Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(3-10)-795/2026 (03.09.2026)

Azərbaycan̆Respublikası̆adından Qətnamə Şəkĭşəhəri İş̆№̆e-2(3-10)-795/2026 03.09.2026 ŞƏKĬAPELLYASIYĂMƏHKƏMƏSI Iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə və iddiaçı Cavabdeh cavabdeh İddiaçı qarşı “pul” tələbinə dair birləşdirilmiş mülki işlər üzrə (Açar sözlər: “pul” tələbi, qüvvə) Hakimlər X9 (sədrlik edən və məruzəçi), Mustafayev Etibar Mustafa oğlu və Musayev Taleh Valeh oğlundan ibarət tərkibdə, Isabəyli Ənvər Eldar oğlunun katibliyi, iddiaçı/cavabdeh İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə və cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh nümayəndəsi və vəkili vəkil1 iştirakları̆ilə,̆̆ Iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə və iddiaçı Cavabdeh cavabdeh İddiaçı qarşı “pul” tələbinə dair iddialara birləşdirilmiş mülki işlər üzrə Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsindən cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq,̆məhkəmə̆kollegiyası̆müəyyən̆etdi Işin halları

1. Iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 17500 (on yeddi min beş yüz) manat pulun və dövlət büdcəsinə ödənilmiş 142.50 (bir yüz qırx iki manat əlli qəpik) manat dövlət rüsumunun, ümumilikdə isə 17642.50 (on yeddi min altı yüz qırx iki manat əlli qəpik) pulun cavabdeh Cavabdeh alınaraq iddiaçı İddiaçı verilməsi barədə qətnamə qəbul̆edilməsinĭxahiş̆etmişdir.̆

2. Iddiaçı Cavabdeh cavabdeh İddiaçı qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 19.000 manat pul vəsaitinin və ödənilmiş 147 manat dövlət rüsumunun cavabdeh İddiaçı tutularaq onăödənilməsĭbarədə̆qətnamə̆qəbul̆edilməsinĭxahiş̆etmişdir.

3. Şəki Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli qərardadı ilə Şəki Rayon Məhkəməsinə daxil olmuş icraatda olan iddiaçı Cavabdeh cavabdeh İddiaçı qarşı “pul” tələbinə dair *(*-***)-***/**** nömrəli mülki iş, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair *(***)-****/**** nömrəli mülkĭişlə̆bir̆icraatdăbirləşdirilmişdir.

4. Birinci iddia üzrə iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, o, bir müddət əvvəl Cavabdeh ilə uzun müddət dost olmuşlar və birlikdə işləmişdirlər. 2025-ci ilin mart ayında Cavabdeh ondan 38000 (otuz səkkiz min) manat borc almışdır. Ramin ona həmin pulu qaytarcağını bildirmiş o, isə öz növbəsində əvvəllərdə birlikdə iş gördüklərini və dostu olmağı nəzərə alaraq ona 38000 (otuz səkkiz min) manat pulu vermişdir. Bundan sonra Cavabdeh 38000 (otuz səkkiz min) manat puldan 1500 (min beş yüz) manatını 2025ci ilin aprel ayında qalan 19000 (on doqquz min) manatını isə avqust ayında qaytararaq yerdə qalan 17500 (on yeddi min beş yüz) manatı isə aylıq 1000 (bir min) manat olmaqla qaytaracağını bildirmişdir. Lakin sonradan Cavabdeh Bakı şəhərinə yerləşmiş nə pulu göndərmiş, nə də ki, telefonlara cavab vermişdir. Həmçinin cavadeh Şəki Şəhər Rayon Polis Şöbəsində verdiyi ifadədə öz borcunu yəni 38000 (otuz səkkiz min) manatı ondan alaraq Aqil adlı şəxsə verməsini etiraf etmişdir. Həmin etiraf ##.##.2025-ci il tarixli izahatında və ##.##.2025-ci il tarixli Cinayət işi başlanılmasının rədd edilməsi haqqında qərardada öz əksini tapmışdır. Bundan sonra dəfələrlə cavabdehdən borcun ödənilməsi tələb edilməsinə baxmayaraq cavabdeh həmin pulu-17500 (on yeddi min beş yüz) manatı ona ödənmədiyinə görə də iddiaçı hazırkı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət̆etmək̆məcburiyyətində̆qalmışdır.

