Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(004)-3467/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(004)-3467/2021 09.06.2021 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babazadə Gülnar Vidadi qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X3 oğlunun katibliyi, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “pul tələbi”nə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 30.01.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə iPhone Xs markalı telefon üçün 1973 manat ödənilməmiş hissə, 591 manat dəbbə, 13.02.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə Samsung Galaxy J6 plus markalı telefon üçün 123 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə, cəmi 2724 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh, “xxxx” MMC ilə 30.01.2019-cu il və 13.02.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ Kodu **********59147 və **********45693 olan iPhone Xs və Samsung Galaxy J6 plus markalı telefon almış və nəticədə 2724 (iki min yeddi yüz iyirmi dörd manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 30.01.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3546 (üç min beş yüz qırx altı) manat (18 ay x 197 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********59147 olan iPhone Xs markalı telefon üçün ümumilikdə, 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat olmaqla ondan, 1973 (min doqquz yüz yetmiş üç) manat ödənilməmiş hissə, 591 (beş yüz doxsan bir) manat dəbbə; Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 13.02.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 492 (dörd yüz doxsan iki) manat (12 ay x 41 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********45693 olan Samsung Galaxy J6 plus markalı telefon üçün ümumilikdə, 160 (yüz altmış) manat olmaqla ondan, 123 (yüz iyirmi üç) manat ödənilməmiş hissə, 37 (otuz yeddi) manat dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1942 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Ödəniş cədvəlinin 3-cü bəndinə əsasən ödəniş edilən zaman hesablanmış penya aşkarlanırsa, müştərinin ödədiyi məbləğin 50%-nə qədər hissəsi penya ödənilməsinə yönəldilə bilər. Göstərilənlərə əsasən, 30.01.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ Kodu **********59147 olan iPhone Xs markalı telefon üçün 1973 (min doqquz yüz yetmiş üç) manat ödənilməmiş hissə, 591 (beş yüz doxsan bir) manat dəbbə, 13.02.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ Kodu **********45693 olan Samsung Galaxy J6 plus markalı telefon üçün 123 (yüz iyirmi üç) manat ödənilməmiş hissə, 37 (otuz yeddi) manat dəbbə, ümumilikdə 2724 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş olunur. Məhkəmə iclasında iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin etibarnaməyə əsasən nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib müvafiq qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilsə də, cavabdeh şəxs heç bir səbəb göstərmədən məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə Cavabdeh iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxsin izahatını iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia tələblərinin dəlillərini, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək belə hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki: “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 30 yanvar 2019-cu il tarixli 00493126 nömrəli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 3546 (üç min beş yüz qırx altı) manat (18 ay x 197 (bir yüz doxsan yeddi) manat + 0 manat ilkin ödəniş) iPhone Xs markalı telefon almış, cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat borc vəsaiti olmaqla ondan 1973 (bir min doqquz yüz yetmiş üç) manat ödənilməmiş hissə və 591 (beş yüz doxsan bir) manat dəbbə borcu yaranmışdır. “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 13 fevral 2019-cu il tarixli 00513742 nömrəli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 492 (dörd yüz doxsan iki) manat (12 ay x 42 (qırx iki) manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung Galaxy J6 plus markalı telefon almış, cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 160 (bir yüz altmış) manat borc vəsaiti olmaqla ondan 123 (bir yüz iyirmi üç) manat ödənilməmiş hissə və 37 (otuz yeddi) manat dəbbə borcu yaranmışdır. Müvafiq maliyyə arayışının məzmunundan görünür ki, Cavabdeh iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə 30 yanvar 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə iPhone Xs markalı telefon üçün 1973 (bir min doqquz yüz yetmiş üç) manat ödənilməmiş hissə və 591 (beş yüz doxsan bir) dəbbə olmaqla, cəmi 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat, 13 fevral 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 123 (bir yüz iyirmi üç) manat ödənilməmiş hissə və 37 (otuz yeddi) manat dəbbə olmaqla, 160 (bir yüz altmış) manat borcu yaranmışdır. “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış 13 fevral 2020-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, müqavilə üzrə öhdəliklərin icrası gecikdirildiyindən, hesablanmış ödənilməmiş borcun və gecikdirilmiş günlər üçün hesablanmış cərimə borcunun qısa zaman ərzində ödənilməsi tələb edilmiş, əks təqdirdə aidiyyatı dövlət qurumlarına müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. 28 aprel 2021-ci il tarixli ********* nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, məhkəmədə iddia qaldırılması üçün iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi tərəfindən 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, Cavabdeh ilə iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında bağlanmış 30 yanvar 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə iPhone Xs markalı telefon üçün 1973 (bir min doqquz yüz yetmiş üç) manat ödənilməmiş hissə və 591 (beş yüz doxsan bir) dəbbə olmaqla, cəmi 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat, 13 fevral 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 123 (bir yüz iyirmi üç) manat ödənilməmiş hissə və 37 (otuz yeddi) manat dəbbə olmaqla, 160 (bir yüz altmış) manat borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; 425.1-ci maddəsinə əsasən: “Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir”. Bu iş üzrə isə cavabdehin öhdəliklərinin vaxtında və lazımi şəkildə icra edilmədiyi görünür; 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır; 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Tərəflər arasında olan müqavilə münasibətlərindən göründüyü kimi, tərəflər əşyanın nisyə alınıb-satılması barədə razılığa gəlmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 600.1-ci maddəsinin tələbinə görə, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyanın nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir; 600.4-cü maddəsinin tələbinə görə, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər; 462.1-ci maddəsinə görə, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir; 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər; 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin iddiasının hər üç müqavilə üzrə hesablanmış tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı, 30 yanvar 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 1973 manat məbləğində ödənilməmiş hissəyə hesablanmış 591 manat məbləğində dəbbə borcu 100 manat, 13 fevral 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 123 manat məbləğində ödənilməmiş hissəyə hesablanmış 37 manat məbləğində dəbbə borcu 15 manat, müəyyən edilərək, Cavabdeh iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir; 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə xərcləri ilə əlaqədar məsələyə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 30 yanvar 2019-cu il tarixli 00493126 nömrəli müqavilə üzrə 1973 manat ödənilməmiş hissə və 100 manat cərimə, 13 fevral 2019-cu il tarixli 00513742 nömrəli müqavilə üzrə 123 manat ödənilməmiş hissə və 15 manat cərimə olmaqla, cəmi 2211 (iki min iki yüz on bir) manat borc və ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Gülnar Babazadə