Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-32/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-32/2024 09.08.2024 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi X4 Rəşid qızının sədrliyi, Novruzzadə Türkan Hüseyn qızının katibliyi, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Nümayəndə2, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı ilə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə iddia ərizəsinə dair kommersiya işinə Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 70000,93 (yetmiş min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 17204,62 (on yeddi min iki yüz dörd manat altmış iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 89043,07 (səksən doqquz min qırx üç manat yeddi qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 15386,32 (on beş min üç yüz səksən altı manat otuz iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 82118,14 (səksən iki min yüz on səkkiz manat on dörd qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 164,37 (yüz altmış dörd manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1470,42 (min dörd yüz yetmiş manat qırx iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 7636,16 (yeddi min altı yüz otuz altı manat on altı qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat məbləğində əsas borc, 923,97 (doqquz yüz iyirmi üç manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 7417,61 (yeddi min dörd yüz on yeddi manat altmış bir qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 39341,58 (otuz doqquz min üç yüz qırx bir manat əlli səkkiz qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min üç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 387,26 (üç yüz səksən yeddi manat iyirmi altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 5357,47 (beş min üç yüz əlli yeddi manat qırx yeddi qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 27110,51 (iyirmi yeddi min yüz on manat əlli bir qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 666,92 (altı yüz altmış altı manat doxsan iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 5741,95 (beş min yeddi yüz qırx bir manat doxsan beş qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 30405,87 (otuz min dörd yüz beş manat səksən yeddi qəpik) manat məbləğində borcun, Cavabdeh2 DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 165993,03 (yüz altmış beş min doqquz yüz doxsan üç manat üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 27121,43 (iyirmi yeddi min yüz iyirmi bir manat qırx üç qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 7900,69 (yeddi min doqquz yüz manat altmış doqquz qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 201015,15 (iki yüz bir min on beş manat on beş qəpik) manat məbləğində borcun, DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 8336,97 (səkkiz min üç yüz otuz altı manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 4872,32 (dörd min səkkiz yüz yetmiş iki manat otuz iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 72649,22 (yetmiş iki min altı yüz qırx doqquz manat iyirmi iki qəpik) manat məbləğində borcun, cavabdehlərdən müştərək qaydada mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin və 440 (dörd yüz qırx) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE/10084 saylı razılaşma imzalanmışdır. Həmin razılıq ərizəsini imzalayaraq borclu www.pashabank.az saytında yerləşdirilmiş X2 qeyd edilmiş şərtləri qəbul edir. Sonradan tərəflər arasında ümumi şərtlər toplusu çərçivəsində: 1) xx.xx.2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 250000 (iki yüz əlli min) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir; 2) xx.xx.2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2023-cü il tarixədək nominal illik faiz dərəcəsi 15,5%, illik cərimə faizi 15,5%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30,5% olmaqla, 64408 (altmış dörd min dörd yüz səkkiz) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə GFA0550 saylı İnvvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit Müqaviləsi bağlanılmışdır. Həmin müqavilə ilə bank tərəfindən borcalana xx.xx.2023-cü il tarixədək 254000 (iki yüz əlli dörd min) manat məbləğində dövriyyə vəsaitinin artırılması məqsədi ilə invoysların diskontlaşdırılması və faktorinq üzrə limiti müəyyən edilmişdir. Bank ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi üzrə borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə bankla Cavabdeh1 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit Müqaviləsinə 1 saylı Əlavə imzalanmışdır. Bank ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsinin 1 saylı Əlavə üzrə borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə bankla Cavabdeh1 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsinə 1 saylı Əlavə bağlanmışdır. Sonradan tərəflər arasında GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit Müqaviləsi çərçivəsində: 1) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 70000,93 (yetmiş min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 2) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 3) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 4) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 31000 (otuz bir min) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 5) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 29661,16 (iyirmi doqquz min altı yüz altmış bir manat on altı qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 6) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. Borcalanın xx.xx.2023-ci il tarixinə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə borcu DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 165993,03 (yüz altmış beş manat doqquz yüz doxsan üç manat üç qəpik) manat əsas borc, 27121,43 (iyirmi yeddi min yüz iyirmi bir manat qırx üç qəpik) manat faiz borcu, 7900,69 (yeddi min doqquz yüz manat altmış doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 201015,15 (iki yüz bir min on beş manat on beş qəpik) manat, GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 