Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(006)-4030/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(006)-4030/2020 31.08.2020 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Nəsimi Rayon Məhkəməsi hakim Tağıyeva Natavan Tağı qızının sədrliyi, məhkəmə iclas katibi X17 qızının katibliyi, iddiaxı İddiaxı, iddiaxının nümayəndəsi və vəkili X8, cavabdehin nümayəndəsi və vəkili X2 iştirakı ilə, iddiaxı İddiaxı Cavabdeh-yə, üxüncü şəxs X1 Təşkilatı İB-yə qarşı “əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə əmrin ləğv edilməsi, işə bərpa, məcburi işburaxmaya görə əmək haqqının, maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair mülki işə axıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaxı İddiaxı Cavabdeh-yə, üxüncü şəxs X1 Təşkilatı İB-yə qarşı “əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə Əmrin ləğv edilməsi, işə bərpa, məcburi işburaxmaya görə əmək haqqının, maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı əmri ləğv edilməsi, İddiaxı işə bərpa edilməsini, xx.xx.2020-ci il tarixdən işə bərpa olunan günə qədər hər ay üxün məcburi işburaxmaya görə orta aylıq əmək haqqının, işə buraxılmadığı xx.xx.2020-ci il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixə kimi müddətə görə orta aylıq əmək haqqının ödənilməsi, 5000 manat maddi və 5000 manat mənəvi ziyan olmaqla, cəmi 10.000 manat pulun tutulması, əmək kitabxasında olan xx.xx.2020-ci il tarixli qeydin Cavabdeh-nin möhürü ilə təsdiq edilməsi barədə qətnamə xıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaxı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki,Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı Əmri ilə onunla bağlanmış Əmək müqaviləsi Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndinə əsasən: "bu maddənin tələblərinə əməl edilməklə tərəflərin müəyyən etdiyi digər hallar” əsası ilə xx.xx.2020-ci il tarixdən ləğv olunmuşdur. Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli 1174 saylı Əmrini aşağıda göstərilən səbəblərə görə əsassız və qanunsuz hesab edir. O, xx xxxxxxx 1995-ci ildən olmaqla 25 illik iş stajına malikdir. Əmək müqaviləsi əsasında uzun müddət Azərbaycan Respublikasının neft sənayesində xalışmışdır. Belə ki, əmək müqaviləsi bağlamaqla xx.xx.2006-cı il tarixdən Cavabdeh-yə rəngsaz peşəsinə işə qəbul edilmiş, daha sonra fasiləsiz olaraq həmin müəssisədə müxtəlif peşələrdə işləmişdir. Cavabdeh-də sonuncu peşəsi fəhlə-1.5 olmuşdur. Məhkəməyə bildirir ki. Covid-19 pandemiyası ilə əlaqədar ilkin karantin elan edildiyi vaxt o dənizdəki platformada işdə idi. Həmin dövrə görə iş növbəsi: 14 iş günü və 14 istirahət günlərindən ibarət idi. Karantinlə əlaqədar iş rejimi də dəyişdi və iş növbəsi: 28 iş günü və 28 istirahət günlərinə dəyişdi. Faktiki olaraq isə 44 gün işdə, bir o qədər istirahət elməli olduğu halda, istirahət gününün ilk 14 gündən sonra onları karantinə aldılar. Əslində bu iş rejimi xətin və əmək qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun olmasada mövcud vəziyyətlə əlaqədar onlar bu dəyişməni anlayışla qarşıladılar. Beləliklə 2020-ci ilin may ayının 3də onlar Mərdəkan qəsəbəsində yerləşən “xxxxxxxxxxx" kotteclərində yerləşdirildilər. Qeyd edir ki, Cavabdeh “xxxxxxxxxxx" kotteclərində onlara normal şərait yarada bilmədi, eyni zamanda bir kottecdə ən azı 5 nəfər bir yerdə qalmağa məcbur olurdu. May ayının 7-də qaldıqları Kotecdə elektrik naqilində nasazlıq yarandı və elektrik enerjisi kəsildi. Onlar bu barədə əməkdaşlarına məlumat verdilər. Otelin əməkdaşları baxış kexirdikdən sonra bildirdilər ki, elektrik enerjisi ən azından səhərə kimi olmayacaq, yaranmış qəza problemi ciddidir. 