Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(117)-633/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-633/2022 05.07.2022 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Mübariz Rahil oğlunun sədrliyi, Mövsümova Günel Namizət qızının katibliyi, Cavabdehin nümayəndəsi Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin Cavabdeh Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “xx.xx.2022-ci il tarixə qeyd olunan borc məbləğindən dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 11000 manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 12000 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakın açıq hərrac vasitəsilə satılması” tələbinə dair iş materiallarına baxaraq aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. Təsviri hissə: İddiaçı Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi Cavabdeh Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək “xx.xx.2022-ci il tarixə qeyd olunan borc məbləğindən dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 11000 manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 12000 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakın açıq hərrac vasitəsilə satılması” barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilmədiyindən iddiaçı hazırkı tələblə məhkəməyə müraciət edərək iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, vergi ödəyicisi vergi öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün onun vergi borcu yaranmışdır. Lakin görülən tədbirlərə baxmayaraq, qeyd olunan borc məbləği bu günədək ödənilməmişdir. Vergi orqanı vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə qərar çıxarmış, həmin qərar əsasında cavabdehin dövlət büdcəsinə yaranan borcuna görə əmlakı siyahıya alınmış və bu barədə əmlakın siyahıya alınması haqqında protokol tərtib edilmişdir. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində borc dövlət büdcəsinə ödənilmədiyi halda siyahıya alınmış əmlakın ticarət şəbəkələrində satılması üçün məhkəmədə iddia qaldırılacağı barədə cavabdehə xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. Vergi ödəyicisi olan cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirmədiyindən onun xx.xx.2022-ci il tarixə dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 11000 manat məbləğində borcu vardır. xx.xx.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubu ilə cavabdehdən borcun ödənilməsi tələb edilmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə ona xəbərdarlıq edilmiş, borc ödənilmədiyindən tərəflər arasında hazırkı mübahisə yaranmışdır. Yaranmış borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilmədiyindən vergi orqanının xx.xx.2022-ci il tarixli **********9 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********2 nömrəli və xx.xx.2020-ci il tarixli **********3 nömrəli qərarları əsasında xx.xx.2022-ci il tarixli **********9 nömrəli protokolla cavabdehə məxsus – dəyəri 300 manat olan 1 ədəd Tornaçı dəzgahı “Krasniy Proletarı” (1971-ci il istehsalı, yarım işlək), dəyəri 1300 manat olan 1 ədəd işııqlandırma qülləsi (12 metr, hündür, 8-lik uqolnik dəmirdən), dəyəri 2000 manat olan 1 ədəd qazanxana tüstü borusu (15 metr ölçüdə, diametri 0,8 metr dəmirdən), dəyəri 400 manat olan 1 ədəd püskürdücü kompressor Midico (1964-cü il istehsalı, işlək), vahidinin dəyəri 200 manat olan 10 ədəd Ferma bir tərəfli (8 metr ölçüdə, 5-lik uqolnik dəmirdən), vahidinin dəyəri 200 manat olan 30 ədəd ferma bir tərəfli (5-lik dəmir uqolnik, 5 metrlik) siyahıya alınmışdır. Cavabdehin vəkili Vəkil məhkəmə iclasında verdiyi izahatında bildirdi ki, borcla razı deyillər. Hesablanmış borc 5 il əvvələ aiddir və həmin borc üzrə iddia müddəti keçmişdir. Eyni zamanda siyahıya çıxarılmış əmlakların məbləğləri aşağı müəyyən olunmuşdur. Bununla bağlı iddiaçının nümayəndəsi ilə razılığa gələcəklər. Odur ki, iddia tələbinin rədd edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Tərəflər məhkəmə iclasınının vaxtı və yeri barədə xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, iddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmiş, elektron kabinet vasitəsi ilə müraciət edərək işə iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. İddiaçı tərəfindən elektron qaydada icraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara: cavabdehin şəxsi hesab vərəqəsinin surəti, əmlakın siyahıya alınmasına dair vergi orqanının xx.xx.2022-ci il tarixli **********9 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********2 nömrəli və xx.xx.2020-ci il tarixli **********3 nömrəli qərarları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********9 nömrəli protokolu, xəbərdarlıq və bildiriş daxildir. Bu materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 16.1-ci və 24.0.1-ci maddələri ilə vergi ödəyicisinin üzərinə qanunla müəyyən edilmiş vergiləri ödəmək, vergi orqanının üzərinə isə vergilərin düzgün hesablanmasına, tam və vaxtında ödənilməsinə nəzarət etmək vəzifələri qoyulmuşdur. 77.3-cü maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun olaraq verginin ödənilməsini nəzərdə tutan şəraitin yarandığı andan vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün cavabdehdir. 78.1-ci maddəsinin tələblərinə görə vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi ödənilməli olan vergi məbləğinin müəyyən edilmiş müddətlərdə və qaydada ödənilməsidir. Vergi ödəyicisinin hesablarında və ya kassasında vəsaitin, habelə onun əmlakının olub-olmamasından asılı olmayaraq vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi məcburidir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəllsinin 89.