Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2-2(113)-45/2023 30.11.2023 BAKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borc tələbi və tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi (açar sözlər: kredit müqaviləsi, ipoteka müqaviləsi, maliyyə arayışı) Hakim Namazova Günay Rüstəm qızının sədrliyi, Kərimov İlkin Camal oğlunun katibliyi ilə, iddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, cavabdehlərin nümayəndələrinin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (MMC) cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı borc tələbi və tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi tələbinə dair iddia ərizəsinə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: I. Kommersiya mübahisəsinin mahiyyəti
1. İddiaçı "xxxx" BOKT MMC iddia ərizəsi və iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh1 Bank olmayan kredit təşkilatı "xxxx" məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin xeyrinə 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi əsasında ödənilməmiş 35186 manat məbləğdə əsas borcun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə -xx.xx.2021-ci il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 4897 manat məbləğdə faiz borcunun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə tarixindən sonrakı dövrünə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 5124 manat məbləğdə faiz (real zərər) borcunun və 129773 manat məbləğdə dəbbə pulunun, cəmi 174 980 manat məbləğində borcun və 07 iyul 2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi əsasında ödənilməmiş 31088 manat məbləğdə əsas borcun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 5806 manat məbləğdə faiz borcunun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə tarixindən sonrakı dövrünə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 5125 manat məbləğdə faiz (real zərər) borcunun və 138143 manat dəbbə pulunun, cəmi 180252 manat məbləğində borcun, ilkin mediyasiya icratına ödənilmiş 400 manatının 200 manat hissəsinin və dövlət rüsumuna ödənilmiş 857 manatın 402 manat + 165 manatının 77 manatı hissəsinin ödənilməsinə, Cavabdeh2 05 oktyabr 2015-ci il tarixli K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi əsasında ödənilməmiş 56556 manat məbləğdə əsas borcun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə-xx.xx.2021-ci il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 2507,32 manat məbləğdə faiz borcunun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə tarixindən sonrakı dövrünə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 8522,67 manat məbləğdə faiz (real zərər) borcunun və 190017 manat məbləğdə dəbbə pulunun, cəmi 257603 manat məbləğində borcun və 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k- 054/2015 saylı kredit müqaviləsi əsasında ödənilməmiş 20995 manat əsas borcun, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə tarixindən sonrakı dövrünə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 2095 manat məbləğdə faiz (real zərər) borcunun və 142866 manat məbləğdə dəbbə pulunun, cəmi 165893 manat məbləğində borcun, 400 manatının 200 manat hissəsinin və dövlət rüsumuna ödənilmiş 857 manatının 455 manat + 165 manatının 86 manat hissəsinin ödənilməsinə, Cavabdeh1 borc tələbi tutumu 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2014 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin xx.xx.2014-cü il tarixli, İ-07/2014 saylı ipoteka müqaviləsinə və 07 iyul 2015-ci il tarixli K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə İ-010/2015 saylı, Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən öhdəliklərin təminat üsulu olan Cavabdeh1 məxsus ünvan 1 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə (16/81 saylı mağaza) yönəldilərək 210000 manat likvid dəyərlə yönəldilərək, və 07 iyul 2015-ci il tarixli K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən təminat üsulu olan Cavabdeh1 oäluna məxsus Sumqayıt şəh.. Novxanı bağ massivi, 846 nömrəli bağ sahəsi, ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsinə 67500 manat likvid dəyərlə yönəldilərək, açıq hərraca çıxarılması və hərracda satışdan əldə edilmiş vəsait hesabına borcun ödənişi təmin edilməsinə, Cavabdeh2 borc tələbi tutumu 05 oktyabr 2015-ci il tarixli K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin təminat üsulu olan 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, İ-014/2015 saylı Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmiş Cavabdeh1 məxsus ünvan 13, ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə 210000 manat likvid dəyərlə yönəldilərək və 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin təminat üsulu olan xx.xx.2015-cü il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmiş X6 məxsus Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-Qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə 71400 manat likvid dəyərlə yönəldilərək, açıq hərraca çıxarılsın və hərracda satışdan əldə edilmiş vəsait hesabına borcun ödənişi təmin edilməsinə, Cavabdeh2 borc tələbi tutumu 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin təminat üsulu olan xx.xx.2015-cİ il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmiş Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivi 846 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.225 ha olan torpaq sahəsinə 56250 manat likvid dəyərlə yönəldilərək açıq hərraca çıxarılması və hərracda satışdan əldə edilmiş vəsait hesabına borcun ödənişinin təmin edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi çıxarılmasını xahiş etmişdir.
2. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Bank olmayan kredit təşkilatı "xxxx" MMC-nin iddia ərizəsinin əsasları olan Cavabdeh1 arasında bağlanmış 01 may 2015-ci il tarixli K- 026/2015 saylı kredit müqaviləsinə (bundan sonra "Kredit müaaviləsi-1") əsasında 140000 manat məbləğdə, 07 iyul 2015-ci il tarixli, k-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə (bundan sonra "Kredit müaaviləsi-2") əsasında 60000 manat məbləğdə və Bank olmayan kredit təşkilatı "xxxx" məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 05 oktyabr 2015- ci il tarixli K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə (bundan sonra "Kredit müaaviləsi-3") əsasən 120000 manat və 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k- 054/2015 saylı kredit müqaviləsinə (bundan sonra "Kredit müqaviləsi-4") əsasında 60000 manat məbləğdə əsas borcun ödənişinə 2 il möhlətlə 60 ay müddətinə illik 7% dərəcəsi ödənişi, ödənişi gecikdirilən məbləğin hər bir gecikdirilən gününə görə gecikdirilən məbləğin 0.5% ödənişi hesabı ilə dəbbə pulu tətbiq edilmək hüququ şərtləri ilə verilmiş kreditlər üzrə öhdəliklərin lazımı qaydada və vaxtında icra ediməmisi hissəsindən xx.xx.2023-cü il tarixədək yaranmış borc tələbindən ibarət olmuşdur. Göstərilən kredit müqavilələri üzrə öhdəliklərin icarsının təminat üsulu ipoteka predmeti ilə əlaqədar iddiaçının-ipoteka saxlayanın iradəsindən aslı olmayan vəziyyətdə cavabdehlərin- ipoteka qoyanların İpoteka müqaviləsinin 2.8. və 5.2.2.-ci bəndlərinin tələbləri üzrə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlakın bu müqavilənin müddəti bitənədək ilkin vəziyyətinin saxlanılması üçün tədbirlər görmələrinə dair öz üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərin icrasını kobud pozaraq hüquqa zidd və uyğunsuzluq vəziyyəti yaratmaları və "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin hüquqa zidd və uyğunsuzluq vəziyyətin olmasını nəzərə almadan, hüquqi sənədlər olmadan xx.xx.2023-cü il tarixli, LP-151/2023 saylı uydurma mütəxəssis rəyini verməsi halları müvafiq qaydada araşdırılmasını zərurəti doğurduğu əsaslardan məhkəmə icraatının uzadılmasını zəruri etməsi halı, habelə iddiaçının iddia ərizəsi üzrə əlavə borc tələbi verilmə hüququna müvafiq olaraq AR MPM-nin 53-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsi üzrə iddia tələbinin həcminin və məzmununun dəyişdirilməsinə dair ərizənin məhkəməyə təqdim etməyi zəruri etmişdir. İlk növbədə, hazırkı kommersiya işinin materiallarından məlumdur ki, iddia tələbinin əsası olan qeyd olunan kredit müqavilələri üzrə borcu öhdəliklərinin təminat üsulu olaraq ipoteka müqavilələri əsasında ipoteka ilə yüklü edilməsi, tutumun yönəldiləsinə dair bildirişin DƏDKRX-də qeydiyyatdan keçmiş daşınmaz əmlaklar bunlardır. 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus ünvan 1 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015 cü il tarixli, İ-07/2014 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü AR DƏDRX Bakı Şəhər Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0642123№-li Çıxarış əsasında **********57- 05101-083016 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 150 nömrəli reyestr kitabının 14051 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlak üzrə tələb üzrə tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə DƏDRX-də məzmunu texniki qüsurla cavablandırılmış bildirişlər: İlkin xx.xx.2021-ci il tarixli **********66 saylı, əmlakın reyestr təsviri verilmədən; Təkrar xx.xx.2021-ci il tarixli, **********67 saylı, əmlakın mülkiyyətçisi düzgün göstərilmədən (başqa ünvan üzrə ipoteka qoyan X8 göstərilib). Nəhayət, sorğu üzrə yol verilmiş səhflərin etirafı ilə üçüncü dəfə xx.xx.2023-cü il tarixli. 3-21-3-30/2-36769/2023 **********69 saylı bildiris.) 07 iyul 2015-ci il tarixli K- 033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus ünvan 13, ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh1 arasında bağlanmış 07 iyul 2015-ci il tarixli, İ- 010/2015 sayli, Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü DƏDRX Bakı Şəhər Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0719022№-li Çıxarış əsasında **********57-05101-083016 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 150 nömrəli reyestr kitabının 14051 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlak üzrə tutumun ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə DƏDRX-də məzmunu texniki qüsurla cavablandırılmış bildirişlər: İlkin xx.xx.2021-ci il tarixli **********66 saylı, əmlakın reyester təsviri verilmədən; Təkrar xx.xx.2021-ci il tarixli, **********67 saylı, əmlakın mülkiyyətçisi düzgün göstərilmədən (başqa ünvan üzrə ipoteka qoyan X8 göstərilib). Nəhayət, sorğu üzrə yol verilmiş səhflərin etirafı ilə üçüncü dəfə xx.xx.2023-cü il tarixli, 3-21-3-30/2-36769/2023 **********69 savlı bildiriş.) Qeyd olunan 07 iyul 2015-ci il tarixli K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt səh., Novxanı bağ massivi, 846 nömrəli bağ sahəsi, ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsi borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü DƏDRX Sumqayıt Şəhəri Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0700894№-li Çıxarış əsasında **********48 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 77 nömrəli reyestr kitabının 13 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlak üzrə tutumun ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə ərizənin qəbulu qeydə alınmış bildiriş uzun müddət DƏDRX-dən uzun müddət cavablandırılmamışdır, təkrar müraciət üzrə bildiriş 14 iyun 2023-cü il tarixdə, 3-21-3- 31/2-1980/2023 saylı qeydə alınmışdır. Qeyd olunan 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, K- 041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus ünvan 13, ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh1 arsında bağlanmış 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, İ-014/2015 sayli, Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü DƏDRX Bakı Şəhər Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0741380№-li Çıxarış əsasında **********57-05101-083016 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 150 nömrəli reyestr kitabının 14051 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlak üzrə tutumun ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə DƏDRX-də məzmunu texniki qüsurla cavablandırılmış bildirişlər: İlkin xx.xx.2021ci il tarixli **********66 saylı, əmlakın reyester təsviri verilmədən; Təkrar xx.xx.2021-ci il tarixli, **********67 saylı, əmlakın mülkiyyətçisi düzgün göstərilmədən (başqa ünvan üzrə ipoteka qoyan X8 göstərilib). Nəhayət, sorğu üzrə yol verilmiş səhvlərin etirafı ilə üçüncü dəfə xx.xx.2023-cü il tarixli. 3-21-3-30/2-36769/2023 **********69 saylı bildiriş.) Qeyd olunan 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt ş. Novxanı bağ massivi, 846 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.225 ha olan torpaq sahəsi, borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü DƏDRX Sumqayıt Şəhəri Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2016-cı il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0781205№-li Çıxarış əsasında **********48 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 77 nömrəli reyestr kitabının 13 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlak üzrə tutumun ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə ərizənin qəbulu qeydə alınmış lakin uzun müddət DƏDRX-dən uzun müddət cavablandırılmamışdır, təkrar müraciət üzrə bildiriş 14 iyun 2023-cü il tarixdə, 3-21-3-31/2-1980/2023 saylı bnildirişlə qeydə alınmışdır. Yuxarıda qeyd olunan 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəh., Novxanı bağ massivi, 163 nömrəli bağ sahəsi, ünvanında yerləşən 0.2450 ha torpaq sahəsi BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü AR DƏDRX Sumqayıt Şəhəri Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2016-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0781203№-li Çıxarış əsasında **********92 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 11 nömrəli reyestr kitabının 132 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Bu əmlakın sıtışından əldə edilmiş vəsait hesabına k- 054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə 13.07. 2022-ci il tarixdə 30000 manat ödəniş edildiyinə görə əmlakın üzərində ipoteka yüklülüyü ləğv edilmişdir və iddia tələbinin predmetindən çıxarılmışdır. 