Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № e-2-2(3-6)-879/2026 09.09.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi Açar söz: kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması, borcun məbləğinin müəyyən edilməsi, sübutetmə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası hakimlər Mahmudova Təranə Nəriman qızının sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Şirinov Ziya Allahverdi oğlu, X1 ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Məhərrəmova Günel Elman qızının katibliyi, cavabdeh Cavabdeh vəkili Vəkil iştirakı ilə iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iş üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-2- *(***)-**/**** nömrəli qətnaməsindən cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə açıq məhkəmə iclasında baxdı. Işin halları
1. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında ##.##.2022-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair X2nun ##.##.2021-ci il tarixli 1.0.* nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE*/******* saylı Razılaşma imzalanmışdır. Razılaşma müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir. Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair X2nun ##.##.2022-ci il tarixli 1.0.* nömrəli versiyasının: - 1-ci bəndinin 1-ci yarımbəndinə əsasən həmin müqavilədə müştərinin müraciəti əsasında ona bank hesabının açılması, depozitin yerləşdirilməsi, maliyyələşdirilməsi (kredit, kredit xətti və ya limitin ayrılması), ticarətin maliyyələşdirilməsi (akkreditiv, qarantiya, stand-by akkreditiv, inkasso), ödəniş kartların verilməsi, inkassasiya xidməti, depozit qutularının icarəsi və bu xidmətlərin göstərilməsindən irəli gələn şərtlər öz əksini tapmışdır. - 1-ci bəndinin 2-ci yarımbəndinə əsasən müqavilədə qeyd olunan xidmətlərdən hər birinin bank tərəfindən müştəriyə təqdim olunması üçün bu müqavilədən başqa müvafiq ərizə formalarının da müştərinin özü və ya səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən doldurularaq banka təqdim olunması tələb olunur. - IV-cü bəndinin 1.1-ci yarımbəndinə əsasən bank “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” forması ilə müəyyən olunmuş şərtlər əsasında hissələrlə və ya birdəfəlik verilən kredit (birdəfəlik, bərpa olunan, bərpa olunmayan, overdraft, tranş kredit, invoys əsasında maliyyələşdirmə və ya qarantiya /akkreditivin maliyyələşdirilməsi, kredit xətti və s.kimi öhdəliklər) üçün Müştəriyə “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” forması göstərilən şərtlərlə kredit verir. Kredit üzrə faizlərin hesablanması və ödənilməsi qaydası , qevvədə olma müddət , cərimə, məqsəd, Müştəriyə verilməsi qaydasıvə bu kimi “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” forması ilə müəyyən olunacaq. - Həmin müqavilənin Kredit (Maliyyələşdirmə) adlanan IV-cü bəndinin 1.4-cü yarımbəndinə əsasən kredit limitinin ayrılması bankın müştəriyə kredit vermək vədini ifadə etmir. “Maliyyələşmə üçün ərizə” formasında göstərilən məbləğ çərçivəsində müştərinin hər bir kredit sifarişinə ayrıca baxılır və qərar verilir. Müsbət qərar olduğu təqdirdə tərəflər arasında müvafiq kredit şərtləri göstərilərək “Maliyyələşmə üçün ərizə” imzalanır. - IV-cü bəndinin 3.1-ci yarımbəndinə əsasən kredit, bank tərəfindən kredit məbləğinin müştəriyə bankda onun üçün açılan kredit hesabından cari hesabına köçürülməsi yolu ilə verilir. - IV-cü bəndinin 3.2-ci yarımbəndinə əsasən müştəri kreditdən istifadəyə görə banka “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” formasında göstərilən qaydada faizləri ödəyir.
2. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 15.5%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30.5% olmaqla, 10,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
3. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DCLT********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə (kartın hesab nömrəsi: 41040AZNSK**********) imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 24%, illik cərimə faizi 33.5% olmaqla, 10,390 manat məbləğində tütün məhsullarının alışı və bununla bağlı ƏDV-nin ödənilməsi məqsədi ilə plastik kart üzrə kredit xətti açılmışdır. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
4. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DCL********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 10,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə kredit xətti açılmışdır. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
5. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 12,620 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
6. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 5,862 manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
7. Cavabdeh (müştəri) ilə İddiaçı ASC-yə (bank) arasında ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 12%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 27% olmaqla, 9,194 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Ərizə müştəri Cavabdeh elektron imzası ilə təsdiq edilmişdir.
