Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2-2(113)-710/2025 17.02.2026 BAKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ İlkin iddia üzrə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5nə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və s.” tələbinə dair ilkin, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “torpaqların ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddiası üzrə kommersiya mübahisəsi (açar sözlər: kredit müqaviləsi, ipoteka müqaviləsi, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi, qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılması) Hakim Əhmədova Nərmin Məzahir qızının sədrliyi, Quluzadə Gülçin Təhmasib qızının katibliyi, İlkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə İlkin iddia üzrə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5nə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair ilkin, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “torpaqların ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddiası üzrə kommersiya mübahisəsinə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: I. Kommersiya mübahisəsinin mahiyyəti a) İlkin iddia tələbi ilə bağlı
1. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 (bundan sonra Cavabdeh3 MMC), “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (bundan sonra “X3” MMC) və Cavabdeh5nə qarşı iddia ərizəsi və daha sonra iddia ərizəsinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizələr ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 468 807,72 manat, faiz borcu 746 127,85 manat olmaqla cəmi 3 214 935,57 manat məbləğində borcun, ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklara tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 1834,56 manat dövlət rüsumunun, 4390,1 manat xidmət haqqının və iddiaya görə ödənilmiş 2402,69 manat dövlət rüsumunun tutulması, tələbin ödənilməsini təmin etmək məqsədilə tutmanın Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinə və həmin torpaq sahəsində yerləşən və ya tikilən binalara, tikililərə və qurğulara, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X3” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahələrinə yönəldilməsi, həmin ipoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və əldə olunan vəsaitin cavabdehlərin iddiaçıya olan borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, hərracda satışdan əldə olunmuş vəsait borcun tam ödənilməsinə kifayət etmədikdə, borcun qalıq hissəsinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulması, tutma Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2 və “X3” MMC-yə məxsus adıçəkilən torpaq sahələrinə yönəldikdən və həmin əmlaklar satıldıqdan, ən geci 1 ay ərzində həmin cavabdehlərin və digər şəxslərin həmin əmlaklardan çıxarılmaları, həmin əmlakların boşaldılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
2. İddianın faktiki əsası olaraq göstərilmişdir ki: 2.1. cavabdeh “X3” MMC ilə iddiaçı arasında 28 sentyabr 2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Bu müqaviləyə əsasən borcalana 270 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğində, illik faiz dərəcəsi 30 %dən, kreditin qaytarılması gecikdirildiyi halda ödəniləcək illik faiz dərəcəsi 60 %-dən, cərimə faizi gündəlik 1 %-dən çox olmamaq şərtilə 60 ay müddətinə kredit, kredit xətti, akkreditiv və qarantiya limiti ayrılmışdır. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş 15 oktyabr 2018ci il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma ilə kredit limiti 1 070 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək, 31 oktyabr 2018-ci il tarixli 2 nömrəli əlavə razılaşma ilə 1 700 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək artırılmışdır. 2.2. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş 14 may 2019-cu il tarixli 3 nömrəli əlavə razılaşma ilə borcalanlar sırasına Cavabdeh3 MMC daxil olmuşdur. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş 14 iyun 2019-cu il tarixli 4 nömrəli əlavə razılaşma ilə borcalanlar sırasına Cavabdeh5 daxil edilmiş və mövcud kredit limiti 2 500 000 ABŞ dolları (AZN və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək artırılmışdır. Həmçinin baş kredit müqaviləsinə borcalan qrupu üçün qarışıq müqavilə barədə 15 may 2020-ci il tarixli əlavə razılaşma bağlanmışdır. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş 05 oktyabr 2023-cü il tarixli əlavə razılaşma ilə baş kredit müqaviləsinin 1.1.1-ci bəndində göstərilən 60 ay müddəti 120 ay müddəti ilə əvəz edilmişdir. 2.3. Cavabdeh “X3” MMC ilə iddiaçı arasında xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi ilə həmin ana mövcud kreditin/borcun yenidən maliyyələşdirilməsi məqsədilə 2 647 173,92 manat olaraq kredit verilməsi müəyyən edilmiş və yeni ödəmə cədvəli bağlanmışdır. 2.4. Yuxarıda göstərilən kredit öhdəliyinin təminatı olaraq aşağıdakı müqavilələr bağlanmışdır: 1. Cavabdeh2 ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT18000086 nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2018ci il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2018-ci il tarixli 2 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2019-cu il tarixli 3 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 2. Qanuni nümayəndə1 ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 003GRNT19000055 nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2019cu il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 3. Cavabdeh3 MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT218000089 nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2018-ci il tarixli 2 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2019-cu il tarixli 3 nömrəli əlavə razılaşma; 4. Cavabdeh5 ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT218000087 nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2018-ci il tarixli 2 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2019-cu il tarixli 3 nömrəli əlavə razılaşma; 5. “X3” MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 003GRNT19000059 nömrəli zaminlik müqaviləsi; 6. Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1.50 ha torpaq sahəsinin ipoteka qoyulması barədə iddiaçı ilə Qanuni nümayəndə1 arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 003REAL18000115 nömrəli ipoteka müqaviləsi, həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 1 nömrəli əlavə razılaşma, xx.xx.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 7. Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinin, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2.775 ha və 2.2095 ha torpaq sahələrinin ipoteka qoyulması barədə iddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 003REAL20000045 nömrəli ipoteka müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 8. “X3” MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 003REAL20000044 nömrəli ipoteka müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli əlavə razılaşmaya əsasən “X3” MMC-yə məxsus torpaq sahələrinin ipotekası; 2.5. Borcalan yuxarıda göstərilən öhdəlikləri üzrə müqavilə şərtlərini pozmuş və ödənişlərində ciddi və uzunmüddətli gecikmələr olmuşdur. Xəbərdarlıq (pretenziya) edilməsinə baxmayaraq, cavabdehlər borcu ödəməkdən boyun qaçırmışlar. Qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair cavabdehlərə bildirişlər göndərilmişdir. Eyni zamanda reyestr orqanına bildirişlərin qeydiyyatı üçün ərizə verilmiş və ərizə bu orqanda qeydə alınmışdır. Kredit öhdəlikləri üzrə yaranmış borc məbləği xx.xx.2025-ci il tarixinə 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 468 807,72 manat, faiz borcu 746 127,85 manat olmaqla cəmi 3 214 935,57 manat təşkil edir.
3. İddia ərizəsində iddianın maddi hüquqi əsası kimi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra Mülki Məcəllə) 317.1, 442, 448, 449.1-ci və s. maddələri, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34, 39.1-ci və s. maddələri göstərilmişdir.
4. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Mülki Prosessual Məcəllə) 154-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə iddia ərizəsinə yazılı etiraz məhkəməyə daxil olmamışdır.
b) Qarşılıqlı iddia tələbi ilə bağlı
5. İddiaçı “X3” MMC cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X3” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahəsinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
6. İddianın faktiki əsası olaraq göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatının gedişində təyin olunmuş ekspertiza nəticəsində Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində tikilmiş qeyri-yaşayış sahəsinin qiymətləndirilməsi həyata keçirilmişdir. Belə ki, xx.xx.2025-ci il tarixli 9/1614 nömrəli ekspertiza rəyində Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin orta bazar qiymətlərinə uyğun olaraq ümumi dəyəri 2 475 000 manat, likvid dəyəri isə 2 230 000 manat müəyyən edilmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli CVN/O 07-371/25 nömrəli mütəxəssis rəyində Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin üzərində tikilmiş qeyri-yaşayış sahəsinin bazar dəyəri 3 400 000 manat, likvid dəyəri 3 060 000 manat müəyyən edilmişdir. Göründüyü kimi, Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində tikilmiş qeyri-yaşayış sahəsinin ümumi bazar qiymətləri 5 875 000 manat, likvid dəyərləri isə 5 290 000 manat edir ki, bu məbləğ də iddiaçının iddiasının təmin olunacağı təqdirdə onun tələb etdiyi borc məbləğinin təxminən 2 qatı həcmindədir. Belə olan halda əlavə olaraq Cavabdeh2 məxsus və “X3” MMC-nin balansında olan digər torpaq sahələrinin ipoteka predmeti kimi yüklü qalması mülkiyyətçilərin hüquqlarını məhdudlaşdırır. Bu səbəbdən Cavabdeh2 məxsus və “X3” MMC-nin balansında olan torpaq sahələri ipoteka yüklülüyündən azad edilməlidir.
7. İddia ərizəsində qarşılıqlı iddianın maddi hüquqi əsası kimi Mülki Məcəllənin 527, 528-ci maddələri, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 48.1-ci maddəsi göstərilmişdir.
II. Tərəflərin mövqeləri:
8. İlkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndələri Nümayəndə və X4 məhkəmə iclaslarında iştirak edərək ilkin iddianın məzmununa uyğun izahat verdilər, qarşılıqlı iddiaya etiraz etdilər və eyni zamanda göstərdilər ki, “X3” MMC ilə iddiaçı arasında 28 fevral 2018-ci il tarixli baş kredit müqaviləsi bağlanılmışdır. Sonradan müqavilədə dəyişikliklər edilmiş, nəticədə limit artımı olmuş, müvafiq olaraq borcalanların sayı artmışdır. Kreditin məbləği 2 milyon 500 min ABŞ dolları həcmində artmış, əlavə sazişlərlə kredit müqaviləsinin müddəti 60 aydan 120 ayadək uzadılmışdır. Bu məbləğ çərçivəsində 27 oktyabr 2023-cü il tarixində “X3” MMC-yə kredit ayrılmışdır. 27 oktyabr 2023-cü il tarixli razılaşma üzrə borc “X3” MMC-yə məxsusdur. Digər cavabdehlər zamin qismində çıxış etmişdir. Kreditin təminatı kimi Cavabdeh2, Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh5 və Cavabdeh3 MMC-nin zaminlikləri olmuşdur. Həmçinin “X3” MMC-yə məxsus 112 ədəd, Cavabdeh2 məxsus 3 ədəd və Qanuni nümayəndə1 məxsus 1 ədəd torpaq sahəsi ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Bununla yanaşı, “İpoteka haqqında” Qanun ipotekaya xitam verilməsinin əsaslarını müəyyən edir. Əsaslar içərisində qarşılıqlı iddiaçının qeyd etdiyi hallar nəzərdə tutulmamışdır. Digər tərəfdən, mövcud ipoteka predmetlərindən olan torpaq sahəsinin üzərində yerləşən tikilinin qiyməti məhkəmə qərarı ilə yekun olaraq müəyyən olunmamışdır. Bu da göstərir ki, qarşı tərəfin qarşılıqlı iddiası qəbul edilə bilməz.
9. Məhkəmənin sonuncu baxış iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə bildirmişdir ki, mübahisəli kredit üzrə xx.xx.2026-cı il tarixdə 10000 manat ödəniş olunmuş, həmin ödənişdən 9000 manat əsas borca, 1000 manat faiz borcuna silinmişdir.
10. İlkin iddia üzrə Cavabdeh5 nümayəndəsi – qanuni təmsilçisi Amirjanov Phakhri, nümayəndəsi X5 əvvəlki məhkəmə iclaslarında iştirak edərək ilkin iddiaya etiraz etdilər və göstərdilər ki, 28 sentyabr 2018-ci il tarixli baş kredit müqaviləsi əsasında təxminən 4 milyon 200 min manat ödəniş edilmiş, 27 dekabr 2023-cü ildə qalıq borc məbləği müəyyən edilmiş, 2023-cü ildən sonra nə qədər ödəniş edildiyi məhkəməyə təqdim edilən ödəniş cədvəlində təsbit olunmuşdur.
11. İlkin iddia üzrə cavabdeh Qanuni nümayəndə1 və Cavabdeh3 MMC-nin “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetinə, Cavabdeh2 yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alındığı ünvana məhkəmə bildirişləri, fiziki şəxslərin və Cavabdeh3 MMC-nin qanuni təmsilçisinin mobil telefon nömrələrinə “SMS” bildirişlər çatdırılmasına baxmayaraq, həmin cavabdehlər məhkəmə iclaslarında iştirak etməmiş, iştirak edilməməsinin səbəbləri və ya mümkünsüzlüyü barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Mülki Prosessual Məcəllənin 185.5-ci maddəsinə əsasən mübahisəyə adıçəkilən cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
12. Məhkəmənin sonuncu baxış iclasının yeri və vaxtı barədə ilkin iddia üzrə Cavabdeh5nə, ilkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı “X3” MMC-yə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, sonuncular məhkəmə iclasında iştirak etməmiş, Cavabdeh5 “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə ərizə ünvanlayaraq, işə onların iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmiş, “X3” MMC iştirak edilməməsinin səbəbləri və ya mümkünsüzlüyü barədə məhkəməyə hər hansı məlumat verməmişdir. Məhkəmə həmin şəxslərin iştirakı olmadan baxış iclasının keçirilməsini mümkün hesab etmişdir. III. Məhkəmə baxışının hədləri:
13. Mülki Prosessual Məcəllənin: - 14.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir. - 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. - 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər.
IV. Sübutların tədqiqi və məhkəmənin mövqeyi:
a) İlkin iddia tələbinin kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun tutulması hissəsi ilə bağlı
14. Məhkəmə ilk növbədə qeyd edir ki, kommersiya mübahisəsinin obyektiv və ədalətli həlli üçün işin mübahisəsiz hallarının, sübutetmə predmetinin müəyyən olunması, daha sonra həmin sübutetmə predmetinə daxil olan ayrı-ayrı hallara tərəflərin təqdim etdiyi mötəbər sübutlar əsasında qiymət verilməsi, mübahisənin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş, sübut edilmiş hallarına müvafiq hüquq normalarının seçilməsi və tətbiq edilməsi, bundan sonra məhkəmənin qəti nəticəsinin şərh olunması zəruridir.
15. Lakin bu zaman kommersiya mübahisələrinin mülki mühakimə icraatı qaydasında həll olunması, bu icraat çərçivəsində əldə olunan həqiqətin də hüquqi xarakterə malik olması, məhkəmənin bu icraat çərçivəsində xidməti vəziyyətinə görə (ex officio) sübutlar toplamasının qeyri-mümkün olduğu nəzərə alınmalıdır.
16. İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunan halları ondan ibarətdir ki: – ilkin iddia üzrə iddiaçı ilə cavabdeh “X3” MMC arasında xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəlik münasibəti yaranmış, iddiaçı 2 647 173,92 manat məbləğində pul vəsaitinə mülkiyyət hüququnu müqavilədə göstərilən şərtlərlə cavabdeh “X3” MMC-yə verməyi, cavabdeh isə aldığı pul vəsaitini illik 13 faiz dərəcəsi ilə, 23 ay müddətinə – xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2025-ci il tarixədək hissə-hissə iddiaçıya qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür; – Sözügedən baş kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasının təminatı olaraq ilkin iddia üzrə iddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT18000086 nömrəli zaminlik müqaviləsi, cavabdeh Qanuni nümayəndə1 arasında xx.xx.2019-cu il tarixli 003GRNT19000055 nömrəli zaminlik müqaviləsi, Cavabdeh3 MMC arasında xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT18000089 nömrəli zaminlik müqaviləsi, Cavabdeh5 arasında xx.xx.2018-ci il tarixli 003GRNT18000087 nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlanmış, zaminlər borcalan “X3” MMC-nin iddiaçı qarşısında öhdəliklərini icra etməsi üçün birgə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşlər; – Borcalan kredit məbləğini təşkil edən 2 647 173,92 manat məbləğində pul vəsaitinə mülkiyyət hüququnu əldə etsə də, pul məbləğini iddiaçıya tam qaytarmamışdır.
17. İlkin iddia üzrə iddiaçı 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2 468 807,72 manat əsas borc, 746 127,85 manat faiz bоrcunun cavabdehlərdən tutulmasını tələb edir.
18. İlkin iddia üzrə Cavabdeh5 və “X3” MMC iddiaya etiraz edir, cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 MMC, hazırkı mübahisəyə lazımi prosessual maraq göstərmir, məhkəmə iclaslarının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına rəğmən iddiaya heç bir etiraz etmir.
19. Məhkəmə kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması tələbinə hüquqi qiymət verilməsi üçün əvvəlcə tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin hüquqi qüvvəsi məsələsinin baş kredit müqaviləsi bağlanarkən qüvvədə olan maddi hüquq normaları əsasında şərh edilməsini zəruri sayır.
20. Belə ki, Mülki Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür.
21. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə görə, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır.
22. Həmin Məcəllənin 741-ci maddəsinə əsasən əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir.
23. Göründüyü kimi, Mülki Məcəllənin 739-cu maddəsində nəzərdə tutulan borc müqaviləsi konsensual müqavilədir, həmin müqavilə tərtib olunub imzalandıqdan sonra bağlanmış hesab olunur və tərəflərin həmin müqavilədən irəli gələn öhdəlikləri, yəni borc verənin pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu borc alana keçirməyi öhdəliyi, borc alanın isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəliyi əmələ gəlir. Hazırkı mübahisə üzrə borc verən pula mülkiyyət hüququnu borc alana keçirmək öhdəliyini icra etsə də, borc alan müqavilə üzrə öhdəliyini icra etməyərək aldıqlarını borc verənə qaytarmaq öhdəliyini icra etməmişdir.
24. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı cavabdeh “X3” MMC-yə xx.xx.2024-cü il tarixdə pretenziya məktubu göndərək gecikdirilmiş borc məbləğini tələb etmiş, yalnız ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsinə dair bildiriş göndərilərkən bütün əsas məbləğinin ödənilməsini xahiş etmiş, həmin bildiriş əsas borclu “X3” MMC tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixdə X1 Sistemi vasitəsilə alınmışdır. Başqa sözlə, ödənilməmiş bütün əsas borc məbləğini geri tələb etməsi ilə bağlı iddiaçı iradəsini ifadə etmiş, cavabdeh “X3” MMC tərəfindən bu ifadə qəbul edilmişdir.
25. Mülki Məcəllənin 447.1-ci maddəsinə əsasən əgər ikitərəfli müqavilənin bir tərəfi müqavilədən irəli gələn öhdəlikləri icra etmirsə, müqavilənin digər tərəfi öhdəliklərin icrası üçün təyin etdiyi əlavə müddət nəticəsiz qurtardıqdan sonra müqavilədən imtina edə bilər.
26. Həmin Məcəllənin 447.2-ci maddəsinə əsasən aşağıdakı hallarda əlavə müddət təyin edilməsi və ya xəbərdarlıq edilməsi zərurəti yoxdur: bunun heç bir nəticə verməyəcəyi aydın olduqda (447.2.1); öhdəlik müqavilədə təyin edilmiş müddətdə icra edilmədikdə və müqaviləyə görə kreditor münasibətlərin davam etdirilməsini öhdəliyin vaxtında icrası ilə bağladıqda (447.2.2); xüsusi əsaslara görə və qarşılıqlı mənafelər nəzərə alınmaqla müqavilənin dərhal ləğv edilməsinə haqq qazandırıldıqda (447.2.3).
27. Konstitusiya Məhkəməsinin formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, Mülki Məcəlləsinin 421.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar üzrə müqavilənin ləğv edilməsi həmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə uyğun olaraq birtərəfli iradə ifadəsi ilə məhkəmədən kənar qaydada baş verir. İkitərəfli müqavilələr üzrə öhdəliyin pozulması halında kreditor Mülki Məcəllənin 447.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müqavilədən imtina etməklə ona xitam verə bilər. Kredit müqavilələri vaxtaşırı icra edilməli olan öhdəlik münasibətlərini ifadə etdiyindən, kredit müqaviləsindən imtina olunması ilə onun ləğv edilməsi arasında hüquqi nəticə baxımından fərq mövcud deyildir. Qanunvericilikdə xüsusi bir qayda nəzərdə tutulmadığı halda, istər müqavilənin ləğv edilməsi, istər müqavilədən imtina, istərsə də öhdəliyin icrasından imtina bir tərəfin iradə ifadəsinin digər tərəfə bildirilməsi ilə həyata keçirilir (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 29 mart 2023-cü il tarixli Qərar).
28. Məhkəmə Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqelərindən çıxış edərək bildirir ki, kredit müqaviləsinin ləğvi və ya kredit müqaviləsindən imtina zamanı tərəfin iradə ifadəsinin təfsiri zamanı həmin ifadənin həqiqi məzmunu və hüquqi niyyət təkcə hərfi mənaya görə deyil, həm də ağlabatan mühakimə əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Bu mənada yalnız iradə ifadəsinin özünün deyil, həm də həmin iradənin formalaşmasına və ifadə edilməsinə əsas olmuş şərait və motivin də nəzərə alınması zəruridir. Mülki hüquqda daxili iradənin ifadə üsulları üç qrupa bölünür: düzünə iradə ifadəsi (şifahi və ya yazılı qaydada); dolayı iradə ifadəsi (konklyudent hərəkətlər) və susmaq nəticəsində iradə ifadəsi. Göründüyü kimi, iradə yalnız verbal nitqlə və ya yazılı qaydada deyil, həmçinin konklyudent hərəkətlərdə də ifadə oluna bilir. Təsadüfi deyildir ki, Mülki Məcəllənin 329.3cü maddəsində təsbit edilmişdir ki, şifahi bağlana bilən əqd o halda bağlanmış sayılır ki, şəxsin əqdi bağlamaq iradəsi onun rəftarından məlum olur. Bu isə onu göstərir ki, kredit münasibətlərində borc verənin kredit müqaviləsi üzrə bütün əsas borc məbləğinin ödənilməsi tələbi barədə məktub ilə borcalana müraciət etməsi müvafiq hallar olduqda (digər tərəfin müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozması) özü-özlüyündə konklyudent hərəkətdə ifadə olunan, borc verənin müqavilənin ləğvinə yönəlik iradə ifadəsidir (şifahi əqd).