05 oktyabr 2015-ci il tarixli K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi, borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə X7 arasında bağlanmış xx.xx.2015-cü il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü DƏDRX Sumqayıt Şəhəri Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0751065№-li Çıxarış əsasında **********58-06301-083002 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 1 nömrəli reyestr kitabının 69 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Əmlak 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət Qeyriyaşayış sahəsi vəziyyətində əmlakın yüklülüyünü qeydə almış DƏDRX Sumqayıt Şəhəri Ərazi İdarəsi müxtəlif bahanələrlə məhkəmə icraatı başlayana kimi ipoteka saxlayanın tutumun ipoteka predmətinə yönəldilməsi barədə ərizəsini qeydə alsa da, müxtəlif bahanələrlə tələbin ipoteka predmətinə yönəldilməsinə dair müraciəti cavablandırmamışdır. Yalnız BKM -nin xx.xx.2023-cü il tarixli, e-2-2(113)-45/2023 saylı sorğusuna xx.xx.2025-ci il tarixli 3-21-3-31/2-1735/2023 saylı cavabından sonra ipoteka saxlayanın təkrar xx.xx.2023-cü il tarixli müraciətini DƏDKRX Sumqayıt Şəhəri 2 saylı Ərazi İdarəsi xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-31/2- 1994/2023 saylı məktubla cavablandıraraq əmlakın 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m. əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi vəziyyətində olmasını və üzərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qediyyata aldığını bildirmişdir. Qeyd olunan 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Abşeron rayonu, Qobu qəsəvbəsi, 772 nömrəli sahə ünvanında yerləşən 0.079 ha torpaq sahəsi borcverən BOKT "xxxx" MMC ilə borcalan Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əmlakın yüklülüyü AR DƏDRX Abşeron rayon Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2016-ci il tarixdə verilmiş RX seriyalı 0798167№-li Çıxarış əsasında **********95 reyestr nömrəsi ilə, ********** qediyyat nömrəsi ilə Dövlət reyestrində 170 nömrəli reyestr kitabının 69 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. DƏDKRX-nin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi xx.xx.2023cü il tarixli 3-21-3-32/2-676/2023 saylı bildirişı ilə: "Abşeron rayonu, Qobu qəsəbəsi, 772 nömrəli sahə ünvanında yerləşən torpaq sahəsinə dair təqdim olunmuş sənədlərdə hüquq sahibi ilə ərizəçı arasında uyğunsuzluq müəyyən edildiyini və "Daşınmaz əmlakrn dövlət reyestri haqarnda" Azerbaycan Respublikası Qanununun 15-ci maddəsinin müddəalarına əsasən ərizənizin icraatından imtina edilmişdir" - cavabını vermişdir. Bu günə kimi DƏDKRX-nin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsindən sənədlərdə hüquq sahibi ilə ərizəçı arasında uyğunsuzluğun nədən ibarət olması bilinmir. Hal-hazırda, ipoteka saxlayanının razılığı olmadan, hüquqların DƏDKRX-də qediyyatı olmadan ipoteka qoyan iki ipoteka predmeti üzərində aşağıdakı hüquqa zidd dəyişikliklər və uyğunsuzluq vəziyyəti yaratdığına görə mübahisəli hallar yaranmışdır. Belə ki: İpoteka qoyancavabdeh ilkin vəziyyəti 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsini soküb tikilinin qeyri-yaşayış sahə təyinatına uyğun olmayaraq yeni fərdi yaşayış evi tikilmişdir və bu dəyişik DƏDKRX-də qeydə alınmamışdır. BKM -nin xx.xx.2023-cü il tarixli, e-2-2(113)-45/2023 saylı sorğusuna xx.xx.2025-ci il tarixli 3-21-3-31/2-1735/2023 saylı cavabından və ipoteka saxlayanın təkrar xx.xx.2023-cü il tarixli müraciətinə DƏDKRX Sumqayıt Şəhəri 2 saylı Ərazi İdarəsi xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-31/2- 1994/2023 saylı məktubla cavablarından görünür ki, ipoteka predmeti olan X6 məxsus Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında, 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin ilkin vəziyyəti de yuro - hüquqi sənədlərinin ilkin vəziyyti dəyişməmişdir. Lakin Məhkəmə baxışında cavabdeh tərəfin şifahi səsləndirdiyi "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin hüquqi sənədlərə əsaslanmayan uydurma mütəxəssis rəyi üzrə məlumdur ki, 71.4 kv.m ümumi. 38.3 kv.m. əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi ipoteka saxlayanın razılığı və məlumatı olmadan sökülərək qeyri-yaşayış sahə təyinatına uyğun olmayaraq yeni fərdi yaşayış evi tikmişdir və bu tikili müvafiq icra orqanlarında qanuna uyğun rəsmiləşdirilməmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə Sumqayıt ş.. ə/d. Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin qiymətləndirilməsi üzrə mütəxəssis rəyinin verilməsi "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinə həvalə edilmişdir. Göründüyü kimi Məhkəmənin qərardadında qiymətləndirmə ekspertizası qarşısında qoyulmuş sualda mütləq mənada "Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən 71.4 kv.m ümumi. 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin likvid qiyməti və real bazar dəyəri hal-hazırda nə qədər təşkil edir?- tələbi qoyulmuşdur. "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin Məhkəməyə xx.xx.2023-cü il tarixli məktubu (portalda 100-cü sıra) ilə " vizual baxışın keçirilməsi xx.xx.2023-cü il tarixinə təyin edildiyi və qiymətləndirilmə üçün şəraitin yaradılmasını xahiş etmişdir. Qiymətləndirmənin nəticəsi üzrə BKM-nə ünvanına göndədiyi xx.xx.2023-cü il tarixli. LP- 151/2023 saylı ( portalda 103-cü sıra) məktubun məzmunundan məlum olur ki, "xxxx" qiymətləndirilmə şirkəti müraciətində işlətdiyi "vizual" baxiş ifadəsinin məzmununa uyğun olaraq, istifadədə olan hansısa fərdi yaşayış evinə və "orta təmirli restoran kimi" fəliyyətdə olunarsa ifadəsi ilə hal-hazıra kimi portalda olmayan və iddiaçıya-maraqlı tərəfə təqdim edilməyən xx.xx.2023-cü il tarixli LP-151/2023 saylı uydurma mütəxəssis rəyi vardır. DƏDKRX Sumqayıt Şəhəri 2 saylı Ərazi İdarəsinin BKM –nin xx.xx.2023-cü il tarixli, e-2-2(113)- 45/2023 saylı sorğusuna xx.xx.2025-ci il tarixli 3-21-3-31/2- 1735/2023 saylı və ipoteka saxlayanın təkrar xx.xx.2023-cü il tarixli tutumun ipoteka predmetinə yönəldilməsi barədə müraciətinə verdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-31/2-1994/2023 saylı cavablandıraraq məlumdur ki, Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-Qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin qediyyatı ilkin vəziyyətindədir. Bu ünvanda edilmiş hər hansı bir faktiki dəyişiklik müvafiq icra orqanında qeydə alınmamışdır və digət təstiqedici sənəd yoxdur. Qeyd olunduğu kimi Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə yalnız göstərilən əmlakın qiymətləndirilməsi "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətindən tələb edilmişdir. Bununla belə "xxxx" qiymətləndirilmə şirkəti əmlakın Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadının tələbinə aid olan təsvirli əmlaka deyil, qanunsuz, uydurma müqayisə və ehtimallara istinadla, "vüzual" baxışla keçirməklə mötəbər olmayan qiymətləndirmə rəyini vermişdir. Belə ki, "xxxx" MMC-nin Məhkəmənin ünvanına göndədiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, LP-151/2023 saylı (portalda 103-cü sıra) məktubun məzmunundan məlum olur ki, "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin qiymətləndirmə prosesində əmlakın hüququn qeydiyyatına aid müvafiq icra orqanın - DƏDKRX-nin çıxarışına və Texniki pasportuna, təstiqi olan layihəyə əsaslanmadan. DƏDKRX-nin ilkin qeyri-yaşayış sahəsindən ibarət əmlakın sökülüb təyinatının dəyişdirilməsi üzrə hüquqi təstiqi olmayan fərdi yaşayış evinə çevrilməklə tikilmiş yeni qanusuz tikiliyə göstərilən ünvanda "vüzual" qiymətləndirmə keçirdiyini və LP-151/2023 saylı xx.xx.2023-cü il tarixli uydurma mütəxəssis rəyini təqdim etməklə "ekspertiza " tədqiqatının 300 manat olmasını bildirir. Lakin, Daşınmaz əmlakın qurluşu, ölçüsu, təhlükəsizlik parametrləri, təyinatı, onun dəyişdirilməsinin digər texniki şərtləri və s. əsaslı məamaları müvafiq icra orqanları tərəfindən verilmiş rəsmi rəylərinə əsaslanmadan, ipoteka predmeti olması halında ipoteka saxlayan qarşısında İpoteka müqaviləsinin 2.8. və 5.2.2.-ci bəndlərinin tələbləri üzrə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlakın müqavilənin müddəti bitənədək ilkin vəziyyətinin saxlanılması üçün tədbirlər görməli olmasına dair öz üzərinə götürdüyü öhdəliklərin təmin edilməməsi, hüquqa zidd pozulması və əmk üzərində mülkiyyət hüququ DƏDKRX-də qeydə alınmayan daşınmaz əmlak qanunsuz, özbaşına tikili sayılır və onun qiymətləndirilməsi baş tutmuş sayıla bilməz. Belə əmlak yüksək qanuni risk təsiri altında olmaqla, onun sökülməklə məhv edilməsi qanuni mümkünlüyə malikdir. Belə yüksək qanuni risk təsiri altında olan, qanuna zidd üsulla hüquqi vəziyyəti dəyişdirilmədən ipoteka predmetinə uyğunsuz halına düşmüş əmlak üzərinə tutumanın yönəldilməsi özüözlüyünda hüquqa zıdd hal olmaqla, nətcəsi tərəflər üçün kəskin münaqişə və mübahisə yaradan haldır. Belə münaqişənin yaranmasına şəraitin yaradılmasına dair qərar verilməsi ədalət mühakiməsinin prioritetindən kənar olmaqla onun prinsiplərinə ziddir. Mütəxəssis əmlakın qiymətləndirilməsinə qeyd olunan vəziyyətdə hüquqa zidd yanaşma, müəyyən məqamlarda minəccimlik etməklə rəy verməkdən imtina etməli və qiymətləndirmə obyektinin mövcud olmaması və faktiki hüquqa zidd vəziyyət barədə Məhkəməyə məlumat verməli idi. Eyni zamanda, bu əmlakın yüklülüyü üzrə xx.xx.2015cü il tarixli ipoteka müqaviləsinin 3.3.-cü bəndində notarial təstiqlənən, ipoteka saxlayan BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan X7 arasında qeyri-yaşayış sahəsinin 71400 manat likvid qiymətlə müəyyənləşməsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli qiymətləndirmə AKT-ı (portalda 118- ci sira) əlavə edilmişdir. Qeyd olunan ipoteka predmeti üzrə iddiaçının-ipoteka saxlayanın iradəsindən aslı olmayan halda ipoteka qoyan və "xxxx" qiymətləndirilmə şirkəti tərəfindən aşağıdakı hüquqa zidd əməllərlə normativ və müqavilə tələblərinin pozulmasına yol verilmişdir. Cavabdeh-ipoteka qoyan İpoteka müqaviləsinin 2.8. və 5.2.2. -ci bəndlərinin tələbləri üzrə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlakın bu müqavilənin müddəti bitənədək ilkin vəziyyətinin saxlanılması üçün tədbirlər görməli olmasına dair öz üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərin icrasını təqsirli hərəkət və ya hərəkətsizlik əməlləri ilə kobud pozaraq, hüquqa zidd və uyğunsuzluq vəziyyətini yaratmaqla, habelə əmlaka hüququn qeydiyyatına aid müvafiq icra orqanın - DƏDKRXnin çıxarışına və Texniki pasportuna, təstiqi olan layihəyə əsaslanmadan, Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə qiymətləndirmə ekspertizası qarşısında qoyulmuş sualda qiymətləndirmə obyekti mütləq mənada "Sumqayıt ş.. ə/d. Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin likvid qiyməti və real bazar dəyəri hal-hazırda nə qədər təşkil edir?- tələbinin icarasına zidd olaraq, hüquqi vəziyyəti məhkəmə qərardadı ilə qiymətləndirmə tədqiqatınım obyekti olmayan qanunsuz tikiliyə özbaşına mülahizələrlə uydurma qiymətləndirmə keçirməklə, DƏDKRX-nin qediyyatı və ilkin qeyri-yaşayış sahəsindən ibarət əmlakın sökülüb təyinatının dəyişdirilməsi üzrə müvafiq icra orqanının təsdiqi olmayan fərdi yaşayış evinə çevrilməklə, tikilmiş yeni qanusuz tikiliyə "vüzual" baxışla göstərilən ünvanda "vüzual" qiymətləndirmə keçirməsinə dair LP-151/2023 saylı xx.xx.2023-cü il tarixli mütəxəssis rəyinin mötəbərli rəy omaması və sübut kimi qəbul edilə bilinməməzliyini əsaslandıran qanun pozuntuları ilə mütəxəssis rəyinin verlməsi, əmlak üzərində mülkiyyət hüququ DƏDKRX-də qeydə alınmayan daşınmaz əmlakın qanunsuz, özbaşına tikili sayılmasını və belə əmlakın yüksək qanuni risk təsiri altında olmaqla, onun sökülməklə məhv edilməsinin qanuni mümkünlüyü, əmlakın hüquqi vəziyyətlərinin ziddiyyətli olması hallarını nəzərə alaraq bu əmlakın yüklü edildiyinə dair xx.xx.2015-cü il tarixli ipoteka müqaviləsinin əsası olan və bu ipoteka müqaviləsinin 3.3.cü bəndində notarial təstiqlə tərəflərin qiymət razılaşmasına dair qeydinin olması, bu qeydin ipoteka saxlayan BOKT "xxxx" MMC ilə ipoteka qoyan X7 arasında qeyri-yaşayış sahəsinin 71400 manat likvid qiymətlə müəyyənləşməsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2015ci il tarixli qiymətləndirmə AKT-ına əsaslanaraq əmlakın 71400 manat likvid qiymətlə müqayisələndirilməsi və tutumun bu qiyməylə ipoteka predmetinə yönəldilməsi bir daha məhkəmədən xahiş olunur. 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Abşeron rayonu. Qobu aəsəvbəsi, 772 nömrəli sahə ünvanında yerləşən 0.079 ha torpaq sahəsinə tutma yönəldilməsi bildirişinin qeydə alınmasına dair ipoteka saxlayanın müraciətini isə DƏDKRX-nin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2- 676/2023 saylı bildirişi ilə: Abşeron rayonu, Qobu qəsəbəsi, 772 nömrəli sahə ünvanında yerləşən torpaq sahəsinə dair təqdim olunmuş sənədlərdə hüquq sahibi ilə ərizəçı arasında uyğunsuzluq müəyyən edilmişdir. Qeyd edilən cavabın məzmununun ümumi "Qanununun 15-ci maddəsinin müddəalarına əsasən ərizənin icraatından imtina edilmişdir."- ifadəsindən başa düşülür ki, ərizənin icraatından imtina edilməsi səbəbi bu maddənin 6 halı üzrə mövcud olmasını bildirir və absurd cavabdır. Bu günə kimi DƏDKRX-nin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsindən əldə edilə bilinmir ki, sənədlərdə hüquq sahibi ilə ərizəçı arasında uyğunsuzluq nədə, hansı qüsurlu halla ifadə olunur. İpoteka müqaviləsinin 2.8. və 5.2.2.-ci bəndlərinin tələbləri üzrə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlakın bu müqavilənin müddəti bitənədək ilkin vəziyyətinin saxlanılması üçün tədbirlər görmələrinə dair öz üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərin icrasını kobud pozaraq "Sumqayıt ş.. ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyri- yaşayış sahəsinin istifadəsi üzrə hüquqa zidd və uyğunsuzluq vəziyyəti yaradılması halı və "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin hüquqa zidd və uyğunsuzluq vəziyyətinin olmasını nəzərə almadan, əmlakın hüquqi sənədlərı olmadan xx.xx.2023-cü il tarixli, LP-151/2023 saylı uydurma mütəxəssis rəyini verməsi halları müvafiq qaydada araşdırılması zərurəti döğurduğu əsaslardan məhkəmə icraatının uzadılmasını zəruri etmişdir. Göstərilən hallarda ipoteka predmetləri üzrə iddiaçının-ipoteka saxlayanın iradəsindən aslı olmayan vəziyyətdə cavabdehlərinipoteka qoyanların və "xxxx" qiymətləndirilmə şirkətinin hüquqa zidd təqsirli əməlləri vəziyyinin araşdırılması, habelə digər prosessual hərəklərin təyin edilməsi və icrası prosesində hüquqpozmalara yol verilməsi məhkəmə icraatının uzanmasını şərtləndirilməsi vəziyyəti AR MPM-nin 53-cü maddəsinə müvafiq olaraq iddia ərizəsi üzrə iddia tələbinin məhkəyə təqdim edilməsini zəruri etmişdir. Məhkəmə icraatı üzrə prosessual hərəkətlərin məzmunu üzrə təyinatlarına, xüsusilə məhkəmə- mühasibatlıq ekspertizası üzrə ekspert qarşısında qoyulan sualların məzmununun və verilmiş cavabların, habelə məhkəmə təcrübəsinin müxtəlifliyi hallarını nəzərə alaraq iddia ərizəsi üzrə borc tələbinin müqavilə şərtlərinə və normativ tələblərə əsaslanan strukturunun təkrar təsvirini və əsaslanması məhkəməyə təqdim edilir. Belə ki, iddia ərizəsi üzrə kredit müqavilələri üzrə faiz və əsas borc tələbinin təsviri iddia tələbinin əsası olan yuxarıda qeyd olunan kredit müqavilələrinin qanuna zidd olmayan şərtlərinə və maddi hüququn normativ tələblərinə əsasən borc tələbi 29.09. 2023-cü il tarixə kimi öhdəliklərin icrasının təmin edilmədiyi iki mərhələsinə-dövrünə aid edilmişdir. 1-ci mərhələ-dövr: Cavabdehlərin kredit müqavilələrinin şərtlərinə müvafiq olaraq əsas, faiz və dəbbə pulu borcunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğinə aid olan kreditdən istifadənin kredit müqavilələrinin bitməsi tarixinə kimi dövrünün borc öhdəliyinin məbləğləri; 2-ci mərhələdövr: Cavabdehlərin borc öhdəliyinin icrasını qərəzli təmin etməməklə və özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz özündə saxlayaraq onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla gecikdirərək, ödəmədiyi əsas və faiz borcu üzrə məbləğlərdən faydalandığı və bununla da cavabdehin təqsirli hərəkəti nəticəsində kreditora davamlı öhdəliklərinin icra edilmədiyi dövrünün borc öhdəliyinin Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsnin 399.3.-cü maddəsinin və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndindinin qeyd olunan müddəalarının kredit müqaviləsinin müddəti başa çatan tarixindən sonrakı dövrü üzrə müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə sayılmasına dair normativ əsaslardan AR MM-nin 21.2.