Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-2(119)-1038/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-1038/2024 04.06.2024 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Əliyev İslam Əli oğlu, İddiaçı tərəfindən Cavabdehnə qarşı verilmiş "icarə müqaviləsi mübahisələrinə dair” iddia ərizəsini və ərizəyə əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirib, MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə Cavabdehnə qarşı "icarə müqaviləsi mübahisələrinə dair” iddia ərizəsi ilə Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh icarəyə verilmiş əmlakdan çıxarılması, əmlakın boşaldılaraq iddiaçıya təhvil verilməsi və maddi ziyan olaraq icarə haqqı, cərimə və hüquqi xidmət xərci kimi cəmi 5564 (beş min beş yüz altmış dörd) manat məbləğin və iddia qaldırmaq üçün ödənilmiş 76 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə Qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 10-1.1-ci maddəsinə əsasən, elektron qaydada mülki işlər və kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş ümumi prosessual qaydalara uyğun olaraq “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə aparılır. Həmin Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsi Mülki-Prosessual Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Məhkəmə icraatının mümkünlüyünün yoxlanılması ilə əlaqədar İddiaçı tərəfindən Cavabdehnə qarşı verilmiş "icarə müqaviləsi mübahisələrinə dair” iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək, aşağıda göstərilənlərə əsasən həmin iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Belə ki, iddia ərizəsinin məzmunu və iddia ərizəsinə əlavə edilmiş sənədlərə əsasən müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfindən verilmiş hazırkı iddia tələbləri İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış 01 aprel 2023-cü il tarixli İcarə Müqaviləsi üzrə yaranan mübahisə ilə əlaqədardır. Yəni, tərəflər arasındakı mövcud mübahisə - onların arasında bağlanmış 01 aprel 2023-cü il tarixli İcarə Müqaviləsi üzrə yaranmış icarə münasibətlərindən irəli gəlir. Lakin, iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsində Cavabdeh ünvanı “ünvan 1 ərizəsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə verilmişdir. Həmçinin, "AZEMİS" Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində olan məlumat bazası ilə müəyyən olunur ki, Cavabdeh qeydiyyat ünvanı (rəsmi ünvanı) Bakı şəhəri, Səbail rayonunda yerləşir və cavabdehin rəsmi ünvanının yerləşdiyi həmin ərazi vahidi, yəni Bakı şəhəri, Səbail rayonu ərazisi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına deyil, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olan ərazi vahididir. Buna görə də, həmin iddia ərizəsi ərazi aidiyyəti üzrə Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə deyil, Bakı Kommersiya Məhkəməsinə verilməlidir. Çünki, tərəflər arasında olan mübahisə - onların arasında bağlanmış icarə müqaviləsi əsasında yaranmış icarə münasibətlərindən irəli gəldiyinə görə, hazırkı iddia ərizəsinə cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin yurisdiksiyasına aid müvafiq kommersiya məhkəməsində baxılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Məhkəmə-Hüquq Şurasının “Azərbaycan Respublikası apelyasiya, ağır cinayətlər, hərbi, inzibati və kommersiya məhkəmələrinin ərazi yurisdiksiyası”nın təsdiq edilməsi barədə 14 noyabr 2019-cu il tarixli 4 nömrəli Qərarına əsasən, Bakı şəhəri, Səbail rayonu - Bakı Kommersiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olan ərazi vahididir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən, qanunla başqa hal nəzərdə tutulmamışdırsa, iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilir. Həmin Məcəllənin 40.1-ci maddəsinə əsasən, ərazi aidiyyəti qaydalarının pozulmasına yol verilmir. Həmin Məcəllənin 152.1.3-cü maddəsinə əsasən, əgər iş ərazi və ya məhkəmə aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildirsə - iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılır. Beləliklə də, məhkəmə icraatının mümkünlüyünün yoxlanılması ilə əlaqədar İddiaçı Cavabdehnə qarşı "icarə müqaviləsi mübahisələrinə dair” iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, Mülki-Prosessual Məcəllənin yuxarıda qeyd olunan tələblərinə riayət edilməklə verilmədiyinə görə həmin iddia ərizəsinin Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsində məhkəmə icraatı mümkün deyildir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması - nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 149-152, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: İddiaçı tərəfindən Cavabdehnə qarşı verilmiş "icarə müqaviləsi mübahisələrinə dair” iddia ərizəsi iddiaçıya geri qaytarılsın. İddiaçıya izah olunsun ki, iddia ərizəsinin qaytarılması - nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə müvafiq məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən (elektron kabinetə yerləşdirildikdən) sonra 10 gün müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə şikayət verilə bilər. Hakim İslam Əliyev