29. Belə olan halda, iddiaçının xx.xx.2024-cü il tarixdə cavabdeh “X3” MMC-yə məktub yollayaraq kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış bütün əsas borcu tələb etməsi ilə bağlı iradə ifadəsinin həqiqi məzmunu müqavilənin birtərəfli qaydada ləğvinə yönəlmişdir və həmin məktubun qəbul edildiyi xx.xx.2024-cü il tarixdən kredit razılaşması xitam edilmiş hesab edilməlidir. Beləliklə, iddiaçı 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixə olan gecikdirilmiş annuitet (əsas məbləğ və hesablanmış faizlər) ödənişlərini tələb edə bilər.
30. Məhkəmə iddiaçının tələbini təşkil edən borcun məbləği ilə bağlı isə qeyd edir ki, borc məbləğinin həcmi müəyyənləşdirilərkən iddia tələbindən kənara çıxmamaq şərtilə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyi əsas götürülməlidir. Belə ki, maliyyə arayışında qeyd edilən məbləğlər hər bir halda iddiaçının mövqeyini əks etdirməklə birtərəflidir, lakin məhkəmə ekspertizası təhqiqat, ibtidai istintaq orqanının və ya məhkəmənin (hakimin) icraatında olan işin halları barədə informasiya daşıyan maddi obyektlər, hadisələr və proseslər haqqında xüsusi elmi biliklər əsasında aparılan tədqiqatdır və həmin tədqiqatın nəticəsində əldə olunan məlumatlar (nə qədər ki mötəbərdir) kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun məbləğlərinin müəyyənləşdirilməsində həlledicidir. Məhkəmə bu nəticəyə gələrkən həmçinin nəzərə alır ki, ilkin iddia üzrə iddiaçı ekspert rəyinə etiraz etməmiş, cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 MMC, “X3” MMC rəyin mötəbərliliyini şübhə altına alan hər hansı vəsatət verməmişlər.
31. Cavabdeh5 ekspert rəyinə etirazını onunla əsaslandırmışdır ki, 27 oktyabr 2023cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi baş kredit müqaviləsi üzrə müqavilələrin davamıdır, buna görə də təkrar ekspertiza keçirilməlidir ki, ümumi borc məbləği müəyyən edilsin.
32. Məhkəmə ilkin iddia üzrə adıçəkilən cavabdehin etirazı ilə razılaşmayaraq qeyd edir ki, xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi borcalan qismində Cavabdeh3 MMC, “X3” MMC və Cavabdeh5 çıxış etdiyi kredit xətti müqaviləsidir.
33. Konstitusiya Məhkəməsi göstərmişdir ki, kredit xətti müqavilələri bank müştərilərinin rahatlığını, maliyyə xidmətlərinə çıxış imkanlarını sadələşdirmək məqsədi daşıyır. Bu cür müqavilələrə görə, bank müştərinin müraciətinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müəyyən edilmiş qaydada onun kredit müraciəti üzrə tədbir görməyi öhdəsinə götürür. Kredit xətti müqaviləsinin məqsədi tərəflərin gələcək mülki (iqtisadi) münasibətlərinin təşkilidir. Kredit xətti müqaviləsində tərəflər gələcəkdə bağlanacaq müqavilələrin əsas şərtlərini aydın müəyyən etməlidirlər. Təcrübədə belə şərtlər kredit xətti müqaviləsində, onun tərkib hissəsi olan kredit razılaşmasında və ödəniş planında müəyyən olunur. Kredit xətti müqaviləsinin tətbiqi beynəlxalq təcrübədən irəli gəlməklə bank sektorunda müştərilərin maliyyə resurslarına effektiv çıxış imkanlarının yaradılması məqsədi daşıyır. Kredit xəttinin açılması nəticəsində müştəri daha qısa zamanda bankdan kredit ala bilir, həmçinin müqavilədən irəli gələn faiz öhdəliyi müştəri tərəfindən kredit götürüldükdən sonra və istifadə olunmuş məbləğə münasibətdə əmələ gəlir (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 477.0.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 470.2-ci maddəsi və “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.8 və 10.5-ci maddələri, eləcə də Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 269.11 və 307.4-cü maddələrinin “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.2 və 10.5-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 31 may 2018-ci il tarixli qərar).
34. Bu mənada məhkəmə göstərir ki, Cavabdeh3 MMC, “X3” MMC və Cavabdeh5 kredit xətti üzrə borcalan qismində çıxış etməsi, həmin xətt üzrə ayrı-ayrı kredit müqavilələri üzrə borc götürməsi hazırkı mübahisənin predmetini təşkil edə bilməz. Hazırkı mübahisə baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bütün kredit müqavilələri üzrə deyil, yalnız 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması tələbindən irəli gəlir. Həmin müqavilə üzrə isə kredit məbləğinin 2 647 173,92 manat təşkil etdiyi aydındır.
35. Odur ki Cavabdeh5 baş kredit müqaviləsi üzrə bütün ödənişlərə dair ekspertiza keçirilməsi tələbi əsassıdır.
36. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli e-2-2(113)-710/2025 nömrəli qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, ekspert rəyi alınanadək iş üzrə icraat dayandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 9/1656 nömrəli 24 iyun 2025-ci il tarixli məhkəməmühasibatlıq ekspertizası üzrə ekspert rəyinə əsasən, 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 529 452 manat, xx.xx.2024-cü il tarixə faiz borcu 146 918,6 manat təşkil edir.
37. Halbuki faiz borcu kredit müqaviləsinin qüvvədə olduğu dövr üçün – xx.xx.2024cü il tarixədək hesablana bilər. Ekspert rəyi ilə xx.xx.2024-cü il tarixdən sonra bir günə düşən faiz məbləğinin 945,91 manat təşkil etdiyini nəzərə alan məhkəmə qeyd edir ki, xx.xx.2024-cü il tarixə faiz borcu 128 946,31 manat (xx.xx.2024-cü il tarixə faiz borcu: 146 918,6 – xx.xx.2024-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək 19 günün faiz borcu: 19 * 945,91) müəyyən olunmalıdır.
38. İş materiallarından görünür və iddiaçının nümayəndəsinin izahatı ilə təsdiq olunur ki, kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2025-ci il tarixdə 45000 manat əsas borca, 5000 manat faiz borcuna, xx.xx.2025-ci il tarixdə 43366,2 manat əsas borca, 4818,47 manat faiz borcuna, xx.xx.2026-cı il tarixdə 9000 manat əsas borca, 1000 manat faiz borcuna ödənilmiş, ekspert tədqiqatı zamanı həmin ödənişlər nəzərə alınmamışdır.
39. Belə olan halda, 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə yekun əsas borc 2 432 085,8 (2 529 452 – 45000 – 43366,2 – 9000) manat, faiz borcu 118 127,84 (128 946,31 – 5000 – 4818,47 – 1000) manat təşkil edir.
40. Bundan başqa, Mülki Məcəllənin 470.1-ci maddəsinə görə, zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür.
41. Həmin Məcəllənin 471-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır. Yazılı formaya riayət edilməməsi zaminlik müqaviləsinin etibarsızlığına səbəb olur.
42. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar.
43. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən, əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır.
44. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2 432 085,8 manat əsas borc və 118 127,84 manat faiz borcu cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 MMC, “X3” MMC və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir.
b) İlkin iddia üzrə tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi, qarşılıqlı iddia tələbi ilə bağlı
45. İlkin iddia üzrə iddiaçı eyni zamanda tutmanın Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinə və həmin torpaq sahəsində yerləşən və ya tikilən binalara, tikililərə və qurğulara, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X3” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahələrinə yönəldilməsi, həmin ipoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və əldə olunan vəsaitin cavabdehlərin iddiaçıya olan borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, hərracda satışdan əldə olunmuş vəsait borcun tam ödənilməsinə kifayət etmədikdə, borcun qalıq hissəsinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulması, tutma Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2 və “X3” MMC-yə məxsus adıçəkilən torpaq sahələrinə yönəldikdən və həmin əmlaklar satıldıqdan, ən geci 1 ay ərzində həmin cavabdehlərin və digər şəxslərin həmin əmlaklardan çıxarılmaları, həmin əmlakların boşaldılmasını xahiş edir.
46. Qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X3” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahəsinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsini xahiş edir.
47. Mülki Məcəllənin 269.1-ci maddəsinə əsasən girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur və eyni zamanda borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur.
48. Həmin Məcəllənin 269.4-cü maddəsinə əsasən ipoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır.
49. Həmin Məcəllənin 270.1-ci maddəsinə əsasən girov və ipoteka müqavilə üzrə əmələ gəlir.
50. Həmin Məcəllənin 309.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlakın ipotekası haqqında müqavilə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində, daşınar əmlakın ipotekası haqqında müqavilə isə dövlət qeydiyyatına alınmalı olan daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır.
51. Həmin Məcəllənin 317-ci maddəsinə əsasən, borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər. Satış “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq həyata keçirilir.
52. “İpoteka haqqında” Qanunun (zamana görə qüvvədə olan) 34-cü maddəsinə əsasən, ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar aşağıdakılardır: əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi; ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi; bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallarda.
53. Həmin Qanunun 41-ci maddəsinə əsasən, ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər.
54. Həmin Qanunun 47.5-ci maddəsinə əsasən, ipoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka qoyana qaytarılmalıdır.
55. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə cavabdeh Qanuni nümayəndə1 (ipoteka qoyan qismində) və “X3” MMC (borcalan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsini xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
56. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
57. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli bildiriş ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişin qeydə alınması barədə xx.xx.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
58. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə Cavabdeh2 (ipoteka qoyan qismində) və “X3” MMC (borcalan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: **********29, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsini xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
59. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlardan görünür ki, xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə adıçəkilən torpaq sahələrinin iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
60. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli bildirişlər ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişlərin qeydə alınması barədə xx.xx.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
61. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə cavabdeh “X3” MMC (borcalan və ipoteka qoyan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan “X3” MMC-yə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1734 ha (reyestr nömrəsi: **********61, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: **********49, qeydiyyat nömrəsi: **********0) torpaq sahəsi, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,972 (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,1813 (reyestr nömrəsi: **********68, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,0825 (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,8576 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,2922 (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 8,5056 (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,335 (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,2089 (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6675 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 5,022 (reyestr nömrəsi: **********26, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,5632 (reyestr nömrəsi: **********93, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,2977 (reyestr nömrəsi: **********19, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,063 (reyestr nömrəsi: **********59, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,2986 (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: **********62, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: **********75, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: **********02, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********85, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: **********20, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi,3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: **********97, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: **********82, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: **********52, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: **********91, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: **********73, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: **********17, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: **********98, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: **********42, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: **********66, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: **********57, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: **********13, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: **********67, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: **********50, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: **********30, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: **********40, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: **********51, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: **********10, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: **********01, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: **********25, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: **********56, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: **********99, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: **********94, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: **********41, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: **********14, qeydiyyat) nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: **********03, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsini xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
62. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlardan görünür ki, xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə adıçəkilən torpaq sahələrinin iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
63. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli bildirişlər ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişlərin qeydə alınması barədə xx.xx.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
64. İş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatlarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişlərinin qeydə alınması üçün 6224,66 ödənilmişdir.
65. Məhkəmə ilk növbədə qarşılıqlı iddia tələbinə dair aşağıdakıların qeyd edilməsini zəruri hesab edir.
66. Qarşılıqlı iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Qanuni nümayəndə1 məxsus ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti iddia tələbini ödədiyindən “X3” MMC və Cavabdeh2 məxsus ipoteka predmetləri yüklülükdən azad edilməlidir.
67. “İpoteka haqqında” Qanunun (zamana görə qüvvədə olan) 48.1-ci maddəsinə əsasən ipotekaya aşağıdakı hallarda xitam verilir: 48.1.2. əsas öhdəliyə xitam verildikdə.
68. Məhkəmə qeyd edir ki, hazırda əsas öhdəliyə xitam verilmədiyi işin müəyyən olunan halıdır. Belə olan halda ipoteka predmetlərinin yüklülükdən azad edilməsi mümkün deyildir. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, ipoteka təminatı yalnız 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə deyil, xx.xx.2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə verilmişdir. Odur ki yalnız baş kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyə xitam verilməsi ipotekaya xitamla nəticələnə bilər.
69. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, qarşılıqlı iddia tələbi özü-özlüyündə əsassız iddia olmaqla rədd edilməlidir.
70. “İpoteka haqqında” Qanunun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini göstərməlidir.
71. Həmin Qanunun 1.0.9-cu maddəsinə əsasən ilkin satış qiyməti – qanunun tələbinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir.
72. Qanunun 1.0.9-cu maddəsindən göründüyü kimi, sözügedən normada ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin anlayışı aydın şəkildə həmin əmlakın məhz likvid qiymətini ehtiva etməsi kimi verilmişdir.
73. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair” 20 iyul 2020-ci il tarixli 01 nömrəli qərardadına əsasən, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsində göstərilən ilkin satış qiyməti ipoteka predmeti olan əmlakın likvid qiyməti ilə müəyyən edilməlidir.
74. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası təyin edilmiş və ekspert rəyi alınanadək iş üzrə icraat dayandırılmış, 02 iyul 2025-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 9/1614 nömrəli 17 iyun 2025-ci il tarixli məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası üzrə ekspert rəyi məhkəməyə daxil olmuşdur. Həmin rəylə yalnız Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar və likvid dəyəri müəyyən edilmiş, digər suallara cavab verilməmişdir. Rəyə əsasən adıçəkilən torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 475 000 manat, 10 faiz azalma təyin edilməklə likvid dəyəri 2 230 000 manat təşkil edir.
75. Lakin qeyd edilən rəylə ipoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsində inşa edilən tikililərə münasibətdə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
76. Halbuki “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 52-ci maddəsinə əsasən, ipoteka qoyan ipoteka müqaviləsi üzrə girov qoyulmuş üzərində tikinti olmayan torpaq sahəsində ipoteka saxlayanın razılığı olmadan qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada bina, tikili və ya qurğuları tikdirmək hüququna malikdir. Bu halda ipoteka hüququ həmin bina, tikili və qurğulara şamil edilir və ipoteka qoyan ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, onlar barəsində ipoteka saxlayanın razılığı olmadan sərəncam vermək hüququna malik deyildir.