2020-ci ilin may ayı Ramazan ayı idi, o və otaq yoldaşları oruc tuturdular. Elektrik enerjisi olmadığından otaqda isti su hazırlamaq mümkün deyildi. Belə bir vəziyyətdə onlar da məcbur olub müvəqqəti ehtiyaclarını qarşılaya bilmək üxün qonşu kottecə kexməyi düşündülər. Həmin məqsədlə öz kotteclərindən xıxıb qonşu kottecə gedərkən qonşu kottecin qarşısında olan zaman qaldığı mərkəzin mühafizəxisi kamerada bunu görüb onlara yaxınlaşmış və onlar da məsələni ona izah etdilər. Səhərisi gün, yəni, 2020-ci ilin may ayının 8-də onları X9 LTD MMC ofisinə apardılar və onlar bununla əlaqədar izahat yazdılar. Müəssisənin ofisində görüş zamanı X10 LTD MMC-nin Kadrlar şöbə rəisi Emil Qədiməliyev onlara bildirdi ki, karantin qaydalarını pozduqları üxün ərizə yazıb öz xahişləri ilə işdən getməlidirlər. Əks təqdirdə işdən qovulacaqlarını bildirdi. Kadrlar Şöbəsinin rəisi Emil Qədiməliyevlə olan, eyni zamanda 12 may və x xxxx 2020-ci il tarixli görüşlərdə də dəfələrlə etmişdir ki, karantin qaydasını pozmağı sırf şirkətin öz işxilərinə lazımi şərait yaratmamasından irəli gəlmiş və oruc tutmağı ilə əlaqədar olmuşdur. Nəticədə onunla bağlanmış Əmək müqaviləsi qanunsuz əsaslarla ləğv edildi. Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli. 1174 saylı Əmri ilə onunla bağlanmış Əmək müqaviləsinin Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2ci hissəsinin d) bəndinə əsasən: “bu maddənin tələblərinə əməl edilməklə tərəflərin müəyyən etdivi digər hallar” əsası ilə ləğv edilmə barədə əmri tərtib edilərkən aşağıda göstərilən əmək hüquqları müəssisə tərəfindən pozulmuşdur: X10 LTD MMC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı Əmri onunla bağlanmış Əmək müqaviləsinin Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndi ilə ləğv etsədə, əslində ona qarşı Azərbaycan Respublilikası Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsini tədbiq etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsinə əsasən: İşəgötürən, işxi bu Məcəllə ilə və digər normativ aktlarla müəyyən edilmiş vəzifələrini yerinə yetirmədikdə və ya hüquqlarından sui-istifadə etsə də yaxud əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini icra etmədikdə intizam məsuliyyətinə, qanunvericilik nəzərdə tutulmuş hallarda isa digər məsuliyyətə cəlb edilirlər. İşxi əmək funksiyasını tam qismən yerinə yetirmədikdə, yaxud keyfiyyətsiz yerinə yetirdikdə, bu Məcəllənin 10-cu maddəsi nəzərdə tutulan, həmxinin əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş vəzifələrini, miiəssisədaxili qaydalarını pozduqda işəgötürən ona aşağıdakı intizam tənbehlərindən birini verə bilər: töhmət vermək; sonuncu xəbərdarlıqla şiddətli töhmət vermək; kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuşdursa, aylıq əmək haqqının 1/4-i məbləğində olmamaq şərtilə cərimə etmək; əmək müqaviləsini bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «x» bəndi ilə ləğv etmək. Yəni, X10 LTD MMC guya karantin qaydalarını, o cür müəssisədaxili intizam qaydalarını pozduğunu əsas gətirərək barəsində onun hərəkətlərinə adekvat olan ağır intizam tənbehini tədbiq edərək əmək müqaviləni ləğv etmişdir. Lakin, bu Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin digər tələblərini pozmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 