Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(117)-863/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-863/2024 30.07.2024 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Məcidov Rüfət Azadəli oğlu, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “2600 manat əsas bоrc, 405,52 manat faiz bоrcu və 50.06 manat dövlət rüsumunun tutulması” tələbi üzrə mübahisəyə baxaraq qətnamə qəbul etdi. Təsviri hissə: xx.xx.2023-cü il tarixli, **********04122023 nömrəli mikrokredit məqsədilə bank xidmətlərinin göstərilməsi haqında ümumi müqavilə üzrə bank tərəfindən cavabdehə göstərilən xidmətlərin ümumi şərtlərini və qaydalarını müəyyən edir, bunun nəticəsində bank və cavabdeh arasında yaranan münasibətləri tənzimləyir. 3-cü bəndinə əsasən, müştəri bank tərəfindən yuxarıda qeyd olunan xidmət və məhsullardan istifadə etmək istədikdə Müştəri və Bank arasında həmin məhsul və xidmətin xüsusi şərtlərini özündə əks etdirən və Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan Əlavə (Razılaşma) imzalanır. xx.xx.2023-cü il tarixli, **********04122023 nömrəli bank xidmətlərinin göstərilməsi haqında ümumi müqavilə üzrə kreditləşmənin xüsusi şərtlərinə dair KBSK5183171B252 nömrəli Əlavəyə əsasən bank tərəfindən fərdi mikro kredit məqsədilə 24 ay müddətinə, illik 25 % dərəcəsi ilə 2600 manat kredit ayırmağı, borcalan isə kreditdən müqavilənin və əlavənin şərtlərinə uyğun olaraq istifadə etməyi, habelə krediti, kreditdən istifadəyə görə hesablanacaq faziləri, komisyon haqqları Müqavilə (Əlavə) ilə müəyyən olunan müddətdə və qaydada banka ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. 2.7-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti pozulduqda bu Əlavənin 2.6-cı bəndində qeyd olunmuş illik faiz dərəcəsindən (25 %) əlavə gündəlik 0,5% faiz tətbiq olunur. 2.9-cu bəndinə əsasən bu əlavənin 2.4-cü bəndində qeyd olunmuş kredit məbləğinin 2 %-i məbləğində kredit üzrə birdəfəlik komissiya haqqı müəyyənləşdirilmişdir. Tərəflər arasında baş tutmuş razılaşmalar onlayn qaydada imzalanmış və bu halı təsdiq edən məlumat məhkəməyə təqdim edilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli hesabdan çıxarış məlumatlarından görünür ki, 52 manat kreditin rəsmiləşdirilməsi üçün, 25,23 manat hüquqi və fiziki şəxslər üçün 1 % nağlaşdırma vergisi olaraq cavabdehə verilməli 2600 manat kreditdən çıxılmış və bundan sonra cavabdehə 2522.77 manat xx.xx.2023-cü il tarixdə kassa məxaric orderi ilə ona 2522,77 manat nağd pul verilmişdir. Müqavilə üzrə çıxarış məlumatından göründüyü kimi cavabdeh tərəfindən əsas və faiz borcundan heç bir ödəniş edilməmişdir. İddiaçı öhdəliklərini yerinə yetirsə də, cavabdeh götürdüyü krеdit öhdəliyini lazımınca yerinə yetirməmiş və bu səbəbdən ödənilməmiş 2600 manat əsas bоrc, 405,52 manat faiz borcları qalmışdır. Pretenziya məktubu ilə cavabdehdən borcun ödənilməsi tələb edilmiş, cavabdeh yaranmış borcunu ödəmədiyindən tərəflər arasında hazırkı mübahisə yaranmış və iddiaçı hazırki iddia tələbi ilə müraciət edərək hazırki tələbə dair qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən rəsmi qaydada məhkəmə bildirişi və sənədləri xx.xx.2024-cü il tarixdə cavabdehə ünvanı üzrə şəxsən çatdırılmasına baxmayaraq iddia tələbinə qarşı əsaslandırılmış etirazını müəyyən olunmuş 10 (on) iş günü müddətində məhkəməyə təqdim etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. İddiaçı