70000,93 (yetmiş min manat doxsan üç qəpik) manat əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat faiz borcu, 17204,62 (on yeddi min iki yüz dörd manat altmış iki qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 89043,07 (səksən doqquz min qırx üç manat yeddi qəpik) manat, DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat əsas borc, 8336,97 (səkkiz min üç yüz otuz altı manat doxsan yeddi qəpik) manat faiz borcu, 4872,32 (dörd min səkkiz yüz yetmiş iki manat otuz iki qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 72649,22 (yetmiş iki min altı yüz qırx doqquz manat iyirmi iki qəpik) manat, GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən, 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat faiz borcu, 15386,32 (on beş min üç yüz səksən altı manat otuz iki qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 82118,14 (səksən iki min yüz on səkkiz manat on dörd qəpik) manat, GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat əsas borc, 164,37 (yüz altmış dörd manat otuz yeddi qəpik) manat faiz borcu, 1470,42 (min dörd yüz yetmiş manat qırx iki qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 7636,16 (yeddi min altı yüz otuz altı manat on altı qəpik) manat, GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat əsas borc, 923,97 (doqquz yüz iyirmi üç manat doxsan yeddi qəpik) manat faiz borcu, 7417,61 (yeddi min dörd yüz on yeddi manat altmış bir qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 39341,58 (otuz doqquz min üç yüz qırx bir manat əlli səkkiz qəpik) manat, GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min üç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc, 387,26 (üç yüz səksən yeddi manat iyirmi altı qəpik) manat faiz borcu, 5357,47 (beş min üç yüz əlli yeddi manat qırx yeddi qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 27110,51 (iyirmi yeddi min yüz on manat əlli bir qəpik) manat, GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat əsas borc, 666,92 (altı yüz altmış altı manat doxsan iki qəpik) manat faiz borcu, 5741,95 (beş min yeddi yüz qırx bir manat doxsan beş qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 30405,87 (otuz min dörd yüz beş manat səksən yeddi qəpik) manat təşkil edir. X3 4-cü bölümünün 3.11-ci bəndinə əsasən kreditin əsas məbləği və ona hesablanmış faizlər ödəniş qrafikində və maliyyələşdirmə üçün ərizə formasında göstərilən qaydada ödənilmədikdə gecikdirilmiş əsas məbləğə maliyyələşdirmə üçün ərizə forması ilə müəyyən olunan qaydada və həcmdə cərimə faizi hesablanır. Cərimə faizi 2 qaydada müəyyən olunur: 1) kreditin müddəti bitənədək və 2) kreditin müddəti bitdikdən sonra. Kreditin müddəti bitənədək cərimə tətbiq olunduğu zaman kredit faizləri də öz növbəsində hesablanmağa davam edir. Həmçinin tərəflər arasında bağlanmış 09 iyul 2021-ci il tarxili GFA0550 saylı İnvvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit Müqaviləsinin 1.3-cü və 1.4-cü bəndlərində limit üzrə, faktorinq üzrə, invoysların diskontlaşdırılması üzrə faiz dərəcəsi, illik/gündəlik cərimə faiz dərəcəsinin hesablanması qaydası nəzərdə tutulmuşdur. Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun 4-cü bölümünün 5.2.1-ci bəndinə əsasən kreditin və faizlərin ödənilməsi müştəri tərəfindən 3 (üç) aydan artıq müddətə gecikdirildikdə bank müştəriyə verilən krediti vaxtından əvvəl ləğv edə və ya kredit məbləğini vaxtından əvvəl müştəridən tələb edə bilər. Eyni zamanda X3 əsasən müştəri tərəfindən müqavilə öhdəlikləri yerinə yetirilmədikdə, Azərbaycan Respublikası Qanunlarına əsasən məhkəmələrə və digər səlahiyyətli orqanlara müraciət etmək bankın hüququdur. Buna görə də bank tərəfindən məhkəməyə qədər pretenziya qaydasına əməl edilərək cavabdehlərə xəbərdarlıq məktubu göndərilmiş və bank qarşısında olan öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi xahiş olunmuş, əks halda qanunvericiliklə müəyyən olunmuş və müqavilə şərtində nəzərdə tutulmuş tədbirlərin görüləcəyi bildirilmişdir. Bundan başqa iddiaçı tərəfindən mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həll edilməsi istiqamətində tədbirlər görülməsi məqsədi ilə mediasiya institutunun tətbiqi qaydasında mediasiya təşkilatına müraciət edilmiş, lakin tərəflər arasında məhkəmədən kənar qaydada razılıq əldə edilməmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti mediasiya ilə əlaqədar 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərci ödəmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti 01 avqust 2023-cü il tarixdə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə iddia tələbinin həcminin dəqiqləşdirilməsinə dair iddia əizəsinə əlavə təqdim edərək cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 70000,93 (yetmiş min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 19920,07 (on doqquz min doqquz yüz iyirmi manat yeddi qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 91758,52 (doxsan bir min yeddi yüz əlli səkkiz manat əlli iki qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 17907,82 (on yeddi min doqquz yüz yeddi manat səksən iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 84639,64 (səksən dörd min altı yüz otuz doqquz manat altmış dörd qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 164,37 (yüz altmış dörd manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1711,39 (min yeddi yüz on bir manat otuz doqquz qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 7877,13 (yeddi min səkkiz yüz yetmiş yeddi manat on üç qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat məbləğində əsas borc, 923,97 (doqquz yüz iyirmi üç manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 8662,35 (səkkiz min altı yüz altmış iki manat otuz beş qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 40586,32 (qırx min beş yüz səksən altı manat otuz iki qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min üç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 387,26 (üç yüz səksən yeddi manat iyirmi altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 6215,36 (altı min iki yüz on beş manat otuz