-ci maddəsinə müvafiq həmən məcəllənin 399.3.. 442., 443..445., 448.1., 449.3., 449.4., 462.1., və 467-ci maddələrinin müddəalarınin əlaqəli həll edilən "real zərər" məzmununda bu dövdə müqavilə şərtlərinə uyğun faizlərin ödənilməsi və "əldən çıxmış fayda" məzmununda ifadə olunan vurulan zərərin əvəzi olaraq dəbb pulu məbləğlərindən ibarət dövr. Kredit müqavilələrindən yaranan öhdəliklərin icrası üzrə borcalanların etdikləri ödənişlər: Müqavilələrin 2.3., 6.2., 6.3., 7.3., 9.2., 10., 12., 15.5-ci bəndlərinin şərtlərinə əsasən üç təyinat üzrə silinməsi müəyyən edilmişdir: faiz borcunun ödənişi; əsas borcun ödənişi; əsas borc üzrə ödənişlərin ödəniş cədvəli üzrə nəzərdə tutulan vaxtda- "həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidiyinə, gecikdirilməsinə görə hesablanmış dəbbə puluna silinmələr. Hazırkı iş üzrə məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli iclasında məhkəmənin iş üzrə mübahisə predmetinin qeyd olunan kredit müqavilələri üzrə kreditorun borc tələbinin məzmunuun kredit müqavilələrinin müddətinin bitmə tarixlərindən sonra müqavilələrin şərtlərinin yuxarıda qeyd olunan normativ əsaslardan müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi qüvvədə sayılması tələbi üzrə hakim öhdəliklərin icrasının təmin edilmədiyi dövünə aid hissəsinin dəqiqləşməsinə zərururətin olması halının bildirmişdir. Hazırkı ərizənin bu hissəsində zərurəti nəzərə alaraq, iddia tələbnin AR MPM-nin 53-cü maddəsinə uyqun olaraq borc tələbinin qeyd olunan dövrlərinə aid borc tələbini məbləğlərinin strukturu üzrə hesablanmış ödənilməmiş yekun ümumumi məbləğləri iş üzrə sonuncu xx.xx.2023- cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələri nəzərə alınmaqla dəqiqləşdirməklə, o cümlədən kredit müqavilələrinin müddətinin bitmə tarixlərinədək və ondan sonra müqavilələr üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilmədiyi dövrlərin ay-ayrılıqda ödənişi gecikdirilmiş əsas borc qalığını və bu qalığa illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış faiz və real zərər-faiz hissəsinin dəqiqləşdirilməsini məhkəmə baxışının təyin edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinədək ümumilikdə faiz, əsas borc və dəbbə pylu məbləğlərinin dəqiqləşdirilməsi məhkəməyə təqdim edilir. Hazırkı işin materiallarından məlumdur ki, üç dəfə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmişdir. Əvvəlki iki eksprtizalarının nəticələri üzrə verilmiş ekspert rəyləri ".əsassızlığına görə ekspertin rəyi ilə razılaşmadıqda, habelə bir neçə ekspertin rəyləri arasında ziddiyyətlər olduqduğu." əsaslardan mötəbər olmadığına görə iş üzrə təkrar təyin edilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası üzrə sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyi verilmişdir. Sonuncu ekspertiza üzrə ekspert rəyinin alıması üçün ekspert qaşısında qoyulan suallar düzgün olmayan nəticələrə rəy verilmiş və borc tələbinin dəbbə pulu hissəsi əsassız, uydurma mülahizə ilə cavablandırılmamışdır. Belə ki, ekspert borcalan tərəfindən ödənişlərin müqavilə şərtlarinə və ödəniş cədvəlinə uyğun icra edilmədiyi hallarda hesablanmış dəbbə pulu məbləğinin simvolik-qismən K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə 882, 29 manat və k-033/2015 saylı kredit müqaviləs üzrə 500 manat dəbbə puluna silinmiş ümumilikdə 1382 (882+500) manat məbləği faiz borcuna aid etməklə faiz borcunun məbləğini azaldılması ilə faiz üzrə nəticələrin düzgün göstərilməmiş və öhdəliklərin icrasının ödənilməyərək gecikdirilməsinə görə ümumilikdə hesablanmış dəbbə pulu məbləğinə dair suallı tamamilə cavablandırılmamışdır. Ekspert xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyində Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı üzrə Ekspertiza obyekti olan bütün müqvilələr üzrə bilə-bilə yalan mövqe qeyd etmişdir: BOKT "Effektinvest” MMC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 01 may 2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə təqdim edilmiş sənədlərə əsasən cərimə hesablanması mümkün olmadı. Qeyd olunan həqiqi olmayan nəticələr nəzərə alınmadan ekspertiza obyekti olan bütün müqavilələr üzrə əsas borc və faiz burcu məbləğlərinin qalığı xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələri ekspert rəyi verilən xx.xx.2023-cü il tarixədək kreditorun hesabatı üzrə verdiyi faktiki qalıqlarına bəzi istisnalarla əsasən uyğundur. Belə ki: ilkin 01 may 2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu xx.xx.2021-ci il tarixli Əlavə № 4 üzrə: kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 01 noyabr 2021-ci il tarixindək ödənilməmiş əsas borc qalığı 35186.7 manat, illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz börcu 4897 manat olmuşdur və; kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 01 noyabr 2021-cü il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi, ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək dövrü üzrə sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə illik 7% dərəcəsi ilə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) 4543,16 manat məbləğində müəyyən edilmişdir; sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə- kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 01 noyabr 2021-cü il tarixinədək 4897 manat faiz borcu və 01 noyabr 2021-cü il tarixindən sonra ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək hər iki dövr üzrə faiz borcunun cəmi: 9440,16 (4897 + 4543,16) manat müəyyənləşdirilmişdir; Ekspert rəyinin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 35.186,72 manat, faiz borcu üzrə 9440,16 manat. Sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə- xx.xx.2023-cü il tarixindən sonra xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 35186.7 manat əsas borc qalığının ödənişi gecikdirilmiş 85 gününə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 581,55 manat məbləğindədir; kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 01 noyabr 2021-cü il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək dövrü üzrə faiz (real zərər) borcu cəmi: 5124,71(4543,16+581,55) manat məbləğindədir; hazırkı hesabat üzrə kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 01 noyabr 2021-ci il tarixinədək ödənilməmiş faiz borcu 4897 manat və 01 noyabr 2021-ci il tarixindən sonar xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş əsas borc qalığı 35186.7 manat məbləğinə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) 5124,71 manat, hər iki dövr üzrə xx.xx.2023cü il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş faiz borcunun ümumi qalığı - 10 021,71 (4897+4543+581,55) manat təşkil edir. İlkin 07 iyul 2015-ci il tarixli, k-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu xx.xx.2021-ci il tarixli, Əlavə №4 üzrə: kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 07 noyabr 2021-ci il tarixinədək ödənilməmiş əsas borc qalığı 31088.1 manat və bu məbləğə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz börcunun qalığı 5806,39 manat olmuşdur və kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 07 noyabr 2021-ci il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi, ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinədək dövrü üzrə sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər)- 3977,55 manat məbləğində olmuşdur. Sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə- 07 noyabr 2021-ci il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş 5806,39 manat faiz borcu və 07 noyabr 2021-ci il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi, ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmış ödənilməmiş 3977,55 manat faiz (real zərər) - hər iki dövr üzrə faiz borcunun cəmi: 9783.94 (5806,39 + 3977,55) manat məbləğində müə vvənləsdirilmişdir; Ekspert rəyinin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 31.088,1 manat, faiz borcu üzrə 9783,94 manat, sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrəxx.xx.2023-cü il tarixindən sonra xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 31088.1 manat əsas borc qalığının ödənişi gecikdirilmiş 85 gününə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 513,81 manat məbləğindədir. Kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 07 noyabr 2021-cü il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək dövrü üzrə faiz (real zərər) borcu cəmi: 4491,36(3977,55 +513,81) manat məbləğindədir; Hazırkı hesabat üzrə kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - 07 noyabr 2021-cü il tarixinədək ödənilməmiş faiz borcu 5806,39 manat və 07 noyabr 2021-cü il tarixindən sonra xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 31088.1 manat əsas borc qalığına illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) 4491.36 manat, ümumilikdə hər iki dövr üzrə xx.xx.2023-cü il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş faiz məbləği - 10 297,75 (5806,39 +3977,55 +513,81) manat təşkil edir. İlkin 05 oktyabr 2015-ci il tarixli. K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu xx.xx.2020-ci il tarixli. Əlavə №2 üzrə: kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixinədək kreditorun hesabatı üzrə ödənilməmiş əsas borc qalığı 52521.80 manat, illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz börcu 6362.16 manat olmuşdur; Lakin, Hazıtkı iş üzrə 14 mart 2023-cü il tarixli. 9/8233 №-li və xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəylərinin nəticələri üzrə rəydə ekspert tərtib etdiyi cədvəldə öhdəliyin icra strukturunda-ödənişlərin əsas və faiz borcu təyinatlarına aid etməklə xx.xx.2021-ci il tarixə faiz borcunun qalığını ümumilikdə 4034,2 manat azaldılması hesabına 6362,16 manat faiz qalığını 2507.32 manat, 52521.80 manata əsas borcun qalığını 56556,05 manat olmasını qeyd etmişdir. Ona görə də kreditor bu ərizə ilə K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu xx.xx.2020-ci il tarixli. Əlavə №2 üzrə xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsinə müvafiq olaraq hesabatda dəqiqləşmə edərək: Kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixinədək ödənilməmiş əsas borcu qalığı 56556 manat və faiz borcu qalığının 2507.32 manat məbləğdən ibarət olmasını qeyd edilir; kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə xx.xx.2021-ci il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi, ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixinədək dövrü üzrə sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə ödənilməmiş 56556,05 manat əsas borc qalığına illik 7% dərəcəsi ilə xx.xx.2023-cü il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) məbləği 7587,93 manat; sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə- kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş 2507.32 manat faiz borcu və xx.xx.2021-ci il tarixindən sonra ekspert rəyinin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş 7587,93 manat faiz (real zərə), hər iki dövr üzrə faiz borcunun cəmi: 10095,25 (2507.32 +7587,93) manat müəyyənləşdirilmişdir; Ekspert rəyinin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 56.556,05 manat, faiz borcu üzrə 10.095,25 manat sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrəxx.xx.2023-cü il tarixindən sonra xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 56556,05 manat əsas borc qalığının ödənişi gecikdirilmiş 85 gününə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 934,74 manat məbləğindədir; kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi xx.xx.2023-cü il tarixədək dövrü üzrə faiz (real zərər) borcu cəmi: 8522,67 (7587,93+934,74) manat məbləğindədir; hazırkı hesabat üzrə kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixinədək ödənilməmiş faiz borcu 2507.32 manat və xx.xx.2021-ci il tarixindən sonar xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 56556,05 manat əsas borc qalığına illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) 8522,67 manat, ümumilikdə hər iki dövr üzrə xx.xx.2023-cü il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş faiz məbləği - 11 029,99 (2507.32 +7587,93+934,74) manat təşkil edir. İlkin 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k- 054/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu 18.12. 2020-ci il tarixli Əlavə №-2 üzrə kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə -xx.xx.2021-ci il tarixinədək ödənilməmiş 36604.53 manat əsas borc qalığı, illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz börcu 11523 manat olmuşdur. Cavabdehin 30000 manat ödənişindən 16470 manat əsas borc qalığından, kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə -xx.xx.2021-ci il tarixinədək hesablanmış ödənilməmiş 11523 manat faiz borc qalığına və kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə -xx.xx.2021-ci il tarixindən illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş 2007 manat real zərər məbləğinə silinmışdır. Hazırkı iş üzrə ekspert xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə İlkin 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k- 054/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu 18.12. 2020-ci il tarixli Əlavə №-2 üzrə icra olunmamış borc öhdəliyinin vəziyyəti aşağıdakı kimi müəyyən edilmişdir: 18 dekabr 2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla, Cavabdeh1 BOKT "xxxx" MMC-yə olan borcu (faiz borcu illik 7% ilə hesablanmaqla) aşağıda göstərildiyi kimi müəyyən edilir: xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borc üzrə 47.677,11 manat, faiz borcu üzrə 584,04 manat, 05,05.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 20.995,97 manat, faiz borcu üzrə 1192,1 manat. Ekspert rəyinin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 20.995,97 manat, faiz borcu üzrə 1682,01 manat. Hazırkı iş üzrə sonuncu ekspert xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələrini nəzərə alaraq bu ərizə ilə K- 054/2015 saylı kredit müqaviləsinə edilmiş sonuncu 18.12. 2020-ci il tarixli Əlavə №-2 üzrə borc tələbinin məbləğinə sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsinə müvafiq olaraq hesabatda aşağıdakı dəqiqləşmə edərək: kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə -xx.xx.2021-ci il tarixinədək sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələrini üzrə ödənilməmiş borcun qalığı qeyd edilir: əsas borc üzrə 47.677,1 1 manat, faiz borcu üzrə 584,04 manat. Ekspert rəyinin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borc üzrə 20.995,97 manat, faiz borcu üzrə 1682,01 manat, sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə-xx.xx.2023-cü il tarixindən sonra xx.xx.2023-cü il tarixinədək ödənilməmiş 20 995,97 manat əsas borc qalığının ödənişi gecikdirilmiş 85 gününə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 347 manat məbləğindədir; K-054/2015 saylı kredit müqaviləsinin müddətinin bitmə - xx.xx.2021-ci il tarixindən sonra borc öhdəliyinin icrasının təmin edilmədiyi sonunçu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticəsi üzrə ekspert rəyinin verilmə xx.xx.2023-cü il tarixinədək illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 1682.01 manat, bu tarixdən sonra xx.xx.2023- cü il tarixədək dövrü üzrə ödənişi gecikdirilmiş 85 gününə görə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu 347 manat olmaqla, ümumilikdə hesablanmış ödənilməmiş faiz (real zərər) borcu cəmi: 2029,01(1682.01+347) manat məbləğindədir; Borcalanlar-cavabdehlər kredit müqavilələrinin müddətinin başa çatma tarixinədək qüvvədə olma dövründə kredit borcunu ödəniş qrafikinə (cədvəlinə) müvafiq olaraq lazımınca və vaxtında ödəmələriqaytarmaları şərtlərini mütamadi pozaraq müqavilə öhdəliklərinin icrasına tam əməl etməməklə gecikdirmişlər. Məhkəmənin hazırkı iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilməsinə dair xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadında ekspert qarşısında qoyduğu sualların məzmununda müqavilə müddətinin başa çatma tatixindən sonra öhdəliklərin icra edilmədiyi dövrü üzrə faizlərin illik 5% dərəcəsi ilə də hesablanması tələbini ekspert qarşısında qoyması və xx.xx.2023- cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələrin də faizlərin illik 5% dərəcəsi ilə də hesabatınin verilməsi aşağıdakı normativ tələblərin təkrar izahını məhkəyə təqdim edilməsi məcburiyyəti doğurmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 59-cu maddəsinin İ. bəndinin " azad sahibkarlıq fəaliyyəti və ya qanunla qadağan edilməmiş digər iqtisadi fəaliyyət növü ilə məşğul ola bilər." normasına əsaslanan Azərbayca Respublikasının Mülki Məcəlləsinin (AR MM) 6.2., 390.1. 