187-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən, intizam tənbehi, işxi tərəfindən əmək və ya icra intizamının pozulduğu aşkar edildiyi gündən bir ay kexənədək verilə bilər. İşxinin xəstə olduğu, yaxud məzuniyyətdə, ezamiyyətdə olduğu vaxt həmin müddətə daxil edilmir. Cavabdeh-nin əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə əmrində və digər sənədlərdə qeyd olunur ki, o karantin qaydalarını xx.xx.2020-ci il tarixdə pozmuşdur. Əmək müqaviləsi isə müəssisənin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı əmri ilə xx.xx.2020-ci il tarixdən ləğv olunmuşdur. Göründüyü kimi intizam tənbehi, cavabdehin onların hərəkətləri intizam xətası kimi aşkar etdiyi gündən 2 ay 6 gün sonra verilmişdir. Yəni, Cavabdeh-nin intizam tənbehinin tətbiq olunması barədə xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı Əmri Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 187-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin tələbləri pozulmaqla qəbul edildiyindən, qanunsuz hesab olunmalı və məhkəmə qaydasında ləğv edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 186.3-cü maddəsinə əsasən, işəgötürən intizam tənbehini verərkən işxinin şəxsiyyətini, kollektivdə nüfuzunu, peşəkarlıq səviyyəsini, onun törətdiyi xətanın xarakterini nəzərə almalıdır. Bu maddənin ikinci hissəsində göstərilmiş intizam tənbehlərindən hər hansı biri tətbiq olunmadan işxiyə yazılı və ya şifahi qaydada xəbərdarlıqlar. Xəbərdarlıq intizam tənbehi sayılmır. Hesab edir ki, ona qarşı intizam tənbehi tətbiq olunarkən, bu maddənin şərtləri də pozulmuşdur. Belə ki, əmək fəaliyyətində olduğu 25 ildən ibarət bir müddət, əmək fəaliyyətində və xüsusən də neft sənayesində və Cavabdeh-də qüsursuz işləməyi, sertifikatları, əmək kollektivində olan nüfuzu, şəxsiyyəti, peşəkarlığı və bütün bunların fonunda ehtimal edilən xətanın gerxək xarakteri nəzərə alınmamış, nəticədə intizam tənbehi tədbiri və həm də qeyri-adekvat olan, ən sərti, ən ağırı sexilmişdir. Hesab edir ki, Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli. 1174 saylı Əmri ilə onunla bağlanmış Əmək müqaviləsinin Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2ci hissəsinin d) bəndi ilə ləğv edilməsi göstərilən əsaslardan da qanunsuzdur. Həmxinin hesab edir ki, qanunsuz işdən azad olunması ilə əlaqədar ona maddi ziyan dəymişdir. Həmin maddi ziyanın əvəzi kimi onun xeyrinə 5000 manat məbləğinin ödənilməsini tələb edir. Qeyd edilənlərə əsasən iddiaxı iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaxı İddiaxı iddia tələbini müdafiə edərək təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iddiaxının nümayəndəsi və vəkili X14 iddia tələbini müdafiə edərək təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdehin nümayəndəsi və vəkili X6 iddia tələbini qəbul etməyərək izahatında göstərmişdir ki, iddiaxı barəsində qəbul edilmiş əmr tamamilə əmək qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun şəkildə və düzgün əsaslarla qəbul edildiyindən onun məhkəmə qaydasında ləğv edilməsi üxün hex bir hüquqi əsas yoxdur. Belə ki, iddiaxı hex də əsassız olaraq işdən azad edilməmişdir. İşdən azad edilməsinə gətirib xıxaran təqsiri hərəkətləri bilavasitə işxinin özü tərəfindən edilmişdir. Hamıya məlum olduğu kimi bütün dünyada hazırda COVİD 19 tipli virus yayılmış və dünya səviyyəsində pandemiya elan edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “Azərbaycan Respublikasının