altı qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 27968,40 (iyirmi yeddi min doqquz yüz altmış səkkiz manat qırx qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən, 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 666,92 (altı yüz altmış altı manat doxsan iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 6705,5 (altı min yeddi yüz beş manat əlli qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 31369,42 (otuz bir min üç yüz altmış doqquz manat qırx iki qəpik) manat məbləğində borcun, Cavabdeh2 DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 165993,03 (bir yüz altmış beş min doqquz yüz doxsan üç manat üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 30962,31 (otuz min doqquz yüz altmış iki manat otuz bir qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 10509,19 (on min beş yüz doqquz manat on doqquz qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 207464,53 (iki yüz yeddi min dörd yüz altmış dörd manat əlli üç qəpik) manat məbləğində borcun, DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 8336,97 (səkkiz min üç yüz otuz altı manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 7339,90 (yeddi min üç yüz otuz doqquz manat doxsan qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 75116,80 (yetmiş beş min yüz on altı manat səksən qəpik) manat məbləğində borcun, cavabdehlərdən müştərək qaydada mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin və 457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti 20 fevral 2024-cü il tarixdə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə iddia tələbinin həcminin dəqiqləşdirilməsinə dair iddia ərizəsinə əlavə təqdim edərək cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 birgə qaydada GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 60000,93 (altmış min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 29645,83 (iyirmi doqquz min altı yüz qırx beş manat səksən üç qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 91484,28 (doxsan bir min dörd yüz səksən dörd manat iyirmi səkkiz qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən, 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 27376,32 (iyirmi yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz iki qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 94108,14 (doxsan dörd min yüz səkkiz manat on dörd qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 164,37 (yüz altmış dörd manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 2616,26 (iki min altı yüz on altı manat iyirmi altı qəpik) manat cərimə məbləğində borcu olmaqla, cəmi 8782 (səkkiz min yeddi yüz səksən iki manat) manat məbləğində borcun, GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən, 31000 (otuz bir min) manat məbləğində əsas borc, 923,97 (doqquz yüz iyirmi üç manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 13336,46 (on üç min üç yüz otuz altı manat qırx altı qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 45260,43 (qırx beş min iki yüz altmış manat qırx üç qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən GFA0550/33 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min üç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 387,26 (üç yüz səksən yeddi manat iyirmi altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 9436,85 (doqquz min dörd yüz otuz altı manat səksən beş qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 31189,89 (otuz bir min yüz səksən doqquz manat səksən doqquz qəpik) manat məbləğində borcun, GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən, 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 666,92 (altı yüz altmış altı manat doxsan qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 10323,71 (on min üç yüz iyirmi üç manat yetmiş qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 34987,63 (otuz dörd min doqquz yüz səksən yeddi manat altmış qəpik) manat məbləğində borcun, Cavabdeh2 DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 151481,28 (yüz əlli bir min dörd yüz səksən bir manat iyirmi səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 35351,92 (otuz beş min üç yüz əlli bir manat doxsan iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 31715,43 (otuz bir min yeddi yüz on beş manat qırx üç qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 218548,63 (iki yüz on səkkiz min beş yüz qırx səkkiz manat altmış üç qəpik) manat məbləğində borcun, DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 8336,97 (səkkiz min üç yüz otuz altı manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 16605,89 (on altı min altı yüz beş manat səksən doqquz qəpik) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 84382,79 (səksən dörd min üç yüz səksən iki manat yetmiş doqquz qəpik) manat məbləğində borcun, mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin və 457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 vəkili və nümayəndəsi Vəkil 27 sentyabr 2023-cü il tarixdə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə məhkəməyə etiraz ünvanlayaraq bildirmişdir ki, İddiaçı ASC ilə imzalanan müqavilələr etibarsızdır. Belə ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etmək barədə OnGTC/SE/10084 saylı Razılaşma imzalanmışdır. Cavabdeh2 həmin razılıq ərizəsini imzalayaraq www.pashabank.az saytında yerləşdirilmiş X2 qeyd edilmiş şərtləri (müvafiq redaksiyada) qəbul etmişdir. Sonradan tərəflər arasında ümumi şərtlər toplusu çərçivəsində: 1) xx.xx.2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 250000 (iki yüz əlli min) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir; 2) xx.xx.2022ci il tarixli DC00349726-03 saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixədək nominal illik faiz dərəcəsi 15,5%, illik cərimə faizi 15,5%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30.5% olmaqla, 64408 (altmış dörd min dörd yüz səkkiz) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi bağlanılmışdır. Həmin müqavilə ilə bank tərəfindən borcalana xx.xx.2023-cü il tarixədək 254000 (iki yüz əlli dörd min) manat məbləğində dövriyyə