739-cu maddələrinin azad surətdə müqavilələr bağlaya və müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəst və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilmələri müddəaları əsasında tərəflərin hüquqlarının olması müəyyən edilmişdir. Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndində müqavilənin xitam olunmasının halları qeyd edilməklə bu bəndin "ç" yarımbəndidə müqavilənin şərtlərinin öhdəliklərin tam icrası anına kimi qüvvədə olması kimi şərtləndirilmişdir. Tərəflər müqavilənin qüvvədə olma müddətinin qurtarması anı ilə müqavilə üzrə öhdəliklərinin xitamına səbəb ola bilən hal nəzərdə tutmamışlar. Bununla da AR MM-nin 399.3.-cü maddəsinin və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndindinin qeyd olunan müddəaları şərtləndirir ki, kredit müqaviləsinin müddəti başa çatan tarixindən sonrakı dövrü üzrə müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə olmasının normativ əsasıdır. Ona görə də kredit müqaviləsinin müddəti baş çatan tarixindən sonrakı dövrü üzrə iddiaçının hazırkı iddia ərzəsi əsasında illik 7% dərəcəsi ilə cavabdehlərə qarşı verdiyi borc tələbi normativ əsaslıdır. Belə ki, faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir, borclunun öhdəliyini və kreditorun tələb hüququnu təsbit edən impertiv normadır. Kredit müqaviləsinin müddəti başa çatan tarixindən sonrakı dövrdə icrası gecikdirilmiş müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə olması halına dair hipotez (əgər varsa...) norma mövcudluğu normativ və müqavilə şərti ilə əsaslandırılır ki: faiz hesablanması ayrı qaydada, yəni öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə olmasına müvafiq olaraq müqavilələrin 6.1.ci bəndinin illik 7% dərəcəsi ilə faiz ödənişi nəzərdə tutulduğuna görə; kreditorun tələb hüququnun hipotez (əgər varsa digər qaydada) norma qaydasında həllinin mövcudluğu "gecikdirilmiş vaxt üçün gecikdirilmiş məbləğə illik beş faizin ödənilməsini" qaydasında təmin edilməsini istisna edir. Çünki, həmən maddələrin "Bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa,.." dispozisiyasının qarşılığı olan hipotez (əgər varsa...) normanı AR MM-nin 399.3.-cü və 449.4.-cü maddələrinin dispozisiyasında və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndində şərtləndirilən kredit müqaviləsinin müddəti başa çatan tarixindən sonrakı dövrü üzrə müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə olması halının mövcudluğu normativ və müqavilə şərti ilə əsaslandırılır. Digər hüquqi mövqedən isə bu hal AR MM-nin 445.7.-ci maddəsinin dispozisiyasınadakı "Bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa."ifadəsi hazırkı iddia ərizəsinin məzmununun normativ əsası olan AR MM-nin 399.3.-cü və 449.4.-cü maddələrinin dispozisiyasında təsbit edilən hüquq norması ilə və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndinin "ç" yarımbəndində müqavilənin şərtlərinin öhdəliklərin tam icrası anına kimi qüvvədə olması kimi şərtləndirilməsi ilə cavablandırılır. Bununla yanaşı borc tələbinin AR MM-nin 445.7.-ci maddəsinin dispozisiyasının "illik beş faizin ödənilməsini tələb edə bilər" və AR MM-nin 449.1.ci maddəsinin dispozisiyasının "Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə təmin edə bilər." - ifadələri dispozitiv (digər qaydanın tətbiqinə və hüququn tanınmasına imkan verən) norma məzmunlu olması kredit məbləğinə faizin hesablanmasının "Bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə..." tutulmuş digər hipotez (əgər varsa...) normaların tətbiqi qaydasında həll edilməsini şərtləndirir. Nəhayət, ".gecikdirilmiş vaxt üçün gecikdirilmiş məbləğə illik beş faizin ödənilməsini..." qaydasında təmin edilməsini AR MM-nin 449.3.-cü maddəsini dispozisiyasında müyyən edilmiş müddəa ilə də istisna edir. AR MM-nin 449.3.-cü maddəsində deyilir: "Əgər kreditorun pul vəsaitindən qanunsuz istifadə nəticəsində ona dəyən zərər bu Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən ona çatası faizlərin məbləğindən çoxdursa, kreditor borcludan həmin məbləğdən çox olan hissədə zərərin əvəzini ödəməyi tələb edə bilər."- kreditorun tələb hüququ təsbit edilir. Yəni kreditora vurulmuş zərər Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən ona çatası faizlərin məbləğindən (İllik 5% dərəcəsindən) çoxdursa "Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsi..."ilə hesablanmış hissəsi ndə "kreditor borcludan həmin məbləğdən çox olan hissədə zərərin əvəzini ödəməyi tələb edə bilər."-hüququ qanunla tanınır. Bununla yanaşı AR MM-nin 439.3-cü maddəsinədə deyilir: " Qanuna və ya müqaviləyə əsasən borcun üstünə faizlər hesablanmalı olduqda, əgər bu Məcəllə ilə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə. onlar iki faiz bəndi əlavə edilməklə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyən edilən uçot dərəcəsi miqdarında, lakin ildə azı beş faiz miqdarında hesablanır." Bu maddənin dispozisiyası "...müqaviləyə əsasən borcun üstünə faizlər hesablanmalı olduqda yuxarıda izah edilən hüquqi mövqe üzrə nəticəyə uyğun dispozitiv (digər qaydanın tətbiqinə və hüququn tanınmasına imkan verən) və hipotez (əgər digər qaydada həlli nəzərdə tutulubsa...) normaların tətbiqi qaydalarını müəyyənləşdirir. AR MM-nin 439.3-cü maddəsinin dispozisiyasında "...müqaviləyə əsasən borcun üstünə faizlər hesablanmalı olduqda, onlar (faizlər) iki faiz bəndi əlavə edilməklə" yəni hazırkı mübahisə predmeti olan müqavilələrin 6.1-ci bəndində şərtləndirilən illik 7% dərəcəsinə .iki faiz bəndi əlavə edilməklə (7%+2%) Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyən edilən uçot dərəcəsi miqdarında (xx.xx.2023. 8.75%.-dir), lakin hesablanmış faiz mənləği Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyən edilən uçot dərəcəsi miqdarından az olduğu halda "ildə azı beş faiz miqdarında hesablanır." Yəni AR MM-nin 399.3.-cü maddəsinin müqavilə öhdəliyiklərinin icrası tam təmin edildiyi anınına kimi müqavilə şərtlərnin qüvvədə olmasın dair normativ müddəası və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndindinin qeyd olunan şərtləndiri üzrə hesablanan uşot dərəcəsinin Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyən edilən uçot dərəcəsi miqdarından az olduğu halda "ildə azı beş faiz miqdarında hesablanır." AR MM-nin 439.3-cü maddəsində göstərilən qaydada hesablamaya əsasən kreditor illik 9% (7%+2%) pul ödənişinin Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən hal-hazırada xx.xx.2023-cü il tarixdə müəyyən eydiyi və bu gün də qüvvədə olan ucot dərəcəsinin ən azı illik 8.75% dərəcəsi hissəsini tələb edə bilər. Göründüyü kimi qanun "əgər bu Məcəllə ilə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi AR MM-nin 399.3.-cü və 449.4-cü maddələrinin dispozisiyasında təsbit edilən hüquq norması ilə və Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndinin "ç" yarımbəndində müqavilənin şərtlərinin öhdəliklərin tam icrası anına kimi qüvvədə olması kimi şərtləndirilməsi". AR MM-nin 439.3-cü maddəsinin "..əgər bu Məcəllə ilə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, hipotez (əgər digər qaydada həlli nəzərdə tutulubsa...) lakin ildə azı beş faiz miqdarında hesablanır."-ifadəsi ilə hesablanan faizin ən azı illik beş faiz miqdarında hesablanmsını. hesablanan faizin yüksək həddinin müqaviləyə əsasən borcun üstünə faizlər hesablanmalı olduqda AR MM-nin 449.3.-cü maddəsi ilə : "Əgər kreditorun pul vəsaitindən qanunsuz istifadə nəticəsində ona dəyən zərər bu Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən ona çatası faizlərin məbləğindən çoxdursa. kreditor borcludan həmin məbləğdən çox olan hissədə zərərin əvəzini ödəməyi tələb edə bilər."- müddəasına əsasən həllini kreditor tələb edə bilməsi hüququ təsbid edilir. Kreditorun qeyd olunan tələbi həm də onunla əsaslıdır ki, kredit müqaviləsi ilə tərəflərin borcun normal icra qaydalarına uyğun, ödənişlərin gecikdirmədiyi hallarında, müqavilə şərtlərinin pozulmadığı dövrü üçün müəyyən etdikləri illik faiz dərəcəsi və dəbbə pulunun faiz dərəcəsinin, borcluya qarşı borc öhdəliklərinin icrasınin gecikdirilməsi dövrünə görə maddi məsuliyyət sanksiyası kimi tətbiq edilən eyni faiz (real zərər) dərəcəsi ilə və öhdəliyin icrası gecikdirilmiş vaxtına görə "əldən çıxmış fayda" məzmununda vurulmuş zərərin əvəzinə görə gecikdirilmiş hər gününə görə məbləğin gecikdirilmiş 0,5% dərəcəsi ilə dəbbə pulu borcu tələbi ədalətli və qanuna uyğun tələbdir. Kredit müqavilələrinin 17-ci bəndində müqavilənin xitam olunmasının halları qeyd edilməklə bu bəndin "c" yarımbəndidə müqavilənin şərtlərinin öhdəliklərin tam icrası anına kimi qüvvədə olması kimi şərtləndirilmişdir. Plenumun qərarında qeyd edilir ki, Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 5.3 və 425.1-ci maddələrinə uyğun olaraq vicdanla həyata keçirməli, öhdəlikləri şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə icra etməlidirlər. Beləliklə, kreditorun kredit müqavilələri üzrə öhdəliklərin icrasının gecikdirilməsi nəticəsində müqavilə əsasında ödənilməli olan vəsaitin (əsas borcun tam və ya müvafiq hissəsinin, hesablanmış faizlərin) yenidən istifadə oluna bilməməsi ilə bağlı dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququ MM-in 21.2. 443.1 və 443.2-ci maddələrinin tələblərindən irəli gəlir. Yuxarıda təsvir olunan mücərrəd qaydada hesablama metodu belə bir ehtimala əsaslanır ki, kreditor, bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə, bu məbləğdən tez bir zamanda müvafiq faizlərə uyğun şəkildə istifadə edə bilərdi. Bununla belə. sözügedən qayda kreditorun konkret olaraq yeni bir kredit əməliyyatı aparmış olacağını sübuta yetirməsini tələb etmir." İddia tələbinin əsası olan kredit müqaviləsinin 6.1-ci bəndinin şərtinə əsasən illik 7% ödənişi müəyyənləşdirilmişdir. Cavabdeh beş il illik 7% dərəcəsi ilə ödənişlər etmişdir. Bu o deməkldir ki, kreditor. bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə, ən aşağı güzəştli faiz dərəcəsi ilə verilmiş kreditdən yenidən maliyyə bazarında borc verə bilməsi imkanı ilə ən minumum illik 7% dərəcəsi ilə istifadə edə bilərdi. Ona görə də kredit müqaviləsinin müddəti baş çatan tarixindən sonrakı dövrü üzrə iddiaçının hazırkı iddia ərzəsi əsasında illik 7% dərəcəsi ilə cavabdehlərə qarşı verdiyi borc tələbi normativ əsaslıdır. Plenumun qərarında verilən normativ əsaslı tövsiyyələri ilə izahatla hüquqi mövqelə təstiqləyir ki, bu iddia tələbinin əsası olan kredit müqavilələrinin müddəti başa çatdıqdan sonra MM-in 21.2 və 443.2-ci maddələrinə müvagfiq olaraq kreditorun tələb etmək hüququna əsasən kreditorun pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə kredit müqavilələrinin 6.1.-ci bəndinə müvafiq olaraq kreditdən istifadəyə görə bazara uyğun minumum faiz dərəcələrinin orta miqdarından aşağı güzəştli illik 7% dərəcəsi şərti ilə (real zərər) gəlir əldə edə bilməsi, habelə hüququ pozulmasaydı, adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər kredit müqavilələrinin 10- cu bəndində ödənişi gecikdirilən məbləğin hər bir gecikdirilən gününə görə 0.5% , hesabı ilə dəbbə pulu şəkilində (əldən çıxmış fayda) hesablanması ilə itirilmiş gəlirlərinin-zərərlərin dəbbə pulu ilə əvəzlənməsinə görə borc tələbi normativ əsaslıdır. Belə əsaslarla borc tələbi Plenumun qərarında yüxarıda qeyd olunan AR MM-in "Müqavilə hüququ" adlı 20-ci Fəslində yer alan və bütün müqavilələrə şamil olunan 399 və 399.3-cü maddələri baxımından müqavilə azadlığı prinsipinə formal bərabərlik kimi baxıla bilməsi və bu formal bərabərlik baxımından müqavilədə onun qüvvədə olma müddətinin qurtarması ilə tərəflərin müqavilə üzrə öhdəliklərinin də xitamına səbəb olan şərt yoxdursa (yəni tərəflər MM-in 399.3-cü maddəsi ilə onlara təklif olunan dispozitiv hüquqdan istifadə etməmişlərsə), bir qayda olaraq, müqavilə öhdəliyin icrasının qurtarmasının həmin müqavilədə müəyyənləşdirilmiş anına qədər qüvvədə sayılır prinsipi üzrə izahına uyğun borc tələbinin hər iki dövrü üzrə yaranmış öhdəliklərin icrası müqavilələrin eyni şərlərinə əsasən kreditorun tələb edə bilməsi hüququna əsaslanır. Kredit müqaviləsində nəzərdə tutulmuş müddət ərzində öhdəlik icra edilmədikdə və ya icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da borclu pul məbləğinin ödənilməsini gecikdirdikdə, habelə kreditor digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmədikdə, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 445.7-ci maddəsinə görə kreditor gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Kreditor vəsaitdən yenidən istifadə edə bilməməsi ilə bağlı ona daha böyük ziyanın vurulduğunu sübut etdikdə, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.2-ci maddəsi və müvafiq hallarda həmin Məcəllənin 449.3-cü maddəsinə əsasən onun zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etməyə dair əlavə hüququ yaranır. İddia tələbinin əsası olan kredit müqavilələlərinin 6.1-ci bəndinin şərtinə əsasən illik 7% ödənişi müəyyənləşdirilmişdir. Cavabdeh beş il illik 7% dərəcəsi ilə ödənişlər etmişdir. Bu faiz dərəcəsi dövlət vəsaitindən kredit kimi istifadəsi üçün ümumi maliyyə bazarında, o cümlədən kreditorun kredit müqavilələrində tətbiq etdiyi örta faiz dərəcəsindən də aşağı faiz dərəcəsidir. Bu o deməkldir ki, kreditor, bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona Qaytarıldığı təqdirdə, ən aşağı güzəştli faiz dərəcəsi ilə verilmiş kreditdən yenidən borc verə bilməsi imkanı ilə ən aşağı illik 7% dərəcəsi ilə istifadə ilə real gəlir və digər zərərvurma halları olmasydı fayda əldə edə bilərdi. Kreditorun borc üzrə faiz tələbini ən az faiz gəliri gətirən kredit (kapital) növünün bazara uyğun illik 7% faiz dərəcəsi həddində verməklə Plenumun qərarında təsbit edilən hüquqi mövqe ilə razılaşmışdır. Kreditorun kredit müqavilələri üzrə öhdəliklərin icrasının gecikdirilməsi nəticəsində müqavilə əsasında ödənilməli olan vəsaitin (əsas borcun tam və ya müvafiq hissəsinin, hesablanmış faizlərin) yenidən istifadə oluna bilməməsi ilə bu tələbi bağlı dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququ MM-in 21.2. 