Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-5369/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-5369/2024 14.11.2024 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Ərizəçi “şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi” barədə ərizəsi üzrə mülki işə (açar sözlər: fəaliyyət qabiliyyəti) Hakim Vəliyeva Elnarə Fəxrəddin qızının sədrliyi, Hüseynov Həmid Xudaverdi oğlunun katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi “şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi” barədə ərizəsi üzrə mülki işə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: I. Xüsusi icraat üzrə tələbin mahiyyəti Ərizəçi xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X2 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə ərizə ilə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, X4 xx.xx.2006-cı il tarixdə anadan olmuşdur. 2008-ci il tarixdə X3 nitqin olmaması, davranış pozuntusunun olması hiss edildiyindən müvafiq həkimlərə müraciət edilmiş, müalicələr aparılmağa başlanılmışdır. xx.xx.2017-ci il tarixdə 2 saylı KPX-nə müalicə üçün göndərilmiş, uşaq xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2017-ci il tarixədək autizim, nitq və davranış pozuntusu ilə kanner sindromu, F-84 diqanozu ilə stasionar müalicə almışdır. xx.xx.2017-ci il tarixdə, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il xx.xx.2023-cüil-xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2024-xx.xx.2024-cü il tarixlərdə Kanner diqanozu, autizim, ağır kəmağıllılıq kəskin 15 illik kobud davranış pozuntusu diaqnozu ilə mütəmadi müalicələrdə olmuşdur. Hazırda uaşğın kənar şəxslərin qulluq və köməyinə ehtiyacı var, hal hazırda özü sərbəst özünü idarə edə bilmir. II. Ərizəçi və maraqlı şəxsin mövqeyi: Məhkəmə iclasında iştirak edən Ərizəçi oğlu – xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X4 halhazırda Kanner sondromu, F-84.0, F-70.0, kəmağıllılıq, uşaq autizmi xəstəliyindən əziyyət çəkir. Daim kənar qulluğa və nəzarətə ehtiyacı var. Öz hüquqlarını sərbəst şəkildə həyata keçirmək iqtidarında deyil. Hərəkətlərinin mənasını tam olaraq başa düşmür. Ona qəyyum təyin edilməsi zəruridir, bunun üçün də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsi vacibdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, maraqlı şəxsin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan ərizəyə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. III. Sübutların tədqiqi və məhkəmənin mövqeyi: İş materiallarında olan: - doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X2 anası Ərizəçidır. - xx.xx.2017-ci il tarixli, xx.xx.2017-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il xx.xx.2023cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli ambulator kartdadan çıxarışdan və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin sonuncu müainəyə dair məlumatın verilməsi barədəelektron çıxarışdan görünür ki, xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X1 diqanozu, autizim, ağır kəmağıllılıq kəskin 15 illik kobud davranış pozuntusu diaqnozundan əziyyət çəkir. - "Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzi" X8 tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli 2938 saylı rəyinin nəticə hissəsindən görünür ki, xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X3 uşaq autizmi, kanner sindromu yüngül əqli gerilik, davranış pozuntusu ilə əlaqədar psixi xəstəlik aşkar edilmişdir, öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil, fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməlidir. IV. Tətbiq edilən hüquq: Məhkəmə iş üzrə ərizəçinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, ərizə aşağıdakılara görə təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 28.8-ci maddəsinə əsasən, ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Onlar üzərində qəyyumluq müəyyənləşdirilir. Mülki Məcəllənin 34.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq, fiziki şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılması və ya fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılması barədə qərarın qanuni qüvvəyə mindiyi gündən etibarən üç gün ərzində məhkəmə həmin fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və himayəçilik təyin edilməsi üçün onun yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanına bu barədə məlumat verməlidir. Mülki Məcəllənin 35.1-ci maddəsinə görə, qəyyumu və ya himayəçini qəyyumluğa və ya himayəçiliyə ehtiyacı olan şəxsin yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanı fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və ya himayəçilik qoyulması zərurətinin ona məlum olduğu andan üç ay ərzində təyin edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 317.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaş-bacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırıla bilər. Mülki Prosessual Məcəllənin 317.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq, şəxsin məhdud fəaliyyət qabiliyyətli və ya fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə ərizə həmin şəxsin yaşayış yeri üzrə məhkəməyə, əgər şəxs psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsində yerləşdirilmişsə, həmin müəssisənin olduğu yerin məhkəməsinə verilir. Beləliklə, məhkəmə iclasında toplanmış sübutlar əsasında müəyyən edildi ki, X5 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarında deyildir. Bu baxımdan o, fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməlidir. V. Nəticə: Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutub məhkəmə, QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.2006-cı il tarixdə Bakı şəhərində anadan olmuş X4 (FİN: 83S1CXW) fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədiyi təqdirdə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Elnarə Vəliyeva