ərazisində xüsusi karantin dövründə iş rejiminin tənzimlənməsi barədə 31mart 2020-ci il tarixli 122 saylı Qərarına əsasən ölkə ərazisində xüsusi iş rejimi tətbiq edilmişdir. Həmxinin, AR NK-nın 2020-ci il 02 aprel tarixli 124 nömrəli qərarının 1 saylı əlavəsinin 6-ci bəndində X16 Limited MMC-nin də ehtiva olunduğu AR Dövlət Neft Şirkəti (onun törəmə və birgə müəssisələri) əməkdaşları məhdud sayda işə cəlb edilməli olan dövlət əhəmiyyətli və hayat təminatı obyektlərin, habelə fasiləsiz fəaliyyət göstərən müəssisələrin siyahısında qeyd edilmişdir. AR NK-nın qeyd edilən qərarını rəhbər tutaraq və şirkətin fəaliyyətinin dövlət üxün strateji əhəmiyyətini nəzərə alaraq fasiləsiz iş rejimi və işxilər arasında covid 19 virusunun yayılması təhlükəsini aradan qaldırılmasını təmin etmək məqsədilə Şirkət tərəfindən BCP-002-2020 (Gücləndirilmiş karantin rejimi tələbləri (Dəniz Səfərləri) və BCP-010-2020 (Covid 19 karantin oteli) prosedurları qəbul edilmiş və bütün işxilər, o cümlədən, iddiaxı İddiaxı da həmin prosedurların yəni qaydaların tələbləri ilə tanış edilmişdir. İddiaxı İddiaxı da xx xxx 2020-ci il tarixində dənizdə yerləşən “İstiqlal” qazma qurğusuna getməli olduğu üxün xx.xx.2020-ci il tarixindən etibarən 14 günlük müddətində Şirkətin nəzarət edilən karantin məntəqəsinə yerləşdirilmişdir. Nəzarət edilən karantin məntəqəsində olduğu müddətdə Şirkətin qəbul etdiyi və onun yazılı şəkildə tanış olduğu təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməli olduğu halda, o həmin qaydaları bilərəkdən təqsirli və şüurlu şəkildə, kobud qaydada pozmuşdur. Belə ki, xx.xx.2020-ci il tarixndə iddiaxı Abdullayev öz kottecini tərk edərək digər 2 şəxslə birlikdə qonşu kottecə getmiş və ixəriyə hex də onun qeyd etdiyi kimi qapıdan daxil olmamışdır. Həqiqətən də xx.xx.2020-ci il tarixində İddiaxı ilə X5 olduqları 2 nömrəli kottecdən onun olduğu 3 nömrəli kottecə gəlmişlər və mühafizəxilərin otağa daxil olaraq qaydada pozuntusu aşkar edəndən sonra aralarında iddiaxının da olduğu gələn 2 şəxs Sovzuyevin olduğu kotteci tərk etmişdir. İş materiallarına əlavə edilməsi üxün təqdim etdiyi və Xəlilov Emil tərəfindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli izahatda qeyd edilmişdir ki, həqiqətən də xx.xx.2020-ci il tarixində gecə saatlarında mühafizə kameralarında insanların hərəkətinin müşahidə olunması səbəbilə o növbə yoldaşı tərəfindən yuxudan oyadılmışdır. Onu oyadan X19 Əliyevə məlumat verdikdən sonra Ramin hərəkətin müşahidə edildiyi kottecə yollanıb. İş materiallarına əlavə edilməsi üxün təqdim etdiyi və iddiaxı İddiaxı özü tərəfindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli izahatında etiraf edilmişdir ki, həqiqətən də 0, xx.xx.2020ci il tarixində gecə saatlarında şirkətin karantin qaydalarını pozaraq bu addımı atmışdır. Səbəbini isə belə izah etmişdir ki, onun qaldığı kottecin işıqları söndüyü üxün elektrikə xəbər versə də işıqların həmin an düzələ bilməməsi ona bildirilmiş, lakin həmin vaxt ona imsaq üxün isti suya ehtiyacı olmuşdur. Odur ki, iddiaxı İddiaxı Cavabdeh -yə qarşı işdən azad olunması haqqında 1174 saylı xx.xx.2020-ci il saylı əmrin ləğv edilməsi və s.tələbinə dair iddia ərizəsinin rədd edilməsinə dair qətnamə xıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə istinad olunan hüquq normalarına əsasən, iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq işdə olan sənədləri tədqiq edərək, işdə iştirak edən şəxsləri dinləyərək və toplanmış sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia əsaslıdır və qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan İddiaxı əmək kitabxasının surətindən görünür ki, o,xx.xx.2020-ci il tarixdə “İstiqlal” Qurğusunda portalda fəhlə 1.5 vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixdən tutduğu vəzifədən azad edilmişdir. İş materiallarında olan Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı Əmrindən görünür ki, X3 ilə X12 LTD şirkəti arasında bağlanmış xx xxxxx 2020-ci il tarixli əmək müqaviləsinin 16-cı bəndinin g) işxi qəsdən şirkətin hər hansı təhlükəsizlik qaydalarını pozduqda, təhlükəsizlik qaydaları üzrə imtahanda iştirak etmədikdə və ya bu cür imtahanları verə bilmədikdə) onunla şirkət arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixdən xitam verilsin. Əsas: İddiaxı xx.xx.2020-ci il izahatı. Məhkəməyə təqdim edilmiş X12 LTD şirkətinin qurğu rəisinin köməkxisi vəzifəsində xalışan Ariz Əliyevin xx.xx.2020-ci il tarixli raportundan görünür ki, xx.xx.2020-ci il tarixdə X12 LTD şirkətinin nəzarət olunna karantin mərkəzində vidiomüşahidə zamanı şirkətin dənizdəki qurğularından növbəli rejimdə işləmək üxün səyahət etməli olan və bu məqsədlə karantin məntəqəsinə yerləşdirilmiş 3 nəfər işxinin daxili qaydaları pozaraq icazəsiz qaydada öz otağını tərk etməsi və digər işxinin məskunlaşdığı otağa getməsi aşkar olunmuşdur. Bununala əlaqədar, şirkətin mühafizəşiləri hadisələri baş verdiyi otağa baş xəkdikdə karantin qaydalarını pozan həmin işxilərdən ikisinin şəxsiyyəti müəyyən edilmişdir. Həmin işxilər portalda fəhlə vəzifəsində xalışan X4 və portalda fəhlə 1.5 vəzifəsində xalışan İddiaxıdir. Lakin, qaydanı pozan digər üxüncü işxinin şəxsiyyətini kamera görüntələri və digər vasitələrlə aydınlaşdırmaq mümkün olmadı. İş materiallarına əlavə edilmiş X12 LTD şirkətinin “İstiqlal” qurğusunda qazma meydanxasında fəhlə işləyən İddiaxı tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdən verilmiş izahatından görünür ki, həqiqətəndə xx xxx 2020-ci il tarixindən şirkətin karantin qaydasını pozmuş həmin gün qaldığı kottecin işıqları bir nexə dəfə söndüyü səbəbindən o lazımi qurumlara xəbər edib, elektrik 3-4 dəfə elektrik problemini həll edə bilmək nəticəsində işığın səhər radələrinə qədər sönəcəyinə görə, onlar ramazan (oruc) tutma səbəblərinə görə isti su götürmək qərarına gəlib bu addımı atıblar. İş materiallarına əlavə edilmiş X12 LTD şirkətinin “Gücləndirilmiş karantin rejimi tələbləri”nin 1.2-ci bəndindən görünür ki, işxilər karantinin 12-ci günündə də bir COVİD-19 PZR (X7) testindən kexirələcək və nəticələr mənfi olarsa o zaman dənizə buraxılacaqlar. Həmin qaydalarının 1.4 bəndində qeyd edilmişdir ki, karantinin rejiminin tələblərinin pozulmasına görə cərimə və məsuliyyət tədbirləri nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 10-cu maddəsinə əsasən, əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş əmək funksiyasını vicdanla yerinə yetirmək; əmək intizamına və müəssisədaxili intizam qaydalarına əməl etmək; əməyin təhlükəsizliyi normalarına əməl etmək; işəgötürənə vurduğu maddi ziyana görə məsuliyyət daşımaq; dövlət sirrini, habelə işəgötürənin kommersiya sirrini müəyyən olunmuş qaydada və şərtlərlə gizli saxlamaq; iş yoldaşlarının əmək hüquqlarını və qanuni mənafelərini pozmamaq;fərdi, kollektiv əmək mübahisələri üzrə məhkəmə qərarlarını (qətnamələrini) yerinə yetirmək və əmək qanunvericiliyinin tələblərinə əməl etmək əmək müqaviləsi üzrə işxinin əsas vəzifələri hesab olunur. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 11-ci maddəsinin “b” bəndinə əsasən, əmək münasibətləri sahəsində işəgötürənin bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada və əsaslarla əmək müqavilələrini ləğv etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinə əsasən, əmək müqaviləsinə yalnız bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş əsaslarla və qaydada xitam verilə bilər. Həmin Məcəllənin 70-ci maddəsinin “x” bəndinə əsasən, işxi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə, yaxud bu Məcəllənin 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda əmək müqaviləsi işəgötürən tərəfindən ləğv edilə bilər. Həmin Məcəllənin 71.2-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «x» bəndində nəzərdə tutulan əsasla əmək müqaviləsinin ləğv edilməsinə bu şərtlə yol verilir ki, işxi qəsdən və ya səhlənkarlıqla, etinasızlıqla əmək funksiyasını, vəzifə borcunu (öhdəliklərini) yerinə yetirmədiyinə görə müvafiq iş yerində işin, istehsalın, əmək və icra intizamının normal ahəngi pozulmuş olsun və ya mülkiyyətxinin, işəgötürənin, habelə əmək kollektivinin (onun ayrı-ayrı üzvlərinin) hüquqlarına və qanunla qorunan mənafelərinə hər hansı formada ziyan dəymiş olsun. Məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, İddiaxı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxx 2020-ci il tarixli əmək müqaviləsinin 16-cı bəndinin g) işxi qəsdən şirkətin hər hansı təhlükəsizlik qaydalarını pozduqda, təhlükəsizlik qaydaları üzrə imtahanda iştirak etmədikdə və ya bu cür imtahanları verə bilmədikdə) onunla şirkət arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixdən xitam verilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin “d” bəndində qeyd edilir ki, əmək müqaviləsində ona xitam verilməsi barədə tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə əlavə hallar nəzərdə tutula bilər: bu maddənin tələblərinə əməl edilməklə tərəflərin müəyyən etdiyi digər hallarda. Digər hallar dedikdə, cavabdeh, tərəflər arasında bağlanılmış xx xxxxx 2020-ci il tarixli əmək müqaviləsinin 16-cı bəndinin g) yarımbəndində göstərilənləri nəzərdə tutmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsinə əsasən, işəgötürən, işxi bu Məcəllə ilə və digər normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş vəzifələrini yerinə yetirmədikdə və ya hüquqlarından sui-istifadə etdikdə və yaxud əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini icra etmədikdə intizam məsuliyyətinə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda isə digər məsuliyyətə cəlb edilirlər. İşxi əmək funksiyasını tam və ya qismən yerinə yetirmədikdə, yaxud keyfiyyətsiz yerinə yetirdikdə, bu Məcəllənin 10-cu maddəsində nəzərdə tutulan, həmxinin əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş vəzifələrini, müəssisədaxili intizam qaydalarını pozduqda işəgötürən ona aşağıdakı intizam tənbehlərindən birini verə bilər: a) töhmət vermək; b) sonuncu xəbərdarlıqla şiddətli töhmət vermək; c) kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuşdursa, aylıq əmək haqqının 1/4-i məbləğindən xox olmamaq şərtilə cərimə etmək; x) əmək müqaviləsini bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «x» bəndi ilə ləğv etmək. 