- 219-20 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsi üsulu kimi İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh3 (zamin) arasında 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(Z1) saylı və İddiaçı ASC (kreditor) ilə Cavabdeh1 MMC (borc alan) və Cavabdeh2 (zamin) arasında 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219- 20(Z2) saylı zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. Həmin müqavilələrə əsasən zaminlər Cavabdeh3 və Cavabdeh2 borc alan Cavabdeh1 MMC-nin 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23- BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərinə zamin durmuşdur. Mülki Məcəllənin: 470.1-ci maddəsinə görə zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. 472.1-ci maddəsinə görə borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. 472.2-ci maddəsinə görə əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Belə olan halda məhkəmə 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(Z1) saylı və 10.02.2020-ci il tarixli 23-BİZ-1-0-219-20(Z2) saylı zaminlik müqavilələrinə əsasən cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh2 digər Cavabdeh1 MMC-nin 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərinə zamin durduğunu, Cavabdeh1 MMC-nin isə həmin müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcları cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 MMC-dən müştərək qaydada tutulmalıdır. Digər tərəfdən iş materiallarından görünür ki, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh3 qarşılıqlı iddia üzrə Cavabdeh1 MMC və qeyrilərinə qarşı ipoteka və sonrakı müqavilələrinin bağlanmamış və etibarsız hesab edilməsi tələbinə dair qarşılıqlı iddia qaldırmışdır. Qarşılıqlı iddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsinin 6.1.15-ci bəndində borc alan tərəfindən müqavilə üzrə öhdəlik icra edilmədiyi halda kreditorun kreditin illik faiz dərəcəsinin 29 %-ə qaldırmaq hüququn olması barədə şərt nəzərdə tutulmuş, lakin həmin şərt ipoteka müqaviləsində göstərilməsi zəruri olan şərt olmasına baxmayaraq sözügedən kredit müqaviləsinin təminatı olaraq bağlanmış mübahisəli ipoteka və sonrakı müqavilələrində əks olunmamışdır. Bununla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, Mülki Məcəllənin: 405.1-ci maddəsinə əsasən tərəflər müqavilənin bütün mühüm şərtləri barəsində tələb olunan formada razılığa gəldikdə müqavilə bağlanmış sayılır. Müqavilənin predmetinə dair şərtlər, bu Məcəllədə həmin növ müqavilələr üçün mühüm və ya zəruri adlandırılmış şərtlər, habelə tərəflərdən birinin müraciəti ilə barəsində razılaşma əldə edilməli olan bütün şərtlər mühüm sayılır. 307.1-ci maddəsinə görə “İpoteka müqaviləsində tərəflərin adı və yaşayış yeri (olduqları yer), ipotekanın predmeti, onun adı, olduğu yer və eyniləşdirilməsi üçün yetərli olan digər təsviri, əsas öhdəliyin mahiyyəti, ölçüsü (məbləği), əmələ gəlməsi əsasları və icra müddəti, bu öhdəliyin əsaslandığı müqavilənin tərəfləri, bağlandığı yer, tarix, həmçinin qanunla müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla ipoteka saxlayanın tələbinin ipoteka predmeti hesabına yönəldilməsi barədə şərtlər, ipoteka predmetinin satış üsulu, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti və ya bu qiyməti müəyyən edəcək müstəqil qiymətləndiricilər, ipoteka predmeti açıq bazarda satılarkən satışı həyata keçirməli şəxs və ipoteka predmetinin satılmasından əldə olunacaq gəlirlərin bölüşdürülməsi qaydası və növbəliliyi, ipoteka qoyanın elektron poçt ünvanı göstərilməlidir. “İpoteka haqqında” AR Qanununun 10.5 –ci maddəsinə görə ipoteka müqaviləsində tərəflərin adı və yaşayış yeri (olduqları yer), ipotekanın predmeti, onun adı, olduğu yer və eyniləşdirilməsi üçün yetərli olan digər təsviri, əsas öhdəliyin mahiyyəti, ölçüsü (məbləği), əmələ gəlməsi əsasları və icra müddəti, bu öhdəliyin əsaslandığı müqavilənin tərəfləri, bağlandığı yer və tarix, həmçinin qanunla müəyyən edilmiş imperativ normalar nəzərə alınmaqla ipoteka saxlayanın tələbinin ipoteka predmeti hesabına yönəldilməsi barədə şərtlər, ipoteka predmetinin satış üsulu, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti və ya bu qiyməti müəyyən edəcək müstəqil qiymətləndiricilər, ipoteka predmeti açıq bazarda satılarkən satışı həyata keçirməli şəxs və ipoteka predmetinin satılmasından əldə olunacaq gəlirlərin bölüşdürülməsi qaydası və növbəliliyi, ipoteka qoyanın elektron poçt ünvanı göstərilməlidir. Əgər əsas öhdəliyin məbləği gələcəkdə müəyyənləşdirilməlidirsə, ipoteka müqaviləsində həmin məbləği müəyyən etmə qaydası göstərilməlidir. AR Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Mülki Məcəllənin 477.0.1, 470.2, 269.11 və 307.4-cü maddələrinin və “İpoteka haqqında” AR qanununun 1.0.8,10.5,3.2 və 10.5-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 31.05.2018-ci il tarixli qərarına əsasən zaminlik və ipoteka müqavilələrinin bağlanması üçün kredit xətti müqaviləsində mühüm şərtlər (məbləğ, müddət, faiz dərəcəsi, valyuta və s.) yetərli dərəcədə aydın