Şirvan Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(121)-1851/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İş № e-2-2(121)-1851/2022 22.09.2022 ŞİRVAN KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Misirzadə Namidar Əlöysət oğlunun sədrliyi, Qurbanov Cəlal Əli oğlunun katibliyi, Cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh1 Orcuqulu oğlunun iştirakı ilə İddiaçı QSC-nin cavabdehlər Cavabdeh3 və qeyrilərinə qarşı – kredit müqaviləsi üzrə borc tələbi barəsində iddiasına dair işə Şirvan şəhərində, məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı QSC cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 qarşı – Cavabdeh3 ilə bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A********** saylı və xx.xx.2019-cu il tarixli, 022A********** saylı kredit müqavilələrinin və onlara əlavə bağlanmış sazişlərin ləğv edilməsi, Cavabdeh3, Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4, Cavabdeh2 müştərək qaydada İddiaçı QSC-nin xeyrinə 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 17431,76 manat məbləğində kredit bоrcu, 3773,04 manat məbləğində faiz bоrcu və 5258,31 manat məbləğində cərimə olmaqla, 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə müştərək qaydada İddiaçı QSC-nin xeyrinə 15761,91 manat məbləğində kredit bоrcu, 3208,63 manat məbləğində faiz bоrcu və 4507,89 manat məbləğində cərimə olmaqla, ümumilikdə cəmi 49941,54 manat məbləğində bоrcun, 39,83 manat məbləğində dövlət rüsumunun və 200 manat məbləğində mediasiya xərcinin tutulması barədə barəsində iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh3 İddiaçı QSC ilə xx.xx.2020-ci il tarixdə bağladığı 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında aylıq faiz dərəcəsi 1,9167% оlmaqla 36 ay müddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi оlan 1 saylı əlavədə müəyyən оlunmuş ödəniş planı üzrə hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 20000 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Tərəflərin imzaladıqları xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A**********S saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A**********SA saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli 022A**********SB saylı sazişlə müqaviləyə və ödəniş planına dəyişiklik edilmişdir. O, kredit müqaviləsinin 1.2-ci bəndinin tələbini pоzaraq dəfələrlə ödənişləri yubatmış, kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2021-ci il tarixdən ödənilməsi planlaşdırılmış aylıq üçün kredit bоrcu vəfaiz bоrcundan ibarət vəsaiti qaytarmamışdır. O, götürdüyü kredit bоrcundan 2568.24 manat ödəniş etmiş və оnun iddiaçıya 17431,76 manat məbləğində kredit bоrcu qalmışdır. Kredit müqaviləsinin 2.4-cü maddəsinə əsasən faiz qaytarılmalı kredit məbləği üzrə hər gün üçün bank tərəfindən onun tam qaytarılmasınadək hesablanır. Bir gün üçün faiz həmin kredit müqaviləsinin 1.1-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş aylıq faizin 1/30 hissəsi kimi hesablanır. Qeyd edilənlərə əsasən o, kredit bоrcunu və faiz borcunu kreditora qaytarmadığı üçün xx.xx.2022-ci il tarixə 278 gün üçün hesablanmış faiz borcu 3773,04 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.2.3-cü bəndinə uyğun оlaraq bоrclu ödəniş planı üzrə krediti və оna hesablanmış faizi vaxtında qaytarmadıqda hər gecikdirilən gün üçün kredit qalığının 0,1 % məbləğində cərimə ödəməlidir. xx.xx.2022-ci il tarixə 278 gün üçün kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış cərimə 5258,31 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.1.2-ci bəndinə əsasən kredit alan müvafiq оlaraq krediti və faizi qaytarma planına uyğun оlaraq qaytara bilmədikdə kreditor müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam vermək, qalan kredit məbləğini, faiz bоrcunu və müqavilə üzrə hesablanmış cəriməni tələb etmək hüququna malikdir. Cavabdeh3 İddiaçı QSC ilə xx.xx.2019-cu il tarixdə bağladığı 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında aylıq faiz dərəcəsi 1.9167% оlmaqla 