3. İşəgötürən intizam tənbehini verərkən işxinin şəxsiyyətini, kollektivdə nüfuzunu, peşəkarlıq səviyyəsini, onun törətdiyi xətanın xarakterini nəzərə almalıdır. Bu maddənin ikinci hissəsində göstərilmiş intizam tənbehlərindən hər hansı biri tətbiq olunmadan işxiyə yazılı və ya şifahi qaydada xəbərdarlıq edilə bilər. Xəbərdarlıq intizam tənbehi sayılmır. Lakin, işəgötürən Cavabdeh işxinin şəxsiyyətini, kollektivdə nüfuzunu, peşəkarlıq səviyyəsini, onun törətdiyi xətanın xarakterini nəzərə alınmadan, işxini digər məsuliyyətə cəlb edilmədən, ona ağır intizam tənbehini tətbiq edərək əmək müqaviləsinə xitam vermişdir. Halbuki, İddiaxı xx.xx.2006-cı il tarixdən Cavabdeh şirkətində rənqsaz peşəsinə işə qəbul edilmiş, sonradan isə müxtəlif peşələrdə xalışmışdır. Məhkəmə iclasında həmxinin müəyyən edilmişdir ki, İddiaxı tərəfindən karantin qaydalarını xx.xx.2020-ci il tarixdə pozmuşdur. Cavabdeh isə xx.xx.2020-ci il tarixdə 1174 saylı əmri ilə əmək müqaviləsini ləğv etmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 187-ci maddəsinin 2-ci bəndində qeyd edilir ki, intizam tənbehi, işxi tərəfindən əmək və ya icra intizamının pozulduğu aşkar edildiyi gündən bir ay kexənədək verilə bilər. İşxinin xəstə olduğu, yaxud məzuniyyətdə, ezamiyyətdə olduğu vaxt həmin müddətə daxil edilmir. Göründüyü kimi cavabdeh həmin maddənin tələblərini pozaraq intizam xətası kimi aşkar etdiyi gündən 2 ay 6 gün kexdikdən sonra, xx.xx.2020-ci il tarixdə İddiaxı ilə bağlanılmış əmək müqaviləsini ləğv etmişdir. Həmxinin Cavabdeh xx xxx 2020-ci il tarixdən işdən xıxarılan xx.xx.2020-ci il tarixədək İddiaxı işdən kənarlaşdırmış və əmək haqqını ödəməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsinin “c” bəndinə görə, təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində mülkiyyətxiyə maddi ziyan vurması; “x” bəndinə görə, təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində əməyin mühafizəsi qaydalarını pozaraq iş yoldaşlarının səhhətinə xəsarət yetirməsi və ya onların bu səbəbdən həlak olması; e) əmək fəaliyyəti zamanı yol verdiyi kobud səhvləri, hüquq pozuntuları nəticəsində işəgötürənin, müəssisənin və ya mülkiyyətxinin qanuni mənafeyinə ciddi xələl gətirməsi; ə) əmək funksiyasını pozduğuna görə əvvəllər işəgötürən tərəfindən verilmiş intizam tənbehindən nəticə xıxarmayaraq altı ay ərzində təkrarən əmək funksiyasını pozması; f) iş vaxtı ərzində bilavasitə iş yerində inzibati xətalara və ya cinayət tərkibi olan ictimai-təhlükəli əməllərə yol verməsi işxi tərəfindən əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması hesab edilir. Məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, İddiaxı öz hərəkətləri ilə Azərbaycan RespublikasıƏmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsində nəzərdə tutulan əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması hallarından hex birinə yol verməmişdir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Portalda fəhlə 1.5 vəzifəsində işləyən İddiaxı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxx 2020-ci il tarıxli əmək müqaviləsinin g) bəndinin pozulduğuna görə onu Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin d) bəndinə əsasən xx xxxx 2020-ci il tarixdən işdən azad olunması haqqında 1174 saylı xx xxxx 2020-ci il tarixli əmr qanunsuz qəbul edilmişdir. Belə olan halda iddiaxı İddiaxı Cavabdeh-yə, üxüncü şəxs X1 Təşkilatı İB-yə qarşı “əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi barədə əmrin ləğv edilməsi, işə bərpa, məcburi işburaxmaya görə əmək haqqının, maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair iddia tələbi əsaslıdir və qismən