77. Belə olan halda qeyd edilən tikililərə də ipoteka hüququ şamil edildiyindən və “X3” MMC və Cavabdeh2 məxsus ipoteka predmetlərinin bazar dəyəri Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən müəyyən edilmədiyindən Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)-710/2025 nömrəli xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə məhkəməəmtəəşünaslıq ekspertizası təyin edilmiş, "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli CVN/O 07-371/25 saylı mütəxəssis rəyinə əsasən Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin bazar dəyəri ******* manat, likvid dəyəri ******* manat, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: **********29, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 432 000 manat, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 19980 manat və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15908 manat, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 19875,6 manat, 1734 ha (reyestr nömrəsi: **********61, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15648,5 manat, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: **********49, qeydiyyat nömrəsi: **********0) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 302400,0 manat, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18619,2 manat, 4,972 (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35798,4 manat, 3,1813 (reyestr nömrəsi: **********68, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22905,4 manat, 3,0825 (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22194,0 manat, 3,8576 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 27774,7 manat, 2,2922 (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16503,8 manat, 8,5056 (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 61240,3 manat, 7,335 (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 52812,0 manat, 3,2089 (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22104,1 manat, 3,6675 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26406,0 manat, 5,022 (reyestr nömrəsi: **********26, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 36158,4 manat, 2,5632 (reyestr nömrəsi: **********93, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18455,0 manat, 2,2977 (reyestr nömrəsi: **********19, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16543,4 manat, 2,063 (reyestr nömrəsi: **********59, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14853,6 manat, 2,2986 (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16549,9 manat, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: **********62, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13202,6 manat, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13023,4 manat, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: **********75, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 20687,0 manat, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13896,0 manat, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13680,0 manat, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17696,9 manat, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: **********02, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 31791,6 manat, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25200,0 manat, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24379,9 manat, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24323,8 manat, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 156240,0 manat, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46800,0 manat, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 102960,0 manat, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 33716,2 manat, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********85, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30959,3 manat, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 82463,0 manat, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46546,6 manat, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 149652,0 manat, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 128281,5 manat, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51224,4 manat, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51253,2 manat, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: **********20, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51858,7 manat, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25551,4 manat, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25955,3 manat, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64872,0 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 28670,4 manat,3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: **********97, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 34771,7 manat, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 27806,4 manat, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: **********82, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21155,8 manat, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: **********52, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 32443,2 manat, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46966,3 manat, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: **********91, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30084,5 manat, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: **********73, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30268,1 manat, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 45359,3 manat, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: **********17, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16864,6 manat, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 103135,0 manat, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: **********98, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26363,5 manat, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64851,8 manat, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 40665,6 manat, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: **********42, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22762,8 manat, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 133285,0 manat, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 53601,1 manat, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: **********66, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 140525,3 manat, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 141544,8 manat, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: **********57, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35857,4 manat, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 62775,4 manat, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: **********13, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51811,9 manat, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 23547,6 manat, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17015,0 manat, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: **********67, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18969,1 manat, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26614,1 manat, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 116692,6 manat,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 49043,5 manat, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: **********50, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 145896,5 manat, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: **********30, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 38607,8 manat, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: **********40, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 32027,0 manat, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 115845,1 manat, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: **********51, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 156286,8 manat, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 78865,9 manat, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 43753,0 manat, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 40072,3 1,582 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11390,4 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 29988,0 manat, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 604800,0 manat, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: **********10, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 86400,0 manat, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 136800,0 manat, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: **********01, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17479,4 manat, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: **********25, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35011,4 manat, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: **********56, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 77470,6 manat, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 34728,5 manat, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26506,1 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18499,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 1577,9 manat, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14935,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15577,9 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15422,4 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24932,9 manat, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 23366,9 manat, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: **********99, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24675,1 manat, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: **********94, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,1 manat, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17415,4 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15577,9 manat, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11026,1 manat, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: **********41, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14423,8 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26303,8 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: **********14, qeydiyyat) nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16793,3 manat, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: **********03, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11520,0 manat, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64800,0 manat müəyyən edilmişdir.
78. İlkin iddia üzrə iddiaçının sifarişi əsasında "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli xx-xx/2025 saylı hesabata əsasən isə Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid dəyəri 2284384,5 manat müəyyən edilmişdir.
79. Göründüyü kimi, Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid və bazar qiyməti ilə bağlı aparılmış qiymətləndirmələrin nəticələri bir-birindən kifayət qədər fərqlənmiş, nəticədə tikilinin likvid və bazar qiyməti ilə bağlı obyektiv nəticəyə gəlmək mümkün olmamışdır. Bu səbəbdən məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasına müraciət edilmiş, sonuncunun xx.xx.2026-cı il tarixli EŞ-10 nömrəli məktubuna əsasən, Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikili üzrə "xxxx" MMC tərəfindən hazırlanmış xx.xx.2026-cı il tarixli 45/26 nömrəli rəy düzgün hesab edilmişdir.
80. Həmin rəyə əsasən, Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 515 500 manat, üzərindəki tikintinin bazar dəyəri 3 538 849,7 manat təşkil edir.
81. Belə olan halda məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 17 iyun 2025-ci il tarixli məhkəmə tikintitexniki ekspertizası üzrə ekspert rəyi torpaq sahəsinin 2025-ci ilin may-iyun ayına olan qiymətini göstərməklə daha əvvəlki tarixə aid olduğundan daha sonrakı tarixə olan rəylər nəzərə alınmalı, "xxxx" MMC-nin rəyi xx.xx.2026-cı il tarixə, "xxxx" MMC-nin rəyi xx.xx.2025-ci il tarixə aid olub hər iki rəylə müəyyən olunan əmlakın bazar qiyməti daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımının tempi nəzərə alındıqda yaxın olduğundan Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsi və üzərindəki tikiliyə münasibətdə "xxxx" MMC-nin, digər əmlaklara münasibətdə isə "xxxx" MMC-nin rəyi mötəbər hesab edilməlidir.
82. Lakin "xxxx" MMC tərəfindən adıçəkilən torpaq sahəsi və tikilinin yalnız bazar dəyəri müəyyən edilmişdir. Məhkəmə iş materiallarındakı bütün rəylərdə likvid dəyərinin əmlakın bazar dəyərinə 10 % azalma tətbiq edilməklə müəyyən edildiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsi və üzərindəki tikilinin likvid dəyəri "xxxx" MMC tərəfindən müəyyən edilən bazar qiymətlərinə 10 faiz azalma tətbiq edilməklə hesablanmalı, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin likvid dəyəri 2 263 950 manat (2 515 500 -10%), üzərindəki tikilinin likvid dəyəri 3184964,73 (3 538 849,7-10%) manat müəyyən edilməlidir.
83. “İpoteka haqqında” Qanunun 4-cü maddəsinə əsasən əgər ipoteka müqaviləsi ilə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, ipoteka saxlayanın tələbi aşağıdakılar da daxil edilməklə tam həcmdə təmin edilir: əsas borc, faizlər, öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən gecikdirilməsi nəticəsində dəbbə pulu və (və ya) vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi ilə əlaqədar icra qeydinin aparılması, məhkəmə xərclərinin və digər xərclərin ödənilməsi.