8. ##.##.2023-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh ##.##.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC qarşısında kredit öhdəlikləri aşağıdakı kimidir: - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 3,873.94 manat əsas borc, 3.17 manat faiz borcu, 991.30 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4,868.41 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 440; - DCLTQ0260191 -** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 8,696.65 manat əsas borc, 1,810.13 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10,506.78 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 297; - DCL********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,000 manat əsas borc, 833.33 manat faiz borcu, 2,568.89 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 13,402.22 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 441; - DC********-Q* saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,330.24 manat əsas borc, 1628.92 manat faiz borcu, 708.77 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 12,667.93 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 471; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 4723.10 manat əsas borc, 752 manat faiz borcu, 326.56 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,801.66 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 468 -DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 5,061.67 manat əsas borc, 146.82 manat faiz borcu, 973.08 cərimə borcu olmaqla, cəmi 6,181.57 manat təşkil edir. Gecikmə günü: 471.
9. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi ##.##.2024-cü il tarixli, *-**-**/*-*/****/**** saylı ekspert rəyi verilmişdir. Ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri 145 manat təşkil edir. Müvafiq rəydən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış: - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2022-ci il tarixədək əsas borc 4062,30 manat; faiz borcu 1,75 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 3770,65 manat; faiz borcu 355,59 manat; cərimə borcu 1014,93 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə qeyd edilir ki, iş üzrə əlavə materialların təqdim olunması barədə ## ######## 2023-cü il tarixdə vəsatət verilmiş, həmin vəsatətə cavab olaraq ##.##.2023-cü il tarixdə 834 vərəqdən ibarət əlavə sənədlər daxil olmuşdur. Həmin sənədlərlə tanışlıq zamanı müəyyən edildi ki, ## ###### 2021-ci il tarixli, DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə aparılmış əməliyyatları özündə əks etdirən məlumatlar təqdim olunmuş sənədlərdə mövcud deyildir. Bu səbəbdən ekspert qarşısında qoyulmuş üçüncü və dördüncü suallar üzrə tədqiqat aparılmamışdır. - ##.##.2021ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2022-ci il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 833,33 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 1756,94 manat; cərimə borcu 5878,56 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10360,90 manat; faiz borcu 1595,04 manat; cərimə borcu 892,80 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10360,90 manat; faiz borcu 2103,01 manat; cərimə borcu 1877,67 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 4614,90 manat; faiz borcu 689,48 manat; cərimə borcu 489,27 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 4614,90 manat; faiz borcu 915,70 manat; cərimə borcu 987,10 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2022-ci il tarixədək əsas borc 8386,59 manat; faiz borcu 307,51 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 4414,56 manat; faiz borcu 411,41 manat; cərimə borcu 932,69 manat təşkil edir.
10. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi ##.##.2025-ci il tarixli, *-**-**/*-*/***/**** saylı ekspert rəyi verilmişdir. Ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri 100 manat təşkil edir. Müvafiq rəydən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış: - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 153,92 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 387,33 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə qeyd edilir ki, iş üzrə əlavə materialların təqdim olunması ilə bağlı əvvəlki ekspertizalar zamanı vəsatət verilmişdir. Buna baxmayaraq, ## ###### 2021-ci il tarixli, DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə aparılmış əməliyyatları özündə əks etdirən məlumatlar təqdim olunmuş sənədlər (həmin müqavilə üzrə nesabdan çıxarışlar) tam olaraq mövcud deyildir. Bu səbəbdən də həmin müqavilə üzrə tədqiqat aparılmamışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 7908,67 manat; faiz borcu 592,58 manat; cərimə borcu 314,15 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 7908,67 manat; faiz borcu 592,58 manat; cərimə borcu 808,44 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; cərimə borcu 910,59 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; cərimə borcu 421,15 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 235,08 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 559,59 manat təşkil edir.
11. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli *-**-**/*-*/****/**** saylı ekspert rəyi verilmişdir. Ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri 100 manat təşkil edir. Müvafiq rəydən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış: - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 153,92 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 387,33 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə qeyd edilir ki, iş üzrə əlavə materialların təqdim olunması ilə bağlı əvvəlki ekspertizalar zamanı vəsatət verilmişdir. Buna baxmayaraq, ## ###### 2021-ci il tarixli, DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə aparılmış əməliyyatları özündə əks etdirən məlumatlar təqdim olunmuş sənədlər (həmin müqavilə üzrə nesabdan çıxarışlar) tam olaraq mövcud deyildir. Bu səbəbdən də həmin müqavilə üzrə tədqiqat aparılmamışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 833,33 manat; cərimə borcu 397,22 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 833,33 manat; cərimə borcu 1022,22 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; cərimə borcu 910,59 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; cərimə borcu 421,15 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 235,08 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 559,59 manat təşkil edir.
12. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2026-cı il tarixli *-**-**/*-*/****/**** saylı ekspert rəyi verilmişdir. Ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri 100 manat təşkil edir. Müvafiq rəydən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış: - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 153,92 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 3734,59 manat; faiz borcu 1,69 manat; cərimə borcu 387,33 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə qeyd edilir ki, iş üzrə əlavə materialların təqdim olunması ilə bağlı əvvəlki ekspertizalar zamanı vəsatət verilmişdir. Buna baxmayaraq, ## ###### 2021-ci il tarixli, DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə aparılmış əməliyyatları özündə əks etdirən məlumatlar təqdim olunmuş sənədlər (həmin müqavilə üzrə nesabdan çıxarışlar) tam olaraq mövcud deyildir. Bu səbəbdən də həmin müqavilə üzrə tədqiqat aparılmamışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 833,33 manat; cərimə borcu 397,22 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10000 manat; faiz borcu 833,33 manat; cərimə borcu 1022,22 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 10367,22 manat; faiz borcu 1469,28 manat; cərimə borcu 910,59 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 4688,16 manat; faiz borcu 710,65 manat; cərimə borcu 421,15 manat təşkil edir. - ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı müqavilə üzrə ##.##.2023-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 235,08 manat; ##.##.2024-cü il tarixədək əsas borc 5192,05 manat; faiz borcu 559,59 manat təşkil edir.
Birinci instansiya məhkəməsində icraat və qəbul olunmuş məhkəmə aktı
13. Iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (bundan sonra – iddiaçı) cavabdeh Cavabdeh (bundan sonra – cavabdeh ) qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 3,873.94 manat əsas borc, 3.17 manat faiz borcu, 991.30 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4,868.41 manat; - DCLT********- ** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 8,696.65 manat əsas borc, 1,810.13 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10,506.78 manat; - DCL********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,000 manat əsas borc, 833.33 manat faiz borcu, 2,568.89 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 13,402.22 manat; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,330.24 manat əsas borc, 1628.92 manat faiz borcu, 708.77 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 12,667.93 manat; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 4723.10 manat əsas borc, 752 manat faiz borcu, 326.56 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,801.66 (beş min səkkiz yüz bir manat altmış altı qəpik) manat; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 5,061.67 manat əsas borc, 146.82 manat faiz borcu, 973.08 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 6,181.57 manat məbləğində borcun; mediasiya prosesi üzrə ödənilmiş 200 manat məbləğində xidmət haqqının və 51 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
14. Iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki Iddiaçı İddiaçı ASC (bundan sonra “Bank”) iləCavabdeh (bundan sonra “Borcalan”) arasında ##.##.2021-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair X2nun ##.##.2021-ci il tarixli 1.0.* nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE*/******* saylı Razılaşma imzalanmışdır. Həmin razılıq ərizəsini imzalayaraq borclu www.pashabank.az saytında yerləşdirilmiş X2 qeyd edilmiş şərtləri (müvafiq redaksiyada) qəbul edir. Eyni zamanda Eyni zamanda X2 çərçivəsində İddiaçı ASC (bundan sonra “Bank”) ilə Cavabdeh (bundan sonra “Borcalan”) arasında: - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 15.5%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30.5% olmaqla, 10,000 (on min) manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DCLT********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə (kartın hesab nömrəsi: 41040AZNSK**********) imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 24%, illik cərimə faizi 33.5% olmaqla, 10,390 (on min üç yüz doxsan) manat məbləğində tütün məhsullarının alışı və bununla bağlı ƏDV-nin ödənilməsi məqsədi ilə plastik kart üzrə kredit xətti açılmışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli DCL********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 10,000 (on min) manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə kredit xətti açılmışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 12,620 (on iki min altı yüz iyirmi) manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 5,862 (beş min səkkiz yüz altmış iki) manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 12%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 27% olmaqla, 9,194 (doqquz min bir yüz doxsan dörd) manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. Lakin Borcalan qeyd edilənDC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 440 gün, DCLT00260191-03saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 297 gün, DCL00260191-03saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 441 gün, DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 471 gün, DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 468 gün və DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizə üzrə öhdəliklərini 471 gün icra etməyərək kreditin müəyyənləşdirilən qaydada ödənilməsini həyata keçirməmişdir. Bank tərəfindən Borcalana xəbərdarlıq məktubu göndərilmiş və Bank qarşısında olan öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi xahiş olunmuş, əks halda qanunvericiliklə müəyyən olunmuş və müqavilə şərtində nəzərdə tutulmuş tədbirlərin görüləcəyi bildirilmişdir. Borcalanın ##.##.2023-cü il tarixə İddiaçı ASC qarşısında öhdəlikləri aşağıdakı kimidir: - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 3,873.94 (üç min səkkiz yüz yetmiş üç manat doxsan dörd qəpik) manat əsas borc, 3.17 (üç manat on yeddi qəpik) manat faiz borcu, 991.30 (doqquz yüz doxsan bir manat otuz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4,868.41 (dörd min səkkiz yüz altmış səkkiz manat qırx bir qəpik) manat təşkil edir; - DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 8,696.65 (səkkiz min altı yüz doxsan altı manat altmış beş qəpik) manat əsas borc, 1,810.13 (bir min səkkiz yüz on manat on üç qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10,506.78 (on min beş yüz altı manat yetmiş səkkiz qəpik) manat təşkil edir; - DCL********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,000 (on min) manat əsas borc, 833.33 (səkkiz yüz otuz üç manat otuz üç qəpik) manat faiz borcu, 2,568.89 (iki min beş yüz altmış səkkiz manat səksən doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 13,402.22 (on üç min dörd yüz iki manat iyirmi iki qəpik) manat təşkil edir; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 10,330.24 (on min üç yüz otuz manat iyirmi dörd qəpik) manat əsas borc, 1628.92 (bir min altı yüz iyirmi səkkiz manat doxsan iki qəpik) manat faiz borcu, 708.77 (yeddi yüz səkkiz manat yetmiş yeddi qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 12,667.93 (on iki min altı yüz altmış yeddi manat doxsan üç qəpik) manat təşkil edir; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 4723.10 (dörd min yeddi yüz iyirmi üç manat on qəpik) manat əsas borc, 752 (yeddi yüz əlli iki) manat faiz borcu, 326.56 (üç yüz iyirmi altı manat əlli altı qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,801.66 (beş min səkkiz yüz bir manat altmış altı qəpik) manat təşkil edir; - DC********-** saylı maliyyələşdirmə üzrə ərizəyə əsasən 5,061.67 (beş min altmış bir manat altmış yeddi qəpik) manat əsas borc, 146.82 (bir yüz qırx altı manat səksən iki qəpik) manat faiz borcu, 973.08 (doqquz yüz yetmiş üç manat səkkiz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 6,181.57 (altı min bir yüz səksən bir manat əlli yeddi qəpik) manat təşkil edir. Bundan başqa tərəfimizdən mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həll edilməsi istiqamətində tədbirlər görülməsi məqsədi ilə Mediasiya Institutunun tətbiqi qaydasında mediasiya təşkilatına müraciət edilmiş, lakin tərəflər arasında məhkəmədən kənar qaydada razılıq əldə edilməmişdir. Iddiaçı İddiaçı ASC mediasiya prosesi üzrə 200 manat məbləğində xidmət haqqı ödəmişdir. X2 4-cü bölümünün 3.11-ci bəndinə əsasən Kreditin əsas məbləği və ona hesablanmış faizlər ödəniş qrafikində və “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” formasında göstərilən qaydada ödənilmədikdə gecikdirilmiş əsas məbləğə “Maliyyələşdirmə üçün ərizə” forması ilə müəyyən olunan qaydada və həcmdə cərimə faizi hesablanır. Cərimə faizi 2 qaydada müəyyən olunur: 1) kreditin müddəti bitənədək və 2) kreditin müddəti bitdikdən sonra. Kreditin müddəti bitənədək cərimə tətbiq olunduğu zaman kredit faizləri də öz növbəsində hesablanmağa davam edir. Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair X2nun 4-cü bölümünün 5.2.1-ci bəndinə əsasən Kreditin və faizlərin ödənilməsi Müştəri tərəfindən 3 (üç) aydan artıq müddətə gecikdirildikdə Bank Müştəriyə verilən Krediti vaxtından əvvəl ləğv edə və ya Kredit məbləğini vaxtından əvvəl Müştəridən tələb edə bilər. Eyni zamanda X2 əsasən Müştəri tərəfindən Müqavilə öhdəlikləri yerinə yetirilmədikdə, Azərbaycan Respublikası Qanunlarına əsasən məhkəmələrə və digər səlahiyyətli orqanlara müraciət etmək Bankın hüququdur.