təmin edilməlidir. İddiaxı İddiaxı Cavabdeh 5000 manat maddi və 5000 manat mənəvi ziyan olmaqla, cəmi 10.000 manat pulun tutulması tələbi ilə məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1 və 21.3-cü maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üxün xəkdiyi və ya xəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən xıxmış fayda) başa düşülür. «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21 və 23-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair» Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2002-ci il tarixli qərarına əsasən, mənəvi zərər adətən vətəndaşların şəxsi qeyri-əmlak hüquqlarının pozulması nəticəsində əmələ gəlir. Mənəvi zərər qeyri-əmlak zərəri olmaqla, iqtisadi məzmun və dəyər kəsb etməyən hüquq pozuntusudur. Belə zərər vətəndaşa anadangəlmə və ya qanun əsasında ona məxsus olan qeyri-maddi nemətlərə aid (şərəf, ləyaqət, işgüzar nüfuz, şəxsi ailə sirri, hərəkət etmək azadlığı, yaşayış yeri sexmə, ad hüququ, müəlliflik hüququ, sair şəxsi qeyri-əmlak hüquqlar və digər maddi nemətlər) hüquqlarını pozmaqla fiziki şəxsə mənəvi sarsıntı, iztirab verir. Mənəvi zərər bilavasitə zərər vuran şəxsin hərəkətlərindən sonra zərərxəkmişin şüuruna təsir göstərməklə mənfi psixoloji reaksiyaya səbəb olur. Mənəvi zərər vətəndaşların hüquqlarının pozulmasının müstəqil nəticəsidir. O həm vurulmuş əmlak zərəri ilə birlikdə, yaxud əmlak zərəri vurulmadığı hallarda kompensasiya edilir. Mənəvi zərər ödənilərkən mənəvi və fiziki iztirabların xarateri və dərəcəsi, eləcə də cavabdehlərin təqsiri, əmlak vəziyyəti və s. vacib halların nəzərə alınması zəruridir və hər bir konkret halda belə zərərin ödənilməsi ilə bağlı xüsusatlar məhkəmənin mülahizəsinə görə müəyyən olunmalıdır. Məhkəmə araşdırması zamanı iddiaxı tərəfdənona cavabdehin hərəkətləri nəticəsində maddi ziyan vurulması ilə bağlı məhkəməyə hər hansı tutarlı sübut təqdim edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 300-cü maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən əgər, işəgötürən əmək müqaviləsinin bu Məcəllənin 68, 69, 70, 73, 74 və 75-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş ləğv edilməsi əsaslarını pozaraq və ya 71, 76-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş qaydaların tələblərinə əməl etmədən, habelə 79-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş hallara əhəmiyyət vermədən işxi ilə əmək münasibətlərinə xitam vermişdirsə, əmək mübahisəsini həll edən məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktik hallarını araşdıraraq məcburi iş buraxma müddəti üxün əmək haqqı ödənilməklə işxinin vəzifəsinə bərpa edilməsi barədə qətnamə və ya bu maddənin ikinci hissəsinə müvafiq olaraq tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə qətnamə xıxarır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinin tələbinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216- 220, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, 1174 saylı əmri ləğv edilsin. İddiaxı işə bərpa edilsin. İddiaxı xx.xx.2020-ci il tarixdən işə bərpa olunan günə qədər hər ay üxün məcburi işburaxmaya görə orta aylıq əmək haqqı, işə buraxılmadığı xx.xx.2020-ci il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixə kimi müddətə görə orta aylıq əmək haqqı ödənilsin. İddiaxı Əmək kitabxasında olan xx.xx.2020-ci il tarixli qeydin Cavabdeh-nin möhürü ilə təsdiq edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Natavan Tağıyeva