36 aymüddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi оlan 1 saylı əlavədə müəyyən оlunmuş ödəniş planı üzrə hissəhissə qaytarmaq şərti ilə 20000 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Tərəflərin imzaladıqları xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A**********S saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli, 022A**********SA saylı sazişlə müqaviləyə və ödəniş planına dəyişiklik edilmişdir. O, kredit müqaviləsinin 1.2-ci bəndinin tələbini pоzaraq dəfələrlə ödənişləri yubatmış, kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2021-ci il tarixdən ödənilməsi planlaşdırılmış aylıq üçün kredit bоrcu vəfaiz bоrcundan ibarət vəsaiti qaytarmamışdır. O, götürdüyü kredit bоrcundan 4238,09 manat ödəniş etmiş və оnun iddiaçıya 15761,91 manat məbləğində kredit bоrcu qalmışdır. Kredit müqaviləsinin 2.4-cü maddəsinə əsasən faiz qaytarılmalı kredit məbləği üzrə hər gün üçün bank tərəfindən onun tam qaytarılmasınadək hesablanır. Bir gün üçün faiz həmin kredit müqaviləsinin 1.1 bəndi ilə müəyyən edilmiş aylıq faizin 1/30 hissəsi kimi hesablanır. Qeyd edilənlərə əsasən bildirik ki, o, kredit bоrcunu vəfaiz borcunu kreditora qaytarmadığı üçün xx.xx.2022-ci il tarixə 278 gün üçün hesablanmış faiz borcu 3208,63 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.2.3-cü bəndinə uyğun оlaraq bоrclu ödəniş planı üzrə krediti və оna hesablanmış faizi vaxtında qaytarmadıqda hər gecikdirilən gün üçün kredit qalığının 0,1 % məbləğində cərimə ödəməlidir. xx.xx.2022-ci il tarixə 278 gün üçün kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış cərimə 4507,89 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.1.2-ci bəndinə əsasən kredit alan müvafiq оlaraq krediti və faizi qaytarma planına uyğun оlaraq qaytara bilmədikdə kreditor müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam vermək, qalan kredit məbləğini, faiz bоrcunu və müqavilə üzrə hesablanmış cəriməni tələb etmək hüququna malikdir. Yuxarıda göstərilən kredit müqavilələri üzrə Cavabdeh3 öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4, Cavabdeh2 zaminlik müqavilələrinə əsasən bank qarşısında öz üzərlərinə məsuliyyət götürmüşlər. Onlar həmin zaminlik müqavilələrinin 1-ci bəndinə əsasən yuxarıda göstərilən krеdit müqavilələrindən irəli gələn öhdəliklərin icrası üçün bank qarşısında Cavabdeh3 ilə birgə məsuliyyət daşıyır və krеdit müqavilələri üzrə krеditin qaytarılmasıilə bağlı onun bütün öhdəliklərini icra еtməlidirlər. Hazırki mübahisə kommersiya mübahisəsi olduğundan məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl ilkin mediasiya sessiyasında iddiaçı tərəf iştirak etmiş, lakin cavabdehlər iştirak etməmişdir. Bu barədə xx.xx.2022-ci il tarixli arayış verilmişdir. Mediasiya xərcləri olaraq İddiaçı QSC tərəfindən 200 manat haqq ödənilmişdir. Hazırda iddianın məbləğinə mütənasib dövlət rüsumunun məbləği 239,83 manat məbləğindədir. Lakin İddiaçı QSC tərəfindən 200 manat mediasiya xərci ödənildiyindən “Dövlət rüsumu” haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən İddiaçı QSC hazırda 39,83 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəməlidir. İddiaçı QSC-nin nümayəndəsi X4 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddianı müdafiə etdiyini bildirmiş, işə iştirakları olmadan baxılaraq, iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh3 məhkəmə iclasında iddianı qismən, yəni 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 17431,76 manat məbləğində kredit bоrcu, 3773,04 manat məbləğində faiz bоrcu, 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 15761,91 manat məbləğində kredit bоrcu, 3208,63 manat məbləğində faiz bоrcunu tam şəkildə qəbul etdiyini, iddianın qalan hissəsini isə qəbul etmədiyini bildirməklə, iddianın qismən təmin olunmasını xahiş etdi. Cavabdeh1 məhkəmə iclasında iddianı qismən, yəni 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 17431,76 manat məbləğində kredit bоrcu, 3773,04 manat məbləğində faiz bоrcu, 