tərəfindən elektron qaydada icraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara: Bank xidmətlərinin göstərilməsi haqında ümumi müqavilə, X1, Müqavilə üzrə çıxarış, Hesabdan çıxarış, Ödəniş planı, Kassa məxaric orderi, Pretenziya və digər sənədlər daxildir. Bu materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan öz vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikası Müki Məcəlləsi ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi maddə - 385.1, 386.1, 442, 445.2, 448-ci maddəsinin 1-ci və 2-ci bəndləri, 449.1, 739.2). Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildiyi kimi xx.xx.2023-cü il tarixli, **********04122023 nömrəli bank xidmətlərinin göstərilməsi haqında ümumi müqavilə üzrə kreditləşmənin xüsusi şərtlərinə dair KBSK5183171B252 nömrəli Əlavəyə əsasən bank tərəfindən fərdi mikro kredit məqsədilə 24 ay müddətinə, illik 25 % dərəcəsi ilə 2600 manat kredit ayırmağı, borcalan isə kreditdən müqavilənin və əlavənin şərtlərinə uyğun olaraq istifadə etməyi, habelə krediti, kreditdən istifadəyə görə hesablanacaq faziləri, komisyon haqqları Müqavilə (Əlavə) ilə müəyyən olunan müddətdə və qaydada banka ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. 2.7-ci bəndinə əsasən kreditin qaytarılma müddəti pozulduqda bu Əlavənin 2.6-cı bəndində qeyd olunmuş illik faiz dərəcəsindən (25 %) əlavə gündəlik 0,5% faiz tətbiq olunur. 2.9-cu bəndinə əsasən bu əlavənin 2.4-cü bəndində qeyd olunmuş kredit məbləğinin 2 %-i məbləğində kredit üzrə birdəfəlik komissiya haqqı müəyyənləşdirilmişdir. Tərəflər arasında baş tutmuş razılaşmalar onlayn qaydada imzalanmış və bu halı təsdiq edən məlumat məhkəməyə təqdim edilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli hesabdan çıxarış məlumatlarından görünür ki, 52 manat kreditin rəsmiləşdirilməsi üçün, 25,23 manat hüquqi və fiziki şəxslər üçün 1 % nağlaşdırma vergisi olaraq cavabdehə verilməli 2600 manat kreditdən çıxılmış və bundan sonra cavabdehə 2522.77 manat kredit verilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixdə cavabdehə verilmiş 2600 manat kreditdən kassa məxaric orderi ilə ona 2522,77 manat nağd pul verilmişdir. Məhkəmə verilmiş 2600 manat kredit borcu üzrə işin hallarının araşdırılmasının yekunu olaraq hesab edir ki, öhdəlik iddiaçı tərəfindən yerinə yetirilsə də, cavabdeh tərəfindən tam yerinə yetirilmədiyindən iddia tələbi təmin edilərək ödənilməmiş 2600 manat əsas borc və 405.52 manat faiz borcu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. İş üzrə icraata dair prosessual xərclər məsələsi MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən həll edilir. 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. 112.1.10-cu maddəsinə əsasən bir neçə müstəqil tələbdən ibarət olan iddialarda iddianın qiyməti bütün tələblərin ümumi məbləği ilə müəyyən edilir. İddianın qiymətinə uyğun olaraq ödənilməli dövlət rüsumu 50,06 manat təşkil edir. İddia tələbi təmin edildiyindən 50,06 manat dövlət rüsumu tutulmalıdır. İddiaçı tərəfindən 50,06 manat dövlət rüsumu ödənilmiş və onun tərəfindən ödənilmiş həmin dövlət rüsumunu cavabdehdən tələb etdiyindən 50,06 manat dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Nəticəvi hissə: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 2600 manat əsas, 405.52 manat faiz bоrcu və 50,06 manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim : Rüfət Məcidov