15. Iddiaçı iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə verərək, cavabdeh Cavabdeh DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 3,873.94 manat əsas borc, 1,122.46 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4,996.40 manat məbləğində borcun;DCLT********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 8,696.65 manat əsas borc, 1,994.97 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10,691.62 manat məbləğində borcun;DCL********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 10,000 manat əsas borc, 833,33 manat faiz borcu, 2,915.56 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 13,748.89 manat məbləğində borcun;DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 10,330.24 manat əsas borc, 1,819.19 manat faiz borcu, 851.49 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 13,000.92 manat məbləğində borcun;DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 4,723.10 manat əsas borc, 838.99 manat faiz borcu, 391.65 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 5,953.74 manat məbləğində borcun;DC********-** saylı maliyyələşdirmə üçün ərizəyə əsasən 5,061.67 manat əsas borc, 1,267.95 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 6,329.62 manat məbləğində borcun;Mediasiya prosesi üzrə ödənilmiş 200 manat məbləğində xidmət haqqının və 55 manat dövlət rüsumunun tutularaq iddiaçı İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
16. Iddiaçının nümayəndəsi iddia tələbini müdafiə etmiş, iddia ərizəsində göstərilənlərə uyğun izahat verərək, iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
17. Cavabdehlərə məhkəmə iclası barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmişlər və gəlməmələrinin səbəbi barədə məhkəmə məlumat verməmişlər. Məhkəmə MPM-nin 185-ci maddəsinin tələblərinə əsasən işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
18. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmiş, Cavabdeh Cavabdeh ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 3734,59 (üç min yeddi yüz otuz dörd manat əlli doqquz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 185 (yüz səksən beş) manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 8696,65 (səkkiz miin altı yüz doxsan altı manat altmış beş qəpik) manat məbləğində əsas borc, 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 10000 (on min) manat məbləğində əsas borc, 833,33 (səkkiz yüz otuz üç manat otuz üç qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 500 (beş yüz) manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən,10330,24 (on min üç yüz otuz manat iyirmi dörd qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1469,28 (min dörd yüz altmış doqquz manat iyirmi səkkiz qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 500 (beş yüz) manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 4688,16 (dörd min altı yüz səksən səkkiz manat on altı qəpik) manat məbləğində əsas borc, 710,65 (yeddi yüz on manat altmış beş qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 200 (iki yüz) manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 5061,67 (beş min altmış bir manat altmış yeddi qəpik) manat məbləğində əsas borc, 250 (iki yüz əlli) manat məbləğində cərimə borcu; 200 (iki yüz) manat məbləğində mediasiya xərci və iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq 32,38 (otuz iki manat otuz səkkiz qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməsi, iş üzrə keçirilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının tədqiqat dəyəri olan 145 manat pul vəsaiti cavabdehdən tutularaq Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin bank hesabına (Büdcə təsnifatının kodu 142595, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X6, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) ödənilməsi, iş üzrə keçirilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının tədqiqat dəyəri olan 100 manat pul vəsaitinin cavabdehdən tutularaq Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin bank hesabına (Büdcə təsnifatının kodu 142595, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X6, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) ödənilməsi, iş üzrə keçirilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının tədqiqat dəyəri olan 100 manat pul vəsaitinin cavabdehdən tutularaq Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin bank hesabına (Büdcə təsnifatının kodu 142595, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X6, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) ödənilməsi, iş üzrə keçirilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının tədqiqat dəyəri olan 100 manat pul vəsaitinin cavabdehdən tutularaq Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin bank hesabına (Büdcə təsnifatının kodu 142595, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X6, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) ödənilməsi, qalan hissədə iddianın rədd edilməsi qət edilmişdir.
19. Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, iş materiallarına əlavə edilmiş sübutlarla, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri və hesabdan çıxarış, ekspertiza rəyləri i ilə müəyyən edildi ki, iddiaçı İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında ##.##.2021-ci il tarixdə Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair X2nun ##.##.2021-ci il tarixli 1.0.* nömrəli versiyasının şərtlərini qəbul etməsi barədə OnGTC/SE0/0260191saylı Razılaşma imzalanmışdır. Eyni zamanda Eyni zamanda X2 çərçivəsində İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 15.5%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 30.5% olmaqla, 10,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DCLT********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə (kartın hesab nömrəsi: 41040AZNSK**********) imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 24%, illik cərimə faizi 33.5% olmaqla, 10,390 manat məbləğində tütün məhsullarının alışı və bununla bağlı ƏDV-nin ödənilməsi məqsədi ilə plastik kart üzrə kredit xətti açılmışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli DCL********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 10,000 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə kredit xətti açılmışdır. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 12,620 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2023-cü il tarixədək illik faiz dərəcəsi 17%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 32% olmaqla, 5,862 manat məbləğində mal alışı məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir. - ##.##.2021-ci il tarixli DC********-** saylı Maliyyələşdirmə üçün ərizə imzalanmış və Bank tərəfindən Borcalana ##.##.2022-ci il tarixədək illik faiz dərəcəsi 12%, illik cərimə faizi 15%, kreditin müddəti bitdikdən sonra illik cərimə faizi 27% olmaqla, 9,194 manat məbləğində avadanlıqların alınması məqsədi ilə birdəfəlik kredit verilmişdir.
20. Məhkəmə iclaslarında tərəflərin izahatları ilə müəyyən olunmuşdur ki, cavabdeh tərəfindən iddia ərizəsində qeyd edilən razılaşmalar əsasənda müqavilələrdə qeyd olunan məbləğlərdə kredir götürülməsi işin mübahisəsiz halı olmaqla, tərəflər arasında mübahisələndirilən ödənişlərdən sonra cavabdehin müqavilələr üzrə cavabdehə qalıq borclarının məbləği olmiş, bu səbəbdən məhkəmə tərəfindən bir neçə dəfə ekspertiza təyin edilmişdir.
21. Mübahisəli kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun məbləği işin mübahisəli halı olduğundan həmin halın müəyyən edilməsi məqsədilə iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizaları keçirilmiş və ekspert rəyləri ilə iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatlarını nəzərə alınaraq, məhkəmə hesab etmişdir ki, cavabdehin iddiaçıya razılaşmalar üzrə qalıq borcları müəyyən edilən zaman sonuncu Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2026-ci il tarixli ekspert rəyi əsas götürülməlidir.
22. Məhkəmə hesab etmişdir ki, cavabdeh Cavabdeh ##.##.2021-ci il tarixli, DC********- ** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 3734,59 manat məbləğində əsas borc; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 8696,65 manat məbləğində əsas borc; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 10000 manat məbləğində əsas borc, 833,33 manat məbləğində faiz borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən,10330,24 manat məbləğində əsas borc, 1469,28 manat məbləğində faiz borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********- ** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 4688,16 manat məbləğində əsas borc, 710,65 manat məbləğində faiz borcu,; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 5061,67 manat məbləğində əsas borc tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir.
23. Dəbbə pulunun məbləğinə gəldikdə məhkəmə tələb olunan dəbbə pulunun əsas borc məbləğinə nisbətini, eləcə də həm kreditorun, həm də borclunun əsaslı mənafeyini nəzərə alaraq hesab etmişdir ki, cavabdehdən tutulması tələb olunan dəbbə pulu tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan həmin məbləğ azaldılaraq cavabdeh Cavabdeh tutulacaq dəbbə pulu ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən 185 manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən 300 manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən, 500 manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən 500 manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən 200 manat məbləğində cərimə borcu; ##.##.2021-ci il tarixli, DC********-** saylı maliyyələşdirmə ərizəsinə əsasən 250 manat məbləğində müəyyən edilməlidir.
