Gəncə Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(115)-1372/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2-2(115)-1372/2023 14.11.2023 GƏNCƏ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Vəliyev Kənan Hafiz oğlunun sədrliyi, Abdullayev Hörmət Uğurlu oğlunun katibliyi, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdeh X3 qarşı borcun tutulması tələbinə dair işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdeh X3 qarşı borcun tutulması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) əsasən 4,142.79 manat əsas borc, 466.37 manat faiz borcu, 854.18 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,463.34 manat məbləğində borcun, DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022.40 manat əsas borc, 1,080.67 manat faiz borcu, 286.01 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 7,389.08 manat məbləğində borcun, DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 manat əsas borc, 1,440.98 manat faiz borcu, 362.11 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 9,603.61 manat məbləğində borcun və 200 manat mediasiya xərcinin cavabdehdən tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçının nümayəndəsi iddia ərizəsinə əlavə ilə bağlı məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh X1 DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 4,142.79 manat əsas borc, 466.37 manat faiz borcu, 1.115.08 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,724.24 manat məbləğində borcun, DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022.40 manat əsas borc, 1,237.09 manat faiz borcu, 382.86 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 7,642.35 manat məbləğində borcun, DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 manat əsas borc, 1,643.58 manat faiz borcu, 477.70 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 9,921.80 manat məbləğində borcun və 200 manat mediasiya xərcinin tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə cavabdeh X4 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE/00282875 saylı razılıq ərizəsi imzalanmışdır. Həmin razılıq ərizəsinin imzalayaraq borclu www.pashabank.az saytında yerləşdirilmiş Ümumi Şərtlər toplusunda qeyd edilmiş şərtləri (müvafiq redaksiyada) qəbul edir. X6 toplusu çərçivəsində: xx.xx.2021-ci il tarixli DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi güzəşt müddəti bitdiyi halda 24%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 33.5% olmaqla, 4,193 manat məbləğində nağdsız qaydada "xxxx" QSC, "xxxx" QSC və "xxxx" QSC-dən tütün məhsullarının alışı və bununla bağlı ƏDV-nin ödənilməsi məqsədi ilə plastik kart üzrə kredit xətti ayrılmış, xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2024-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 8,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmiş, xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-04saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2024-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 9,096 manat məbləğində daşınmaz əmlakın alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Lakin borcalan DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 235 gün, DC00282875- 03saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 354 gün və DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 370 gün gecikdirərək kredit üzrə öhdəlilərini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Bank tərəfindən Borcalana xəbərdarlıq məktubu göndərilmiş və bank qarşısında olan öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi xahiş olunmuş, əks halda qanunvericiliklə müəyyən olunmuş və müqavilə şərtində nəzərdə tutulmuş tədbirlərin görüləcəyi bildirilmişdir. Borcalanın xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC qarşısında öhdəlikləri aşağıdakı kimidir: DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə(41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı)əsasən 4,142.79 manat əsas borc, 466.37 manat faiz borcu, 854.18 manat cərimə olmaqla, cəmi 5,463.34 manat təşkil edir; DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022.40 manat əsas borc, 1,080.67 manat faiz borcu, 286.01 manat cərimə olmaqla, cəmi 7,389.08 manat təşkil edir; DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 manat əsas borc, 1,440.98 manat faiz borcu, 362.11 manat cərimə olmaqla, cəmi 9,603.61 manat təşkil edir. İddiaçıya və cavabdeh X3 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində məlumat verilməsinə baxmayaraq iddiaçının nümayəndəsi və cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, iddiaçının nümayəndəsi isə məhkəməyə ərizə göndərərək işə onların iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh X4 xx.xx.2023-cü il tarixli məhkəmə iclasında iştirak etmiş və izahat verərək bildirmişdir ki, borcu vardır və birdəfəlik ödəmək imkanı yoxdur. Hissə-hissə ödəyə bilər. