Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(003)-625/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(003)-625/2021 29.03.2021 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Emin İlham oğlunun sədrliyi, Nəcəfova Səbinə Aydın qızının katibliyi, Ərizəçi, Maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının nümayəndəsi X4 iştirakı ilə, Ərizəçi (maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayə orqanı) X2 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi barədə ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: Ərizəçi (maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayə orqanı) 06 fevral 2001-ci il təvəllüdlü X2 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab olunması və onun üzərində qəyyum təyin barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizəçi ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, ərizəçinin qızı 06 fevral 2001-ci il təvəllüdlü qızı X5 daun sindromu, kanner sindromu, ağır kəmağllıq davranış pozuntuları diaqnozu qoyulmaqla müddətsiz İ qrup əlliklik dərəcəsi verilmişdir. Xəstəliyi ilə əlaqədar öz hərəkətlərini idarə edə bilmir və başqasının qulluğuna ehtiyacı vardır. Ona görə də 06 fevral 2001-ci il tarixdə, Bakı şəhərində doğulmuş X2 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi və onun üzərinə qəyyum təyin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Ərizəçi ərizəni müdafiə edərək məzmununa uyğun izahat verdi və ərizənin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının nümayəndəsi X9 oğlu ərizəyə dair mülahizələrini məhkəmənin öhdəsinə verdiyini bildirdi. Məhkəmə ərizəçinin və maraqlı şəxsin nümayəndəsinin izahatını dinləyərək və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə ərizəçinin və qəyyumluq və himayəçilik komissiyasının izahatlarını dinləyərək, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə qismən əsaslıdır. Buna görə də ərizə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən aydın olur ki, 06 fevral 2001-ci il tarixdə Bakı şəhəri Əzizbəyov rayonunda (indiki Xəzər rayonu) doğulmuş X2 atası X7 anası Ərizəçidır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin arayışdan görünür ki, 06 fevral 2001-ci il təvəllüdlü X8 daun sindromu, kanner sindromu, ağır kəmağllıq davranış pozuntuları diaqnozu qoyulmaqla müddətsiz İ qrup əllildir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Psixi Sağlamlıq Mərkəzinin 1679 saylı 04 mart 2020-ci il tarixli məktubundan görünür ki, müayinə olunaraq 06 fevral 2001-ci il təvəllüdlü X8 daun sindromu Q90, ağır kəmağllıq davranış pozuntuları ilə F72.1; Kənar şəxslərin köməyinə ehtiyacı var diaqnozu qoyulmuşdur İş materiallarında olan nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X1 Gülçöhrə Aslan qızı ilə 07 yanvar 2000-ci il tarixdə Bakı şəhəri Əzizbəyov rayon VVAQ (indiki Xəzər rayon Qeydiyyat şöbəsi) şöbəsində rəsmi nikah daxil olmuş və bu barədə nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında həmin tarixdə 01 nömrəli qeydiyyat aparılmışdır. Nikah bağlandıqdan sonra ərə Şükürov, arvada Əliyeva soyadı verilmişdir. İş materiallarında olan nikahın pozulması haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X7 ilə Ərizəçi arasında olan nikah ləğv edilmiş və bu barədə nikahın ləğv edilməsi haqqında akt qeydləri kitabında 02 iyul 2009-cu il tarixdə 103 nömrəli akt qeydi tərtib olunmuşdur. Nikah pozulduqdan sonra qadına Əliyeva soyadı verilmişdir. İş materiallarında olan ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən göürünür ki, X7 16.05.2013-cü ildə Bakı şəhərində ölmüşdür. X2 fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair ərizənin məzmunundan aşkar surətdə göründüyü kimi Ərizəçi qızı Şükürlü Günelin fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair ərizəsini onun psixi vəziyyəti ilə əsaslandırmışdır. İş üzrə təyin edilmiş məhkəmə-psixiatriya ekspertizasının 248 saylı, 03.02.2021-ci il tarixli rəyindən görünür ki, X3 daun sindromu nəticəsində ağır əqli gerilik (F72) aşkar olunur. Bunu anamnestik məlumatlar-erkən yaşlarından psixofiziki inkişafda xeyri geri qalması, əqli geriliklə əlaqədar orta təhsil ala bilməməsi, müayinə zamanı aşkar olunan əlamətlər söz ehtiyatının kasadlığı, ünsiyyətəçətin daxil olması, yaddaş və intellektinin aşağı olması və s. sübut edir ki, X8 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil. Buna görə də o,. fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab olunmalıdır. Beləliklə, X2 ruhi xəstə olması nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməməsi və öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməməsi ərizəçinin izahatı ilə, tibb müəssisəsinin arayışı ilə və iş üzrə təyin edilmiş məhkəmə-psixatriya ekspertizasının rəyi ilə və işin digər mötəbər sübutları ilə tam sübuta yetirildi. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, X8 ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşmədiyindən və öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilmədiyindən, onun fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair ərizə əsaslıdır. Odur ki, ərizə bu hissədə təmin edilərək Şükürlü Günel fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 28.8-ci maddəsinə əsasən, ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Göstərilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, X8 ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşmədiyindən və öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilmədiyindən, habelə Ərizəçi onun anası olduğundan, onun fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair iddia tələbi ilə müraciət etmək hüququ vardır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 317.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaş-bacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırıla bilər. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 321.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxs üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Göstərilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, X8 ruhi xəstə olması nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməməsi və öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməməsi ərizəçinin izahatı ilə, tibb müəssisəsinin arayışı ilə və iş üzrə təyin edilmiş məhkəmə psixatriya ekspertizasının rəyi ilə və işin digər mötəbər sübutları ilə tam sübuta yetirildiyindən və Ərizəçi Şükürlü Günelin anası olduğundan, buna görə də onun fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair iş qaldırmaq hüququna malik olduğundan ərizə bu hissədə əsaslıdır. Odur ki, ərizə həmin hissədə təmin edilməlidir. Məhkəmə eyni zamanda, ərizənin “ərizəçinin qızının üzərində qəyyum təyin edilməsi”nə dair hissəsini araşdıraraq, hesab edir ki, ərizə həmin hissədə əsassızdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 34.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılması və ya fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılması barədə qərarın qanuni qüvvəyə mindiyi gündən etibarən üç gün ərzində məhkəmə həmin fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və himayəçilik təyin edilməsi üçün onun yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanına bu barədə məlumat verməlidir. Həmin Məcəllənin 35.1-ci maddəsinə əsasən, qəyyumu və ya himayəçini qəyyumluğa və ya himayəçiliyə ehtiyacı olan şəxsin yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanı fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və ya himayəçilik qoyulması zərurətinin ona məlum olduğu andan üç ay ərzində təyin edir. Qəyyumluğa və ya himayəçiliyə ehtiyacı olan şəxsə qəyyum və ya himayəçi təyin edilənədək qəyyum və ya himayəçi vəzifələrini qəyyumluq və himayəçilik orqanı icra edir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, qəyyumluq və himayəçilik qəyyumluq və himayəçilik orqanı tərəfindən təyin edildiyindən, ərizə qeyd edilən hissədə əsassızdır. Buna görə də ərizə göstərilən hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, ərizə qismən əsaslıdır. Buna görə də ərizə qismən təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 307-311 və 360-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: Ərizəçi ərizəsi qismən təmin edilsin. 06 fevral 2001-ci il təvəllüdlü X8 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilsin. Ərizə qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Emin Məmmədli