24. Odur ki, hazırkı qətnamə ilə iddia təmin edildiyindən, cavabdeh Cavabdeh 200 manat məbləğində mediasiya xərci və iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq 32,38 manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir.
25. Məhkəmə hazırkı qətnamə ilə iddia tələbinin qismən təmin edildiyini nəzərə alaraq hesab etmişdir ki, iş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan 445 manat cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin bank hesabına (Büdcə təsnifatının kodu 142319, Büdcə səviyyəsinin kodu 3, X6, 210005, VÖEN **********, Müxbir Hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) ödənilməlidir.
26. Birinci instansiya məhkəməsi hazırkı mübahisəyə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1, 386, 442, 443.1, 448.1, 462.1, 467-ci maddələrini maddələrini tətbiq etmişdir.
27. Qətnamədən cavabdeh apellyasiya şikayəti verərək qətnamənin ləğv edilməsi və cərimə borcunun silinməsi, kredit müqaviləsi üzrə borcun yenidən hesablanaraq qətnamə çıxarılmasını xahiş etmiş, birinci instansiya məhkəməsinin işin hallarını tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmadığını, təqdim etdiyi etiraz və sübutlara lazımi hüquqi qiymət vermədiyini, ekspert rəylərini düzgün qiymətləndirmədiyi, hansı rəyə və nə üçün üstünlük verdiyini kifayət qədər əsaslandırmadığı, nəticədə borcun əsas, faiz və cərimə hissəsinin düzgün müəyyən edilmədiyini bildirilmişdir.
Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz
28. Iddiaçı apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz təqdim edərək cavabdeh tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti təmin edilmədən, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-2 *(***)-**/**** nömrəli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir.
Apellyasiya baxışı, verilən izahatlar
29. Cavabdehin məhkəmə iclasında iştirak edən nümayəndəsi (vəkili) apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmiş, iddiaçıya isə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir.
Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin:
30. Maddə 5.3. Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar.
31. Maddə 14.2.1. Mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə görə mülki hüquqlar və vəzifələr doğuran hərəkətlərindən əmələ gəlir.
32. Maddə 385. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
33. Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır.
34. Maddə 421.1. Müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür.
35. Maddə 421.2. Tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur.
36. Maddə 421.3. Müqavilənin tamamilə və ya hissə-hissə icrasından birtərəfli imtina edildikdə və belə imtinaya bu Məcəllə ilə və ya tərəflərin razılaşması ilə yol verildikdə müqavilə müvafiq surətdə ləğv edilmiş və ya dəyişdirilmiş sayılır
37. Maddə 425. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.
38. Maddə 442. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
39. Maddə 448.1. Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir.
40. Maddə 462.1. Dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir.
41. Maddə 465.2. Əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər.
42. Maddə 467. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir.
43. Maddə 739.1. Borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür.
Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
44. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
45. Maddə 24.2. Mübahisənin ümumi məhkəməyə və ya kommersiya məhkəməsinə aidiyyəti işdə iştirak edən şəxslərin subyektiv tərkibi, mübahisənin predmeti və hüquq münasibətlərinin xarakteri nəzərə alınmaqla, bu Məcəlləyə müvafiq olaraq müəyyən edilir.
46. Maddə 26.1. Sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olan mübahisələrə (kommersiya mübahisələrinə) dair işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında kommersiya məhkəmələri baxır.
47. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
48. Maddə 81. Qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz.
49. Maddə 185.5. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir.
50. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
51. Maddə 385. Məhkəmə aktının apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi.
52. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.
Apellyasiya baxışının hədləri
53. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı və 372.7-ci maddələri).
54. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” ## ### 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.
Apellyasiya instansiya məhkəməsinin mövqeyi
55. Məhkəmə apellyasiya şikayətinin dəlillərini, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
56. Mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
57. Kollegiya hesab edir ki, mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları və müqavilə şərtləri baxımından tərəflər arasında müqavilədən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və birinci instansiya məhkəməsi haqlı olaraq həmin münasibətlər çərçivəsində cavabdehin hərəkətlərini öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirmişdir.