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan: xx.xx.2021-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE/00282875 saylı razılaşmadan görünür ki, borclu X4 bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun bankın rəsmi internet səhifəsində www.pashabank.az link üzrə yerləşdirilən xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 №-li versiyasının şərtlərini şərtləri diqqətlə oxuduğunu, onun bütün müddəalarını başa düşdüyünü, müqavilə üzrə müəyyən edilən xidmətlərin istifadəsinə dair öz öhdəliyinə düşən şərtlərə riayət olunmasına görə məsuliyyət daşıdığını və əks halda yaranan hər hansı maddi zərər və ya məsuliyyəti birbaşa olaraq öz hesabına daşıdığını qəbul edir. xx.xx.2021-ci il tarixli DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizədən görünür ki, (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) bank tərəfindən borcalan- X3 xx.xx.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi güzəşt müddəti bitdiyi halda 24%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 33.5% olmaqla, 4,193 manat məbləğində nağdsız qaydada "xxxx" QSC, "xxxx" QSC və "xxxx" QSC-dən tütün məhsullarının alışı və bununla bağlı ƏDV-nin ödənilməsi məqsədi ilə plastik kart üzrə kredit xətti ayrılmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizədən görünür ki, bank tərəfindən borcalan- X3 xx.xx.2024-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 8,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizədən görünür ki, bank tərəfindən borcalan- X3 xx.xx.2024-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 9,096 manat məbləğində daşınmaz əmlakın alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli MŞG/2023-00057 nömrəli ilkin mediasiya sessiyasından sonra prosesin davam etdirilə bilməməsi barədə arayışdan görünür ki, ilkin mediasiya sessiyası zamanı İddiaçı ASC tərəfindən 210 manat mediasiya xərci ödənilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, cavabdeh yaranmış borcla bağlı xəbərdar edilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, X2 banka olan borcu DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 4,142.79 manat əsas borc, 466.37 manat faiz borcu, 1.115.08 manat cərimə olmaqla, cəmi 5,724.24 manat, DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022.40 manat əsas borc, 1,237.09 manat faiz borcu, 382.86 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 7,642.35 manat, DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 manat əsas borc, 1,643.58 manat faiz borcu, 477.70 manat cərimə olmaqla, cəmi 9,921.80 manat təşkil edir. Beləliklə, işin faktiki hallarından görünür ki, İddiaçı ASC ilə cavabdeh X4 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizədən görünür ki, (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) bank tərəfindən borcalana 4193 manat kredit xətti ayrılmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən bank tərəfindən borcalan- X3 8,000 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən isə 9,096 manat məbləğində birdəfəlik kredit verilmişdir. Cavabdehə borcun ödənilməsi barədə xəbərdarlıqlar göndərilsə də, cavabdeh tərəfindən borc məbləği ödənilməmişdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə hesab edir ki, iddiaçı borcun ödənilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlı olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır (AR MM-in 386.1-ci maddəsi). Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur (AR MM-in 443.1-ci maddəsi). İcranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır (AR MM-in 445.1-ci maddəsi). Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Həmin Məcəllənin 460.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər. Əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər (AR MM-in 465.2-ci maddəsi). Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 463-cü maddəsinin 1 və 2-ci bəndlərinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanmalıdır. Yazılı formaya riayət edilməməsi dəbbə pulu haqqında razılaşmanın etibarsızlığına səbəb olur. Yuxarıda sadalanan maddələrin məzmunundan göründüyü kimi, dəbbə pulu borclunun kredit müqaviləsi üzrə kreditor qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliklərin təmini üsullarından biri olmaqla kreditorun mümkün zərərdən qorunmasına təminat verir və dəbbə pulu borclunun icra etməli olduğu öhdəliyi icra etmədikdə alınır. Həmçinin qanunverici imperativ qaydada müəyyən etmişdir ki, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləği olduğundan bu barədə razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanmalıdır. Əks təqdirdə həmin razılaşma etibarsız sayılır. Ona görə də tərəflər dəbbə pulunun miqdarını müəyyənləşdirməkdə sərbəstdirlər. Lakin qanunvericilik mülki hüquq məsuliyyətinin həcmini nəzərə alaraq bununla bağlı da konkret nizamlayıcı normalar müəyyən etmişdir. Mülki qanunvericiliyə görə mülki hüquq məsuliyyətinin iki növü vardır: zərərin əvəzinin ödənilməsi və dəbbə pulu. Zərərin əvəzinin ödənilməsi ümumi (universal), dəbbə pulu isə xüsusi təbiətə malik məsuliyyət tədbiridir. Borclu öhdəliyi icra etməməklə hüquq pozuntusuna yol verdikdə, o, zərərin əvəzinin ödənilməsi formasında məsuliyyət daşıyır. Lakin, qanunda və ya müqavilədə öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda dəbbə pulu (borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləği) alınması da nəzərdə tutula bilər. Belə halda məsuliyyətin həcmi dəbbə pulunun zərərin əvəzinin ödənilməsi kimi universal məsuliyyət formasına uyğunlaşdırılması imkanından asılı olaraq müəyyən ediləcəkdir. Məhz bu uyğunlaşdırma formasından asılı olaraq Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 466-cı maddəsi dəbbə pulunun dörd növünü fərqləndirir: Birincisi, əvəzləşdirmə qaydasında ödənilən dəbbə pulu. Bu, zərərin dəbbə pulu çatmamış hissəsinin əvəzinin ödənilməsini nəzərdə tutur. İkincisi, alternativ ödənilən dəbbə pulu, yəni borclu kreditorun istəyindən asılı olaraq ya dəbbə pulunu, ya da zərərin əvəzini ödəyir. Üçüncüsü, müstəsna dəbbə pulu, yəni borclu zərərin əvəzini ödəmir, o, təkcə dəbbə pulunu verir. Həmin Məcəllənin 462.3-cü maddəsi dəbbə pulunun məhz bu növünün tətbiqi zamanı dəbbə pulunun miqdarının mümkün zərərdən çox ola bilməsini müəyyən etmişdir. Dördüncüsü, cərimə dəbbə pulu. Bu zaman borclu öhdəliyin pozulmasına görə kreditora həm dəbbə pulunu, həm də zərərin əvəzini ödəyir. Hazırki iş üzrə dəbbə pulunun məhz bu növü tətbiq edilmişdir. Lakin, yuxarıda qeyd edildiyi kimi hesablanmış dəbbə pulu (cərimə) dəyən zərərin - faiz borcunun - həddini aşmışdır. Halbuki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 465.1-ci maddəsinin mənasına görə əgər kreditorun icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi hüququ varsa, o, tutulmalı olan cəriməni zərərin minimum məbləği kimi tələb edə bilər. Yəni, hazırki iş üzrə iddiaçı cavabdehdən dəbbə pulunu (cəriməni) zərərin (hazırki iş üzrə hesablanmış faizlərin) minimum məbləği kimi tələb edə bilər. Başqa sözlə desək, dəbbə pulu (cərimə) mümkün zərərin minimum məbləğindən çox ola bilməz. Digər tərəfdən, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsi məhkəmələrə işin konkret hallarını nəzərə almaqla tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azaltmaq səlahiyyəti vermişdir. Maddənin tələbinə görə tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınmalıdır. Maddənin məzmunundan da göründüyü kimi dəbbə pulunun azaldılması o halda mümkün olur ki, dəbbə pulu öhdəliyin pozulmasının nəticələrinə uyğun gəlmir. Məhkəmə işin faktiki hallarını nəzərə alaraq, maddi hüquq normalarını rəhbər tutaraq hesab edir ki, iddia tələbinin cərimə (dəbbə pulu) ilə bağlı hissəsi qismən təmin edilməli, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrdə dəbbə pulu miqdarı müəyyən edildiyindən və razılaşdırıldığından, lakin həmin müqavilə üzrə hesablanmış dəbbə pulu mümkün zərərdən tənasübsüz şəkildə çox olduğundan dəbbə pulu azaldılmaqla, xx.xx.2021-ci il tarixli DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 218,08 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 282,86 manat, xx.xx.2022ci il tarixli DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən isə 377,70 manat məbləğində tutulmalıdır. Dövlət Rüsumu haqqında Qanunun 9.1-1-ci maddəsinə əsasən “mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq mediasiya prosesinin nəticəsinə dair barışıq sazişi bağlanmadıqda məhkəməyə müraciət edərkən mediasiya prosesi ilə bağlı xərclərin öz üzərinə düşən hissəsini ödəmiş tərəf və ya həmin Qanunun 36.2-ci maddəsinə uyğun olaraq mediasiya xərclərini ödəmiş tərəf dövlət rüsumunu ödəməkdən azad olunur. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş dövlət rüsumunun məbləği çəkilmiş xərclərdən artıq olduqda, tərəf çəkdiyi xərc həddində dövlət rüsumundan azad edilir. “Mediasiya haqqında” Qanunun 36.5-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”də və mediasiyaya dair qeyd-şərtdə başqa şərt nəzərdə tutulmayıbsa, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında tərəfin üzrsüz səbəbdən iştirak etməməsi halında digər tərəfin bütün mediasiya xərclərini ödədiyi hallar istisna olmaqla, mediasiyaya çəkilən xərclər tərəflər arasında bərabər şəkildə bölüşdürülür. Mediasiyaya dair qeyd-şərtə və ya “mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”nin şərtlərinə zidd olaraq mediasiyada, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında üzrsüz səbəbdən iştirak etməyən tərəf mediasiya ilə bağlı digər tərəfin çəkdiyi bütün mediasiya xərclərini ona ödəməlidir. Beləliklə, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən iş üzrə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, cavabdeh X1 DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) əsasən 4,142.79 (dörd min bir yüz qırx iki manat yetmiş doqquz qəpik) manat əsas borc, 466.37 (dörd yüz altmış altı manat otuz yeddi qəpik) manat faiz borcu və 218,08(iki yüz on səkkiz manat səkkiz qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 4824,24(dörd min səkkiz yüz iyirmi dörd manat iyirmi dörd qəpik) manat məbləğində borc, DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022,40 (altı min iyirmi iki manat qırx qəpik) manat əsas borc, 1237,09(bir min iki yüz otuz yeddi manat doqquz qəpik) manat faiz borcu və 282,86(iki yüz səksən iki manat səksən altı qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 7542,55(yeddi min beş yüz qırx iki manat əlli beş qəpik) manat məbləğində borc, DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 (yeddi min səkkiz yüz manat əlli iki qəpik) manat əsas borc, 1643,58 manat faiz borcu və 377,70(üç yüz yetmiş yeddi manat yetmiş qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 9821,80(doqquz min səkkiz yüz iyirmi bir manat səksən qəpik) manat olmaqla, ümumilikdə cəmi 22188,59 (iyirmi iki min yüz səksən səkkiz manat əlli doqquz qəpik) manat məbləğində borc və 200(iki yüz) manat mediasiya xərci tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsində qeyd olunur ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Həmin Məcəllənin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Həmin Məcəllənin 124.3-cü maddəsinə əsasən iddia qismən təmin edilmişsə, cavabdeh isə məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad olunmuşsa, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad edilmiş iddiaçıdan tutularaq, iddia tələblərinin təmini rədd edilmiş hissəyə münasib olaraq dövlət mədaxilinə alınır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. Həmin Məcəllənin 10-1.3-cü maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı, habelə “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə mülki işlər üzrə məhkəmə icraatı, o cümlədən ərizə, şikayət və digər sənədlərin göndərilməsi, qəbulu, habelə məhkəmə sənədlərinin məhkəməyə və proses iştirakçılarına çatdırılması “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə həyata keçirilir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 222 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, q ə t e t d i: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh X1 DCLT00282875-02 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə (41040AZNSK********** saylı kart hesabına bağlı) əsasən 4,142.79 (dörd min bir yüz qırx iki manat yetmiş doqquz qəpik) manat əsas borc, 466.37 (dörd yüz altmış altı manat otuz yeddi qəpik) manat faiz borcu və 218,08 (iki yüz on səkkiz manat səkkiz qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 4824,24(dörd min səkkiz yüz iyirmi dörd manat iyirmi dörd qəpik) manat məbləğində borc, DC00282875-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6,022,40 (altı min iyirmi iki manat qırx qəpik) manat əsas borc, 1237,09 (bir min iki yüz otuz yeddi manat doqquz qəpik) manat faiz borcu və 282,86 (iki yüz səksən iki manat səksən altı qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 7542,55 (yeddi min beş yüz qırx iki manat əlli beş qəpik) manat məbləğində borc, DC00282875-04 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7,800.52 (yeddi min səkkiz yüz manat əlli iki qəpik) manat əsas borc, 1643,58 manat faiz borcu və 377,70 (üç yüz yetmiş yeddi manat yetmiş qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 9821,80(doqquz min səkkiz yüz iyirmi bir manat səksən qəpik) manat olmaqla, ümumilikdə cəmi 22188,59 (iyirmi iki min yüz səksən səkkiz manat əlli doqquz qəpik) manat məbləğində borc və 200(iki yüz) manat mediasiya xərci tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Cavabdeh X1 156,56 (bir yüz əlli altı manat əlli altı qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Kənan Vəliyev