vəsaitinin artırılması məqsədi ilə invvoysların diskontlaşdırılması və faktorinq üzrə limit müəyyən edilmişdir. Bank ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi üzrə borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə bankla Cavabdeh1 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsinə 1 saylı Əlavə imzalanmışdır. Bankla Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsinin 1 saylı Əlavəsi üzrə borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə bankla Cavabdeh1 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsinə 1 saylı Əlavə bağlanmışdır. Sonradan tərəflər arasında GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi çərçivəsində: 1) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 70000.93 (yetmiş min doxsan üç) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 2) xx.xx.2022ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 3) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29.5% olmaqla, 6,001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 4) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14.5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 31,000 (otuz bir min) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 5) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 29,661.16 (iyirmi doqquz min altı yüz altmış bir manat on altı) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; 6) xx.xx.2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən borcalana xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14.5%, müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. İddiaçı ASC ilə imzalanan yuxarıdakı müqavilələrə əsasən cavabdehə ayrılmış pul vəsaitinin bir qismi ödənilmişdir. Lakin ödənilən vəsait əsas vəsaitdən deyil, həmin kreditlər üzrə hesablanmış faiz borclarından çıxılmışdır. İddiaçı ASC tərəfindən iddia ərizəsində göstərilən faiz borcları düzgün hesablanmamışdır. Belə ki, yuxarıda qeyd olunan müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirərək müvafiq ödənişləri etsə də, ödənilən vəsait əsas borcdan çıxılmalı olduğu halda, faiz borcundan çıxıldığı üçün hesablanan faiz borclarının miqdarı yüksəkdir. İddiaçı ASC tərəfindən müqavilə əsasında öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi tərəflər arasında bağlanmış göstərilən müqavilələrin etibarsızlığı üçün əsasdır. Qeyd olunanlara əsasən əsassız olduğundan iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul olunması xahiş edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Nümayəndə2 iddia ərizəsi və iddia tələbinin həcminin dəqiqləşdirilməsinə dair iddia ərizəsinə əlavəni müdafiə edərək iddia tələbinin təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 nümayəndəsi və vəkili Vəkil izahatında 13 iyun 2024-cü il tarixli 9/1951 nömrəli ekspert rəyinin hüquqlarını müdafiə etdiyi şəxslərin xeyrinə olduğunu, faiz borcunu ekspert rəyində göstərilən həcmdə qəbul etdiklərini bildirmişdir. Eyni zamanda o, cavabdehlərin ödəniş etmək istədiklərini, lakin bank tərəfindən ödənişlərin cərimə və faiz borcundan çıxıldığını qeyd etmiş və cərimə məbləği ilə razı olmadıqlarından onun silinməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarını dinləyib, iddia ərizəsini, iddia tələbinin həcminin dəqiqləşdirilməsinə dair iddia ərizəsinə əlavələri və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 (VÖEN **********) arasında Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusunun xx.xx.2021-ci il tarixli 1.0.4 nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə xx.xx.2021-ci il tarixli OnGTC/SE/10084 saylı Razılaşma imzalanmışdır. Həmin Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusu çərçivəsində: - 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15 %, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla 250000 (iki yüz əlli min) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixədək nominal illik faiz dərəcəsi 15,5%, illik cərimə faizi 15 %, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30,5% olmaqla 64408 (altmış dörd min dörd yüz səkkiz) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi imzalanmışdır. Həmin müqavilə ilə bank tərəfindən borcalana xx.xx.2023-cü il tarixədək 254000 (iki yüz əlli dörd min) manat məbləğində dövriyyə vəsaitinin artırılması məqsədi ilə invoysların diskontlaşdırılması və faktorinq üzrə limiti müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə zamin Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 bank ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi əsasında borcalana veriləcək müqavilənin 2.2-ci bəndində göstərilən məbləğdə kreditlə əlaqədar olaraq borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərini tam yerinə yetirənədək zamin borcalan ilə birlikdə bank qarşısında məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşdür. Zaminliklə təmin olunan müqavilənin predmeti borcalana xx.xx.2023-cü il tarixinədək veriləcək 254000 (iki yüz əlli dörd min) Azərbaycan manatı məbləğində illik faiz dərəcəsi 12,5% (on iki tam onda beş) – 15,5% (on beş tam onda beş) faiz aralığında olan bərpa olunan İnvoysların Diskontlaşdırılması və faktorinq limitidir. İş materiallarından görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixdə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 arasında xx.xx.2021-ci il tarixli GFA0550 saylı İnvvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsinə 1 saylı Əlavə imzalanmışdır. İş materiallarında olan İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə zamin Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsinə xx.xx.2021ci il tarixli 1 saylı Əlavəyə əsasən zaminliklə təmin olunan müqavilənin predmeti borcalana xx.xx.2023-cü il tarixinədək veriləcək 254000 (iki yüz əlli dörd min) Azərbaycan manatı məbləğində illik faiz dərəcəsi 13,5% (on üç tam onda beş) – 15,5% (on beş tam onda beş) faiz aralığında olan bərpa olunan İnvoysların Diskontlaşdırılması limiti göstərilmişdir. İş materiallarında olan GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit Müqaviləsi çərçivəsində tərəflər arasında: - 