443.1 və 443.2-ci maddələrinin tələblərindən irəli gəlir."- müddəaları ilə əlaqəli olan İddia tələbinin əsası olan kredit müqavilələlərinin 6.1-ci bəndinin şərtinə əsasən illik 7% ödənişi müəyyənləşdirilmişdir. Cavabdehlər kredit müqaviləsinin müddəti başa çatana kimi müqavilədə nəzərdə tutulmuş vaxtda və lazımı qaydada (ödəniş cədvəlinə əməl etməməklə) öhdəliklərini icra etmədiyinə və kredit müqaviləsinin müddəti başa çatandan sonra da kredit müqaviləsi qüvvədə olma dövründə özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla və sair təksiri hərəkət və hərəkətsizlikləri ilə gecikdirməklə, vəsaitdən faizlər ödəməməklə faydalanmış və kreditoru bu vəsaitdən və ona edilməli olan ödənişlərə uyğun gəlir əldə etmək imkanın istifadəsindən məhrum etməklə cavabdehin belə qanunsuz, təqsirli hərəkətlərinin məcburi təsiri altında izafi xərclər edilməsi məcburiyyətidə qalmışdır və gəlir əldə etmək mənbəylərindən məhrum olmuşdur, küllü məbləğdə zərərin vurmasına, fəaliyyət sahəsində nüfuzuna və reytinqinə mühüm ziyan vurrulamasına məruz qalmışdır. Bununla belə, iddiaçı Borcalanların küllü məbləğdə vurduğu zərərin məzmununa aid qeyd edir ki, Dövlət vəsaiti hesabına güzəştli kredit vəsaitini verilməsini icra edən iddiaçı BOKT "xxxx" MMC-yə borcalanların kretiti gecikdirməsi səbəbindən dövlət vəsatini ayırmış AR KTN yanınad Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi (AKİA) tərəfindən cərimə sanksiyasının tətbiqi ilə yalnız xx.xx.2022-ci il tarixə 36000 manat məbləğdə hesablanan zərərin vurulması Dövlət vəsaitləri hesabına güzəştli kreditlər verilmsi üzrə müvəkkil kredit təkilatı siyahısından BOKT "xxxx" MMC-nin çıxarlması ilə onun biznes nüfuzuna, reytinqinə fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması ilə küllü məbləğlərlə hesablanan zərərin vurulması, kreditorun kredit müqavilələri üzrə öhdəliklərin icrasının gecikdirilməsi nəticəsində müqavilə əsasında ödənilməli olan vəsaitin (əsas borcun tam və ya müvafiq hissəsinin, hesablanmış faizlərin) yenidən istifadə oluna bilməməsi ilə kreditorun pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən orta hesabla 200 000 manatdan artıq borc məbləği 5 ilə yaxın dövrdə vaxtında ona qaytarılmadığına görə bazara uyğun minumum faiz dərəcələrinin orta miqdarından aşağı güzəştli illik 7% dərəcəsi şərti ilə gəlir əldə edə bilməməsi ilə küllü məbləğlərlə hesablanan zərərin vurulması, habelə Kreditor hüququ pozulmasaydı, adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlərdən məhrum olmasına görə kredit müqavilələrinin 10-cu bəndində ödənişi gecikdirilən məbləğin hər bir gecikdirilən gününə görə 0.5% , hesabı ilə dəbbə pulu şəkilində (əldən çıxmış fayda) hesablanması ilə ödənilmədiyinə görə itirilmiş məbləğlərin məcmusunda küllü məbləğdə vurulmuş zərər, vəsaitin ödənilməməsi səbəbindən daha səmərəli biznes fəaliyyətinə invetstisiya qoyluşunu edə bilməməsi və fayda əldə edə bilməməsi ilə yanaşı problemli kredit mühütünə məruz qalmağla maliyyə biznesi bazarında etibarlılıq nüfuzuna ciddi xələl vurmaqla mühüm ziyanın vurulması. iddiaçının kreditorları qarşısında öhdəliklərin lazımınca icra edə bilməməsindən maliyyə bazarında yaranan etimatsızlıq reputasiyası səbəbindən dövriyəyə vəsaitinin, investisiyaların cəlb edilməsindən məhrum edilməsi ilə mühüm məbləğlərdə itkiləri, əldə edə bilmədiyi, gecikdirilən vəsaitlər üzrə izafi vedgi, məcburi sosial təyinatlı ödənişlər üzrə xərcləri, rüblük aktivlərə (o cümlədən bu kreditlərin qalığına) görə əhəmiyyətli məbləğdə (hər rüb üzrə -3-5 min nanat) dövlər rüsumu ödənişi xərci, lüzumsuz iş vaxtı itkisi, işçi qüvvəsi sərfi, dəvtərxana, poçt, ezamiyyə xərcləri, hüquqnun müdafiyəsi məsləhətləri, vəkilin məhkəmə xidməti xərcləri, texniki vasitələr istismarı, aşınması (amartizasiya ) və s., üzrə maddi itkiləri, məsrəfləri və və s.. məbləğlərinin məcmüsu vurulmuş zərərin məzmununda cəmlənir. Göründüyü kimi kreditorun dəbbə (penya) -cərimə pulu tələbi zərərin miqdarından aslı olmayaraq, yalnız öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi hallardan birinin mövcud olması ilə borculunun kreditora ödənilməli olan müəyyən pul məbləğidir, sadalanan hallardan birinin mövcurluğu dəbbə pulunun tutulmasına əsas verir. Göründüyü kimi, işin hallarını nəzərə alaraq ifadəsi ilə məhkəmənin vəzifəsi, dəbbə pulunu azalda bilməsi məhkəmənin hüququ kimi nəzərdə tutulmuşdur. Həm də istənilən dəbbə pulunu deyil, yalnız tənasübsüz surətdə yüksək olan dəbbə pulunu azalda bilməsi götərilmişdir. Qeyd olunan maddənin şərtlərinə görə, məhkəmə işin hallarını və tənasüb müəyyənləşdirərkən kreditorun əmlak və bütün əsaslı mənafeylərini nəzərə almalıdır. Eyni zamanda, tutmanın ipoteka predmeti olan fərdi yaşayış evinə yönəldilməsini əmlakın- fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi üzrə ekspertizası təyin edilmədən, kredit verilən zaman fərdi yaşayış evi yüklü edilərkən ilkin kreditorla borcalan arasında tərtib edilmiş qiymətləndirmə AKT-ı ilə müəyyən edilmiş 300 000 manat məbləğin – dəyərin ipoteka müqaviləsində notarial təsiqinə əsaslanaraq yekun məhkəmə aktını çıxarmışdır. Hazırkı iş üzrə iddia ərizəsinə əsasən borc tələbinin xx.xx.2023-cü il tarixə olan dəqiqləşmiş yekun məbləğləri, iddia tələbinin faiz və əsas borca aid hissələrinin qalığı əsasən Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı əsasında təyin edilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası üzrə verilmiş sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələri ilə təsdiqlənmiş xx.xx.2023-cü il tarixə faiz və əsas borca aid qalıqlarına əsasən müəyyən edilmişdir. Yalnız sonuncu xx.xx.2023-cü il tarixli 9/4541 №-li ekspert rəyinin nəticələri üzrə illik 7% dərəcəsi ilə hesablanmış faiz məbləğlərinin qalıqlarına xx.xx.2023-cü il tarixdən sonra əsas borcun ödənilməyən qalığına xx.xx.2023-cü il tarixədək gecikdirilmiş 85 günə görə hesablanmış faiz borcu məbləğləri əlavə edilmişdir.Bununla yanaşı, iddia tələbinin dəbbə pulu borcuna aid hissəsində AR MPM-nin 53-cü maddəsinə müvafiq xx.xx.2023-cü il tarixli ərizə ilə verilmiş dəqiqləşmənin nəticələrinə xx.xx.2023-cü il tarixədək hesablanmamışdır.
II. Tərəflərin mövqeləri:
3. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X5 iddianın məzmununa uyğun izahat verərək iddia ərizəsinin təmin edilməsini xahiş etdi.
4. Cavabdehlərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmişlər və gəlməməklərinin səbəbləri barədə məlumat verilməmişdir.
5. Məhkəmə AR MPM-in 185-ci maddəsinə əsasən cavabdehlərin iştirakı olmadan məhkəmə iclasının keçirilməsini mümkün hesab etmişdir.
III. Məhkəmə baxışının hədləri:
6. Mülki Prosessual Məcəllənin: - 14.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir. - 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. - 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər.
IV. Sübutların tədqiqi və məhkəmənin mövqeyi:
7. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə əsasən:
8. Müqavilənin 2.2-ci bəndinə əsasən borcverən kənd təsərrüfatı məhsulu istehslı məqədləri üçün borcalana 140000 manat məbləğində kreditin verilməsini öhdəsinə götürür.
9. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən borcalan bu müqaviləyə əsasən krediti qəbul etməyi, bu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti və kredit üzrə hesablanacaq faizləri borcverənə qaytarmağı, müqavilənin şərtlərinin pozulması ilə yarana biləcək dəbbə pulu məbəğini ödəmyi və digər öhdəliklərin təmin etməyi öhdəsinə götürür.
10. Müqavilənin 3.7-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə bu müqavilənin 10-cu bəndində nəzərdə tutulmuş dəbbə pulunu ödəyəcəyini vəd edir.
11. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə ilə müəyyən edilən kredit öhdəliklərinin icrasının təminat üsulu girovdur, irəlidə təminat üsulu adlanacaq.
12. Müqavilənin 5.4-cü bəndinə əsasən borcalana verilən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 60 aydır.
13. Müqavilənin 5.5-ci bəndinə əsasən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 01 may 2020-ci il tarixində bitir.
14. Müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən kredit üzrə faizlər şərti olaraq 360 gün götürülən illik faiz dövrünün kreditdən istifadə edilmiş günlərinin faktiki sayına görə hər gün illik 7%-lə hesablanır.
15. Müqavilənin 6.5-ci bəndinə əsasən kredit üzlər faizlər kredit borcu borcverənə ödənildiyi günədək borcalandan tutulur.
16. Müqavilənin 7.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 5.5-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş vaxt borc öhdəliyinin tam həcmdə icra edilməsinin son tarixi kimi müəyyən edilir.
17. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə əsasən borcalan tərəfindən ödənilən məbləğ ilk növbədə kredit üzrə hesablanan faizlərin, qalan hissəsi isə kredit məbləğinin ödənməsinə yönəlir.
18. Müqavilənin 10.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə üzrə borcalanın üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi və yaxud müəyyələnşdirilmiş müddətdə icra etməməsi üçün dəbbə pulu müəyyənləşdirilir.
19. Müqavilənin 10.2-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə, kreditin, kredit üzrə hesablanmış faizlərin və gecikdirilmiş borc yarandığı gündən hər gecikdirilən gün üçün faizlər də hesablanmaqla ümumi məbləğin 0.5%-i məbləğində borcverənə dəbbə pulu ödəməlidir.
20. Müqavilənin 12.1-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilənin tələblərini vaxtında və lazımi qayda yerinə yetirməyi öz öhdəsinə götürür.
21. Müqavilənin 12.2-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə kredit məbləğini və ona heablanmış faizləri ödəməlidir.
22. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 140000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli kassa məxaric orderinə əsasən kredit məbləği X2 hesabına köçürülmüşdür.
23. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci bəndi üzrə verilmiş 140000 manat ödənilməmiş əsas borc məblği 30 aprel 2020-ci il tarixə 44186,72 manatdan ibarət olduğu, kredit müqavilənin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 6 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək 66 ay müəyyən edilir, müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 01 noyabr 2020-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 01 may 2020-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə 30 aprel 2020-ci il tarixə kimi hesablanmış ödənilməmiş 2714.44 manatı faiz məbləğinin ödənişi 2020-ci ilin may ərzində təmin edildikdən sonra hər ay 01 ödəniş tarixinə olan borc öhdəliyinin daha az təmin edilmiş borc qalığı birinci növbədə icra olunmalıdır. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər şərçivəsində 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
24. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 3 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci və 6.1-ci bəndləri üzrə verilmiş 140000 manatı illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun 01 noyabr 2020-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 40186,72 manatdan və faiz borcu 5331 manat məbləğdən ibarətdir. Müqavilənin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddətinin kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə ilə uzadılmış 6 ay müddət 01 noyabr 2020-ci il tarixdə başa çatdığdan sonra xx.xx.2020-ci il tarixdən etibarən əsas borc məbləğinin ödənişinə 5 ay güzəşt müddəti ilə 01 avqust 2021-ci il tarixədək kreditin istifadə müddəti 9 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək kreditdən istifadə ümumi 75 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 01 avqust 2021-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 01 noyabr 2020-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə 01 noyabr 2020-ci il tarixə kimi hesablanmış ödənilməmiş 5331 manatı faiz məbləğinin və 40186,72 manata hesablanmış faiz məbləğinin ödənişi 01 aprel 2021-ci il tarixinə kimi təmin edildikdən sonra 4 ay ərzində hər ay ödəniş cədvəli üzrə 01 ödəniş tarixinə bərabər məbləğlər kredit üzrə faiz və əsas borc məbləğinin ödənişi təmin edilir. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Kredit müqaviləsi, ona edilmiş 30 aprel 2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə və bu əlavə üzrə müəyyən edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilən bu əlavələr və bu kredit müqaviləsi üzrə borc öhdəliklərinin təminatı olan 01 may 2015-ci il tarixli İ-007/2015 saylı ipoteka müqaviləsi qüvvədə hesab edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
25. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci və 6.1-ci bəndləri üzrə verilmiş 140.000 manatı illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun 01 avqust 2021-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 35186,72 manatdan və faiz borcu 4281,40 manat məbləğdən ibarətdir. Müqavilənin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddətinin kredit müqaviləsinə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə ilə uzadılmış 6 ay müddət və 01 noyabr 2020-ci il tarixli 3 saylı əlavə ilə 01 noyabr 2020-ci il tarixdən etibarən kreditdən istifadə müddəti 9 ay uzadılan kreditdən istifadə müddəti 01 avqust 2021-ci il tarixdə başa çatdıqdan sonra xx.xx.2021-ci il tarixdən etibarən kreditdən istifadə müddəti 3 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək kreditdən istifadə ümumi 78 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 01 noyabr 2021-ci il tarixində bitir. Borcalan Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 01 avqust tarixinə ödənilməmiş əsas, faiz borc məbləği, habelə əsas borcun qalığına hesablanacaq faiz məbəğini bu əlavənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlinə müvafiq olaraq 01 noyabr 2021-ci il tarixədək ta təmin etməyi öhdəsinə götürür. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Kredit müqaviləsi, ona edilmiş 30 aprel 2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə, 01 noyabr 2020-ci il tarixli 3 saylı əlavə və bu əlavə üzrə müəyyən edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilən bu əlavələr və bu kredit müqaviləsi üzrə borc öhdəliklərinin təminatı olan 01 may 2015-ci il tarixli İ- 007/2015 saylı ipoteka müqaviləsi qüvvədə hesab edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
26. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsin əsasən:
27. Müqavilənin 2.2-ci bəndinə əsasən borcverən kənd təsərrüfatı məhsulu istehslı məqədləri üçün borcalana 60000 manat məbləğində kreditin verilməsini öhdəsinə götürür.
28. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən borcalan bu müqaviləyə əsasən krediti qəbul etməyi, bu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti və kredit üzrə hesablanacaq faizləri borcverənə qaytarmağı, müqavilənin şərtlərinin pozulması ilə yarana biləcək dəbbə pulu məbəğini ödəmyi və digər öhdəliklərin təmin etməyi öhdəsinə götürür.
29. Müqavilənin 3.7-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə bu müqavilənin 10-cu bəndində nəzərdə tutulmuş dəbbə pulunu ödəyəcəyini vəd edir.
30. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə ilə müəyyən edilən kredit öhdəliklərinin icrasının təminat üsulu girovdur, irəlidə təminat üsulu adlanacaq.
