Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-2(119)-1132/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-1132/2025 17.06.2025 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Həmidli Fərman Fəzail oğlu, İddiaçı tərəfindən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı verilmiş “lizinq müqaviləsi üzrə borcun tutulması və lizinq predmetinin qaytarılması” tələbi barədə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirib, MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2n qarşı “lizinq müqaviləsi üzrə borcun tutulması və lizinq predmetinin qaytarılması” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək lizinq predmeti olan “Porsche Cayenne” markalı **-PG-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin qaytarılması, iddiaçı ilə cavabdehlər arasında bağlanmış 22 yanvar 2020-ci il tarixli 06/2645/DLİZ nömrəli daxili maliyyə lizinqi müqaviləsinə əsasən 22 yanvar 2023-cü il tarixədək olan 20000 (iyirmi min) manat məbləğində əsas borcu, 13787,22 (on üç min yeddi yüz səksən yeddi manat, iyirmi iki qəpik) manat məbləğində mükafat borcu və 207,26 (iki yüz yeddi manat, iyirmi altı qəpik) manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 33994,48 (otuz üç min doqquz yüz doxsan dörd manat, qırx səkkiz qəpik) manat məbləğində pul vəsaitinin və 124 (yüz iyirmi dörd) manat məbləğində dövlət rüsmunun əvəzinin cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə icraatının mümkünlüyünün yoxlanılması ilə əlaqədar iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən həmin iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalıdır. Belə ki, iddia ərizəsinin “Dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında məlumat” bölməsinə əlavə edilmiş 22 may 2024-cü il tarixli, ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə müəyyən edilir ki, iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edən zaman 124 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Həmçinin iddiaçı tərəfindən iş materiallarına əlavə edilmiş 03 iyun 2024-cü il tarixli ödəniş qəbzinin ödəniş məlumatları ilə məhkəmələr üçün 21 manat ödəniş edildiyi müəyyən olunur. Lakin “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 8.1.3-cü maddəsinə əsasən iddia qiyməti 10.000 manatdan 100.000 manatadək olduqda 120 manat + 10.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 0,3 faizi məbləğində dövlət rüsumu ödənilir. İstinad edilən qanunvericilik normasının tələbinə əsasən, iddiaçı məhkəməyə müraciət edən zaman 145 manat məbləğində deyil, 191,98 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəməli idi. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 10-1.1-ci maddəsinə əsasən, elektron qaydada mülki işlər və kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş ümumi prosessual qaydalara uyğun olaraq “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə aparılır. Həmin Məcəllənin 108.1.1-ci maddəsinə əsasən, mülki məhkəmə icraatında iddia ərizəsi verildikdə, dövlət rüsumu ödənilir. Həmin Məcəllənin 108.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmələrdə baxılan işlər üzrə dövlət rüsumunun əsasları, ödənilmə qaydaları, məbləği və dövlət rüsumu ödəməkdən azad edilmə hallan qanunla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 152.1.5-ci maddəsinə əsasən müəyyən edilmiş qaydada və məbləğdə dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən sənəd təqdim edilmədikdə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Beləliklə, mülki prosessual qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan tələblərinə riayət edilməklə verilmədiyinə görə iddiaçının cavabdehə qarşı “lizinq müqaviləsi üzrə borcun tutulması və lizinq predmetinin qaytarılması” tələbi barədə iddia ərizəsinin məhkəmə icraatı mümkün deyildir. Mülki Prosessual Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsi Mülki- Prosessual Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 152.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 149-152, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, QƏRARA A L D I: İddiaçı tərəfindən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı verilmiş “lizinq müqaviləsi üzrə borcun tutulması və lizinq predmetinin qaytarılması” tələbi barədə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər iddiaçıya geri qaytarılsın. İddiaçıya izah edilsin ki, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Fərman Həmidli