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 70000,93 (yetmiş min doxsan üç qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. - 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 13,5%, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra illik cərimə faizi 28,5% olmaqla, 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır; - 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. - 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 31000 (otuz bir min) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. - 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək invoysların diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə illik faiz dərəcəsi 14,5%, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra illik cərimə faizi 29,5% olmaqla, 29661,16 (iyirmi doqquz min altı yüz altmış bir manat on altı qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. - 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı üzrə) imzalanmış və bank tərəfindən Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 14,5 %, gecikdirilmiş əsas məbləğə hesablanan illik cərimə faiz dərəcəsi müddətin bitmə tarixinədək 0%, müddətin bitmə tarixindən sonra 29,5% olmaqla, 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində pul vəsaiti ayrılmışdır. İş materiallarında olan iddiaçı tərəfindən tərtib olunaraq məhkəməyə təqdim olunmuş 20 fevral 2024-cü il tarixli maliyyə arayışında göstərilir ki, Cavabdeh2 29 yanvar 2024-cü il tarixə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə borcu GFA0550/29 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 60000,93 (altmış min manat doxsan üç qəpik) manat əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat faiz borcu, 29645,83 (iyirmi doqquz min altı yüz qırx beş manat səksən üç qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 91484,28 (doxsan bir min dörd yüz səksən dörd manat iyirmi səkkiz qəpik) manat, GFA0550/30 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat faiz borcu, 27376,32 (iyirmi yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz iki qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 94108,14 (doxsan dörd min yüz səkkiz manat on dörd qəpik) manat, GFA0550/31 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat əsas borc, 164,37 (yüz altmış dörd manat otuz yeddi qəpik) manat faiz borcu, 2616,26 (iki min altı yüz on altı manat iyirmi altı qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 8782 (səkkiz min yeddi yüz səksən iki manat) manat, GFA0550/32 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 31000 (otuz bir min) manat əsas borc, 923,97 (doqquz yüz iyirmi üç manat doxsan yeddi qəpik) manat faiz borcu, 13336,46 (on üç min üç yüz otuz altı manat qırx altı qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 45260,43 (qırx beş min iki yüz altmış manat qırx üç qəpik) manat, GFA0550/33 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min uç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat əsas borc, 387,26 (uç yüz səksən yeddi manat iyirmi altı qəpik) manat faiz borcu, 9436,85 (doqquz min dörd yüz otuz altı manat səksən beş qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 31189,89 (otuz bir min yüz səksən doqquz manat səksən doqquz qəpik) manat, GFA0550/34 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi manat) manat əsas borc, 666,92 (altı yüz altmış altı manat doxsan qəpik) manat faiz borcu, 10323,71 (on min üç yüz iyirmi üç manat yetmiş qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 34987,63 (otuz dörd min doqquz yüz səksən yeddi manat altmış qəpik) manat, DC00349726-01 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 151481,28 (yüz əlli bir min dörd yüz səksən bir manat iyirmi səkkiz qəpik) manat əsas borc, 35351,92 (otuz beş min üç yüz əlli bir manat doxsan iki qəpik) manat faiz borcu, 31715,43 (otuz bir min yeddi yüz on beş manat qırx üç qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 218548,63 (iki yüz on səkkiz min beş yüz qırx səkkiz manat altmış üç qəpik) manat, DC00349726-03 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat əsas borc, 8336,97 (səkkiz min üç yüz otuz altı manat doxsan yeddi qəpik) manat faiz borcu, 16605,89 (on altı min altı yüz beş manat səksən doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 84382,79 (səksən dörd min üç yüz səksən iki manat yetmiş doqquz qəpik) manat təşkil edir. İş materiallarında olan 26 yanvar 2024-cü il tarixli 9/8377 nömrəli ekspert rəyində göstərilir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 70000,93 manat, faiz borcu 10647,87 manat, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-nə əsas borcu 65001,16 manat, faiz borcu 10262,06 manat, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 6001,37 manat, faiz borcu 1003,15 manat, 01 iyun 2022ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 31000 manat, faiz borcu 5169,25 manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoyslann Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 21365,86 manat, faiz borcu 3433,67 manat, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 23997 manat, faiz borcu 3953,17 manat, 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (Kredit əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 165982,29 manat, faiz borcu 30881,93 manat, (Qeyd edilir ki, hazırkı ekspertiza zamanı hesabdan çıxarış məlumatlarından göründüyü kimi, Cavabdeh2 tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdən sonra 14.511,00 manat məbləğində ödəniş aparılmışdır. Lakin ekspert qarşısında məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualda borc məbləğinin hesablanma tarixi xx.xx.2023-cü il tarixə göstərildiyindən 14.511,00 manat məbləğində ödəniş nəzərə alınmadı), 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (kredit əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 59467,66 manat, faiz borcu 10148,70 manat müəyyən olunmuşdur. İş materiallarında olan 13 iyun 2024-cü il tarixli 9/1951 nömrəli ekspert rəyində göstərilir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 70000,93 manat, faiz borcu 1837,52 