Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(117)-780/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-780/2022 20.07.2022 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Mübariz Rahil oğlu, iddiaçı 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin Cavabdeh qarşı “xx.xx.2021-ci il tarixə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 2231,86 manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 2240 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakın ticarət şəbəkələrində satılması” tələbinə dair iş materiallarına baxaraq aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. Təsviri hissə: Vergi ödəyicisi olan cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirmədiyindən onun xx.xx.2021-ci il tarixə dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 2231,86 manat məbləğində borcu vardır. xx.xx.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubu ilə cavabdehdən borcun ödənilməsi tələb edilmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə ona xəbərdarlıq edilmiş, borc ödənilmədiyindən tərəflər arasında hazırkı mübahisə yaranmışdır. Yaranmış borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilmədiyindən vergi orqanının xx.xx.2021-ci il tarixli **********5 nömrəli qərarı əsasında xx.xx.2022-ci il tarixli **********5 nömrəli protokolla cavabdehə məxsus – dəyəri 300 manat olan 1 ədəd “Mercedes” markalı avtobuslar üçün radiyator (Türkiyə istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı), dəyəri 390 manat olan 1 dəst qazellər üçün resor birinci (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,5 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 350 manat olan 1 dəst qazel üçün ikinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,3 metrlik ölçüdə), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün yeddinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün dördüncü list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), vahidinin dəyəri 200 manat olan 2 dəst Qaz-10 markalı avtomobil üçün resor (qara rəngdə, 10 ədəd dəstində olur) siyahıya alınmışdır. Borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilmədiyindən iddiaçı hazırkı tələblə məhkəməyə müraciət edərək iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, vergi ödəyicisi vergi öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün onun vergi borcu yaranmışdır. Lakin görülən tədbirlərə baxmayaraq, qeyd olunan borc məbləği bu günədək ödənilməmişdir. Vergi orqanı vergi ödəyicisinin əmlakının siyahıya alınması barədə qərar çıxarmış, həmin qərar əsasında cavabdehin dövlət büdcəsinə yaranan borcuna görə əmlakı siyahıya alınmış və bu barədə əmlakın siyahıya alınması haqqında protokol tərtib edilmişdir. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində borc dövlət büdcəsinə ödənilmədiyi halda siyahıya alınmış əmlakın ticarət şəbəkələrində satılması üçün məhkəmədə iddia qaldırılacağı barədə cavabdehə xəbərdarlıq məktubu göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada xx.xx.2022-ci il tarixdə bildiriş göndərilmiş, bildiriş “evdə yoxdur” qeydi ilə geri qaytarılmış, xx.xx.2022-cil tarixdə çatdırılması üçün Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyətinə göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 135.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə sənədlərinin çatdırılması vəzifəsi üzərinə düşən şəxs ünvan sahibini onun yaşadığı, yaxud işlədiyi yer üzrə tapmadıqda, həmin sənədlər ünvan sahibi ilə birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən birinə (onların razılığı ilə), onlar olmadıqda müvafiq icra hakimiyyəti orqanına, ünvan sahibinin yaşadığı yer üzrə yerli özünüidarə orqanına, yaxud onun işlədiyi yer üzrə müdiriyyətə verilir. Ünvan sahibinin əvəzinə məhkəmə sənədlərini qəbul etmiş şəxs qəbzdə və ya sənədin kötüyündə öz soyadını, adını, atasının adını, ünvan sahibinə münasibətini və ya tutduğu vəzifəni göstərməli və imkan olan kimi məhkəmə sənədlərini ünvan sahibinə verməlidir. Həmin Məcəllənin 135.5-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 135.2-ci, 135.3-cü, 135.6-cı və 135.8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə sənədi rəsmi qaydada verilmiş hesab edilir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. İddiaçı tərəfindən elektron qaydada icraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara: cavabdehin şəxsi hesab vərəqəsinin surəti, əmlakın siyahıya alınmasına dair vergi orqanının xx.xx.2021-ci il tarixli **********5 nömrəli qərarı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********5 nömrəli protokol, xəbərdarlıq və bildiriş daxildir. Bu materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-1.1-ci maddəsinə əsasən, məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının hesablanmasına və ödənilməsinə nəzarət, məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə hesabatın vaxtında təqdim edilməməsinə, hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının azaldılmasına və ya yayındırılmasına görə maliyyə sanksiyalarının tətbiqi, məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə yaranmış borcların alınması, məcburi dövlət sosial sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanması və artıq ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqqının qaytarılması Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində vergilər üzrə müəyyən olunmuş qaydada həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 89.