5. Ikinci iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh cavabdeh İddiaçı qarşı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ona qarşı pul tələbinə dair Şəki Rayon Məhkəməsinin icraatındadır. Onun İddiaçı qarşı heç bir borcu yoxdur. Ondan heç bir borc məbləği almamışdır. Qeyd olunan pul məbləği İddiaçı tərəfindən X3 faiz qarşılığında şəxsən özü tərəfindən verilmişdir. Həmin puldan da 6300 manat pulu X3 7 ay ərzində İddiaçı qaytarmışdır. X3 yüksək dövriyyəsi olan və satış bazası olan sahibkardır. Həmin şəxs Şəki şəhərində “Optavoy Aqil” olaraq tanınır. Aqil adlı şəxs dövriyyəsini artırmaq üçün Şəki şəhərində İddiaçı kimi bir çox şəxsdən faiz qarşılığında pullar qəbul etmişdir. Lakin qeyd olunan pulların çoxalması və işlərində olan problemlərdən Aqil Məmmədov pulları ödəyə bilməmiş və nəticədə bir çox şəxsə borclu qalmışdır. Həmin şəxs barədə Şəki ŞRPŞ-də onlarla şikayət ərizəsi mövcuddur. Lakin bütün alınan pullar borc olaraq faiz qarşılığında alındığı üçün ŞRPŞ bütün şikayətləri mülki iş olaraq qiymətləndirərək cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə qərarlar qəbul etmişdir. İddiaçı onunla yaxın dost olmuşlar. Bir gün aralarında olan söhbət zamanı o Aqil Məmmədov adlı şəxsin faiz qarşılığında pul axtardığı barədə söhbət etmiş, həmin söhbət məhz İddiaçı münasibətdə yox, ümumi olaraq aralarında getmişdir. Həmin söhbətdən bir müddət keçdikdən sonra İddiaçı ondan onu Aqil Məmmədovla tanış etməyi xahiş etmişdir. O da öz növbəsində onu Aqil Məmmədovla tanış etmişdir. Tanışlıqdan sonra İddiaçı Aqil Məmmədovla danışaraq faiz qarşılığında ona pul verməsi və aylıq faizlərini vaxtı-vaxtında almaq barədə razılaşmışlar. Bu razılaşma üzrə onun heç bir marağı olmamış, heç bir pula zamin durmamışdır. Yalnız onları tanış etmişdir. Bundan sonra Aqil Məmmədov onun 6300 manat pulunu 7 ay ərzində faiz borcu olaraq qaytarmışdır. Aqil Məmmədovun işləri pisləşdikdən sonra aldığı pulları qaytara bilməyəndə İddiaçı pulunun batma ehtimalını görərək onun üzərinə düşmüşdür ki, “mənim pulumu sənin tanış etdiyin Aqil Məmmədov qaytarmır”. Bu səbəbdən o, İddiaçı “batmış” pulunu “diriltmək” üçün Aqil Məmmədova təkid edərək pulu qaytarmasını bildirmişdir. Aqil Məmmədov isə bu səbəbdən onun barəsində guya onu ölümlə hədələdiyi barədə Şəki ŞRPŞ-ə müraciət etmişdir. Iş ŞRPŞ-də baxılan zaman İddiaçı onun adının hallanmamasını, polisdə işin bağlanması üçün köməklik edəcəyini, onun faiz qarşılığında pul verdiyinin ortaya çıxarsa gələcəkdə polisdə onun problemlə üzləşəcəyini bildirərək polis şöbəsində pulun özü tərəfindən verildiyini bildirməsini xahiş etmişdir. Bu səbəbdən izahat Cahangirlə onun razılaşması üzrə elə qeyd edilmişdir. Bundan sonra Aqil Məmmədovun yenə də İddiaçı pul qaytarmadığını gördükdə İddiaçı məhz onun tanışlığı ilə Aqil Məmmədovu tanıdığı üçün onu problemə saldığını bildirmişdir. 2025-ci yay aylarında İddiaçı əlində benzinlə onun qapısına gələrək özünü yandıracağını bildirmiş, Aqil Məmmədovun onun pulunu qaytarmamasını həzm edə bilmədiyini, Aqil Məmmədovla onu tanış edən onun olduğunu bildirərək özünü öldürəcəyini bildirmişdir. Əslində isə bütün bunları ona görə edirmiş ki, o da həmin pula ortaq olsun. Bundan sonra o, İddiaçı və İddiaçı qohumları ilə danışaraq razılığa gəlmişlər ki, qeyd edilən pulun yarısına özü şərik olsun, daha sonra isə əl ələ verib, Aqil Məmmədovdan ümumilikdə olan 38.000 manat pulları tələb etsinlər. O isə İddiaçıla 15 illik yaxın dost olduqları üçün, həmçinin onun özünü yandıraraq öldürməyindən ehtiyat etdiyi üçün 38.000 manat Aqilin ona olan borcunun yarsını ödəməyə razılaşmış, daha sonra isə 38.000 manat pulu Aqil Məmmədovdan almaq üçün o da əlindən gələni edəcəyini bildirmişdir. Bu səbəbdən özünə məxsus olan daşınmaz əmlakı sataraq həmin puldan 19.000 manat pulu İddiaçı vermişdir. Bundan sonra Aqil Məmmədovun tam müflis olması, heç kimin pulunu qaytara bilməməsi, ümumiyyətlə harda olması qeyri müəyyən olmasını gördükdən sonra İddiaçı qalan 19.000 manat pulu da ondan almaq üçün yeni “senaryo” tərtib edərək iddia ərizəsilə məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. Aqil Məmmədov ərizə ilə məhkəməyə müraciət İddiaçı 38.000 manat borcu olduğunu etiraf etmiş və bununla da İddiaçı Aqil Məmmədova qarşı 38.000 manat iddia tələbilə müraciət edərək iddianın gələcəkdə rahatlıq təmin olunmasına şərait yaranmışdır. Hazırda işin mübahisəsiz halı onun İddiaçıla aralarında olan razılaşmaya əsasən ona 19.000 manat pul ödəməsidir. Aralarında olan razılaşmaya əsasən o Aqil Məmmədovun İddiaçı olan borcunun yarısını öz üzərinə ona görə götürür ki, İddiaçı daha Aqil Məmmədovdan istədiyi pulu ondan tələb etməyəcək və onlar birlikdə gələcəkdə Aqil Məmmədovdan 38.000 manat pul tələb edəcəklər. Lakin bu qaldırılan iddia İddiaçı onunla arlarında olan razılaşmanı pozmasıdır və Aqil Məmmədovun da 38.000 manat borcunu etiraf etməsi artıq İddiaçı 38.000 manat pulunu Aqil Məmmədovdan tələb etməsinə və tələbini məhkəmədə rahatlıqla sübut etməsinə şərait yaratmışdır. Belə olan halda hesab edir ki, onun tərəfindən Cahagir Qurbanova ödənilmiş 19.000 manat̆pul̆məbləğĭgerĭqaytarılmalıdır.̆

6. Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsi ilə (hakim Şəfəq Cəfərova) İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddiasının təmin edilməsi, Cavabdeh 17500 (on yeddi min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaiti və 142.50 (bir yüz qırx iki manat əlli qəpik) manat dövlət rüsumunun alınaraq İddiaçı ödənilməsi, Cavabdeh İddiaçı qarşı “pul” tələbinə dair iddiası təmin edilməməsi, 147( bir yüz qırx yeddi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun̆iddiaçı̆Cavabdeh̆aid̆edilməsĭqət̆edilmişdir.

7. Birinci instansiya məhkəməsi qətnamə qəbul edərkən Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin̆385.1,̆386.1,̆442,̆448.1,̆1091.1,̆1091.2,̆1093.1-cĭmaddələrinə̆istinad̆etmişdir. 8.̆Qətnаmədən̆nаrаzı̆qаlаn̆cavabdeh/iddiaçı̆Cavabdeh̆аpellyаsiyӑşikаyətĭvermişdir.