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 2546,24 manat faiz, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 65001,16 manat, faiz borcu 1755,03 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 3150,75 manat faiz, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 60001,37 manat, faiz borcu 159,54 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 290,90 manat faiz, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 31000 manat, faiz borcu 911,49 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 1468,19 manat faiz, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 21365,86 manat, faiz borcu 378,65 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 1053,46 manat faiz, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (İnvoysların Diskontlaşdırılması əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 23997 manat, faiz borcu 657,25 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 1136,52 manat faiz, 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (Kredit əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 165982,29 manat, faiz borcu 27276,42 manat, (Qeyd edilir ki, hazırkı ekspertiza zamanı hesabdan çıxarış məlumatlarından göründüyü kimi, Cavabdeh2 tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdən sonra 165982,29 manat məbləğində ödəniş aparılmışdır. Lakin ekspert qarşısında məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualda borc məbləğinin hesablanma tarixi xx.xx.2023-cü il tarixə göstərildiyindən 14511 manat məbləğində ödəniş nəzərə alınmadı), 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə forması (Kredit əməliyyatı) üzrə Cavabdeh2 xx.xx.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə əsas borcu 59467,66 manat, faiz borcu 8253,99 manat, müqavilə müddəti bitdikdən sonra əsas borca 5 %-lə hesablanma nəzərə alınmaqla 611,20 manat faiz müəyyən olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. - 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. - 427.3-cü maddəsinə əsasən, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirilməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. - 448-ci maddəsinin tələblərinə görə, əgər Mülki Məcəllə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir (maddə 448.1) və borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Borclunu təqsirə görə, yəni qərəzə və ya kobud ehtiyatsızlığa görə məsuliyyətdən qabaqcadan azad etmək olmaz (maddə 448.2). - 743.1-ci maddəsinə əsasən kredit müqaviləsinə görə borcverən pul vəsaitinə mülkiyyət hüququnu müqavilədə göstərilən məbləğdə və şərtlərlə borcalana verməyi, borcalan isə aldığı pul vəsaitini müqavilədə müəyyən edilmiş müddətə faizlərin və (və ya) müqavilədə göstərilən digər ödənişlərin ödənilməsi şərtilə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Kredit müqaviləsi üzrə borcverən yalnız normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq kreditlərin verilməsi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi hüququna malik şəxs ola bilər. Beləliklə, təsvir olunanlarla müəyyən edilir ki, Cavabdeh2 İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən aldığı kredit üzrə əsas borcu və maliyyələşdirmə üçün ərizələr ilə müəyyən edilmiş faizləri ona qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin Cavabdeh2 İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə aralarında bağlanmış maliyyələşdirmə üçün ərizələr üzrə öhdəliklərini icra etməyərək İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə məhkəmə hesab edir ki, 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 60000,93 (altmış min manat doxsan üç qəpik) manat, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min üç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 151481,28 (yüz əlli bir min dörd yüz səksən bir manat iyirmi səkkiz qəpik) manat, 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat əsas borc tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Bundan başqa 26 aprel 2022-ci il tarxli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat və 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat faiz borcu tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Digər müqavilələr üzrə tutulmalı olan faiz borcunun məbləğləri müəyyən edilərkən iş üzrə keçirilmiş əlavə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının 13 iyun 2024-cü il tarixli 9/1951 nömrəli ekspert rəyi mötəbər sübut olaraq nəzərə alınmalı, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 159,54 (yüz əlli doqquz manat əlli dörd qəpik) manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 911,49 (doqquz yüz on bir manat qırx doqquz qəpik) manat, 01 iyun 2022ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 378,65 (üç yüz yetmiş səkkiz manat altmış beş qəpik) manat, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 657,25 (altı yüz əlli yeddi manat iyirmi beş qəpik) manat, 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 27276,42 (iyirmi yeddi min iki yüz yetmiş altı manat qırx iki qəpik) manat, 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 8253,99 (səkkiz min iki yüz əlli üç manat doxsan doqquz qəpik) manat faiz borcu tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 470.1-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. - 472.1-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə zamin Cavabdeh1 arasında bağlanmış 09 iyul 2021-ci il tarixli ZF0527 saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 bank ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış GFA0550 saylı İnvoysların Diskontlaşdırılması və Faktorinq üzrə Limit müqaviləsi əsasında borcalana veriləcək müqavilənin 2.2-ci bəndində göstərilən məbləğdə kreditlə əlaqədar olaraq borcalanın bank qarşısında olan öhdəliklərini tam yerinə yetirənədək zamin borcalan ilə birlikdə bank qarşısında məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürür və borclu ilə birlikdə bank qarşısında birgə məsuliyyət daşıyır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddianın 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı və 