84. Məhkəmə ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəliyin ilkin iddia üzrə cavabdeh “X3” MMC tərəfindən lazımınca icra edilmədiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, tutma Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti ******* manat, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən tikililərə ilkin satış qiyməti 3184964,73 manat, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: **********29, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 432 000 manat, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19980 manat və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15908 manat, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19875,6 manat, 1734 ha (reyestr nömrəsi: **********61, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15648,5 manat, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: **********49, qeydiyyat nömrəsi: **********0) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 302400,0 manat, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18619,2 manat, 4,972 (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35798,4 manat, 3,1813 (reyestr nömrəsi: **********68, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22905,4 manat, 3,0825 (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22194,0 manat, 3,8576 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27774,7 manat, 2,2922 (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16503,8 manat, 8,5056 (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 61240,3 manat, 7,335 (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 52812,0 manat, 3,2089 (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22104,1 manat, 3,6675 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26406,0 manat, 5,022 (reyestr nömrəsi: **********26, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 36158,4 manat, 2,5632 (reyestr nömrəsi: **********93, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18455,0 manat, 2,2977 (reyestr nömrəsi: **********19, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16543,4 manat, 2,063 (reyestr nömrəsi: **********59, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14853,6 manat, 2,2986 (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16549,9 manat, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: **********62, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13202,6 manat, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13023,4 manat, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: **********75, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 20687,0 manat, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13896,0 manat, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13680,0 manat, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17696,9 manat, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: **********02, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 31791,6 manat, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25200,0 manat, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24379,9 manat, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24323,8 manat, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156240,0 manat, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46800,0 manat, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 102960,0 manat, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 33716,2 manat, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********85, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30959,3 manat, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 82463,0 manat, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46546,6 manat, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 149652,0 manat, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 128281,5 manat, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51224,4 manat, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51253,2 manat, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: **********20, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51858,7 manat, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25551,4 manat, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25955,3 manat, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64872,0 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 28670,4 manat,3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: **********97, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34771,7 manat, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27806,4 manat, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: **********82, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21155,8 manat, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: **********52, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32443,2 manat, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46966,3 manat, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: **********91, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30084,5 manat, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: **********73, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30268,1 manat, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 45359,3 manat, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: **********17, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16864,6 manat, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 103135,0 manat, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: **********98, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26363,5 manat, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64851,8 manat, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40665,6 manat, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: **********42, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22762,8 manat, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 133285,0 manat, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 53601,1 manat, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: **********66, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 140525,3 manat, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 141544,8 manat, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: **********57, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35857,4 manat, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 62775,4 manat, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: **********13, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51811,9 manat, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23547,6 manat, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17015,0 manat, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: **********67, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18969,1 manat, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26614,1 manat, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 116692,6 manat,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 49043,5 manat, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: **********50, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 145896,5 manat, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: **********30, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 38607,8 manat, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: **********40, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32027,0 manat, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 115845,1 manat, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: **********51, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156286,8 manat, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 78865,9 manat, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 43753,0 manat, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40072,3 1,582 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11390,4 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 29988,0 manat, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 604800,0 manat, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: **********10, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 86400,0 manat, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 136800,0 manat, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: **********01, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17479,4 manat, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: **********25, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35011,4 manat, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: **********56, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 77470,6 manat, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34728,5 manat, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26506,1 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18499,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 1577,9 manat, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14935,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15422,4 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24932,9 manat, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23366,9 manat, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: **********99, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24675,1 manat, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: **********94, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,1 manat, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17415,4 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11026,1 manat, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: **********41, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14423,8 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26303,8 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: **********14, qeydiyyat) nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16793,3 manat, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: **********03, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11520,0 manat, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64800,0 manat müəyyən edilməklə yönəldilərək həmin əmlaklar açıq hərracda satılmalı, əmlakların satışdan əldə olunmuş vəsait 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun ödənilməsinə yönəldilməli, ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsait 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun əvəzinin tam ödənilməsi üçün kifayət etmədikdə, qalan məbləğ cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir.
85. Məhkəmə iddia tələbinin ipoteka predmeti olan əmlaka tutma yönəldikdən və əmlak satıldıqdan sonra ipoteka qoyanlar və digər şəxslərin həmin əmlakdan çıxarılmaları, qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılaraq təhvil verilməsi hissəsinə münasibətdə aşağıdakıları qeyd edir.
86. Əvvəla, məhkəmə göstərir ki, iddiaçı qeyd olunan tələbinin qanuni əsasını iddia ərizəsində göstərməmişdir. “İpoteka haqqında” Qanunda ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi halında əmlakın boşaldılması ilə bağlı tənzimləmə 59-cu maddədə yalnız yaşayış evinə və mənzilə münasibətdə həyata keçirilmişdir. Hazırkı halda isə boşaldılaraq təhvil verilməsi tələbi irəli sürülən ipoteka müqaviləsinin predmeti qeyri-yaşayış sahəsi olmaqla yaşayış evi və ya mənzil kateqoriyasına aid əmlak deyildir. “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanunun 13.5-ci maddəsinə əsasən ... hüquqların məhdudlaşdırılması və vəzifələrin müəyyən edilməsi hallarında hüququn analogiyasından və ya qanunun analogiyasından istifadə oluna bilməz. Təsadüfi deyildir ki, “İpoteka haqqında” Qanunun 56.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, mehmanxanalar, istirahət evləri, bağ evləri və bu kimi başqa tikililər və binalar ümumi əsaslarla ipoteka predmeti ola bilər. Yaşayış evlərinin (mənzillərinin) ipotekası üçün müəyyən edilən qaydalar onlara şamil edilmir.
87. Məhz bu səbəbdən “İpoteka haqqında” Qanunun yaşayış evinə və ya mənzilə tutmanın yönəldilməsi nəticəsində həyata keçirilməli olan hərəkətlər ilə bağlı tənzimləməsi həmin kateqoriyaya aid olmayan əmlaklara münasibətdə analogiya qaydasında tətbiq oluna bilməz. Həmçinin qeyri-yaşayış sahəsinə münasibətdə ipoteka predmetinə tutma yönəldikdə əmlakın boşaldılaraq təhvil verilməsi birbaşa ipoteka predmetinə tutma yönəlməsinin tərkib elementidir, həmin boşaldılmanın müddəti isə alınmış əmlakın keçdiyi şəxslə əldə ediləcək razılıqdan asılıdır.
88. Beləliklə, qeyd olunan hissədə tələbin qanuni əsası müəyyən olunmadığından və göstərilən səbəblərdən məhkəmə hesab edir ki, ipoteka predmeti olan qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılaraq təhvil verilməsi hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir.
c) Məhkəmə xərcləri ilə bağlı
89. İlkin iddiaçı eləcə də ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklara tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 1834,56 manat dövlət rüsumunun, 4390,1 manat xidmət haqqının və iddiaya görə ödənilmiş 2402,69 manat dövlət rüsumunun cavabdehlərdən tutulmasını xahiş etmişdir.
90. İş materiallarında olan mədaxil qəbzlərindən görünür ki, ********** nömrəli qəbz əsasında 2251 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 3,15 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 122 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 29,52 manat dövlət rüsumu iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmişdir.
91. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspertiza xərclərinə dair bildirişlərindən görünür ki, ekspert rəyi üzrə aparılmış tədqiqatın dəyəri 200 manat təşkil edir.
92. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin rəyindən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 3000 manat təşkil edir.