31. Müqavilənin 5.4-cü bəndinə əsasən borcalana verilən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 60 aydır.
32. Müqavilənin 5.5-ci bəndinə əsasən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 07 iyul 2020-ci il tarixində bitir.
33. Müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən kredit üzrə faizlər şərti olaraq 360 gün götürülən illik faiz dövrünün kreditdən istifadə edilmiş günlərinin faktiki sayına görə hər gün illik 7%-lə hesablanır.
34. Müqavilənin 6.5-ci bəndinə əsasən kredit üzlər faizlər kredit borcu borcverənə ödənildiyi günədək borcalandan tutulur.
35. Müqavilənin 7.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 5.5-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş vaxt borc öhdəliyinin tam həcmdə icra edilməsinin son tarixi kimi müəyyən edilir.
36. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə əsasən borcalan tərəfindən ödənilən məbləğ ilk növbədə kredit üzrə hesablanan faizlərin, qalan hissəsi isə kredit məbləğinin ödənməsinə yönəlir.
37. Müqavilənin 10.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə üzrə borcalanın üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi və yaxud müəyyələnşdirilmiş müddətdə icra etməməsi üçün dəbbə pulu müəyyənləşdirilir.
38. Müqavilənin 10.2-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə, kreditin, kredit üzrə hesablanmış faizlərin və gecikdirilmiş borc yarandığı gündən hər gecikdirilən gün üçün faizlər də hesablanmaqla ümumi məbləğin 0.5%-i məbləğində borcverənə dəbbə pulu ödəməlidir.
39. Müqavilənin 12.1-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilənin tələblərini vaxtında və lazımi qayda yerinə yetirməyi öz öhdəsinə götürür.
40. Müqavilənin 12.2-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə kredit məbləğini və ona heablanmış faizləri ödəməlidir.
41. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 60000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli ödəniş qəbzinə əsasən kredit məbləği Cavabdeh1 hesabına köçürülmüşdür.
42. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci bəndi üzrə verilmiş 60000 manat ödənilməmiş əsas borc məbləği 06 iyul 2020-ci il tarixə 33879,53 manatdan ibarət olduğu, kredit müqaviləsinin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 6 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək 66 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 07 yanvar 2021-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 06 iyul 2020-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə 06 iyul 2020-ci il tarixə kimi hesablanmış ödənilməmiş 2476.96 manatı faiz məbləğinin ödənişi 2020-ci ilin iyul ayı ərzində təmin edildikdən sonra hər ay 07 ödəniş tarixinə olan borc öhdəliyinin daha az təmin edilmiş borc qalığı birinci növbədə icra olunmalıdır. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər şərçivəsində xx.xx.2015ci il tarixli, K-033/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
43. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli 3 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci və 6.1-ci bəndləri üzrə verilmiş 60000 manatı illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun 07 yanvar 2021-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 31088,10 manatdan və faiz borcu 3993,30 manat məbləğdən ibarətdir. Müqavilənin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddətinin kredit müqaviləsinə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə ilə uzadılmış 6 ay müddət 07 yanvar 2021-ci il tarixdə başa çatdıqdan sonra xx.xx.2021-ci il tarixdən etibarən əsas borc məbləğinin ödənişinə 3 ay güzəşt müddəti ilə 07 iyul 2021-ci il tarixədək kreditin istifadə müddəti 6 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək kreditdən istifadə ümumi 72 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 07 iyul 2021-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 07 yanvar 2021-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə hesablanmış ödənilməmiş əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə ödənilməmiş 2920,33 manatı qalıq faiz məbləğinin və 33879,53 manata hesablanmış faiz məbləğinin ödənişi 06 aprel 2021-ci il tarixinə kimi təmin edildikdən sonra 3 ay ərzində hər ay ödəniş cədvəli üzrə 07 ödəniş tarixinə bərabər məbləğlər kredit üzrə faiz və əsas borc məbləğinin ödənişi təmin edilir. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsinin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Kredit müqaviləsi, ona edilmiş 06 iyul 2020ci il tarixli 2 saylı əlavə və bu əlavə üzrə müəyyən edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilən bu əlavələr və bu kredit müqaviləsi üzrə borc öhdəliklərinin təminatı olan 07 iyul 2015-ci il tarixli İ- 010/2015 saylı ipoteka müqaviləsi qüvvədə hesab edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
44. İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci və 6.1-ci bəndləri üzrə verilmiş 60000 manatı illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun 07 iyul 2021-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 31088,10 manatdan və faiz borcu 5081 manat məbləğdən ibarətdir. Müqavilənin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddətinin kredit müqaviləsinə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavə ilə uzadılmış 6 ay müddət 07 yanvar 2021-ci il tarixdə başa çatdıqdan sonra 2 saylı əlavə üzrə 07 yanvar 2021-ci il tarixdən etibarən 6 ay müddətin 07 iyul 2021-ci il tarixdə başa çatması və bu əlavəyə əsasən daha beş ay müddət uzadılmaqla 07 noyabr 2021-ci il tarixə kimi müəyyən edilməklə dəyişiklik edilərək kreditdən istifadə ümumi 76 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 07 noyabr 2021-ci il tarixində bitir. Borcalan Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 01 iyul 2021-ci il tarixinə ödənilməmiş əsas, faiz borc məbləği, habelə əsas borcun qalığına hesablanacaq faiz məbəğini bu əlavənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlinə müvafiq olaraq 07 noyabr 2021-ci il tarixədək ta təmin etməyi öhdəsinə götürür. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Kredit müqaviləsi, ona edilmiş 06 iyul 2021ci il tarixli 3 saylı əlavə, və bu əlavə üzrə müəyyən edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilmiş öhdəliklərin borcalan tərəfindən icrası tam təmin edilən anına kimi kredit müqaviləsi, ona edilən bu əlavələr və bu kredit müqaviləsi üzrə borc öhdəliklərinin təminatı olan 07 may 2015-ci il tarixli İ-010/2015 saylı ipoteka müqaviləsi qüvvədə hesab edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
45. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə əsasən:
46. Müqavilənin 2.2-ci bəndinə əsasən borcverən kənd təsərrüfatı məhsulu istehsalı məqədləri üçün borcalana 120000 manat məbləğində kreditin verilməsini öhdəsinə götürür.
47. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən borcalan bu müqaviləyə əsasən krediti qəbul etməyi, bu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti və kredit üzrə hesablanacaq faizləri borcverənə qaytarmağı, müqavilənin şərtlərinin pozulması ilə yarana biləcək dəbbə pulu məbəğini ödəmyi və digər öhdəliklərin təmin etməyi öhdəsinə götürür.
48. Müqavilənin 3.7-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə bu müqavilənin 10-cu bəndində nəzərdə tutulmuş dəbbə pulunu ödəyəcəyini vəd edir.
49. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə ilə müəyyən edilən kredit öhdəliklərinin icrasının təminat üsulu girovdur, irəlidə təminat üsulu adlanacaq.
50. Müqavilənin 5.4-cü bəndinə əsasən borcalana verilən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 60 aydır.
51. Müqavilənin 5.5-ci bəndinə əsasən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 05 oktyabr 2020-ci il tarixində bitir.
52. Müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən kredit üzrə faizlər şərti olaraq 360 gün götürülən illik faiz dövrünün kreditdən istifadə edilmiş günlərinin faktiki sayına görə hər gün illik 7%-lə hesablanır.
53. Müqavilənin 6.5-ci bəndinə əsasən kredit üzlər faizlər kredit borcu borcverənə ödənildiyi günədək borcalandan tutulur.
54. Müqavilənin 7.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 5.5-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş vaxt borc öhdəliyinin tam həcmdə icra edilməsinin son tarixi kimi müəyyən edilir.
55. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə əsasən borcalan tərəfindən ödənilən məbləğ ilk növbədə kredit üzrə hesablanan faizlərin, qalan hissəsi isə kredit məbləğinin ödənməsinə yönəlir.
56. Müqavilənin 10.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə üzrə borcalanın üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi və yaxud müəyyələnşdirilmiş müddətdə icra etməməsi üçün dəbbə pulu müəyyənləşdirilir.
57. Müqavilənin 10.2-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə, kreditin, kredit üzrə hesablanmış faizlərin və gecikdirilmiş borc yarandığı gündən hər gecikdirilən gün üçün faizlər də hesablanmaqla ümumi məbləğin 0.5%-i məbləğində borcverənə dəbbə pulu ödəməlidir.
58. Müqavilənin 12.1-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilənin tələblərini vaxtında və lazımi qayda yerinə yetirməyi öz öhdəsinə götürür.
59. Müqavilənin 12.2-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə kredit məbləğini və ona heablanmış faizləri ödəməlidir.
60. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 120000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli ödəniş qəbzinə əsasənkredit məbləği Cavabdeh2 hesabına köçürülmüşdür.
61. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci bəndi üzrə verilmiş 120000 manat illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun xx.xx.2020-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 58349,88 manatdan və ödənilməmiş faiz borcu 8917,20 manatdan ibarətdir. Kredit müqaviləsinin 5.4-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti əsas borcun ödənişinə 5 ay güzəşt müddəti ilə 9 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək ümumilikdə 72 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 05 oktyabr 2021-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 05 oktyabr 2020-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə 05 oktyabr 2020-ci il tarixə kimi hesablanmış ödənilməmiş 8917,20 manatı faiz məbləğinin və 58349,88 manata hesablanmış faiz məbləğinin ödəşini 05 mart 2021-ci il tarixinə kimi təmin edildikdən sonra ödəniş cədvəli üzrə hər ay 05 ödəniş tarixinə bərabər məbləğlərlə kredit üzrə faiz və əsas borc məbləğinin ödənişi 4 ay ərzində təmin edilir. Bu əlavənin 4cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər şərçivəsində xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
62. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsin əsasən:
63. Müqavilənin 2.2-ci bəndinə əsasən borcverən kənd təsərrüfatı məhsulu istehslı məqədləri üçün borcalana 60000 manat məbləğində kreditin verilməsini öhdəsinə götürür.
64. Müqavilənin 2.3-cü bəndinə əsasən borcalan bu müqaviləyə əsasən krediti qəbul etməyi, bu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti və kredit üzrə hesablanacaq faizləri borcverənə qaytarmağı, müqavilənin şərtlərinin pozulması ilə yarana biləcək dəbbə pulu məbəğini ödəmyi və digər öhdəliklərin təmin etməyi öhdəsinə götürür.
65. Müqavilənin 3.7-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə bu müqavilənin 10-cu bəndində nəzərdə tutulmuş dəbbə pulunu ödəyəcəyini vəd edir.
66. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə ilə müəyyən edilən kredit öhdəliklərinin icrasının təminat üsulu girovdur, irəlidə təminat üsulu adlanacaq.
67. Müqavilənin 5.4-cü bəndinə əsasən borcalana verilən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 60 aydır.
68. Müqavilənin 5.5-ci bəndinə əsasən kredit vəsaitindən istifadə müddəti 18 dekabr 2020-ci il tarixində bitir.
69. Müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən kredit üzrə faizlər şərti olaraq 360 gün götürülən illik faiz dövrünün kreditdən istifadə edilmiş günlərinin faktiki sayına görə hər gün illik 7%-lə hesablanır.
70. Müqavilənin 6.5-ci bəndinə əsasən kredit üzlər faizlər kredit borcu borcverənə ödənildiyi günədək borcalandan tutulur.
71. Müqavilənin 7.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 5.5-ci bəndi ilə nəzərdə tutulmuş vaxt borc öhdəliyinin tam həcmdə icra edilməsinin son tarixi kimi müəyyən edilir.
72. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə əsasən borcalan tərəfindən ödənilən məbləğ ilk növbədə kredit üzrə hesablanan faizlərin, qalan hissəsi isə kredit məbləğinin ödənməsinə yönəlir.
73. Müqavilənin 10.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə üzrə borcalanın üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi və yaxud müəyyələnşdirilmiş müddətdə icra etməməsi üçün dəbbə pulu müəyyənləşdirilir.
74. Müqavilənin 10.2-ci bəndinə əsasən borcalan üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədikdə, kreditin, kredit üzrə hesablanmış faizlərin və gecikdirilmiş borc yarandığı gündən hər gecikdirilən gün üçün faizlər də hesablanmaqla ümumi məbləğin 0.5%-i məbləğində borcverənə dəbbə pulu ödəməlidir.
75. Müqavilənin 12.1-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilənin tələblərini vaxtında və lazımi qayda yerinə yetirməyi öz öhdəsinə götürür.
76. Müqavilənin 12.2-ci bəndinə əsasən borcalan bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə kredit məbləğini və ona heablanmış faizləri ödəməlidir.
77. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 60000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli kassa mədaxil orderinə əsasən kredit məbləği Cavabdeh2 hesabına köçürülmüşdür.
78. İddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavəyə əsasən kredit müqaviləsinin 2.2-ci bəndi üzrə verilmiş 60000 manat illik 7% ödənişlə verilmiş kredit borcunun xx.xx.2020-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc məbləği 51604,53 manatdan və ödənilməmiş faiz borcu 10833 manatdan ibarətdir. Kredit müqaviləsinin 5.4-cü bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 9 ay uzadılmaqla dəyişiklik edilərək ümumilikdə 69 ay müəyyən edilir. Müqavilənin 5.5-ci bəndində şərtləşdirilmiş kreditdən istifadə müddəti 18 sentyabr 2021-ci il tarixində bitir. Müqavilənin 7.4-cü bəndinə dəyişiklik edilərək borc öhdəliklərinin 18 iyun 2020-ci il tarixinə olan əsas, faiz və dəbbə qalığı üzrə ödənişlərin icrası ilk növbədə əsasən 18 iyun 2020-ci il tarixə bu əlavə ilə təsdiqlənmiş 51604,53 manata əsa borc qalığının və bu tarixə hesablanmış ödənilməmiş 10833 manatı faiz məbləğinin və kreditin əsas məbləğinə hesablanan məbləğinin ödənişi bu əlavənin ayrılmaz hissəsi ola ödənş cədvəlinə müvafiq olaraq hər ay 18 ödəniş tarixinə bərabər məbləğlərlə kredit üzrə faiz 18 sentyabr 2021-ci il tarixinə kimi kredit üzrə faiz və əsas borc məbləğinin ödənişi təmin edilir. Bu əlavənin 4-cü bəndində şərtləşdirilmiş ödəniş qaydasının faiz və əsas borc öhdəliyinin borcalan tərəfindən icrası vəziyyətinə müvafiq olaraq borcverənlə borcalanın qarşılıqlı razılığı üzrə kredit müqaviləsnin 10-cu bəndinin şərtlərinə müvafiq dəbbə ödənişi təmin edilir. Bu əlavə ilə müəyyən edilmiş şərtlər çərçivəsində xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 nömrəli kredit müqaviləsinin bütün digər şərtləri öz qüvvəsində saxlanılır.
79. "xxxx" ASC-nin Nəsimi filialının xx.xx.2022-ci il tarixli xəzinə mədaxil ordrindən göründüyü kimi Cavabdeh2 K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə 30000 manat məbləğində ödəniş edilmişdir.
80. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 8488 manat, dəbbə borcu 129773,71 manat olmaqla cəmi borcu 173448,43 manat müəyyən edilmişdir.
81. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 8624 manat, dəbbə borcu 129773,71 manat olmaqla cəmi borcu 173585,23 manat müəyyən edilmişdir.
82. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 8936,65 manat, dəbbə borcu 138143,2 manat olmaqla cəmi borcu 178167,9 manat müəyyən edilmişdir.
83. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 9057,45 manat, dəbbə borcu 138143,22 manat olmaqla cəmi borcu 178288,77 manat müəyyən edilmişdir.
84. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 8555,66 manat, dəbbə borcu 190017 manat olmaqla cəmi borcu 255178,71 manat müəyyən edilmişdir.
85. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 52521,80 manat, faiz borcu 12183,98 manat, dəbbə borcu 190017 manat olmaqla cəmi borcu 254722,78 manat müəyyən edilmişdir.
86. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 21247 manat, faiz borcu 995,68 manat, dəbbə borcu 142866 manat olmaqla cəmi borcu 165109,03 manat müəyyən edilmişdir.
87. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2015-ci ildən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borcu 20134,45 manat, faiz borcu 1021,82 manat, dəbbə borcu 141423,44 manat olmaqla cəmi borcu 162579,71 manat müəyyən edilmişdir.
88. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 13 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi üzərində (16/81 saylı mağaza) mülkiyyət hüquqları Cavabdeh1 adına hüquqi qeydiyyata alınmışdır.
89. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 14 ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüquqları Cavabdeh1 adına hüquqi qeydiyyata alınmışdır.
90. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən MH ******* saylı çıxarışa əsasən Sumqayıt şəhəri, ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0,32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m. ümumi, 38.3 kv.m. əsas, 33.1 kv.m. köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi üzərində mülkiyyət hüquqları Cavabdeh2 adına hüquqi qeydiyyata alınmışdır.
91. xx.xx.2015-ci il tarixli, İ-007/2015 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən ünvan 15 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı müqavilənin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
92. xx.xx.2015-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən ünvan 15 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı müqavilənin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
93. xx.xx.2015-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən ünvan 15 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı müqavilənin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
94. xx.xx.2015-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh2 tərəfindən Sumqayıt şəhəri, ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci mərtəbəsində 71,4 kv.m. ümumi sahəsi 38.3 kv.m. əsas, 33.1 kv.m. köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı müqavilənin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
95. xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivi 846 ünvanında yerləşən 0,225 ha torpaq sahəsi xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı müqavilənin təminatı olaraq ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
96. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 13 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir. (KM/ №K-033/2015, xx.xx.2015)
97. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 13 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir. (KM/ №K-026/2015, xx.xx.2015)
98. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 13 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir. (KM/ №K-041/2015, xx.xx.2015)
99. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 14 ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir. (KM/ №K-033/2015, xx.xx.2015, KM/ №K-054/2015, xx.xx.2015)
100. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən ünvan 14 ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsi xx.xx.2015-xx.xx.2020-ci il kimi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir.
101. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX ******* saylı çıxarışa əsasən Sumqayıt şəhəri, ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0,32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m. ümumi, 38.3 kv.m. əsas, 33.1 kv.m. köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsi BOKT "xxxx" MMC-nin xeyrinə yüklü edilmişdir. (KM/ №K-041/2015, xx.xx.2015)
102. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında ƏMDX DƏDK və RPHŞ-nin 2 saylı Sumqayırt Ərazi İdarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli məktubuna əsasən Cavabdeh2 məxsus olan Sumqayıt şəhəri, Sarı-qaya bağlar massivi ünvanda yerləşən ümumi sahəsi 71,4 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərinə yönəldilmiş tutma barədə bildiriş daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır.
103. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında ƏMDX DƏDK və RPHŞ-nin 2 saylı Sumqayıt Ərazi İdarəsininxx.xx.2023-cü il tarixli məktubuna əsasən Cavabdeh1 məxsus olan Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivi, 846 ünvanda yerləşən bağ torpaq sahəsi üzərinə yönəldilmiş tutma barədə bildiriş daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır.
104. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında ƏMDX DƏDK və RPHŞ-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli məktubuna əsasən Cavabdeh1 məxsus olan ünvan 15 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə dair tutmanın yönəldilməsi haqqında bildiriş daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır.
105. "xxxx" şirkətinin xx.xx.2022-ci il tarixli məktubunda Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt şəhəri ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 71.4 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin sökülərək yerində fərdi yaşayış evi inşa edildiyi və bu səbədən qeyri-yaşayış sahəsinin qiymətləndirilməsinin mümkün olmadığı qeyd olunmuşdur.
106. "xxxx" şirkətinin xx.xx.2022-ci il tarixli daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi barədə hesabatında Cavabdeh1 məxsus ünvan 17 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin (16/81 saylı mağaza) xx.xx.2022-ci il tarixinə bazar dəyəri 250000 manat və likvid dəyəri 225000 manat təşkil etdiyi qeyd olunmuşdur.
107. "xxxx" şirkətinin xx.xx.2022-ci il tarixli daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi barədə hesabatında Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivində yerləşən 846 saylı torpaq sahəsinin 15.07.202-ci il tarixinə bazar dəyəri 78770 manat və likvid dəyəri 67500 manat təşkil etdiyi qeyd olunmuşdur.
108. Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadına əsasən iş üzrə təkrar məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmişdir. AR ƏN MEM-in xx.xx.2023-cü il tarixli, 9/4541 saylı ekspert rəyinə əsasən xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh1 (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 4897,17 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 8619,14 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat və faiz borcu 9440,16 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 4897,17 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu üzrə 4897,17 manat, 5 faiz borcu üzrə 2658,55 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu üzrə 4897,17 manat və faiz borcu 5% ilə 3245 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 31088,1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088,1 manat və faiz borcu 9058,55 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088,1 manat və faiz borcu 9783,94 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəsəi ilə hesablanmaqla xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 31088,1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, faiz borcu 5% ilə 2322,97 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, faiz borcu 5% ilə 2841,11 manat müəyyən edilmişdir. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh2 (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 2507,32 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 8775,61 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat və faiz borcu 10095,25 manat, müqavilə müddəti bitən tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 2507,32 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu üzrə 2507,32 manat, 5 faiz borcu üzrə 4477,35 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu üzrə 2507,32 manat və faiz borcu 5% ilə 5419,95 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 47677,11 manat, faiz borcu 584,04 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 20995,97 manat və faiz borcu 1192,1 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 20995,97 manat və faiz borcu 1682,01 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəsəi ilə hesablanmaqla xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 47677,11 manat, faiz borcu 584,04 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 18261,16 manat, faiz borcu 0 manat, faiz borcu 5% ilə 2694,03 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-ci tarixə əsas borcu 18261,16 manat, faiz borcu 0 manat, faiz borcu 5% ilə 2998,38 manat müəyyən edilmişdir.
109. Məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsi qismən təmin edilməlidir.
110. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 140000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli kassa məxaric orderinə əsasən kredit məbləği X2 hesabına köçürülmüşdür. Həmçinin xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 60000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli ödəniş qəbzinə əsasənkredit məbləği Cavabdeh1 hesabına köçürülmüşdür. Bundan başqa Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 120000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli ödəniş qəbzinə əsasən kredit məbləği Cavabdeh2 hesabına köçürülmüşdür, o cümlədən Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsinə əlavəyə əsasən kredit məbləği 60000 manat, faiz dərəcəsi 7%, kredit müddəti 60 ay müəyyən edilmiş və xx.xx.2015-ci il tarixli kassa mədaxil orderinə əsasən kredit məbləği Cavabdeh2 hesabına köçürülmüşdür. 01 may 2015-ci il tarixli K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə ünvan 1 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli, İ-07/2014 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 07 iyul 2015-ci il tarixli K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə ünvan 13, ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış 07 iyul 2015-ci il tarixli, İ-010/2015 sayli, Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə ünvan 13, ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsi (16/81 saylı mağaza) BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, İ-014/2015 sayli, Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 07 iyul 2015-ci il tarixli K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəh., Novxanı bağ massivi, 846 nömrəli bağ sahəsi, ünvanında yerləşən 0.225 ha torpaq sahəsi BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt ş. Novxanı bağ massivi, 846 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.225 ha olan torpaq sahəsi, BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arsında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 05 oktyabr 2015-ci il tarixli K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt ş. ə/d,Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas 33.1 kv.m köməkçı sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsi, xx.xx.2015-cü il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 18 dekabr 2015-ci il tarixli, k-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəh., Novxanı bağ massivi, 163 nömrəli bağ sahəsi, ünvanında yerləşən 0.2450 ha torpaq sahəsi BOKT "xxxx" MMC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
111. İşin yuxarıda göstərilən hallarından göründüyü kimi cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 mübahisəli kredit müqaviləsi üzrə əsas kredit borcunu və faizləri ödəniş qrafikinə uyğun olaraq ödəməməklə müqavilə öhdəliklərini əhəmiyyətli dərəcədə pozmuşdur.
112. Məhkəmə iddianın kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun tutulması hissəsinə dair qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin:
113. 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
114. 386-cı maddəsinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır.
115. 442, 443.1 və 448.1-ci maddələrinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir.
116. 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır.
117. 741-ci maddəsinə görə əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir.
118. 743-cü maddəsinə görə əgər borc alanın əmlak vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşərsə, bu isə borcun qaytarılması tələbi üçün təhlükə yaradarsa, borc verən borcun dərhal qaytarılmasını tələb edə bilər.
119. Məhkəmə iddia tələbini təşkil edən əsas, faiz və cərimə borcunun nə qədər təşkil edilməsini müəyyən etmək üçün məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasını təyin etmiş və ekspertin xx.xx.2023-cü il tarixli, 9/4541 saylı ekspert rəyinə əsasən xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh1 (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 4897,17 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 8619,14 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat və faiz borcu 9440,16 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu 4897,17 manat, xx.xx.2023cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu üzrə 4897,17 manat, 5 faiz borcu üzrə 2658,55 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 35186,72 manat, faiz borcu üzrə 4897,17 manat və faiz borcu 5% ilə 3245 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K- 033/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 31088,1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088,1 manat və faiz borcu 9058,55 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088,1 manat və faiz borcu 9783,94 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəsəi ilə hesablanmaqla xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 31088,1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, faiz borcu 5% ilə 2322,97 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 31088.1 manat, faiz borcu 5806,39 manat, faiz borcu 5% ilə 2841,11 manat müəyyən edilmişdir. xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh2 (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 2507,32 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 8775,61 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat və faiz borcu 10095,25 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu 2507,32 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu üzrə 2507,32 manat, 5 faiz borcu üzrə 4477,35 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 56556,05 manat, faiz borcu üzrə 2507,32 manat və faiz borcu 5% ilə 5419,95 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla (faiz borcu illik 7 faiz hesablanmaqla) xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 47677,11 manat, faiz borcu 584,04 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 20995,97 manat və faiz borcu 1192,1 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 20995,97 manat və faiz borcu 1682,01 manat, müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəsəi ilə hesablanmaqla xx.xx.2021-ci il tarixə əsas borcu 47677,11 manat, faiz borcu 584,04 manat, xx.xx.2023-cü il tarixə əsas borcu 18261,16 manat, faiz borcu 0 manat, faiz borcu 5% ilə 2694,03 manat, rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-ci tarixə əsas borcu 18261,16 manat, faiz borcu 0 manat, faiz borcu 5% ilə 2998,38 manat müəyyən edilmişdir.
120. Cavabdehlərin iddiaçıya borcun qaytarılması ilə bağlı öhdəliyi tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələrindən irəli gəlir. Cavabdehlərin öhdəliklərini lazımınca icra etməməsi iddiaçıya həmin müqavilələr və Mülki Məcəllənin yuxarıda sadalanan normalarından çıxış etməklə bu iddia tələbini irəli sürmək hüququ vermişdir.
121. Məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən olundu ki, iddiaçı K-026/2015 saylı, K-033/2015 saylı və K-041/2015 saylı müqavilələr üzrə əsas, müqavilə müddətinin bitdiyi tarixə və müqavilə müddətinin bitdiyi tarixdən sonrakı dövrə faiz və dəbbə pulu tələbini, K-054/2015 saylı müqavilə üzrə isə əsas və müqavilə müddətinin bitdiyi tarixdən sonrakı dövrə faiz və dəbbə pulu tələbini irəli sürmüşdür.
122. K-026/2015 saylı, K-033/2015 saylı və K-041/2015 saylı müqavilələr üzrə iddia tələbində göstərilən əsas və müqavilə müddətinin bitdiyi tarixə olan faiz məbləğləri ekspert rəyində göstərilən məbləğlər ilə eynilik təşkil etdiyi üçün həmin məbləğlər tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir.
123. Qeyd olunan ekspert rəyində K-054/2015 saylı müqaviləyə münasibətdə ekspert tərəfindən əsas borc məbləği hesablanarkən nəyə görə bir dəfə 7% hesabı ilə, ikinci dəfə 5% hesabı ilə hesablanması anlaşılmış (ekspert qarşısında qoyulan sualda yalnız faiz borcuna münasibətdə 7 və 5 faizlər göstərilmişdir, hazırki müqavilə üzrə iddiaçının müqavilə müddəti bitənə qədər faiz borcu tələbi mövcüd belə deyil) və məhkəmə ekspertin rəyi ilə həmin hissələrdə razılaşmır. Məhkəmə hesab edir ki, K- 054/2015 saylı müqavilə üzrə ekspert tərəfindən müqavilədə nəzərdə tutulan 7% hesabı ilə hesablamaya əsasən müəyyən olunmuş (və iddiaçının tələb etdiyi məbləğlə eynilik təşkil edən) 20995,97 manat məbləğində əsas borc tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir.
124. Eyni zamanda iddiaçının qeyd olunan dörd müqavilə üzrə müqavilə müddəti bitdikdən sonra da müqavilədə nəzərdə tutulan 7% hesabı ilə cavabdehlərdən faiz borcu tələb etməsini məhkəmə əsassız hesab edir.
125. “Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.4.-cü maddəsinə əsasən, BOKT tərəfindən verilən kreditlər üzrə faiz dərəcəsi, habelə bu Qanuna müvafiq olaraq göstərilən maliyyə xidmətlərinə görə tutulan komisyon və xidmət haqlarının məbləği BOKT ilə borcalan (xidmətlərdən istifadə edən) arasında bağlanılan müqavilə ilə müəyyən olunur.
126. Lakin, iddiaçı ilə cavabdehlər arasında bağlanmış kredit müqavilələrində müqavilə müddətləri bitdiyi tarixdən sonra da müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş 7% dərəcəsi ilə faizin ödənilməsi müəyyən olunmur.
127. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2014-cü il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, kredit müqaviləsində nəzərdə tutulmuş müddət ərzində öhdəlik icra edilmədikdə və ya icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da borclu pul məbləğinin ödənilməsini gecikdirdikdə, habelə kreditor digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmədikdə, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 445.7-ci maddəsinə görə kreditor gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir.
128. Qeyd olunanlara əsasən, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlər tərəfindən müqavilələr üzrə öhdəliklər pozulduğu və qətnamənin qəbul olunduğu günə kimi borc məbləğləri tam ödənilmədiyi üçün, müqavilə müddətləri bitdikdən sonrakı dövrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən illik beş faiz hesablanmaqla faiz borcu cavabdehlərdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir.
129. Məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının xx.xx.2023-cü il tarixli, 9/4541 saylı ekspert rəyinə əsasən xx.xx.2015-ci il tarixli, K-026/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh1 müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, faiz borcu rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə - 3245 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2021-ci il tarixli 4 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla faiz borcu rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə 2841,11 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-041/2015 ylı kredit müqaviləsinin və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh2 müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmaqla, faiz borcu rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə 5419,95 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi və xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı əlavənin şərtləri nəzərə alınmaqla müqavilə müddəti bitən xx.xx.2021-ci il tarixdən sonrakı dövr üzrə illik 5% dərəsi ilə hesablanmaqla faiz borcu rəyin tərtib edildiyi xx.xx.2023-ci tarixə - 2998,38 manat müəyyən edilmişdir (lakin sonuncu müqavilə üzrə ekspert əsas borc məbləğini də nədənsə 5% dərəcəsi ilə hesablamaqla müqavilə müddəti bitdiyi tarixdən ekspert rəyinin verildiyi tarixə əsas və faiz borcu məbləğini müəyyən etmişdir). Digər tərəfdən iş materialları ilə müəyyən olunur ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanan illik 5% faiz məbləğləri qətnamənin qəbul edildiyi (iddiaçının tələb etdiyi xx.xx.2023 tarixə deyil) rəyin verildiyi xx.xx.2023-cü il tarixə kimi hesablanmışdır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, sadə riyazi hesablama aparılaraq ekspert rəyində göstərilən xx.xx.2023-cü il tarixə olan müqavilə müddəti bitdiyi tarixdən sonrakı dövr xx.xx.2023-cü ilə kimi artırılaraq hesablanmalı və həmin məbləğlər cavabdehlərdən tutularaq iddiaçı ödənilməlidir.