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizələr üzrə Cavabdeh1 münasibətdə də təmin olunması üçün əsaslar mövcuddur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. - 465.2-ci maddəsinə əsasən borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddianın cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək "GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 29645,83 (iyirmi doqquz min altı yüz qırx beş manat səksən üç qəpik) manat, GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 27376,32 (iyirmi yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz iki qəpik) manat, GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 2616,26 (iki min altı yüz on altı manat iyirmi altı qəpik) manat, GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 13336,46 (on üç min üç yüz otuz altı manat qırx altı qəpik) manat, GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən əsasən 9436,85 (doqquz min dörd yüz otuz altı manat səksən beş qəpik) manat, GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 10323,71 (on min üç yüz iyirmi üç manat yetmiş qəpik) manat, Cavabdeh2 DC00349726- 01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31715,43 (otuz bir min yeddi yüz on beş manat qırx üç qəpik) manat, DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 16605,89 (on altı min altı yüz beş manat səksən doqquz qəpik) manat məbləğində cərimənin iddiaçının xeyrinə tutulması" tələbinə aid hissəsi qismən təmin olunmalı və işin halları nəzərə alınmaqla cərimə məbləği azaldılaraq cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə 3000 (üç min) manat, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 3250 (üç min iki yüz əlli) manat, 31 may 2022ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 300 (üç yüz) manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 1550 (min beş yüz əlli) manat, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 1070 (min yetmiş) manat, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 1200 (min iki yüz) manat, Cavabdeh2 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 7575 (yeddi min beş yüz yetmiş beş) manat, 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 3000 (üç min) manat məbləğində cərimə iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. İddia tələbinin “mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 400 (dörd yüz on) manat məbləğində mediasiya xərcinin tutulması” hissəsi ilə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, məhkəməyə təqdim olunmuş 17 may 2023-cü il tarixli MŞS/MT030/2023-00872 nömrəli “ilkin mediasiya sessiyasından sonra prosesin davam etdirilə bilməməsi barədə” arayışdan görünür ki, ilkin mediasiya sessiyasında İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi və Cavabdeh2 iştirak etmiş olsa da, mediasiya prosesi davam etdirilməmiş, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən mediatora 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərci ödənilmişdir. Buna görə məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi həmin hissədə qismən təmin olunmalı, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən mediatora ödənilmiş 400 (dörd yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin 200 (iki yüz) manat məbləğində hissəsi cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 36.5-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”də və mediasiyaya dair qeyd-şərtdə başqa şərt nəzərdə tutulmayıbsa, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında tərəfin üzrsüz səbəbdən iştirak etməməsi halında digər tərəfin bütün mediasiya xərclərini ödədiyi hallar istisna olmaqla, mediasiyaya çəkilən xərclər tərəflər arasında bərabər şəkildə bölüşdürülür. Mediasiyaya dair qeyd-şərtə və ya “mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”nin şərtlərinə zidd olaraq mediasiyada, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında üzrsüz səbəbdən iştirak etməyən tərəf mediasiya ilə bağlı digər tərəfin çəkdiyi bütün mediasiya xərclərini ona ödəməlidir. İddia tələbinin “457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində dövlət rüsumunun tutulması” hissəsi ilə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, məhkəməyə təqdim olunmuş ödəniş qəbzlərindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən hazırkı iddia tələbi üzrə dövlət büdcəsinə 12 iyul 2023-cü il tarixdə 440 (dörd yüz qırx) manat, 01 avqust 2023-cü il tarixdə 17 (on yeddi) manat, 20 fevral 2024-cü il tarixdə 42 (qırx iki) manat olmaqla, ümumilikdə 499 (dörd yüz doxsan doqquz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi həmin hissədə təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: - 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. - 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. - 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə 60000,93 (altmış min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3000 (üç min) manat məbləğində cərimə, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3250 (üç min iki yüz əlli) manat məbləğində cərimə, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 159,54 (yüz əlli doqquz manat əlli dörd qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat məbləğində əsas borc, 911,49 (doqquz yüz on bir manat qırx doqquz qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1550 (min beş yüz əlli) manat məbləğində cərimə, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min uç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 378,65 (üç yüz yetmiş səkkiz manat altmış beş qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1070 (min yetmiş) manat məbləğində cərimə, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 657,25 (altı yüz əlli yeddi manat iyirmi beş qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1200 (min iki yüz) manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 223411,35 (iki yüz iyirmi üç min dörd yüz on bir manat otuz beş qəpik) manat məbləğində pu vəsaiti tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Cavabdeh2 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 151481,28 (yüz əlli bir