Apellyasiya şikayətinin dəlilləri

9. Cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh apellyasiya şikayətini əsaslandıraraq göstərmişdir ki, iddiaçı İddiaçı qarşı heç bir borcu yoxdur. Ondan heç bir borc məbləği almamışdır. Işin real həqiqəti aşağıdakı̆kimidir. Belə ki, iddia ərizəsində qeyd olunan pul məbləği iddiaçı İddiaçı tərəfindən X3 faiz qarşılığında şəxsən özü tərəfindən verilmişdir. Həmin puldan da 6300 AZN pulu X3 7 ay ərzində iddiaçı İddiaçı qaytarmışdır. X3 yüksək dövriyyəsi olan və satış bazası olan sahibkardır. Həmin şəxs Şəki şəhərində “Optavoy Aqil” olaraq tanınır. Aqil adlı şəxs dövriyyəsini artırmaq üçün Şəki şəhərində İddiaçı kimi bir çox şəxsdən faiz qarşılığında pullar qəbul etmişdir. Lakin qeyd olunan pulların çoxalması və işlərində olan problemlərdən Aqil Məmmədov pulları ödəyə bilməmiş və nəticədə bir çox şəxsə borclu qalmışdır. Həmin şəxs barədə Şəki ŞRPŞ-də onlarla şikayət ərizəsi mövcuddur. Lakin bütün alınan pullar borc olaraq faiz qarşılığında alındığı üçün ŞRPŞ bütün şikayətləri mülki iş olaraq qiymətləndirərək̆cinayət̆işinin̆başlanmasının̆rədd̆edilməsĭbarədə̆qərarlar̆qəbul̆etmişdir. Məhkəmədə sual yaranacaq ki, bəs hazırda iddia ərizəsində qeyd olunan həmin pul məbləğini iddiaçı̆niyə̆məhz̆Aqil̆Məmmədovdan̆deyil̆Cavabdeh̆tələb̆edir. Belə ki, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Cavabdehla yaxın dost olmuşlar. Bir gün aralarında olan söhbət zamanı Cavabdeh Aqil Məmmədov adlı şəxsin faiz qarşılığında pul axtardığı barədə söhbət etmiş, həmin söhbət məhz İddiaçı münasibətdə yox ümumi olaraq aralarında getmişdir. Həmin söhbətdən bir müddət keçdikdən sonra İddiaçı Cavabdeh onu Aqil Məmmədovla tanış etməyi xahiş etmişdir. Ramin də öz növbəsində onu Aqil Məmmədovla tanış etmişdir. Tanışlıqdan sonra İddiaçı Aqil Məmmədovla danışaraq faiz qarşılığında ona pul verməsi və aylıq faizlərini vaxtı vaxtında almaq barədə razılaşmışlar. Bu razılaşma üzrə Cavabdeh heç bir marağı olmamış, heç bir pula zamin durmamışdır. Yalnız onları tanış etmiş, tanış edən zaman isə İddiaçı belə bir fikri olduğunu bilməmişdir. Bundan̆sonrăAqil̆Məmmədov̆onun̆6300̆AZN̆pulunŭ7̆ay̆ərzində̆qaytarmışdır. Aqil Məmmədovun işləri pislədikdən sonra aldığı pulları qaytara bilməyəndə İddiaçı pulunun batma ehtimalını görərək onları tanış edən Cavabdeh üzərinə düşmüşdür ki, “mənim pulumu sənin tanış etdiyin Aqil Məmmədov qaytarmır”. Bu səbəbdən o, İddiaçı “batmış” pulunu “diriltmək” üçün Aqil Məmmədova təkid edərək pulu qaytarmasını bildirmişdir. Aqil Məmmədov isə bu səbəbdən onun̆barəsində̆guyăonŭölümlə̆hədələdiyĭbarədə̆ŞəkĭŞRPŞ-ə̆müraciət̆etmişdir. Iş ŞRPŞ-də baxılan zaman İddiaçı onun adının hallanmamasını, polisdə işin bağlanması üçün köməklik edəcəyini, onun faiz qarşılığında pul verdiyinin ortaya çıxarsa gələcəkdə polisdə onun problemlə üzləşəcəyini bildirərək polis şöbəsində pulun özü tərəfindən verildiyini bildirməsini xahiş̆etmişdir.̆Bŭsəbəbdən̆izahat̆Cahangirlə̆Raminin̆razılaşması̆üzrə̆elə̆qeyd̆edilmişdir. Bundan sonra Aqil Məmmədovun yenə də İddiaçı pul qaytarmadığını gördükdə İddiaçı məhz Raminin tanışlığı ilə Aqil Məmmədovu tanıdığı üçün Raminin onu problemə saldığını bildirirmiş. X1 çox adamdan faiz qarşılığında pul alaraq qaytara bilmirdi, o da Aqil Məmmədovdan pulun qayıtmamăehtimalını̆bildiyĭüçün̆Raminĭ“günahkar”̆çıxarırdı. 2025-ci yay aylarında İddiaçı əlində benzinlə Cavabdeh qapısına gələrək özünü yandıracağını bildirmiş, Aqil Məmmədovun onun pulunu qaytarmamasını həzm edə bilmədiyini, Aqil Məmmədovla onu tanış edən Cavabdeh olduğunu bildirərək özünün öldürəcəyini bildirmişdir. Əslində isə bütün bunları ona görə edirmiş ki, Cavabdeh da həmin pula ortaq olsun. Bundan sonra Cavabdeh İddiaçı və İddiaçı qohumları ilə danışaraq razılığa gəlmişlər ki, qeyd edilən pulun yarısına Cavabdeh şərik olsun, daha sonra isə əl ələ verib, Aqil Məmmədovdan ümumilikdə olan 38.000̆AZN̆pulları̆tələb̆etsinlər. Cavabdeh isə İddiaçıla 15 illik yaxın dost olduqları üçün, həmçinin onun özünü yandıraraq öldürməyindən ehtiyyat etdiyi üçün 38.000 manat Aqilin ona olan borcunun yarsını