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 15761,91 manat məbləğində kredit bоrcu, 3208,63 manat məbləğində faiz bоrcunu tam şəkildə qəbul etdiyini, iddianın qalan hissəsini isə qəbul etmədiyini bildirməklə, iddianın qismən təmin olunmasını xahiş etdi. Cavabdehlər Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin onlar məhkəmə iclasına gəlməmişlər və gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, cavabdehlərin izahatlarını dinləyərək, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi (və ona əlavə bağlanmış sazişlər) əsasında 36 ay müddətinə illik 1,9167 faiz olmaqla 20000 manat məbləğində kredit verilmişdir. İşdən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A**********SA saylı sazişin surətindən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsinin müddəti artırılmış və 33 ay təşkil etmişdir. Bank ilə kredit alan arasında xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında kredit alan, götürdüyü kreditin qalığını və hesablanmış faizləri bu sazişə əlavə olunan xx.xx.2020-ci il tarixli ödəniş planına uyğun olaraq banka ödəməlidir. İşdən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə xx.xx.2020-ci il tarixdə zaminlik müqavilələrinin preambulasına xx.xx.2020-ci il tarixdə dəyişiklik edilərək, həmin preambulaya kreditin müddətinin 35 ay təşkil etməsi barədə dəyişiklik edilmişdir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə bağlanmış 022A**********SB saylı sazişin surətindən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsinin müddəti artırılmış və 28 ay təşkil etmişdir. Bank ilə kredit alan arasında xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında kredit alan, götürdüyü kreditin qalığını və hesablanmış faizləri bu sazişə əlavə olunan xx.xx.2021-ci il tarixli ödəniş planına uyğun olaraq banka ödəməlidir. İşdən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi ilə Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə xx.xx.2020-ci il tarixdə zaminlik müqavilələrinin preambulasına xx.xx.2020-ci il tarixdə dəyişiklik edilərək, həmin preambulaya kreditin müddətinin 33 ay təşkil etməsi barədə dəyişiklik edilmişdir. İşə əlavə olunan İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında 36 ay müddətinə illik 1,9167 faiz olmaqla 20000 manat məbləğində kredit verilmişdir. İşə əlavə olunan İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A**********S saylı sazişin surətindən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsinin müddəti artırılmış və 29 ay təşkil etmişdir. Bank ilə kredit alan arasında xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi əsasında kredit alan, götürdüyü kreditin qalığını və hesablanmış faizləri bu sazişə əlavə olunan xx.xx.2020-ci il tarixli ödəniş planına uyğun olaraq banka ödəməlidir. İşdən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2020-ci il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi ilə Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə xx.xx.2020-ci il tarixdə zaminlik müqavilələrinin preambulasına xx.xx.2021-ci il tarixdə dəyişiklik edilərək, həmin preambulaya kreditin müddətinin 25 ay təşkil etməsi barədə dəyişiklik edilmişdir. İşdən görünür ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh3 arasında xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış 022A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərini icra etmək məqsədi Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 ilə xx.xx.2019-cu il tarixdə zaminlik müqavilələrinin preambulasına xx.xx.2021-ci il tarixdə dəyişiklik edilərək, həmin preambulaya kreditin müddətinin 25 ay təşkil etməsi barədə dəyişiklik edilmişdir. İşin materiallarında olan arayışdan görünür ki, Cavabdeh3 022A********** saylı kredit razılaşması üzrə xx.xx.2022-ci il tarixinə 17431,76 manat məbləğində əsas, 3773,04 manat məbləğində faiz, 5258,31 manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 26463,11 manat məbləğində kredit borcu vardır. İşin materiallarında olan arayışdan görünür ki, Cavabdeh3 022A********** saylı kredit razılaşması üzrə xx.xx.2022-ci il tarixinə 15761,91 manat məbləğində əsas, 3208,63 manat məbləğində faiz, 4507,89 manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 23478,43 manat məbləğində kredit borcu vardır. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı cavabdehlərə borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq məktubları göndərmişdir. Məhkəmə iddianın müqavilənin ləğv (və sazişin) edilməsinə dair hissəsini araşdıraraq, hesab edir ki, iddia tələbi göstərilən hissədə əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 421.2-ci maddəsinə əsasən, tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Həmin Məcəllənin 423.2-ci maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi tələbini tərəf məhkəməyə yalnız müqaviləni dəyişdirmək və ya ləğv etmək təklifindən digər tərəfin imtinasını aldıqda və ya təklifdə göstərilmiş müddətdə, müddət göstərilmədikdə isə otuz gün müddətində ondan cavab almadıqda irəli sürə bilər. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, müqavilələrin ləğv edilməsi tələbini iddiaçı tərəf məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl cavabdeh tərəfə təklif etdiyindən, təklifdə göstərilmiş müddətdə cavabdeh(lər)dən cavab almadığından, iddiaçı tərəflər arasında bağlanmış müqavilə(lər)in (və saziş(lər)in) ləğv edilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Buna görə də iddia tələbi həmin hissədə təmin edilməlidir. Bundan əlavə, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı verdiyi kredit üzrə əsas borcu və faizləri tələb etməkdə haqlıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Qeyd edilən Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Göstərilən Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Sadalanan qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh kredit müqaviləsi (razılaşması) əsasında iddiaçıdan kredit almaq hüququna malik olduğu kimi eyni zamanda göstərilən müqavilə əsasında kredit məbləğini və həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş faizləri iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin, cavabdeh kredit müqaviləsi əsasında iddiaçıdan kredit vəsaitini almasına dair hüququndan istifadə etmiş, kredit vəsaitini və həmin kreditdən yaranan faiz borclarını ödəməli olmasına dair vəzifəsini isə icra etməyərək, pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Odur ki, iddiaçı əsas borcun və ona hesablanmış faizlərin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Məhkəmə həmçinin iddianın cərimə borcunun ödənilməsinə dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın həmin hissəsi də qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının iddia ərizəsində göstərilən cərimə əsassız və şişirdilmiş məbləğdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənəsübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. İşin hallarını nəzərə alaraq, məhkəmə iddia ərizəsində göstərilən 022A********** saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cərimənin 5258,31 manat məbləğində deyil, 1200 manat məbləğində və 022A********** saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə cərimənin 4507,89 manat məbləğində deyil, 1000 manat məbləğində müəyyən edilməsini məqsədə müvafiq və ədalətli sayır. Məhkəmə eyni zamanda digər cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 mülki məsuliyyətini araşdıraraq hesab edir ki, digər cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 kredit müqaviləs(lər)i (razılaşmas(lar)ı) üzrə alınmış kredit(lər)ə görə zamin olduqlarından, qeyd edilən məbləğin və həmin məbləğə hesablanmış faiz borcunun ödənilməməsi üçün məsuliyyət daşıyırlar. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 470.1-ci maddəsinə əsasən, zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən, əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borcun tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh3 müqaviləs(lər)i (razılaşmas(lar)ı) üzrə İddiaçı QSC-yə olan borcu qaytarmamaqla iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də, digər cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2, Cavabdeh3 iddiaçıya olan kredit müqaviləs(lər)i (razılaşmas(lar)ı) üzrə alınmış kredit(lər)ə görə zamin olduqlarından, bununla da iddiaçı qarşısında olan Cavabdeh3 pul vəsaitini qaytamaqla bağlı öhdəliyi üzərinə götürmüşlər. Məhkəmə həmçinin iddianın 200 manat mediasiya xərcinin cavabdeh(lər)dən alınmasına dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi qismən əsaslıdır. Ona görə ki, cavabdeh(lər) iddia üzrə iddiaçı qarşısında aralarındakı müqavilə(lər)dən irəli gələn vəzifələrini icra etməmə(lər)si nəticəsində, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırması ilə əlaqədar mediasiya xərcini ödəməsi ilə ona əlavə zərər vurmuşdur. Odur ki, iddiaçının mediasiya xərcini ödəməsi nəticəsində çəkdiyi əlavə zərər də cavabdeh(lər)dən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 36.5-ci madəsinə əsasən, “Mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”də və mediasiyaya dair qeydşərtdə başqa şərt nəzərdə tutulmayıbsa, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında tərəfin üzrsüz səbəbdən iştirak etməməsi halında digər tərəfin bütün mediasiya xərclərini ödədiyi hallar istisna olmaqla, mediasiyaya çəkilən xərclər tərəflər arasında bərabər şəkildə bölüşdürülür. Mediasiyaya dair qeyd-şərtə və ya “mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”nin şərtlərinə zidd olaraq mediasiyada, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında üzrsüz səbəbdən iştirak etməyən tərəf mediasiya ilə bağlı digər tərəfin çəkdiyi bütün mediasiya xərclərini ona ödəməlidir. Qeyd edilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli olduğundan, iddia tələbi bu hissədə də qismən təmin edilərək cavabdehlərdən 180 manat məbləğində mediasiya xərci tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə həmçinin iddianın 39,83 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdeh(lər)dən alınmasına dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi əsaslıdır. Ona görə ki, cavabdeh(lər) iddia üzrə iddiaçı qarşısında aralarındakı müqavilə(lər)dən irəli gələn vəzifələrini icra etməməs(lər)i nəticəsində, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırması ilə əlaqədar dövlət rüsumunu ödəməsi ilə ona əlavə zərər vurmuşdur. Odur ki, kredit borc(ları)u cavabdeh(lər)dən alınmaqla yanaşı eyni zamanda, ziyanın ödənilməsi ilə əlaqədar iddiaçının dövlət rüsumunu ödəməsi nəticəsində çəkdiyi əlavə zərər də cavabdeh(lər)dən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri iddianın təmin edilmiş hissələrinə müvafiq olaraq tərəflərə aid edilməli olduğundan, məhkəmə xərcinə daxil olan 39,83 manat məbləğində dövlət rüsumunun 30 manatı cavabdeh(lər)dən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. İddiaçı QSC ilə X2 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, 022A********** saylı kredit müqaviləsi və ona əlavə bağlanmış sazişlər ləğv edilsin. 15761,91 manat məbləğində əsas borc, 3208,63 manat məbləğində faiz borcu, 1000 manat məbləğində cərimə, cəmi 19970,54 manat məbləğində kredit borcu X1, Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 müştərək qaydada alınaraq İddiaçı QSC-yə ödənilsin. İddiaçı QSC ilə X2 arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli, 022A********** saylı kredit müqaviləsi və ona əlavə bağlanmış sazişlər ləğv edilsin. 17431,76 manat məbləğində əsas borc, 3773,04 manat məbləğində faiz borcu, 1200 manat məbləğində cərimə, cəmi 22404,8 manat məbləğində kredit borcu X1, Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 müştərək qaydada alınaraq İddiaçı QSC-yə ödənilsin. 30 manat məbləğində dövlət rüsumu və 180 manat məbləğində mediasiya xərci X1, Cavabdeh1, Cavabdeh5, Cavabdeh4 və Cavabdeh2 müştərək qaydada alınaraq İddiaçı QSC-yə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Şirvan Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin kommersiya kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Namidar Misirzadə