göstərilməlidir. Kredit xətti müqaviləsində faiz dərəcəsi göstərilmədikdə, bağlanan kredit müqavilələrində faiz dərəcəsi barədə zaminin və ya ipoteka qoyanın razılığı alınmalıdır. AR Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.9-cu, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10.5, 14 və 48-ci maddələrinin və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 307.4, 405.1 və 477.0.1-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 25 iyul 2019-cu il tarixli Qərarında formalaşdırılmış hüquqi möveyə görə isə “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10.1, 10.5-ci və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 405.1-ci maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq, kredit xətti müqaviləsinin təminatı kimi bağlanmış ipoteka müqaviləsində zəruri şərtlər (məbləğ, müddət, faiz dərəcəsi, valyuta və s.) göstərilmədikdə və sonradan bağlanmış kredit müqavilələrində belə şərtlər barəsində ipoteka qoyanın razılığı alınmadıqda, ipoteka müqaviləsi həmin kredit müqaviləsinə münasibətdə bağlanmamış hesab edilir və bu müqavilədən irəli gələn öhdəliklər ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəlik hesab edilə bilməz. Bu qayda kredit xətti müqaviləsi üzrə bağlanmış kredit müqavilələrində müəyyən edilmiş zəruri şərtlər barəsində ipoteka qoyanın razılığının alındığı hallara şamil edilmir. İpoteka müqaviləsində qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq bütün zəruri şərtlər göstərildiyi və bu şərtlərin sonradan bağlanmış kredit müqavilələrində ipoteka qoyanın razılığı olmadan onun ziyanına dəyişdirildiyi halda, ipoteka qoyan ipoteka müqaviləsində müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində məsuliyyət daşıyır. Yuxarıda göstərilən qanunvericilik normaların məzmunundan, eləcə də Konstitusiya Məıhkəməsinin qərarlarında formalaşdırılmış hüquqi mövqedən da göründüyü kimi müqavilə, o cümlədən ipoteka müqaviləsi o zaman bağlanmamış hesab edilə bilər ki, tərəflər müqavilənin mühüm şərtləri barədə tələb olunan formada razılığa gəlməsinlər. Mühüm şərtlərə aşağıdakılar daxildir:
1. Müqavilənin predmetinə dair şərtlər;
2. Həmin növ müqavilələr üçün mühüm və ya zəruri adlandırılmış şərtlər (ipoteka müqaviləsi üçün Mülki Məcəllənin 307 və“İpoteka haqqında” AR Qanununun 10.5 –ci maddələrində göstərilmiş şərtlər, o cümlədən əsas öhdəliyin ölçüsünün müəyyənləşdirilməsi üçün zəruri olan şərtlər(məbləğ, müddət, faiz dərəcəsi, valyuta və s.))
3. Tərəflərdən birinin müraciəti ilə barəsində razılaşma əldə edilməli olan bütün şərtlər Hazırkı halda isə tərəflər arasında bağlanmış mübahisəli ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrində ipoteka ilə təmin edilmiş əsas öhdəliyinin müəyyənləşdirilməsi üçün zəruri hesab edilən şərtlər, o cümlədən 10 fevral 2020-ci il tarixli, 23-BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsi üzrə verilmiş kreditin faiz dərəcəsi (15%) aydın şəkildə göstərilmiş, eləcə də ipoteka və sonrakı müqavilələri yazılı formada bağlanmaqla notarial qaydada təsdiq edilmişlər. Odur ki, tərəflər ipoteka müqavilələri üçün mühüm hesab edilən şərtlər barədə tələb olunan formada razılığa gəldiklərindən mübahisəli ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin bağlanmamış hesab edilməsi üçün əsasların mövcudluğu müəyyən edilmir. Kredit müqaviləsinin 6.1.15-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş kreditorun kreditin illik faiz dərəcəsinin 29 %-ə qaldırmaq hüququnun olmasına dair şərtin ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmaması barədə qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçının istinad etdiyi dəlilə münasibətdə məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, ilkin iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərdən, o cümlədən maliyyə arayışlarından da göründüyü kimi iddiaçının ödənilməsini tələb etdiyi faiz borcu məbləği kredit müqaviləsinin mübahisəli şərtində nəzərdə tutulmuş artırılmış faiz dərəcəsi əsasında deyil, mübahisəli ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrində nəzərdə tutulmuş faiz dərəcəsi ilə - illik 15%-lə hesablanmışdır. Digər tərəfdən bank tərəfindən mübahisəli şərtə əsasən faiz hesablanması ehtimal edilsəydi belə, göstərilən hal ipoteka müqavilələrinin bağlanmamış hesab edilməsi üçün deyil, yalnız ipoteka qoyanların faizlər üzrə məsuliyyətinin ipoteka müqavilələrində nəzərdə tutulmuş şərtlərlə məhdudlaşdırılması, yəni ipoteka təminatının bank tərəfindən ipoteka müqavilələrində nəzərdə tutulmamış şərtə əsasən hesablanmış faizlərə şamil edilməməsi üçün əsas ola bilərdi. Odur ki, ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin bağlanmamış hesab edilməsinə dair qarşılıqlı iddia əsassız olmaqla rədd edilməlidir. Qarşılıqlı iddia tələbinin ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsi hissəsinə gəldikdə isə məhkəmə qeyd edir ki, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı göstərilən tələbin əsası kimi əqdin etibarsızlığı üçün əsas ola biləcək hər hansı faktiki hala, eləcə də qanunvericilik normasına