ödəməyə razılaşmış, daha sonra isə 38.000 AZN pulu Aqil Məmmədovdan almaq üçün o da əlindən gələni edəcəyini bildirmişdir. Bu səbəbdən Cavabdeh özünə məxsus olan daşınmaz əmlakı sataraq həmin̆puldan̆19.000̆AZN̆pulŭİddiaçı̆vermişdir. Həmin avqust ayında İddiaçı verilmişdir. Bundan sonra Aqil Məmmədovun tam müflis olması, heç kimin pulunu qaytara bilməməsi, ümumiyyətlə harda olması qeyri müəyyən olmasını gördükdən sonra İddiaçı qalan 19.000 AZN pulu da Cavabdeh almaq üçün yeni “senaryo” tərtib edərək iddia ərizəsilə məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. Aralarında olan razılaşmalara görə, artıq əlində benzin Cavabdeh qapısına gələ bilmədiyi üçün iddia ərizəsilə məhkəməyə̆müraciət̆edərək̆qalan̆pulŭCavabdeh̆almaq̆niyyətindədir. Birinci instansiya məhkəməsində aparılan icraat zamanı Aqil Məmmədov ərizə ilə məhkəməyə̆mŭraciət̆edərək̆as̆ağıdakı̆sŏzlərĭməhkəmənin̆diqqətinə̆c̆atdırmıs̆dır: “Hŏrmətlĭhakim̆S̆əfəq̆Cəfərova! Icraatınızda olan e-*(***)-****/**** saylı is̆ ŭzrə qeyd etmək istəyirəm ki, Mən – Məmmədov Aqil Əliəs̆rəf oğlu, İddiaçı oğlundan 38.000 AZN pulu faiz qars̆ılığından ondan borc olaraq mən almıs̆am. Həmin pul məbləğindən 6300 AZN pulu 7 ay ərzində İddiaçı oğluna faiz olaraq qaytarmıs̆am. Lakin faiz olaraq qaytardığım ŭc̆ŭn 38.000 AZN əsas məbləğ hələdə İddiaçı ŏdənilməmis̆dir. Məni İddiaçıla Cavabdeh tanıs̆ etmis̆dir. Ilk olaraq 18.000 AZN pul Cavabdeh yanında İddiaçı tərəfindən mənə verilmis̆, daha sonra isə İddiaçı daha c̆ox ona faiz ŏdəməyim ŭc̆ŭn 20.000 AZN əlavə mənə borc pul vermis̆dir. Bŭtŭn bu pul məbləğləri borc olaraq, yalnız faiz qars̆ılığında mənə verilmis̆dir. 7 ay mŭddətində 6300 AZN İddiaçı faiz olaraq ŏdəmis̆əm, 38.000 AZN əsas borcu da ona qaytaracam. Lakin is̆lərim pis getdiyindən, 38.000 AZN pulu Cahana ŏdəyə bilməmis̆əm. Səhətim imkan vermədiyi ŭc̆ŭn məhkəmə iclasına gələ və ya bu yazılanları notariat̆qaydadătəsdiq̆edib,̆məhkəməyə̆təqdim̆edə̆bilmirəm. Mən nə dŭzdŭrsə indiyədək onunla hərəkət etmis̆əm. Bŭtŭn S̆əki camaatı daxil olmaqla, Cahan ŏzŭ məni yaxs̆ı tanıyır. Onun pulunun isə gecikdirilməsi hazırda bas̆ıma gələn is̆lər, mŭflis vəziyyətə dŭs̆məyimdir. Hazırda isə İddiaçı həmin pul məbləğini Cavabdeh tələb etməsini vicdanım qəbul etmədiyi ŭc̆ŭn bu ərizəmi Sizə təqdim edirəm. Bir daha qeyd edirəm ki, İddiaçı 38.000 AZN pulu birbas̆a mənə ŏdəmis̆dir, mən isə aldığım pulu son qəpiyinə qədər geri qaytaracam,̆lakin̆hazırdămaddĭvəziyyətim̆bunăimkan̆vermir. Bŭtŭn̆qeyd̆etdiklərimĭnəzərə̆almağınızı̆xahis̆̆edirəm.” Göründüyü̆kimĭişin̆əsas̆halları̆Aqil̆Məmmədovun̆etiraf̆ərizəsilə̆tam açığăçıxmışdır. Bundan sonra məhkəmə Aqil Məmmədovun məhkəmə iclasına dəvət olunmasını əks halda video konfrans vasitəsilə izahatının alınması təklif etmiş, Aqil Məmmədov isə məhkəmə iclasına xəstəliyinə görə gələ biləcəyinin mümkünsüz olduğunu bildirərək video konfrans vasitəsilə məhkəmədə izahat verməyə razılaşmış, bundan sonra məhkəmə iclas zamanı Aqil Məmmədov ilə işi aparan hakim video konfrans vasitəsilə izahatını almış, müxtəlif suallar vermiş və Aqil Məmmədov bütün işin əsl vəziyyətini kimin pulu verməsi kimin pulu götürməsi məsələsini tam şəkildə̆aydınlığı̆ilə̆məhkəmənin̆diqqətinə̆çatdırmışdır. Gŏrŭndŭyŭ kimi Aqil Məmmədov ŏzŭnə olan borcunu tam etiraf edərək İddiaçı 38.000 AZN borcu olduğunu etiraf etmis̆ və bununla da İddiaçı Aqil Məmmədova qars̆ı 38.000 AZN iddia tələbilə̆mŭraciət̆edərək̆iddianın̆gələcəkdə̆rahatlıq̆təmin̆olunmasınăs̆ərait̆yaranmıs̆dır. Hazırda is̆in mŭbahisəsiz halı Cavabdeh İddiaçıla aralarında olan razılas̆maya əsasən ona 19.000 AZN pul ŏdəməsidir. Onların aralarında olan razılas̆maya əsasən Cavabdeh Aqil Məmmədovun İddiaçı olan borcunun yarısını ŏz ŭzərinə ona gŏrə gŏtŭrŭr ki, İddiaçı daha Aqil Məmmədovdan istədiyi pulu ondan tələb etməyəcək və onlar birlikdə gələcəkdə Aqil Məmmədovdan̆38.000̆AZN̆pul̆tələb̆edəcəklər. Lakin bu qaldırılan iddia İddiaçı Cavabdehla aralarında olan razılas̆manı pozmasıdır və Aqil Məmmədovun da 38.000 AZN borcunu etiraf etməsi artıq İddiaçı 38.000 AZN pulunu Aqil Məmmədovdan tələb etməsinə və tələbini məhkəmədə rahatlıqla sŭbut etməsinə s̆ərait yaratmıs̆dır. Belə olan halda hesab edirik ki, Cavabdeh tərəfindən Cahagir Qurbanova ŏdənilmis̆ 19.000̆AZN̆pul̆məbləğĭgerĭqaytarılmalıdır. Bu səbəbdən birləşdirilmiş iddia üzrə 19.000 AZN Cahagir Qurbanovdan tutularaq Cavabdeh ödənilməsĭbarədə̆iddiătələbilə̆məhkəməyə̆müraciət̆etmişik. Həmçinin məhkəmə iclasında .