130. Beləliklə, müqavilə müddətləri bitdikdən sonrakı dövr üçün Cavabdeh1 01 may 2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 3687,5 manat məbləğində faiz borcu və 07 iyul 2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 3228,11 manat məbləğində faiz borcu, o cümlədən Cavabdeh2 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 6126,9 manat məbləğində faiz borcu və 18 dekabr 2015ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi üzrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən (təmin olunan 20995,97 manat məbləğində əsas borc məbləğinə) hesablanmış 2275 manat məbləğində faiz borcu müəyyən edilməklə tutulması qanunauyğundur.
131. Bununla yanaşı iş materiallarından görünür ki, iddiaçı kredit müqavilələri üzrə əsas borcun ödəniş qrafikinə uyğun qaytarılmadığına görə K-26/2015 müqavilə üzrə 129773 manat, K-033/2015 saylı müqavilə üzrə 138143 manat, K-041/2015 saylı müqavilə üzrə 190017 manat və K-054/2015 saylı müqavilə üzrə 142866 manat məbləğlərinində hesablanmış dəbbə pulunun cavabdehlər X3 və Cavabdeh2 tutulması tələbini də irəli sürmüşdür.
132. Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir.
133. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlərin ödənişləri gecikdirməsi işin yuxarıda göstərilən halları ilə müəyyən edildiyindən və tərəflər arasında bağlanmış müqavilədə öhdəliklərin icra edilməsinin gecikdirilməsinə görə dəbbə pulu ödənilməsi nəzərdə tutulduğundan, tələb olunan dəbbə pulu əsas borc məbləğinə nisbətində, eləcə də həm kreditorun, həm də borclunun əsaslı mənafeyini nəzərə alınaraq tənasübsüz surətdə yüksək olmadığından, iddiaçı K-26/2015 müqavilə üzrə 1759,3 manat, K-033/2015 saylı müqavilə üzrə 1554,40 manat, K-041/2015 saylı müqavilə üzrə 2828 manat və K- 054/2015 saylı müqavilə üzrə 1050 manat məbləğlərinində hesablanmış dəbbə pulunun cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır.
134. Bununla yanaşı iş materiallardan görünür ki, iddiaçı borc üzrə tutmanın ipoteka predmetlərinə yönəldilməsi tələbini də irəli sürmüşdür.
135. Mülki Məcəllənin 269-cu və 270.1-ci maddələrinə görə girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur. Girov və ipoteka əlavə (aksessor) əşya hüququ olmaqla yanaşı, həm də borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Öhdəliyin icrasının təmin edilmə üsulu kimi ipoteka əsas öhdəliyin icrasına zəmanət verməklə, əmlakdan məhrum olma təhlükəsi altında borclunu lazımı icraya stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. İpoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. Girov və ipoteka müqavilə üzrə əmələ gəlir.
136. “İpoteka haqqında” Qanunun:
137. 1.0.6-cı, 3.1-ci, 10.4-cü, 11.1-ci, 11.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka ilə borc, alqı-satqı, podrat və başqa mülki-hüquqi müqavilələrdən irəli gələn həqiqi tələblər təmin edilə bilər. İpoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alınmalıdır və dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir və ipoteka hüququ həmin andan əmələ gəlir. Daşınar əşyanın ipotekası haqqında müqavilə daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır. İpoteka hüququ - bu Qanunun 34-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduğu hallarda ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququdur.
138. 34.1-ci maddəsinə görə ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar aşağıdakılardır:
139. 34.1.1. əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi;
140. 34.1.3. ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi;
141. 34.1.4. bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallarda.
142. 41.1-ci maddəsinə görə ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər.
143. 47.5-ci maddəsinə görə ipoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka qoyana qaytarılmalıdır.
144. İşin yuxarıda göstərilən halları ilə təsdiq edilir ki, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 kredit müqaviləsinə əsasən üzərlərinə götürdüyü öhdəliyin icrasını 90 təqvim günündən daha çox müddətə gecikdirmişlər. Nəticədə “İpoteka haqqında” qanunun 34.1.1-ci bəndinə əsasən ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququ yaranmışdır.
145. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, ipotekaya tutma yönəldilməsi tələbinə dair hissədə iddia təmin edilməli, tələb üzrə tutma Cavabdeh1 məxsus ünvan 19 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə və Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivi, 846 nömrəli bağ sahəsi ünvanında yerləşən 0,225 ha torpaq sahəsinə, o cümlədən Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt şəhəri ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0,32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71,4 kv.m ümumi, 38,3 kv.m əsas, 33,1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinə yönəldilməli, həmin əmlaklar açıq hərracda satılmalı və əmlakların satışından əldə olunmuş vəsait hesabına iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin borc tələbi ödənilməlidir.
146. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının 20 iyul 2020-ci il tarixli qərardadından görünür ki, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsində göstərilən ilkin satış qiyməti ipoteka predmeti olan əmlakın likvid qiyməti ilə müəyyən edilməlidir.
147. İşin yuxarıda göstərilən hallarından göründüyü kimi, işə məhkəmədə baxılarkən məhkəmə tərəfindən ipoteka predmetlərinin real bazar qiymətinin və likvid dəyərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı qiymətləndirici şirkətin rəyi alınmışdır.
148. "xxxx" şirkətinin xx.xx.2022-ci il tarixli daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi barədə hesabatlarında Cavabdeh1 məxsus ünvan 17 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin (16/81 saylı mağaza) xx.xx.2022-ci il tarixinə bazar dəyəri 250000 manat və likvid dəyəri 225000 manat təşkil etdiyi, Cavabdeh1 məxsus digər əmlak Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivində yerləşən 846 saylı torpaq sahəsinin 15.07.202-ci il tarixinə bazar dəyəri 78770 manat və likvid dəyəri 67500 manat olması müəyyən edilmişdir.
149. MPM-in 88-ci maddəsinə görə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
150. Belə olan halda məhkəmə "xxxx" MMC-nin hesabatlarında müəyyən edilmiş müvafiq olaraq ünvan 17 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin (16/81 saylı mağaza) likvid dəyəri 225000 manat Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivində yerləşən 846 saylı torpaq sahəsinin likvid dəyəri 67500 manat olmaqla ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti kimi müəyyən edilməsini məqsədə müvafiq hesab edir.
151. Həmçinin məhkəmə tələb üzrə tutmanın Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt şəhəri ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0,32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71,4 kv.m ümumi, 38,3 kv.m əsas, 33,1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilərkən əmlakın likvid qiyməti kimi ipoteka müqaviləsində müəyyən edilmiş 71400 manat məbləğində götürülməsini ədalətli hesab edir. Belə ki, "xxxx" şirkətinin xx.xx.2022-ci il tarixli məktubundanda göründüyü kim həmin daşınmaz əmlak ipoteka saxlayanin razılığı olmadan sökülməklə yerində başqa daşınmaz əmlak inşa edilmiş, o cümlədən əvvəlki daşınmaz əmlakın məhvi ilə bağlı qeydiyyat orqanından hər hansı dəyişiklik edilməmişdir.
152. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 18.1-ci maddəsinə əsasən məhv olunmuş daşınmaz əmlakın qeydiyyatının ləğvi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 150-ci maddəsinə uyğun olaraq aparılır.
153. Həmin Qanununu 18.2-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququ yüklü deyildirsə və bu cür əmlak mülkiyyətçinin iradəsi ilə sökülüb tam məhv edilmişdirsə, onun ərizəsi əsasında qeydiyyat orqanı mülkiyyət hüququnun qeydiyyatını ləğv edir. Ərizənin forması müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir.
154. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 150.1-ci maddəsinə əsasən əgər daşınmaz əmlak tam məhv olarsa və bunun nəticəsində onun qeydiyyatı hər cür hüquqi mənasını itirərsə, maraqlı şəxs məhkəmə qaydasında qeydiyatın ləğvini tələb edə bilər. Daşınmaz əmlakın məhv olması daşınmaz əmlakın dövlət reyestrini tərtib edən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının vəzifəli şəxsi tərəfindən təsdiqlənməlidir.
155. Qeyd olunan halların araşdırılması məqsədilə məhkəmə tərəfindən Sumqayıt şəhəri ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas, 33.1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyri-yaşayış sahəsinin hazırkı vəziyyəti, həmin daşınmaz əmlak obyektinin mövcud təyinatı, hər hansı şəxsin adına hüquqi qeydiyyata alınıbalınmamasına dair, qeydiyyata alındığı təqdirdə qeydiyyata alınmasına əsas olmuş sənədlərin təsdiq olunmuş surətinin göndərilməsi barədə “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri” publik hüquqi şəxsinin 2 saylı Sumqayıt Ərazi idarəsinə sorğu ünvanlanmış və cavab məktubunda ərazi idarəsində mövcud olan arxiv materiallarına əsasən **********58-06301-083002 reyestr, 12 oktyabr 2006-cı il tarixli ********* qeydiyyat nömrəli qeyri-yaşayış sahəsinə dair çıxarışın və alqı-satqı müqaviləsinin təsdiq olunmuş surəti göndərilmişdir. Əmlak BOKT ’’EFfektinvest” MMC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklüdür. Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərin idarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidmətinin 8 dekabr 2015-ci il tarixli 29/02-282 nömrəli məktubuna əsasən əmlak üzərində müvəqqəti nəzarət qeydiyyata alındığı bildirilmiş və əmlakın məhvi ilə bağlı hər hansı məlumat təqdim edilməmişdir.
156. Buna görə də məhkəmə əmlakın ipoteka müqaviləsində qeyd olunan likvid dəyərinin əsas götürülməklə açıq hərracda satılmasını əsaslı hesab edir.
157. Məhkəmə xərclərinə gəldikdə iş materiallarından görünür ki, hazırkı iş üzrə dövlət rüsumu olaraq 1022 manat məbləğində iddiaçı tərəfindən ödənişlər edilmişdir.
158. MPM-in 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir.
159. Həmçinin məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə olan 0.32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71.4 kv.m ümumi, 38.3 kv.m əsas, 33.1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinin likvid qiymətinin və real bazar dəyərinin müəyyən edilməsi məqsədi ilə "xxxx" MMC-dən mütəxəssis rəyin verilməsi tapşırılmışdır, lakin qiymətləndirici Şirkət məhkəmə tərəfindən tələb olunan öçlülərdə olan daşınmaz əmlaka deyil, həmin daşınmaz əmlakın yerində inşa edilmiş 524.4 kv.m. ibarət başqa daşınmaz əmlaka dair mütəxəssis rəyi təqdim etmişdir. Buna görə də məhkəmənin qoymuş olduğu sual cavablandırılmadığından və həmin rəy məhkəmə tərəfindən sübut qismində qiymətləndirilə bilmədiyi üçün, iş üzrə tərəflərdən "xxxx" MMC-yə qiymətləndirmə rəyinin verilməsi üçün çəkmiş olduğu 300 manat məbləğində tədqiqat xərcin tutulmasını ədalətli hesab etmir.
160. Odur ki, hazırkı qətnamə ilə iddia qismən təmin edildiyindən dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 1022 manat məbləğində pul vəsaiti müştərək qaydada cavabdehlərdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, əmlakın qiymətləndirilməsi üçün xərclənmiş 800 manat qiymətləndirmə xidmətinin hesabına və məhkəmə – mühasibatlıq ekspertizasının keçirilməsinə xərclənmiş 350 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq müvafiq olaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin və Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına keçirilməlidir.
V. Nəticə:
161. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
Q Ə T E T D İ:
İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh1 01 may 2015-ci il tarixli, K-026/2015 saylı kredit müqaviləsi və həmin müqaviləyə əlavələr üzrə 35186 manat əsas borc, 4897 manat faiz borcu, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 3687,5 manat məbləğində faiz borcu, 1759,3 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla cəmi 45529,80 (qırx beş min beş yüz iyirmi doqquz manat 80 qəpik) manat məbləğində və 07 iyul 2015-ci il tarixli, K-033/2015 saylı kredit müqaviləsi və həmin müqaviləyə əlavələr üzrə 31088 manat əsas borc, 5806 manat faiz borcu, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 3228,11 manat məbləğində faiz borcu, 1554,40 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla cəmi 41676,51 (qırx bir min altı yüz yetmiş altı manat 51 qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Cavabdeh2 05 oktyabr 2015-ci il tarixli, K-041/2015 saylı kredit müqaviləsi və həmin müqaviləyə əlavələr üzrə 56556 manat əsas borc, 2507,32 manat faiz borcu, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 6126,9 manat məbləğində faiz borcu, 2828 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla cəmi 68018,22 (altmış səkkiz min on səkkiz manat 22 qəpik) manat məbləğində və 18 dekabr 2015-ci il tarixli, K-054/2015 saylı kredit müqaviləsi və həmin müqaviləyə əlavələr üzrə 20995,97 manat əsas borc, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli Plenum qərarına əsasən hesablanmış 2275 manat məbləğində faiz borcu, 1050 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla cəmi 24320,97 (iyirmi dörd min üç yüz iyirmi manat 97 qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Tələb üzrə tutma Cavabdeh1 məxsus ünvan 19 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın likvid qiyməti 225.000 manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh1 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma Cavabdeh1 məxsus Sumqayıt şəhəri, Novxanı bağ massivi, 846 nömrəli bağ sahəsi ünvanında yerləşən 0,225 ha torpaq sahəsinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın likvid qiyməti 67500 manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh1 qaytarılsın. Tələb üzrə tutma Cavabdeh2 məxsus Sumqayıt şəhəri ə/d, Sarı-qaya bağlar zonasında istifadədə 0,32 ha torpaq sahəsində yerləşən binanın 1-ci girişinin 1-ci mərtəbəsində 71,4 kv.m ümumi, 38,3 kv.m əsas, 33,1 kv.m köməkçi sahədən ibarət qeyriyaşayış sahəsinə yönəldilsin, həmin əmlak açıq hərracda satılsın, əmlakın likvid qiyməti 71400 manat məbləğində müəyyən edilsin. Əmlakın satışından əldə olunmuş vəsait hesabına iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin borc tələbi ödənilsin. Satışdan əldə edilən məbləğ tutulan məbləğdən artıq olduqda isə artıq qalmış məbləğ Cavabdeh2 qaytarılsın. Satışlardan əldə olunmuş vəsait qətnamənin icrasına kifayət etmədiyi halda qalan məbləğlər cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 tutulsun. İddia verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 1022 (bir min iyirmi iki) manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müstərək qaydada tutularaq iddiaçı "xxxx" Bank Olmayan Kredit Təşkilatı (BOKT) Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Əmlakın qiymətləndirilməsi üçün xərclənmiş 800 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin ("xxxx" MMC - VÖEN: **********, bank: "xxxx" ASC, Kod: 505141, VÖEN: **********, H/h: AZ42PAHA40060AZNHC**********, M/h:AZ82NABZ********************, SWİFT: PAHAAZ22) hesabına keçirilsin. Məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizalarının keçirilməsinə xərclənmiş 650 manat məbləğində pul vəsaiti müştərək qaydada cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin (Büdcə təsnifatının kodu 142595, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X4, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ********************, SWİFT BİK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE********************) hesabına keçirilsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim Günay Namazova