Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(004)-3205/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(004)-3205/2021 31.05.2021 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Orxan Qədir oğlunun sədrliyinin, Ağalı Tural Qara oğlunun katibliyi ilə, İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbi”nə dair mülki işə Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı “xxxx” MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbi”nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 17.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung Led TV üçün 1264 manat ödənilməmiş hissə, 331 manat dəbbə, 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung TV üçün 2363 manat ödənilməmiş hissə, 583 manat dəbbə, ümumilikdə 4541 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 4571 manat Cavabdeh alınaraq “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarasınız. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdehin “xxxx” MMC ilə bağlanmış 17.11.2019-cu il, 06.12.2019-cu il, tarixli müqavilələrinə əsasən, Samsung Led TV və Samsung TV almış və nəticədə 4541 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 17.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1422 manat (18 ay x 79 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung Led TV üçün ümumilikdə, 1595 manat olmaqla ondan, 1264 manat ödənilməmiş hissə, 331 manat dəbbə; Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqısatqı qiyməti 3162 manat (18 ay x 139 manat + 660 manat ilkin ödəniş) Samsung TV üçün ümumilikdə, 2949 manat olmaqla ondan, 2363 manat ödənilməmiş hissə, 583 manat dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 957 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi yuxarıda qeyd edilən məzmunda izahat verərək iddianın təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin o məhkəməyə gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişdir. Cavabdehin məhkəmə iclasına gəlməməsinin səbəbləri barəsində məlumat olmadığından, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib və iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən əsaslı olduğu üçün qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1, 386.1, 427.3, 429.1.3., 442, 445, 468, 600-ci maddələrini, MPM 119.1-ci maddəsini nəzərə alaraq müəyyən etdi: Belə ki, cavabdeh, “xxxx” MMC ilə 17.11.2019-cu il, 06.12.2019-cu il tarixli müqavilələrinə əsasən, Samsung Led TV, Samsung TV almış və nəticədə onun 4541 manat borc yaranmışdır. İş materiallarında olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, X1 17.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən “xxxx” MMC-yə 1264 manat ödənilməmiş hissə, 331 manat dəbbə, ümumilikdə 1595 manat borcu, 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən “xxxx” MMC-yə 2363 manat ödənilməmiş hissə, 583 manat dəbbə, ümumilikdə 2946 manat borcu vardır. Cavabdeh müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması – öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi isə MM-in 425-ci maddəsində təsbit edilmiş «vicdanlılıq» anlayışı ilə birgə dəyərləndirilməlidir. Belə birgə dəyərləndirməyə görə öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi dedikdə öhdəliyin vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidməti qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir. Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən isə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 17.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 1264 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 2363 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat dəbbə pulu, ümumilikdə 3707 tutularaq iddiaçı ”xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin ödənilməlidir. Məhkəmə eyni zamanda iddianın cərimənin ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissələrdə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının iddia ərizəsində göstərilən cərimə əsassız və şişirdilmiş məbləğdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənəsübsüz surətdə yüksək cəriməni azalda bilər. İşin hallarını nəzərə alaraq, 17.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə məhkəmə iddia ərizəsində göstərilən cərimələrin 331 manat məbləğində deyil 30 manat məbləğində, 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə məhkəmə iddia ərizəsində göstərilən cərimələrin 583 manat məbləğində deyil 50 manat məbləğində müəyyən edilməsini ədalətli və məqsədə müvafiq sayır. Məhkəmə həmçinin iddianın 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdehdən alınmasına dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi də əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ərizənin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia ərizəsi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 17.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 1264 (bir min iki yüz altmış dörd) manat ödənilməmiş hissə, 30 (otuz) manat dəbbə pulu, 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 2363 (iki min üç yüz altmış üç) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu, ümumilikdə 3707 (üç min yeddi yüz yeddi) manat borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı olan ”xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. İddia ərizəsi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Orxan Məmmədli