şahid kimi dindirilmiş X6 izahatında bildirmişdir ki, İddiaçı 38.000 manat pul məbləğini şəxsən Aqil adlı şəxsə vermişdir. Həmçinin 2025-ci ilin avqust ayında tərəflər arasında olan danışıqda şəxsən iştirak etdiyini, danışıq zamanı Ramin 19.000 manat pulu Cahangirə̆verərək̆birlikdə̆Aqildən̆pul̆almaq̆üçün̆razılaşdıqlarını̆qeyd̆etmişdir. Bütün bunlara baxmayaraq birinci instansiya məhkəməsi ##.##.2026-cı il tarixli, e-*(***)- ****/**** saylı qətnaməsilə ilkin iddia əsassız olduğu halda iddianı təmin etmiş, qarşılıqlı iddianı isə rədd̆etmişdir. Hörmətli məhkəmə kollegiyası! Şəki Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*(***)- ****/****̆saylı̆qətnaməsĭəsassız̆qətnamədir. Belə ki, məhkəmənin ilkin iddianı təmin etməsinin kökündə Cavabdeh polisdə verdiyi izahat dayanır.̆Həmin̆izahat̆məhkəmənin̆yazdığı̆kimĭişin̆digər̆halları̆ilə̆sübutăyetirilmir. Belə ki, iş üzrə ilkin iddiaçı 3 nəfər məhkəməyə şahid dəvət etmiş, həmin şahidlərdən biri X2 ilkin iddiaçı İddiaçı doğma qardaşı olmuş, digər şahidlər - X5 və X12 isə İddiaçı yaxın dostları olmuşdur. X5 və X12 izahatlarında heç biri avqust ayında olan razılaşmada iştirak etməmiş, hər biri çayxanada oturan zaman həmin söhbəti eşitdiklərini qeyd etmiş, hətta şahidlərdən biri ümumiyyətlə̆tam̆fərqlĭbir̆restorandăLəziz̆restoranındăgörüşüb̆danışdıqlarını̆qeyd̆etmişdir. Ilkin iddiaçı tərəfindən məhkəmə iclasına gətirilmiş guya Raminlə Cahangir arasında olan razılaşmada iştirak etdiyini iddia edən şahid X12 isə 2025-ci ilin avqust ayında Raminin Cahangirə verdiyĭpulun̆ümumiyyətlə̆iddiăərizəsindən̆fərqlĭaprel̆ayındăolduğunŭbildirdi. Göründüyü kimi bu şahidlər hər biri İddiaçı yaxınları olduğu üçün öyrədilmiş şəkildə məhkəmə iclasına gətirilmiş, bu səbəbdən biri restoranın adında, biri pulun verilmə tarixində iddia ərizəsilə ziddiyyətlĭifadələr̆vermiş Bütün̆bunlar̆məhkəmə̆iclaslarının̆audiŏvideŏyazı̆lentlərində̆əks̆olunmuşdur. Iş üzrə tək neytral hər iki tərəflə eyni münasibətdə olan şahid -məhkəmə iclasında şahid kimi dindirilmiş X6 olmuşdur ki, o da izahatında Cahangirin Raminə yox Aqil Məmmədova faiz qarşılığındăpul̆verdiyinĭbildirmişdir. Məhkəmə qətnamədə qeyd edir ki, “3-cü şəxsin, yəni Aqil Məmmədovun və ya xəstəlik/müflisləşmə kimi subyektiv etirafları Cavabdeh İddiaçı qarşısındakı vurulmuş maddi ziyan formasındakı öhdəlikdən azad edilməsi üçün əsas sayıla bilməz.” Hesab edirik ki, məhkəmənin bu mövqeyi tam absurd mövqedir. Əgər İddiaçı tərəfindən borc Aqil Məmmədova verilmişdirsə bu məhkəmə iclasında sübuta yetirilirsə Cavabdeh İddiaçı qarşısında hansı öhdəliyindən söhbət gedə bilərki. Məhkəmə qətnamədə maraqlı bir halı da qeyd edir ki, “Ikinci iddianın əsası kimi təqdim edilmiş X3 ərizəsi və yazılı qeydlərinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, həmin sənədlər birtərəfli qaydada tərtib olunmuş, məhkəmə iclasında yoxlanılmamış və orada göstərilən məlumatlar digər mötəbər̆sübutlarlătəsdiq̆edilməmişdir.” Həmin ərizə və və yazılı qeydlər məhkəmə iclasında qətnamədən fərqli olaraq yoxlanılmış, sənədlərin tədqiqində səsləndirilmiş, ərizənin biri Aqil Məmmədovun əl imzası ilə imzalı olmuş, eyni məzmunlu digər ərizəsi isə elektron asan imza ilə imzalanmış və məhkəməyə təqdim edilmişdir. Məhkəmə iclasında həmin ərizələr tədqiq edilib, yoxlanıldığı üçün məhkəmə əlavə olaraq Aqil Məmmədovun şahid qismində video konfrans vasitəsilə dindirmiş və ərizədə qeyd olunanlarla bağlı sual̆cavab̆etmişdir. Çox təəssüf ki, məhkəmə bütün bu halların əksinə ərizələrin yoxlanılmadığını qətnamədə qeyd etmiş, video görüntü ilə Aqilin dindirilməsi barədə ümumiyyətlə qətnamədə münasibət bildirilməmiş, yoxlanılmayan ərizənin isə yoxlanılmadığı halda digər sübutlarla təsdiq edilmədiyi qeyd̆olunmuşdur.