58. Belə ki, apellyasiya şikayətinin dəlillərinə əsasən cavabdeh Cavabdeh kredit müqavilələri üzrə borcu olduğunu mübahisələndirməmiş, yalnız borcun məbləği ilə razılaşmamışdır.
59. Formalaşmış məhkəmə təcrübəsində ekspert rəyinin digər sübutlarla müqayisədə qabaqcadan müəyyən edilmiş üstünlüyə malik olmaması müəyyən edilsə də, məhkəmənin qərardadı əsasında keçirilmiş ekspertizanın rəyində əks olunan məlumatların həqiqiliyinə olan təminatın kifayət qədər yüksək olması qəbul olunmuşdur.
60. Belə ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən mübahisəli halların aydınlaşdırılması məqsədilə iş üzrə dörd dəfə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş və nəticədə dörd ekspert rəyi əldə olunaraq məhkəmə tərəfindən digər sübutlarla birlikdə araşdırılıb qiymətləndirilmişdir. Ekspert rəylərinin bir-birindən fərqlənməsi isə özlüyündə həmin rəylərdən hər hansı birinin mötəbərliyini istisna etmir və məhkəməni iş üzrə digər sübutlarla uzlaşan rəyi əsas götürmək imkanından məhrum etmir.
61. Kollegiya qeyd edir ki, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin şərtlərini, kredit müqaviləsinə aid ödəniş cədvəlini, iddiaçı tərəfindən təqdim olunmuş hesabdan çıxarışı, kredit borcunun hesablanması barədə arayışı, ##.##.2026-ci il tarixli ekspert rəyini məcmu halında araşdıraraq və Mülki Məcəllənin 739-cu maddəsinə əsaslanaraq kollegiya hesab edir ki, birinci instansiyanın gəldiyi nəticə əsaslıdır.
62. Borc məbləğlərinin düzgün müəyyənləşdirilmədiyi ilə bağlı apellyatorların irəli sürdüklərinə münasibətdə kollegiya qeyd edir ki, onlar nə birinci instansiya məhkəməsinə, nə də apellyasiya instansiyasına bu arqumentlərinin yoxlanılmasına əsas verəcək heç bir sübut təqdim etməmişdir.
63. Kollegiya, birinci instansiya məhkəməsinin cərimə borcunun məbləği ilə bağlı gəldiyi nəticə ilə də razılaşır.
64. Belə ki, mülki qanunvericiliyin aparıcı prinsiplərindən biri mülki hüquq subyektlərinin öz hüquq və vəzifələrini həyata keçirərkən vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə hərəkət etmək öhdəliyidir. Dəbbə pulu tələbinin tərəflər arasında bağlanmış müqavilə şərtlərindən və qanunvericilik müddəalarından irəli gəlməsinə baxmayaraq, məhz qeyd edilən vicdanlılıq prinsipini rəhbər tutmaqla qanunverici məhkəmənin işin hallarına görə yüksək hesab etdiyi dəbbə pulunun məbləğini azalda biləcəyini təsbit etmişdir.
65. Hazırki işin hallarından görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi cərimə borclarının məbləğlərini mütənasib şəkildə azaltmışdır.
66. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual normaların pozuntusuna yol verilməmiş; birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi işin hallarına uyğundur, apellyasiya şikayətlərində irəli sürülən və formal mülahizələrdən ibarət olan dəlillər isə əsassızdır və mahiyyətcə düzgün olan birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğvi üçün əsas ola bilməz.
67. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə xərclərinə dair məsələyə də qiymət verməyin zəruriliyini vurğulayaraq kollegiya qeyd edir ki, apellyasiya şikayəti vermək üçün cavabdehin ödədiyi dövlət rüsumunun məbləği onun özünə aid olunmalıdır. Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimləndiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olub-olmamasına bağlı deyildir.
68. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 382-385, 392, 393, 402-406-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq,
QƏT ETDI:
Cavabdeh Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2- *(***)-**/**** nömrəli kommersiya mübahisəsi üzrə ##.##.2026-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu apellyatorun özünə aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.