min dörd yüz səksən bir manat iyirmi səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 27276,42 (iyirmi yeddi min iki yüz yetmiş altı manat qırx iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 7575 (yeddi min beş yüz yetmiş beş) manat məbləğində cərimə, 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 8253,99 (səkkiz min iki yüz əlli üç manat doxsan doqquz qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3000 (üç min) manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 257026,62 (iki yüz əlli yeddi min iyirmi altı manat altmış iki qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Eyni zamanda cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 200 (iki yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin və 457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. İddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Bundan başqa iş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan 250 (iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada tutularaq X1 ödənilməlidir. Bununla yanaşı hazırkı iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsinə uyğun hesablanan 770,44 (yeddi yüz yetmiş manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməmiş hissəsi olan 271,44 (iki yüz yetmiş bir manat qırx dörd qəpik) manat (770,44 manat-499 manat=271,44 manat) pul vəsaiti isə dövlət rüsumunun qalığı kimi cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada dövlət nəfinə tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.4-cü maddəsinə əsasən iddia qiyməti 100.000 manatdan 1.000.000 manatadək olduqda 390 manat + 100.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 0,1 faizi məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Həmin Qanunun 9.1-1-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq mediasiya prosesinin nəticəsinə dair barışıq sazişi bağlanmadıqda məhkəməyə müraciət edərkən mediasiya prosesi ilə bağlı xərclərin öz üzərinə düşən hissəsini ödəmiş tərəf və ya həmin Qanunun 36.2-ci maddəsinə uyğun olaraq mediasiya xərclərini ödəmiş tərəf dövlət rüsumunu ödəməkdən azad olunur. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş dövlət rüsumunun məbləği çəkilmiş xərclərdən artıq olduqda, tərəf çəkdiyi xərc həddində dövlət rüsumundan azad edilir. Həmin Qanununun 9.4-cü maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsümu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülür. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Yuxanda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 222, 227, 233, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏTETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 26 aprel 2022-ci il tarixli GFA0550/29 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 60000,93 (altmış min manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1837,52 (min səkkiz yüz otuz yeddi manat əlli iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3000 (üç min) manat məbləğində cərimə, 24 may 2022-ci il tarixli GFA0550/30 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 65001,16 (altmış beş min bir manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1730,66 (min yeddi yüz otuz manat altmış altı qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3250 (üç min iki yüz əlli) manat məbləğində cərimə, 31 may 2022-ci il tarixli GFA0550/31 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 6001,37 (altı min bir manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 159,54 (yüz əlli doqquz manat əlli dörd qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/32 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 31000 (otuz bir min) manat məbləğində əsas borc, 911,49 (doqquz yüz on bir manat qırx doqquz qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1550 (min beş yüz əlli) manat məbləğində cərimə, 01 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/33 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 21365,78 (iyirmi bir min uç yüz altmış beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 378,65 (üç yüz yetmiş səkkiz manat altmış beş qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1070 (min yetmiş) manat məbləğində cərimə, 06 iyun 2022-ci il tarixli GFA0550/34 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 23997 (iyirmi üç min doqquz yüz doxsan yeddi) manat məbləğində əsas borc, 657,25 (altı yüz əlli yeddi manat iyirmi beş qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 1200 (min iki yüz) manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 223411,35 (iki yüz iyirmi üç min dörd yüz on bir manat otuz beş qəpik) manat məbləğində pu vəsaiti tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Cavabdeh2 21 sentyabr 2021-ci il tarixli DC00349726-01 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 151481,28 (yüz əlli bir min dörd yüz səksən bir manat iyirmi səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 27276,42 (iyirmi yeddi min iki yüz yetmiş altı manat qırx iki qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 7575 (yeddi min beş yüz yetmiş beş) manat məbləğində cərimə, 11 may 2022-ci il tarixli DC00349726-03 saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 59439,93 (əlli doqquz min dörd yüz otuz doqquz manat doxsan üç qəpik) manat məbləğində əsas borc, 8253,99 (səkkiz min iki yüz əlli üç manat doxsan doqquz qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 3000 (üç min) manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 257026,62 (iki yüz əlli yeddi min iyirmi altı manat altmış iki qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada mediasiya ilə əlaqədar ödənilmiş 200 (iki yüz) manat məbləğində mediasiya xərcinin və 457 (dörd yüz əlli yeddi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. İş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan 250 (iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada tutularaq X1 ödənilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada dövlət nəfinə 271,44 (iki yüz yetmiş bir manat qırx dörd qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Həlimə Aliyeva