10. Ona görə də, Şəki Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** saylı qətnaməsi ləğv edilməsini, ilkin iddianın rədd edilməsini, birləşdirilmiş iddianın təmin edilməsini xahiş̆etmişdir.̆

Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri

11. Verilmiş̆apellyasiyăşikayətinə̆qarşı̆etiraz̆daxil̆olmamışdır.

Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları

12. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən cavabdeh/ iddiaçı Cavabdeh nümayəndəsi və vəkili vəkil1 apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini, Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsini, iş üzrə yeni qətnamə qəbul̆edilməsinĭxahiş̆etdi.

13. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçı/cavabdeh İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini, Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanmasını̆xahiş̆etdi.̆

Tətbiq edilən hüquq

14. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını̆tələb̆etmək̆hüquqŭvardır.̆ 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsĭüçün̆onun̆iştirakçıları̆arasındămüqavilə̆olmalıdır.̆ 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin̆məzmunŭilə̆müəyyənləşdirilmiş̆digər̆şərtlərĭpozmaqlăicrăedilməsi)̆başădüşülür.̆ 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risq dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar̆üçün̆cavabdehdir.̆ 1091.1-ci maddəsinə əsassız varlanan o şəxs (varlanmış şəxs) sayılır ki, hüquqi əsas olmadan̆başqăşəxsin̆(məhrum̆olanın)̆hesabınăəmlak̆əldə̆etsin.̆ 1091.2-ci maddəsinə əsassız varlanma yalnız o zaman baş verir ki, bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmur. Hüquqi əsas olmadan varlanma həmçinin o hallarda baş vermiş sayılır ki, bu cür varlanma həyata keçirilməmiş əsasa və ya sonralar aradan qalxmış̆əsasăsöykənir.̆ 1093.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası üçün deyil, varlanmış şəxsin hər hansı hərəkəti yerinə yetirməsi və ya yerinə yetirməməsi üçün varlanmış şəxsə nə isə verən məhrum olan, varlanmış̆şəxsin̆əməlĭgözlənilən̆məqsədə̆uyğun̆olmadıqdăverdiyinĭgerĭtələb̆edə̆bilər.

15. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi: 9.1-ci və 9.3-cü mаddələrinə əsаsən ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. Hakim bütün hallarda prosesin çəkişmə prinsipini təmin etməli, öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla,̆sənədlərlə̆əsaslandırmalıdır. 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan̆istifadə̆etməlidir. 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları̆sübut̆etməlidir. 88-ci mаddəsinə görə məhkəmə sübutlаrа obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tаm bаxdıqdаn sonrа həmin sübutlаrа tətbiq edilməli hüquq normаlаrınа müvаfiq olаrаq qiymət verir. Heç bir sübutun̆məhkəmə̆üçün̆qаbаqcаdаn̆müəyyən̆edilmiş̆qüvvəsĭyoxdur. 217.1-ci, 217.3-cü və 217.4-cü maddələrinə əsаsən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq olunmuş sübutlаrlӑəsаslаndırır. 218.1-ci mаddəsinə əsаsən qətnаmə çıxаrıldıqdа hаkim sübutlаrı qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olаn nə kimi hаllаrın müəyyən edildiyini, nə kimi hаllаrın müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hаnsı hüquqi münаsibətdə olmаlаrını, həmin iş üzrə hаnsı qаnunun tətbiq edilməli olduğunŭvə̆iddiаnın̆təmin̆olunub-olunmаdığını̆müəyyən̆edir. 372.1-ci maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə,̆işdə̆olan̆və̆əlavə̆təqdim̆olunmuş̆sübutlar̆əsasındămahiyyətĭüzrə̆baxır.̆ 372.6-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. 372.7-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq,̆məhkəmənin̆maddĭvə̆prosessual̆hüquq̆normalarınăriayət̆etməsinĭyoxlayır.̆ 384.0.1-ci mаddəsinə görə аpellyаsiyа instаnsiyаsı məhkəməsi qətnаməni dəyişdirmədən, аpellyаsiyа şikаyətini isə təmin etmədən sаxlаyа bilər. 385.2-ci maddəsində qeyd edilir ki, birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyinəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə̆görə̆ləğv̆edilə̆bilməz. 402.1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə qəbul edilmiş qətnamənin mübahisələndirilən hissəsində iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə isə müvafiq olaraq on min manatdan az olan əmlak xarakterli iddialar üzrə qətnamələr istisna olmaqla, apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarının qətnamələrindən kassasiya şikayətĭverilə̆bilər.

Apellyasiya baxışının hədləri

16. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır və şikayətin dəlillərindən asılı̆olmayaraq,̆məhkəmənin̆maddĭvə̆prosessual̆hüquq̆normalarınăriayət̆etməsinĭyoxlayır.̆

17. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” 2005-ci il ## ####### tarixli, ** nömrəli qərarının 17-ci bəndində göstərilir ki, kassasiya və apellyasiya instansiya məhkəmələri aşağı instansiya məhkəmələrinin qətnamələrindən şikayətlərə baxdıqda qəbul etdikləri aktlarda verilən şikayətlərin dəlillərinə müfəssəl hüquqi qiymət verməlidirlər.

18. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının “apellyasiya və kassasiya şikayətlərinin mümkünlüyü və şikayətlərə baxılmasının hədləri ilə bağlı Mülki Prosessual Məcəllənin tətbiqi məsələlərinə dair” ## ####### 2020-ci il tarixli, **/**** nömrəli qərarının 60-cı bəndində göstərilir ki, apellyasiya və kassasiya instansiyası məhkəmələri qəbul etdikləri aktların əsaslandırıcı hissəsində aşağı instansiyası məhkəməsinin qərarının hansı hissədə yoxladıqlarını aydın ifadə etməli, məhkəmə aktını hissəvi yoxladıqda isə nəticə hissəsində hansı hissənin ləğv edildiyini, dəyişdirildiyini və yaxud dəyişdirilmədən saxlanıldığını xüsusi olaraq göstərməli, dəyişdirilmədən saxlanılan hissənin isə mübahisələndirilib-mübahisələndirilmədiyinə diqqət̆yetirməlidilər.

19. Həmin qərarda göstərilmişdir ki, apellyasiya və kassasiya qaydasında məhkəmə aktları müvafiq olaraq şikayətə və ya şikayəti verən şəxsə münasibətdə deyil, mübahisələndirilən hissədə yoxlanılmalıdır.

20. Ona görə də, məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərinə və birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəyə aşağıda qeyd edilən hallar üzrə hüquqi dəyərləndirmə aparılmasını zərurĭhesab̆edir.

21. Cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh tərəfindən Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsinin tam ləğv edilməsini xahiş etdiyindən məhkəmə kollegiyası̆birincĭinstansiyăməhkəməsinin̆qətnaməsinin̆əsaslılığını̆tam̆yoxlamışdır.̆

Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi

22. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiyası məhkəməsi tərəfindən mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. Iş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Birinci instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması̆və̆yădəyişdirilməsĭüçün̆əsas̆yoxdur.̆

23. Cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə hüquqi qiymət verən̆məhkəmə̆kollegiyası̆hesab̆edir̆ki,̆şikayətin̆dəlillərĭəsassızdır.

