Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(004)-2310/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(004)-2310/2021 29.04.2021 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əyyubov Fərid İlham oğlunun sədrliyi ilə, Salamova Azadə Telman qızının katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbinə” dair iddia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı “xxxx” MMC Cavabdeh qarşı “pul tələbinə” dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Foriella-Transformer jurnal masası, Venetsiya mebel üçün 229 manat ödənilməmiş hissənin və 73 manat dəbbə borcunun, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Foriella-Dnepr yataq dəsti, Doshek Uretan, X5 mebel əşyaları üçün 2106 manat ödənilməmiş hissənin və 621 manat dəbbə borcunun, ümumlikdə 3029 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla cəmi 3059 manat pulun tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X3 iddia tələbini müdafiə edərək, onun təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında cavabdehə rəsmi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5, 147-ci maddələrinə əsasən, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə “xxxx” MMC arasında bağlanmış K00234222 nömrəli, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin əslindən müəyyən olunur ki, satıcı “xxxx” MMC Foriella-Transformer jurnal masası, Venetsiya mebel əşyalarını cavabdehə verməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından müəyyən olunur ki, K00234222 nömrəli müqaviləyə əsasən cavabdeh Bəşirova X1- Transformer jurnal masası, Venetsiya mebel əşyalarını təhvil almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli K00234222 nömrəli müqaviləyə əlavədən müəyyən olunur ki, cavabdeh hər ay 27 manat olmaqla ilkin ödəniş daxil olmaqla 648 manat məbləğində pulu xx.xx.2018-ci il tarixdən başlayaraq 2 il müddətinə ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə “xxxx” MMC arasında bağlanmış 00362182 nömrəli, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin əslindən müəyyən olunur ki, satıcı “xxxx” MMC Foriella-Dnepr yataq dəstini, Doshek Uretan, X5 mebel əşyalarını cavabdehə verməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından müəyyən olunur ki, 00362182 nömrəli müqaviləyə əsasən cavabdeh Bəşirova X1-Dnepr yataq dəstini, Doshek Uretan, X5 mebel əşyalarını təhvil almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli 00362182 nömrəli müqaviləyə əlavədən müəyyən olunur ki, cavabdeh hər ay 115 manat olmaqla ilkin ödəniş daxil olmaqla 2760 manat məbləğində pulu xx.xx.2018-ci il tarixdən başlayaraq 2 il müddətinə ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan xx xxxxxx 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdehin həmin tarix üçün xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 229 manat əsas borc, 73 manat dəbbə borcu olmaqla ümumilikdə 302 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 2106 manat əsas borc, 621 manat dəbbə borcu olmaqla ümumilikdə 2727 manat əsas borcu vardır. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli xəbərdarlıq məktubuna əsasən görünür ki, iddiaçı tərəfindən borcun ödənilməsi barədə cavabdehə xəbərdarlıq edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, müqavilələrə əsasən iddiaçı öhdəliklərini yerinə yetirmiş, cavabdeh isə bunun əksinə olaraq öz öhdəliklərini qismən yerinə yetirmiş, borcunu tam və vaxtında ödəməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 229 manat məbləğində əsas, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 2106 manat məbləğində əsas və hər iki müqavilə üzrə cəmi 30 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla, ümumilikdə 2335 manat əsas borc, 30 manat dəbbə pulu və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq “xxxx” MMC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, hər iki müqavilə üzrə cəmi 694 məbləğində cərimə tənasübsüz surətdə yüksək hesab olunmalı, buna görə də azaldılaraq ağlabatan miqdarda, yəni hər iki müqavilə üzrə cəmi 30 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs başqa şəxsin xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bü cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Halbuki, MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər.Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə isə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələblər üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 229 manat məbləğində əsas, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 2106 manat məbləğində əsas və hər iki müqavilə üzrə cəmi 30 manat məbləğində dəbbə borcu olmaqla, ümumilikdə 2365 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq “xxxx” MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Fərid Əyyubov