Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(003)-210/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(003)-210/2025 11.02.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Zaur Müzəffər oğlunun sədrliyi, Eyvazlı Məhəmməd Asəf oğlunun katibliyi, Ərizəçi və onun nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə iştirakı ilə, Ərizəçi (maraqlı şəxs Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi göstərilməklə) hüquq müəyyənedici sənədin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi barədə ərizəsinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi, İşin halları Ərizəçi (maraqlı şəxs Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi göstərilməklə) ünvan 1 ünvanına dair 1962-ci il tarixli texniki pasportun 1960-cı il tarixdə vəfat etmiş X4 məxsus olması faktının müəyyən edilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, X40 Mursal (X18) oğlu onun atasının babasıdır. X2 1950ci ildə Bakı şəhərində, Şüvəlan kəndində doğulmuş, xx.xx.2014-cü il tarixdə vəfat etmişdir. Atasının doğum haqqında şəhadətnaməsindən də göründüyü kimi babası Kərimbala Məmmədrəfi oğlu onun atası, Zeynəbxanım Heybətəli qızı isə atasının anası olmuşdur. Nənəsi olan Zeynəbxanımın SSRİ pasportunun əsli ondadır və həmin pasportdan da göründüyü kimi Kərimbala Məmmədrəfi oğlu onun əri olmuşdur. Əlavə etdiyi sənədlərdən göründüyü kimi o, atası, babası və babasının atası ünvan 1da qeydiyyatda olmaqla yaşamışlar. Babasının atası olan X40 Mursal (X18) oğlunun adına ünvan 1 ünvanı üzrə 1962-ci il tarixli texniki passport tərtib olunmuşdur. Lakin təqdim edilən sənədlərdən də göründüyü kimi X40 Mursal (X18) oğlu xx.xx.1960-cı il tarixdə vəfat etmişdir. Vərəsəlik işinin açılmasına dair 25 saylı Notariat ofisinin məktubunda hüquq sahibinin 1960-cı ildə vəfat etməsi qeyd edildiyindən sonuncunun adına 1962ci il tarixdə tərtib olunmuş texniki pasport arasında uyğunsuzluq saydığından torpaq sahəsi və onun üzərindəki fərdi yaşayış evi üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina etmişlər. Bakı şəhəri 25 saylı Notariat ofisinin xx.xx.2023-cü il tarixli Əmlak Məslələri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsə ünvanladığı məktubdan da göründüyü kimi o, 1960-cı ildə vəfat etmiş X3 vərəsəsidir. Sənədlərdən də göründüyü kimi 1960-cı ildə vəfat etmiş X8 onun babasının atası olması, onun ünvan 1-da qeydiyyatda olmaqla yaşamağı və X4 sözü gedən ünvan üzrə texniki pasportun tərtib edilməsi mübahisəsizdir. Göstərilən faktın müəyyən edilməsi ona evin sənədləşdirilməsi üçün lazımdır və bu faktın başqa qaydada müəyyən edilməsi mümkün olmamışdır. Proses iştirakçılarının izahatı Məhkəmə iclasında iştirak edən Ərizəçi ərizəni müdafiə edərək, ərizənin təmin olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən Ərizəçi nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə ərizəni müdafiə edərək, ərizənin təmin olunmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxs Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin onların nümayəndələrsi məhkəməyə gəlməmişlər və gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişdirlər. Məhkəmə işə maraqlı şəxslərin nümayəndələrinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X16 ifadəsində göstərdi ki, X33 babası olub, ona Məmrəfi deyə müraciət ediblər. Müzəffər isə Məmməd Rəfinin nəvəsidir, Rəfiqə isə Müzəffərin yoldaşı. Mərhum atası 2009-cu il tarixdə vəfat edib. Həmin vaxt Sevda ilə birgə yaşayırdılar. X39 qəsəbəsində yaşayıb. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X19 ifadəsində göstərdi ki, Məmməd Rafi kişi onun anasının xalası oğlu olub. O, Şüvəlan qəsəbəsində Vidadi küçəsində yaşayıb. Hazırda o evdə Rövşən yaşayır. İş materiallarına əlavə olunmuş sənədlər Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, atası Kərimbala Məmmədrəfi oğlu, anası Zeynəbxanım Heybətəli qızı olan X17 xx.xx.1950-ci ildə Şüvəlan qəsəbəsində doğulmuşdur. Nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X13 ilə X14 arasındakı nikah xx.xx.1973-cü il tarixdə, 271 saylı nikah akt qeydi üzrə qeydə alınmış, ərə “Məmmədov”, arvada “Məmmədova” soyadı verilmişdir. Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X2, anası X7 olan Ərizəçi xx.xx.1975-ci ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. Ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X13 xx.xx.2014-cu il tarixə vəfat etmişdir. Ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X10 xx.xx.1993-cu il tarixə vəfat etmişdir. Azərbaycan Respublikası DİN yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında ******* saylı arayışdan görünür ki, ünvan 2 ünvanında X11, xx.xx.1979: X20, xx.xx.1982, X15, xx.xx.2007, X12, xx.xx.2001. Ərizəçi AZE seriyalı, ******** saylı şəxsiyyət vəsiqəsindən görünür ki, o, ünvan 2 ünvanında qeydiyyatdadır. Şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin texniki invertarizasiyası və qiymətləndirilməsinə aid pasportdan görünür ki, Şüvəlan qəsəbəsi Vidadi küçəsi ev 46 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin sahibi X5r. Evlər idarəsi üzrə texnki inventarizasiyanın ev sahibliyinin kartockasından görünür ki, Şüvəlan qəsəbəsi Vidadi küçəsi ev 46 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin sahibi X6r. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin xx.xx.2024-cü il tarixli məktubundan görünür ki, X3 adına tərtib edilmiş texniki pasport 1962-ci il tarixli olsa da, vərəsəlik işinin açılmasına dair 25 saylı Notariat Ofisinin məktubunda hüquq sahibinin 1960-cı ildə vəfat etdiyi qeyd edilmişdir. Yaranmış zərurətlə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Ədliyyə Sahəsində Xidmətlər Baş İdarəsinə ünvanlanmış sorğuya verilmiş 3-13-5/4-09-9701/2 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli məktubda bildirilmişdir ki, “Vətəndaş vəziyyəti aktları” X1 Sisteminə daxil edilmiş məlumatlar is öyrənilərkən X3 ölümü haqqında məlumat aşkar edilməmişdir. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Maddə 80. Məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Maddə 218.1. qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən edir. Maddə 307.1. Məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. Maddə 307.2.3. doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. Maddə 307.2.5. Şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun pasportdakı adı, atasının adı və ya soyadı ilə düz gəlmədiyi halda hüquq müəyyənedici sənədlərin (həmkarlar ittifaqı və digər ictimai birliklərin, siyasi partiyaların bileti, hərbi sənədlər, pasport və müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilən şəhadətnamələrdən başqa) həmin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi, hüquq əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlər Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Maddə 308. Məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Maddə 309.1. Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir. Maddə 310.1. Ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir. Maddə 311. Məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri" haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun Maddə 16.5. Dövlət reyestrinə etirazla bağlı qeydin daxil edilməsi məhkəmənin qərarı və ya reyestrdə düzəlişin aparılması ilə hüququna toxunulan şəxsin razılığı ilə həyata keçirilir. Maddə 2.3. Daşınmaz əmlak üzərində qeydiyyata alınmış hüquq mübahisələndirilə bilər. Maddə 2.4. Hüquqların dövlət qeydiyyatı ilə bağlı mübahisələr məhkəmə qaydasında həll edilir. Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə ərizəni və işin faktiki hallarını araşdırıb, ərizəçinin izahatını və şahidlərin ifadələrini dinləyərək, eləcə də işdə olan sənədləri tədqiq etməklə toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, aşağıda göstərilən sübutlara görə müəyyən edilmişdir ki, X40 Mursal (X18) oğlu iddiaçının atasının babasıdır. Babasının atası olan X40 Mursal (X18) oğlunun adına ünvan 1 ünvanı üzrə 1962-ci il tarixli texniki passport tərtib olunmuşdur. X40 Mursal (X18) oğlu xx.xx.1960-cı il tarixdə vəfat etmişdir. Vərəsəlik işinin açılmasına dair 25 saylı Notariat ofisinin məktubunda hüquq sahibinin 1960-cı ildə vəfat etməsi qeyd edildiyindən sonuncunun adına 1962-ci il tarixdə tərtib olunmuş texniki pasport arasında uyğunsuzluq saydığından torpaq sahəsi və onun üzərindəki fərdi yaşayış evi üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina etmişlər. Məhkəmə nəzərə alır ki, ərizəçinin xahişi hüquqi nəticə doğuran faktların müəyyən olunmasına dairdir və bununla yanaşı, həmin faktın məhz məhkəmə qaydasında müəyyən olunması nəzərdə tutulmuşdur. Ərizəçiniт ad, soyad və ata adının, mübahisəli sənədlə üst-üstə düşməsi, mövcud fərqin yalnız texniki passportun tərtib edilyidi ilin 1962-ci il olması ünvan 1 ünvanına dair 1962-ci il tarixli texniki pasportun 1960-cı il tarixdə vəfat etmiş X4 məxsus olması barədə qənaətə gəlməyə tam əsas verir. Belə olan halda, ərizəçinin mövcud ərizəsi əsaslıdır. Göstərilən faktın müəyyən edilməsinin hüquqi əhəmiyyəti olduğundan, ərizəçi isə həmin faktı təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada əldə edə bilmədiyindən, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 308-ci maddəsinə əsasən, mövcud ərizə tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlıdır. Odur ki, ərizə təmin edilərək, qeyd edilən fakt müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə, işin məhkəmə iclasında tədqiq olunan hallarını, qanunvericiliyin tələblərini nəzərə almış və belə nəticəyə gəlmişdir ki, ərizə əsaslı olduğundan təmin olunmalı, ünvan 1 ünvanına dair 1962-ci il tarixli texniki pasportun 1960-cı il tarixdə vəfat etmiş X4 məxsus olması ilə bağlı hüquqi fakt məhkəmə araşdırması zamanı tam təsdiq olunduğundan həmin faktın müəyyən edilmiş hesab olunması barədə qətnamə çıxarılmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qətetdi: Ərizə təmin edilsin. ünvan 1 ünvanına dair 1962-ci il tarixli texniki pasportun X4 (1960-cı il tarixdə vəfat etmiş) məxsus olmasına dair hüquqi əhəmiyyəti olan fakt müəyyən edilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Zaur Tağıyev