istinad etməmişdir. Odur ki, həmin hissədə də qarşılıqlı iddia əsassız olduğundan rədd edilməlidir. Bununla yanaşı ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsi üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş əsasların mövcudluğu müəyyən edilmədiyindən məhkəmə tərəfindən həmin tələbə münasibətdə Mülki Məcəllənin 354-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş kəsici müddətlərin tətbiq edilməsinə zərurət yoxdur. Məhkəmə xərclərinə gəldikdə məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hazırkı qətnamə ilə ilkin iddianın qismən təmin edildiyini, qarşılıqlı iddianın isə rədd edildiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, təmin edilmiş iddia tələblərinə mütənasib olaraq ilkin iddia verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 25 (iyirmi beş) manat məbləğində pul vəsaiti və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərin əvəzi olaraq 380 (üç yüz səksən) manat məbləğində pul vəsaiti ilkin iddia üzrə cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulmalı, qarşılıqlı iddia üzrə iddia verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumu isə qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçıya aid edilməlidir. Qiymətlənmə rəylərinin verilməsinə görə ödənilməli olan 1250 manat məbləğində pul vəsaitinin 1.000 manat hissəsi ilkin iddia üzrə cavabdehlərdən müştərək qaydada, 250 manat hissəsi isə ilkin iddia üzrə iddiaçıdan tutularaq tutularaq “Məhkəmə ekspertizası və X1” MMC-yə ödənilməlidir.
Nəticə hissə:
Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏT ETDİ:
İlkin iddia qismən təmin edilsin. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh1 MMC arasında bağlanmış 10 fevral 2020-ci il tarixli 23- BİZ-1-0-219-20 saylı kredit müqaviləsi ləğv edilsin. İlkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən, Cavabdeh3, Cavabdeh2 192.316,9 manat (bir yüz doxsan iki min üç yüz on altı min doxsan qəpik) məbləğində əsas borc, 51.495,36 manat (əlli bir min dörd yüz doxsan beş manat otuz altı qəpik) məbləğində faiz borcu, ümumilikdə 243.812,26 manat (iki yüz qırx üç min səkkiz yüz on iki manat iyirmi altı qəpik) məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Tələb üzrə tutma ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 41,4 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 1 nömrəli mənzilinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın ilkin satış qiyməti 59.000 (əlli doqquz min) manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 57,85 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 3 nömrəli mənzilinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın ilkin satış qiyməti 78.800 (yetmiş səkkiz min səkkiz yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Hüseyn Seyidzadə küçəsində yerləşən, 28,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət 37 nömrəli evin 2 nömrəli mənzilinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın ilkin satış qiyməti 41.000 (qırx bir min) manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan ünvan 2 ünvanında yerləşən 25,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın ilkin satış qiyməti 29.700 (iyirmi doqquz min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh4 ümumi paylı mülkiyyətində (hər birinin payı ½ hissə olmaqla) olan ünvan 2 ünvanında yerləşən 84 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın ilkin satış qiyməti 98.000 (doxsan səkkiz min) manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına İddiaçı ASC-nin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh3 və Cavabdeh4 qaytarılsın. Satışlardan əldə olunmuş vəsait qətnamənin icrasına kifayət etmədiyi halda qalan məbləğ ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən, Cavabdeh3, Cavabdeh2 tutulsun. Qalan hissədə iddia rədd edilsin. Qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh3 qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh İddiaçı ASCyə və qeyrilərinə qarşı ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız və bağlanmamış hesab edilməsi tələbinə dair qarşılıqlı iddiası rədd edilsin. İlkin iddia verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 25 (iyirmi beş) manat məbləğində pul vəsaiti və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərin əvəzi olaraq 380 (üç yüz səksən) manat məbləğində pul vəsaiti ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən, Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh4 müştərək qaydada tutularaq ilkin iddia üzrə İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qiymətləndirmə rəylərinin verilməsinə görə ödənilməli olan 1.250 (bir min iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitinin 1.000 (bir min) manat hissəsi ilkin iddia üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən, Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh4 müştərək qaydada, 250 (iki yüz əlli) manat hissəsi isə ilkin iddia üzrə İddiaçı ASC-dən tutularaq “Məhkəmə ekspertizası və X1” MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim Leyla Əliyeva