24. Belə ki, birinci instansiya məhkəməsi gəldiyi nəticəni belə əsaslandırmışdır ki, iş materiallarında olan Şəki ŞRPŞ-nin araşdırma materiallarından görünür ki, Cavabdeh hələ tərəflər arasında məhkəmə mübahisəsi yaranmamışdan əvvəl verdiyi izahatında 38.000 manat məbləğində pul vəsaitini İddiaçı aldığını və həmin vəsaiti Aqil Məmmədova verdiyini göstərmişdir. Həmin izahat cavabdehin iddiaçıdan pul alması faktını birbaşa təsdiq edən sübut kimi qiymətləndirilir. Bundan başqa məhkəmə iclasında dindirilmiş şahidlər X12, X2, X5 və X6 ifadələri ilə də müəyyən olunur ki, Cavabdeh mübahisəli pul vəsaitini İddiaçı aldığını etiraf etmiş, həmin pulu qaytaracağını bildirmiş və borcun ödənilməsi ilə bağlı vədlər vermişdir. Şahid ifadələri bir-biri ilə̆uyğunluq̆təşkil̆etməklə̆yanaşı,̆iş̆üzrə̆digər̆sübutlarlădătəsdiq̆olunur. Məhkəmə həmçinin nəzərə almışdır ki, Cavabdeh tərəfindən 19.000 manat məbləğində pul vəsaitinin İddiaçı qaytarılması faktı təsdiq edir ki, həmin məbləğ məhz Cavabdeh İddiaçı qaytarılmalı olmuşdur. Belə ki, məhkəmə Cavabdeh başqasının öhdəliyinə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməsi, yalnız dostluq münasibətlərinə görə öz evini sataraq əldə edilmiş vəsait hesabına İddiaçı verilməli olan pulun bir hissəsini qaytarmasını inandırıcı hesab etmişdir. Cavabdeh həmin ödənişin dostluq münasibətləri, mənəvi dəstək və ya başqa səbəblərlə edildiyini bildirsə̆də,̆belə̆bir̆halı̆təsdiq̆edən̆hər̆hansı̆mötəbər̆sübut̆məhkəməyə̆təqdim̆edilməmişdir. Məhkəmə işin hallarına əsasən müəyyən etmişdir ki, Cavabdeh kifayət qədər biznes təcrübəsinə malikdir və onun başqasına öhdəliyinin icra edilməsini öz öhdəsinə götürməsi, həmin borcun̆bir̆hissəsinĭqaytarması̆ağlabatan̆hesab̆edilmir. Ikinci iddianın əsası kimi təqdim edilmiş X3 ərizəsi və yazılı qeydlərinə münasibətdə məhkəmə qeyd etmişdir ki, həmin sənədlər birtərəfli qaydada tərtib olunmuş, məhkəmə iclasında yoxlanılmamış və orada göstərilən məlumatlar digər mötəbər sübutlarla təsdiq edilməmişdir. Sübut edilməli hallar dedikdə isə həmin hallara mübahisəli hüquq münasibətinin mövcudluğu ilə əlaqədar olan faktlar və cavabdeh tərəfindən iddiaçının hüququnun pozulmasını və mübahisələndirilməsini təsdiqləyən faktlar başa düşülür. Mülki prosessual qanunvericilik hakimin üzərinə öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla, sənədlərlə əsaslandırmaq öhdəliyi qoyur və öz qərarını tərəfləri dəvət etmədən özünün qulluq mövqeyinə görə irəli sürdüyü hüquqi dəlillərlə əsaslandırmağı qadağan edir. Qanun tərəflər arasında sübutetmə yükünü müəyyən etməklə yanaşı, işdə olan sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxılması, həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verilməsi qaydasını̆müəyyən̆edir. Əksinə, həmin sənədlərdə göstərilən hallar Cavabdeh polis orqanında verdiyi ilkin izahatla və şahid ifadələri ilə ziddiyyət təşkil edir. Məhkəmə nəzərə alır ki, X3 ərizəsində mübahisəli pul vəsaitinin ona verildiyini etiraf etsə də, bu hal özlüyündə Cavabdeh İddiaçı qarşısında yaranmış öhdəliyini aradan qaldırmır. Belə ki, iş üzrə müəyyən edilmiş hallardan görünür ki, pul vəsaiti ilkin olaraq Cavabdeh verilmiş, sonradan isə onun təşəbbüsü və razılığı ilə üçüncü şəxsə təqdim edilmişdir. Buna görə də sonrakı münasibətlər və üçüncü şəxsin həmin vəsaiti qaytarıbqaytarmaması iddiaçı ilə cavabdeh arasında yaranmış öhdəliyin mövcudluğunu istisna etmir. Məhkəmə hesab edir ki, qarşılıqlı iddiaçı tərəfindən irəli sürülmüş dəlillər əsasən sonradan formalaşdırılmış izahatlarla və birtərəfli sənədlərlə təsdiqlənməyə çalışılmış, lakin həmin dəlillər iş üzrə mövcud olan yazılı sübutların, şahid ifadələrinin və cavabdehin özünün ilkin etirafedici izahatının̆məcmusunŭtəkzib̆edə̆bilməmişdir. Məhkəmə qeyd etmişdir ki, pul vəsaiti iddiaçı tərəfindən məhz cavabdehə etibar edildiyi üçün, həmin vəsait barəsində iddiaçının yazılı razılığı olmadan sərəncam verilməsi cavabdehin hüquqa zidd davranışını və məsuliyyətini formalaşdırır. 3-cü şəxsin, yəni Aqil Məmmədovun və ya xəstəlik/müflisləşmə kimi subyektiv etirafları Cavabdeh İddiaçı qarşısındakı vurulmuş maddi ziyan formasındakı̆öhdəlikdən̆azad̆edilməsĭüçün̆əsas̆sayılăbilməz. Beləliklə, iş üzrə toplanmış sübutların məcmusu ilə müəyyən edilir ki, Cavabdeh İddiaçı aldığı 38.000 manat məbləğində pul vəsaitinin yalnız bir hissəsini qaytarmış, 17.500 manat məbləğində borc öhdəliyini isə yerinə yetirməmişdir. Cavabdeh isə irəli sürdüyü tələbin əsasını təşkil edən halları qanunla müəyyən edilmiş qaydada sübuta yetirə bilmədiyindən onun iddiası təmin oluna bilməz.

25. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşır və hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi işə baxarkən qanunvericiliyin tələblərini nəzərə alıb iş üzrə sübutları tam, hərtərəfli araşdırmış, işin faktiki hallarını ətraflı müəyyənləşdirərək düzgün hüquqi nəticəyə gəlmiş, hazırkı işə baxılarkən maddi və prosessual hüquq normasının tətbiqində səhvə yol̆verilməmiş,̆MPM-in̆14,̆77,̆88,̆217̆və̆218-cĭmaddələrinin̆tələblərinə̆riayət̆edilmişdir.

26. Apellyator apellyasiya şikayətinin dəlillərində, eyni zamanda iddia ərizəsində və məhkəmə iclaslarında vermiş olduğu izahatlarında mübahisəli pul məbləğini İddiaçı tərəfindən X3 faiz qarşılığında şəxsən özü tərəfindən verildiyini, həmin puldan bir hissəni X3 tərəfindən İddiaçı qaytarıldığını, bu səbəbdən 19000 manat məbləğində pulun İddiaçı alınaraq ona verilməsini iddia etsə də, tələbini əsaslandıra bilməmiş və iddiasının əsası kimi məhkəməyə mötəbər sübut növü təqdim̆etməmişdir.

27. Mülki prosesdə qəbul edilmiş və sübut hüququnun tələbləri baxımından mühüm əhəmiyyətə malik olan formal həqiqət prinsipinə görə sübutların toplanması və təqdim edilməsi yükü bütünlüklə tərəflərin üzərinə düşür. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməli, tərəflərin məhkəməyə təqdim etmədikləri faktları nəzərə almamalıdır.̆Onăgörə̆də,̆hazırkĭmübahisə̆üzrə̆sübutetmə̆yükü̆iddiaçının̆üzərinə̆düşür.

28. Nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçının tələbləri bilavasitə sübutetmə yükü ilə bağlıdır, işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin məhkəmə qərarının qanuniliyinin və əsaslığının əsas göstərcisi olduğu nəzərə alındığında isə, bu institut xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Iddia tələblərinin təsdiqlənməsi üçün tərəfin sübut etmədiyi halları məhkəmə mövcud olmayan kimi rədd edə bilər. Bu mənada, mülki hüquqi münasibətlərin iştirakçılarının vicdanlılığı prezumpsiyasına əsaslanan iddianın̆əsasındăduran̆faktların̆mövcud̆olmadığınădair̆ehtimal̆ortayăçıxır.

29. Avropa Insan Hüquqları Məhkəməsinin mövqeyinə görə, şikayətdə fundamental vacib hüquqi məsələlərin qaldırılmadığı təqdirdə, yuxarı instansiya məhkəmələrinin, xüsusən məhkəmə baxışının predmetini yalnız hüquqi məsələlərin təşkil etdiyi kassasiya instansiyası məhkəmələrinin şikayəti yalnız ona aid müvafiq qanunvericiliyə istinad etməklə rədd etmələri məqbul hesab oluna bilər̆(AvropăInsan̆hüquqları̆Məhkəməsinin̆“Məzahir̆Cəfərov̆Azərbaycanăqarşı”̆işĭüzrə).̆

30. Bu baxımdan işin hallarına nəzər salındıqda görünür ki, birinci instansiyası məhkəməsi tərəfindən qanunvericiliyin yuxarıda istinad olunan normaları baxımından iddia tələbi ilə bağlı məsələlər lazımi qaydada araşdırılmışdır. Apellyasiya şikayətində irəli sürülən mahiyyətcə eyni dəlillər, iddia ərizəsində göstərilən dəlillərini təşkil edirdi və birinci instansiyası məhkəməsi həmin dəlillərə kifayət qədər ətraflı qiymət vermişdir. Birinci instansiyası məhkəməsinin araşdırmalarını yetərli hesab edərək, onun qəbul etdiyi qərarın nəticələri ilə razılaşmaq və təsdiqi ilə kifayətlənmək mümkündür. Odur ki, birinci instansiyası məhkəməsinin qətnaməsində ətraflı şərh olunmuş həmin məsələlərĭtəkrarlamağălüzum̆qalmır.̆

31. Məhkəmə kollegiyası bildirir ki, sübutları araşdırmaq və qiymətləndirmək səlahiyyətinə malik olan birinci instansiyası məhkəməsi tərəfindən işdəki sübutlar araşdırılmış, onlara və iddiaçının dəlillərinə qanunvericiliyə uyğun hüquqi qiymət verilməklə yuxarıdakı qənaətə gəlinmiş və məhkəmənin gəldiyi nəticə əsaslandırılmışdır. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiyası məhkəməsinin̆iş̆üzrə̆gəldiyĭnəticə̆və̆əsaslandırmăilə̆razılaşır.

32. Beləlıklə kollegiyаsı iş üzrə toplаnmış sübutlаrı yuxаrıdа şərh olunаn mаddi və prosessuаl hüquq normаlаrı ilə əlаqəli şəkildə tədqiq edərək hesаb edir ki, birinci instаnsiyа məhkəməsi ilk iddianı təmin, digər iddianı rədd edərkən, düzgün nəticəyə gəldiyindən və qətnаmə həmin fаktlаr nöqteyi-nəzərindən qаnuni və əsаslı, mаhiyyəti üzrə isə düzgün olduğundаn, işdə qətnаmənin ləğv edilməsi üçün əsаslаr olmаdığındаn, cavabdeh/iddiaçı Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin olunmamalı, Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəlĭqətnaməsĭdəyişdirilmədən̆saxlanılmalıdır.

33. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 372, 384-385, 392, 393, 402-403,̆404̆və̆405-cĭmaddələrinĭrəhbər̆tutaraq,̆məhkəmə̆kollegiyası

qət̆̆etdi:

Cavabdeh/iddiaçı̆Cavabdeh̆tərəfindən̆verilmiş̆аpellyasiyăşikayətĭtəmin̆edilməsin. Iş üzrə Şəki Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsi verilmiş̆apellyasiyăşikayətinə̆münasibətdə̆dəyişdirilmədən̆sаxlаnılsın. Qətnamədən, tərəflər, üçüncü şəxslər, xüsusi icraat işləri üzrə isə ərizəçi və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qаydаdа verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyаsı vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə Informasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Azərbaycan Respublikası̆AlĭMəhkəməsinin̆MülkĭKollegiyаsınăkassasiyăşikayətĭverə̆bilər. Qətnamədən şikayət verilməzsə, qəbul edildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.

Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(3-10)-795/2026

Eyni kateqoriyada digər qərarlar