93. Mülki Prosessual Məcəllənin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir.
94. Həmin Məcəllənin 115.0-cı maddəsinə əsasən, işə baxılması ilə əlaqədar məsrəflərə şahidlərə, ekspertlərə, mütəxəssislərə, tərcüməçilərə verilməli olan məbləğlər, məhkəmə tərəfindən zəruri hesab edilən digər xərclər daxildir.
95. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir.
96. Həmin Məcəllənin 119.3-cü maddəsinə əsasən, iş, işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən həmin kateqoriyadan olan mübahisələrin qanunla nəzərdə tutulmuş məhkəməyə qədər həlli qaydalarının və müqavilə qaydalarının (tələbi cavabsız qoymaq, tələb olunan sənədləri göndərməmək) pozulması nəticəsində meydana gəlmişdirsə, məhkəmə həmin xərcləri işin nəticəsindən asılı olmayaraq müəyyən edə bilər.
97. İş materialları ilə müəyyən olunur ki, kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi ilə əlaqədar ilkin iddia üzrə cavabdehlərə müvafiq qaydada xəbərdarlıq olunmuş və hazırkı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət olunmamışdan əvvəl cavabdehlər ilə mübahisənin həll edilməsi məqsədi ilə müvafiq addımlar atılmışdır. Lakin cavabdehlər mövcud mübahisənin məhkəməyəqədər mərhələsində tələbi cavabsız qoymuşdur. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri işin nəticəsindən asılı olmayaraq bölüşdürülməlidir.
98. Yuxarıda qeyd olunanları və ilkin iddianın qiymətinə uyğun dövlət rüsumu məbləğini nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir, qarşılıqlı iddia üzrə məhkəmə xərcləri qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçıya aid edilməli, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pul cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə, ekspertiza xərci olaraq Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən 200 manat müştərək qaydada tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına, 3000 manat müştərək qaydada tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına ödənilməlidir.
V. Nəticə:
99. Şərh olunanlara əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 216-220, 222, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
Q Ə T E T D İ:
İlkin iddia qismən təmin edilsin. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında 28 sentyabr 2018-ci il tarixli 030CRLN18000025 nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2 432 085,8 manat əsas borc, 118127,84 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 2550213,64 manat məbləğində pul cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pul cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Tutma Qanuni nümayəndə1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti ******* manat, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən tikililərə ilkin satış qiyməti 3184964,73 manat, Cavabdeh2 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: **********29, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 432 000 manat, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19980 manat və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15908 manat, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19875,6 manat, 1734 ha (reyestr nömrəsi: **********61, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15648,5 manat, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: **********49, qeydiyyat nömrəsi: **********0) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 302400,0 manat, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18619,2 manat, 4,972 (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35798,4 manat, 3,1813 (reyestr nömrəsi: **********68, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22905,4 manat, 3,0825 (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22194,0 manat, 3,8576 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27774,7 manat, 2,2922 (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16503,8 manat, 8,5056 (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 61240,3 manat, 7,335 (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 52812,0 manat, 3,2089 (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22104,1 manat, 3,6675 (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26406,0 manat, 5,022 (reyestr nömrəsi: **********26, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 36158,4 manat, 2,5632 (reyestr nömrəsi: **********93, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18455,0 manat, 2,2977 (reyestr nömrəsi: **********19, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16543,4 manat, 2,063 (reyestr nömrəsi: **********59, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14853,6 manat, 2,2986 (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16549,9 manat, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: **********62, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13202,6 manat, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13023,4 manat, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: **********75, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 20687,0 manat, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13896,0 manat, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13680,0 manat, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17696,9 manat, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: **********02, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 31791,6 manat, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: **********06, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25200,0 manat, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24379,9 manat, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24323,8 manat, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156240,0 manat, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46800,0 manat, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 102960,0 manat, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: **********28, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 33716,2 manat, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********85, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30959,3 manat, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 82463,0 manat, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46546,6 manat, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 149652,0 manat, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 128281,5 manat, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51224,4 manat, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51253,2 manat, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: **********20, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51858,7 manat, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: **********21, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25551,4 manat, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25955,3 manat, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: **********74, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64872,0 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********27, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: **********90, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 28670,4 manat,3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: **********97, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34771,7 manat, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27806,4 manat, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: **********82, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21155,8 manat, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: **********52, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32443,2 manat, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46966,3 manat, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: **********91, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30084,5 manat, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: **********73, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30268,1 manat, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: **********08, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 45359,3 manat, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: **********17, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16864,6 manat, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: **********65, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 103135,0 manat, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: **********98, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26363,5 manat, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64851,8 manat, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: **********78, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40665,6 manat, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: **********42, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22762,8 manat, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: **********79, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 133285,0 manat, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 53601,1 manat, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: **********66, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 140525,3 manat, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 141544,8 manat, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: **********57, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35857,4 manat, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: **********77, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 62775,4 manat, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: **********13, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51811,9 manat, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23547,6 manat, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: **********72, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17015,0 manat, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: **********67, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18969,1 manat, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26614,1 manat, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 116692,6 manat,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: **********69, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 49043,5 manat, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: **********50, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 145896,5 manat, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: **********30, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 38607,8 manat, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: **********40, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32027,0 manat, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: **********70, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 115845,1 manat, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: **********51, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156286,8 manat, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 78865,9 manat, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 43753,0 manat, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: **********15, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40072,3 1,582 ha (reyestr nömrəsi: **********09, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11390,4 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: **********24, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: **********12, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 29988,0 manat, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 604800,0 manat, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: **********10, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 86400,0 manat, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 136800,0 manat, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: **********01, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17479,4 manat, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: **********25, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35011,4 manat, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: **********56, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 77470,6 manat, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: **********05, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34728,5 manat, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: **********84, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26506,1 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: **********53, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18499,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********83, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 1577,9 manat, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: **********54, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14935,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********45, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********11, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15422,4 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********76, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: **********81, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24932,9 manat, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: **********16, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23366,9 manat, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: **********99, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24675,1 manat, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: **********94, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,1 manat, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: **********07, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17415,4 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: **********96, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11026,1 manat, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: **********41, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14423,8 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: **********64, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: **********43, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26303,8 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: **********14, qeydiyyat) nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16793,3 manat, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: **********03, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11520,0 manat, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: **********04, qeydiyyat nömrəsi: **********) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64800,0 manat müəyyən edilməklə yönəldilərək həmin əmlak açıq hərracda satılsın. Əmlakın satışdan əldə olunmuş vəsait 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun ödənilməsinə yönəldilsin. İpoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsait 27 oktyabr 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025-27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun əvəzinin tam ödənilməsi üçün kifayət etmədikdə, qalan məbləğ cavabdehlər Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qarşılıqlı iddia təmin edilməsin. Ekspertiza xərci olaraq Qanuni nümayəndə1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və Cavabdeh5ndən 200 manat müştərək qaydada tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına (büdcə təsnifatının kodu 142595, büdcə səviyyəsinin kodu 3, X2, 210005, VÖEN – **********, müxbir hesab AZ41NABZ********************, SWİFT BİK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN – **********, hesab AZ34CTRE********************), 3000 manat müştərək qaydada tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına (VÖEN: **********, bank: "xxxx" ASC Nərimanov filialı, bankın VÖEN-i: **********, M.h.: AZ03NABZ013501**********2944, H.h: AZ471BAZ********************, kod: 805711, SWİFT: İBAZAZ2X) ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Kommersiya Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilər.
Hakim Nərmin Əhmədova