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə yaranmış vergi borclarının, habelə həmin öhdəliyin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar vergi borcu üzrə hesablanmış faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi onun əmlakı siyahıya alına bilər. 90.1-ci maddəsinə görə vergi ödəyicisinin əmlakı siyahıya alındıqdan sonra 30 gün müddətində vergi öhdəliyi yerinə yetirilmədikdə, vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borclarının ödənilməsinin təmin olunması məqsədi ilə siyahıya alınmış əmlakın zəruri və kifayət olan həcmdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) vasitəsilə, habelə dəyəri 5000 manatdan artıq olmayan daşınar əmlakların isə ticarət şəbəkələrində satılması haqqında qərar qəbul olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. 90.4-cü maddəsinə əsasən, əmlakın satılmasından əldə edilən məbləğlər əvvəlcə tənbeh tədbirinin yönəldilməsi və əmlakın satışı üzrə xərclərin, sonra isə vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borcların ödənilməsinə yönəldilir. Vəsaitin qalan hissəsi vergi ödəyicisinin yeni borcu yaranmadıqda 3 bank günü ərzində vergi ödəyicisinə qaytarılır. 90.3-1-ci maddəsinə əsasən, dövlət əmlakı istisna olmaqla, vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış dəyəri 5000 manatadək olan daşınar əmlakları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanının (qurumun) müəyyən etdiyi qaydada vergi orqanının müəyyən etdiyi ticarət şəbəkələrində (o cümlədən satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələrində) satıla bilər. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 1.4-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin vergitutmanın ümumi əsasları, vergilərin ödənilməsi qaydaları (ödənilməsi mənbələri istisna olmaqla), vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergitutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri, vergi nəzarətinin forma və metodları, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət, dövlət vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət edilməsi qaydaları ilə bağlı müddəaları məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, icbari tibbi sığorta haqqı və işsizlikdən sığorta haqqına münasibətdə də tətbiq olunur. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildiyi 2231,86 manat borcu yaranmış və həmin borcun ödənilməsi cavabdeh tərəfindən təmin edilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, vergi ödəyicisinin üzərinə qanunla müəyyən edilmiş sığorta haqlarını ödəmək vəzifəsi qoyulduğundan və o, sığorta haqlarının ödənilməsini nəzərdə tutan şəraitin yarandığı andan öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün cavabdeh olduğundan iddia tələbi təmin edilməli və cavabdehə məxsus dəyəri 300 manat olan 1 ədəd “Mercedes” markalı avtobuslar üçün radiyator (Türkiyə istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı), dəyəri 390 manat olan 1 dəst qazellər üçün resor birinci (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,5 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 350 manat olan 1 dəst qazel üçün ikinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,3 metrlik ölçüdə), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün yeddinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün dördüncü list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), vahidinin dəyəri 200 manat olan 2 dəst Qaz-10 markalı avtomobil üçün resor (qara rəngdə, 10 ədəd dəstində olur) ticarət şəbəkələrində satılmalıdır. İş üzrə icraata dair prosessual xərclər məsələsi MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən həll edilir. 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Buna görə də cavabdehdən 42,32 manat dövlət rüsumu dövlət gəlirinə tutulmalıdır. Nəticəvi hissə: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 2231,86 manat məbləğində borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədi ilə 2240 manat məbləğində siyahıya alınmış əmlakı (dəyəri 300 manat olan 1 ədəd “Mercedes” markalı avtobuslar üçün radiyator (Türkiyə istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı, işlək vəziyyətdə), dəyəri 250 manat olan 1 ədəd qazel üçün radiyator (Rusiya istehsalı), dəyəri 390 manat olan 1 dəst qazellər üçün resor birinci (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,5 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 350 manat olan 1 dəst qazel üçün ikinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1,3 metrlik ölçüdə), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün yeddinci list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), dəyəri 250 manat olan 1 dəst qazel üçün dördüncü list resor (qara rəngdə, Rusiya istehsalı, 1 metrlik ölçüdə, 6 ədəd), vahidinin dəyəri 200 manat olan 2 dəst Qaz-10 markalı avtomobil üçün resor (qara rəngdə, 10 ədəd dəstində olur)) ticarət şəbəkələrində satılsın. Cavabdeh 42,32 manat dövlət rüsumu dövlət gəlirinə tutulsun. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Mübariz Hüseynov