Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(007)-1726/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(007)-1726/2022 29.04.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin hakimi Yusifova Ülkər Bayram qızı, Ərizəçi “hüquqi əhəmiyyətli faktın müəyyən edilməsi” barədə ərizəsini və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək, MÜƏYYƏN ETDİM: Ərizəçi xüsusi icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Ərizəçi aid olan 31.01.1966-cı il tarixdə Ağdam Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş doğum haqqında şəhadətnamədə, 20.02.1979-cu il tarixli, seriya 4AZ-İ, № 280760 saylı nikah haqqında şəhadətnamədə, 29.06.1975-ci il tarixdə Ağdam Mexanizasiya və Elektrofikasiya Texnikumu tərəfindən verilmiş Щ 032027 saylı diplomda, 21.11.1977-ci il tarixdə Ağdam Hərbi Komisarlığı tərəfindən verilmiş AP № 034380 saylı ona aid olan hərbi biletdə, qeyd olunan 01.07.1950-ci il təvəllüdlü “X1”, ona aid olan 12.12.2007-ci il tarixdə Ağdam RPŞ tərəfindən verilmiş, AZE № 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsində və başqa şəxsi sənədlərdə qeyd olunan “Ərizəçi” ilə eyni şəxs olması faktının müəyyən olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizədən və ona əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, ərizəçi məhkəməyə müraciət edərkən prosessual qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 153.2.1-ci maddəsinə əsasən ərizəyə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsini qəbul etməkdən imtina edir. 306.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmələr tərəfindən xüsusi icraat işlərinə, bu Məcəllənin 30-40-6-cı fəsillərində ikinci bölməsinin üçüncü yarımbölməsində müəyyən edilmiş xüsusiyyətlərlə, iddia icraatı qaydasında baxılır. 307.2 və 307.2.5-ci maddələrinə əsasən, məhkəmə şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı ilə düz gəlmədiyi halda hüquq müəyyənedici sənədlərin (həmkarlar ittifaqı və digər ictimai birliklərin, siyasi partiyaların bileti, hərbi sənədlər, pasport və müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilən şəhadətnamələrdən başqa) həmin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 12 aprel 2019-cu il tarixli Qərarının 6-cı bəndinə əsasən, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.2.5-ci maddəsində nəzərdə tutulan faktın - yəni şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənəddəki adı, atasının adı və ya soyadı ilə düzgün gəlmədiyi halda hüquqmüəyyənedici sənədlərin həmin şəxsə məxsus olması faktının məhkəmə tərəfindən xüsusi icraat qaydasında baxılaraq müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı şərtlərin olması zəruridir: birincisi - şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənəddəki adı, atasının adı və ya soyadı ilə düz gəlməməlidir (üst-üstə düşməməlidir); ikincisi-həmin sənədlər hüquqmüəyyənedici sənədlər olmalıdır; üçüncüsü -məhkəməyə müraciət edən ərizəçiyə hüquqmüəyyənedici sənədləri verən təşkilat tərəfindən sənəddə olan səhvlərin aradan qaldırılaraq (düzəldilərək) yeni sənədin verilməsindən imtina edilməlidir, yaxud həmin sənəddəki səhvlərin düzəldilməsinin mümkün olmaması bildirilməlidir. Bununla bağlı, məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.2.5-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş faktın məhkəmə tərəfindən xüsusi icraat qaydasında baxılaraq müəyyən edilməsi üçün yuxarıda sadalanan şərtlərdən birinci və ikinci bənddə göstərilən hallar ərizəçinin xahişinə münasibətdə mövcud olsa da, üçüncü bənddə göstərilmiş hal, yəni məhkəməyə müraciət edən ərizəçiyə hüquqmüəyyənedici sənədləri verən təşkilatlar tərəfindən sənədlərdə olan səhvlərin aradan qaldırılaraq (düzəldilərək) yeni sənədlərin verilməsindən imtina edilməsi barədə ərizəyə hər hansı sübut (ərizəçinin doğum haqqında şəhadətnaməyə düzəliş edilməsi ilə bağlı Nizami Rayon Qeydiyyat Şöbəsinin müraciətə imtinası istisna olmaqla) əlavə edilməmişdir. Eyni zamanda, “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 12 aprel 2019-cu il tarixli Qərarının 6.1-ci bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, qanunverici şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərin (pasportun, həmkarlar ittifaqı və digər ictimai birliklərin, siyasi partiyaların bileti, hərbi bilet, xidməti vəsiqə və sair) deyil, məhz hüquqmüəyyənedici sənədlərin, yəni müəyyən hüquqları reallaşdırmaq üçün qanunvericiliklə zəruri vasitə rolunu oynayan sənədlərin konkret şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsini nəzərdə tutur. Hüqüqmüəyyənedici sənədlərə isə vəsiyyətnamə, vəsiyyət sərəncamı, ali və orta ixtisas təhsili haqqında diplom və sair aid edilə bilər. Həmkarlar ittifaqı və digər ictimai birliklərin, siyasi partiyaların biletlərində və sair sənədlərdə olan bütün səhvlər isə belə sənədləri vermiş orqanların (təşkilatların) özləri tərəfindən aradan qaldırıla bilər. Eləcə də, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarında yol verilən səhvlər (adın, ata adının, soyadın düzgün yazılmaması, digər məlumatların yaddan çıxıb yazılmaması və sair) vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqanlar tərəfindən düzəldilə bilər. Həmin Qərarın 6.2-ci bəndinə əsasən, eyni bir şəxsin adının, atasının adının və ya soyadının bir neçə sənəddə müxtəlif cür yazılması hallarında hüquqmüəyyənedici sənədin həmin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi əvəzinə, müxtəlif sənədlərdə göstərilmiş şəxsin həmin şəxs olmasının məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməsi yolverilməzdir, çünki belə bir faktın müəyyən edilməsi hüquqi nəticə doğurmur. Göründüyü kimi, ərizəçi, Ərizəçi aid olan 31.01.1966-cı il tarixdə Ağdam rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş doğum haqqında şəhadətnamədə, 20.02.1979-cu il tarixli, seriya 4AZ-İ, № 280760 saylı nikah haqqında şəhadətnamədə, 29.06.1975-ci il tarixdə Ağdam Mexanizasiya və Elektrofikasiya Texnikumu tərəfindən verilmiş Щ 032027 saylı diplomda, 21.11.1977-ci il tarixdə Ağdam Hərbi Komisarlığı tərəfindən verilmiş AP № 034380 saylı ona aid olan hərbi biletdə, qeyd olunan 01.07.1950-ci il təvəllüdlü “X1”, ona aid olan 12.12.2007-ci il tarixdə Ağdam RPŞ tərəfindən verilmiş, AZE № 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsində və başqa şəxsi sənədlərdə qeyd olunan “Ərizəçi” ilə eyni şəxs olması faktının müəyyən olunması barədə xüsusi icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət etsə də, qanunvericiliyin tələbi baxımından müxtəlif sənədlərdə göstərilmiş şəxsin həmin şəxs olmasının məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməsi yolverilməzdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 152.4-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Beləliklə, hesab edirəm ki, qeyd olunanlara əsasən ərizənin icraata qəbulundan imtina edilməli, ərizə ona əlavə edilmiş sənədlərlə geri qaytarılmalı, nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra aidiyyəti orqana müraciət etmək hüququ ərizəçiyə izah olunmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263-264, 267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: Ərizəçinin, “Ərizəçi aid olan 31.01.1966-cı il tarixdə Ağdam Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş doğum haqqında şəhadətnamədə, 20.02.1979-cu il tarixli, seriya 4AZ-İ, № 280760 saylı nikah haqqında şəhadətnamədə, 29.06.1975-ci il tarixdə Ağdam Mexanizasiya və Elektrofikasiya Texnikumu tərəfindən verilmiş Щ 032027 saylı diplomda, 21.11.1977-ci il tarixdə Ağdam Hərbi Komisarlığı tərəfindən verilmiş AP № 034380 saylı ona aid olan hərbi biletdə, qeyd olunan 01.07.1950-ci il təvəllüdlü “X1”, ona aid olan 12.12.2007-ci il tarixdə Ağdam RPŞ tərəfindən verilmiş, AZE № 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsində və başqa şəxsi sənədlərdə qeyd olunan “Ərizəçi” ilə eyni şəxs olması faktının müəyyən olunması” haqqında ərizəsinin icraata qəbulundan imtina edilsin və ərizə ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılsın. Nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra aidiyyəti orqana müraciət etmək hüququ ərizəçiyə izah olunsun. Qərardaddan tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Ülkər Yusifova