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə yaranmış vergi borclarının, habelə həmin öhdəliyin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar vergi borcu üzrə hesablanmış faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi onun əmlakı siyahıya alına bilər. 90.1-ci maddəsinə görə vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) vasitəsilə, habelə dəyəri 5000 manatdan artıq olmayan daşınar əmlakların isə ticarət şəbəkələrində satılması haqqında qərar qəbul olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. 90.4-cü maddəsinə əsasən, əmlakın satılmasından əldə edilən məbləğlər əvvəlcə tənbeh tədbirinin yönəldilməsi və əmlakın satışı üzrə xərclərin, sonra isə vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borcların ödənilməsinə yönəldilir. Vəsaitin qalan hissəsi vergi ödəyicisinin yeni borcu yaranmadıqda 3 bank günü ərzində vergi ödəyicisinə qaytarılır. 90.3-1-ci maddəsinə əsasən, Dövlət əmlakı istisna olmaqla, vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış dəyəri 5000 manatadək olan daşınar əmlakları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanının (qurumun) müəyyən etdiyi qaydada vergi orqanının müəyyən etdiyi ticarət şəbəkələrində (o cümlədən satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələrində) satıla bilər. 23.1.15-1-ci maddəsinə əsasən hesablanmış vergilər üzrə borcların və faizlərin, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının dövlət büdcəsinə alınması (əmlak satışı ilə bağlı olmayan ümumi qaydada iddia), yaxud hesablanmış vergilər üzrə borcların və faizlərin, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış dövlət əmlakının, habelə digər daşınmaz əmlakının və dəyəri 5000 manatdan artıq olan daşınar əmlakının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) vasitəsilə, habelə dəyəri 5000 manatdan artıq olmayan daşınar əmlakının isə ticarət şəbəkələrində satılması barədə məhkəmədə iddia qaldırmaq və məhkəmə qərarları üzrə həmin əmlakların satışını qanunvericiliyə uyğun olaraq təşkil etmək vergi orqanlarının hüquqlarıdır. “Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun və bu Qanunla təsdiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin tətbiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2000-ci il tarixli Fərmanının 1.40-1-ci bəndinə əsasən, həmin Məcəllənin 23.1.15-1-ci, 90.1-ci maddələrində, 90.3-cü maddəsinin birinci hissəsində və 90.3.2-ci maddəsinin birinci və ikinci cümlələrində “orqan (qurum)” dedikdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti qismində Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi nəzərdə tutulur. Məhkəmə cavabdehin vəkilinin qeyd etdiyi arqumentə münasibətdə bildirir ki, cavabdehin dövlət büdcəsinə ödənilməmiş vergi borcu xx.xx.2022-ci il tarixə mövcud olması onun şəxsi hesab vərəqəsindən və digər sənədlərdən müəyyən edilir. Cavabdehin vergi borcunun müddəti keçmiş borclar olması ilə bağlı qeyd etdiyi arqumentə münamünasibtdə bildiriir ki, əvvəlki dövrə aid olan vergi borcunun silinməsi ilə bağlı cavabdeh vergi orqanına müraciət etməli, vergi orqanı müraciəti müsbət həll etməzsə ərazi üzrə aidiyyəti inzibati məhkəməyə müraciət edə bilər. Vergi borcunun silinməsi ilə bağlı mübahisələrə baxılması kommersiya məhkəməsinin səlahiyyətlərinə daxil deyildir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildiyi 11000 manat borcu yaranmış və həmin borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, vergi ödəyicisinin üzərinə qanunla müəyyən edilmiş vergiləri ödəmək vəzifəsi qoyulduğundan və o, verginin ödənilməsini nəzərdə tutan şəraitin yarandığı andan öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün cavabdeh olduğundan iddia tələbi təmin edilməli və cavabdehə məxsus dəyəri 300 manat olan 1 ədəd Tornaçı dəzgahı “Krasniy Proletarı” (1971-ci il istehsalı, yarım işlək), dəyəri 1300 manat olan 1 ədəd işııqlandırma qülləsi (12 metr, hündür, 8-lik uqolnik dəmirdən), dəyəri 2000 manat olan 1 ədəd qazanxana tüstü borusu (15 metr ölçüdə, diametri 0,8 metr dəmirdən), dəyəri 400 manat olan 1 ədəd püskürdücü kompressor Midico (1964-cü il istehsalı, işlək), vahidinin dəyəri 200 manat olan 10 ədəd Ferma bir tərəfli (8 metr ölçüdə, 5-lik uqolnik dəmirdən), vahidinin dəyəri 200 manat olan 30 ədəd ferma bir tərəfli (5-lik dəmir uqolnik, 5 metrlik) Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti vasitəsi ilə hərracda satılmalıdır. İş üzrə icraata dair prosessual xərclər məsələsi MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən həll edilir. 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Buna görə də cavabdehdən 123 manat dövlət rüsumu dövlət gəlirinə tutulmalıdır. Nəticəvi hissə İddia təmin edilsin. Cavabdeh Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xx.xx.2022-ci il tarixə dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 11000 manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 12000 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakı (dəyəri 300 manat olan 1 ədəd Tornaçı dəzgahı “Krasniy Proletarı” (1971-ci il istehsalı, yarım işlək), dəyəri 1300 manat olan 1 ədəd işıqlandırma qülləsi (12 metr, hündür, 8-lik uqolnik dəmirdən), dəyəri 2000 manat olan 1 ədəd qazanxana tüstü borusu (15 metr ölçüdə, diametri 0,8 metr dəmirdən), dəyəri 400 manat olan 1 ədəd püskürdücü kompressor Midico (1964-cü il istehsalı, işlək), vahidinin dəyəri 200 manat olan 10 ədəd Ferma bir tərəfli (8 metr ölçüdə, 5-lik uqolnik dəmirdən), vahidinin dəyəri 200 manat olan 30 ədəd ferma bir tərəfli (5-lik dəmir uqolnik, 5 metrlik) Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti vasitəsi ilə satılsın. Cavabdeh Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən 123 manat dövlət rüsumu dövlət gəlirinə tutulsun. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Mübariz Hüseynov