Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(007)-357/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(007)-357/2022 10.01.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Əhmədova Həqiqət Mülazim qızının sədrliyi, Həsənova Vəfa Oruc qızının katibliyi, İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 23.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********33261 olan iPhone 11 Pro markalı telefon üçün 3198,6 (üç min yüz doxsan səkkiz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 690,4 (altı yüz doxsan manat qırx qəpik) manat dəbbə pulu, 12.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********63985 olan iPhone 11 Pro Max markalı telefon üçün 3815 (üç min səkkiz yüz on beş) manat ödənilməmiş hissə, 874 (səkkiz yüz yetmiş dörd) manat dəbbə pulu, ümumilikdə 8578 manat borcun və 105,78 manat dövlət rüsumunun əvəzinin, Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 23.08.2020ci il və 12.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********33261 olan iPhone 11 Pro markalı telefon, İMEİ kodu **********63985 olan iPhone 11 Pro Max markalı telefon almış və nəticədə 8578 (səkkiz min beş yüz yetmiş səkkiz) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh 23.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3198.6 (üç min yüz doxsan səkkiz manat altmış qəpik) manat (yəni 18 ay x 177.7 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********33261 olan iPhone 11 Pro markalı telefon üçün ümumilikdə 3889 (üç min səkkiz yüz səksən doqquz) manat olmaqla ondan 3198.6 (üç min yüz doxsan səkkiz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 690.4 (altı yüz doxsan manat qırx qəpik) manat dəbbə pulu borcu yaranmışdır. Cavabdeh 12.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 4379 (dörd min üç yüz yetmiş doqquz) manat (yəni 18 ay x 243 manat + 5 manat ilkin ödəniş), olan İMEİ kodu **********63985 olan iPhone 11 Pro Max markalı telefon üçün ümumilikdə 4689 (dörd min altı yüz səksən doqquz) manat olmaqla ondan 3815 (üç min səkkiz yüz on beş) manat ödənilməmiş hissə, 874 (səkkiz yüz yetmiş dörd) manat dəbbə pulu borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 564 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Ödəniş cədvəlinin 3-cü bəndinə əsasən. Ödəniş edilən zaman hesablanmış penya aşkarlanırsa. Müştərinin ödədiyi məbləğin 50%-ə qədər hissəsi penya ödənilməsinə yönəldilə bilər. Məhkəmə iclasında İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və iddianın təmin olunmasını xahiş etdi. O, əlavə olaraq cavabdehin 2 telefon aldığını, ilk müqavilə üzrə heç bir ödəniş etmədiyini, 2-ci müqavilə üzrə 564 manat ödəniş etdiyini bildirdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Belə olan halda, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinin tələblərini nəzərə alaraq, cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, mülki işin materiallarını araşdırıb və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: - İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12.08.2020-ci il tarixli müqavilədən, ona əlavələrdən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən ümumi dəyəri 4379 manat olan **********63985 olan iPhone 11 Pro Max markalı telefon almışdır. Cavabdeh həmin müddət ərzində müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq ödənişlərin vaxtlı-vaxtında ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür; - İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23.08.2020-ci il tarixli müqavilədən, ona əlavələrdən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən ümumi dəyəri 3198,6 manat olan İMEİ kodu **********33261 olan iPhone 11 Pro markalı telefon almışdır. Cavabdeh həmin müddət ərzində müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq ödənişlərin vaxtlı-vaxtında ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür; - İddiaçı MMC-nin 20.10.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 23.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, 3198.6 manat ödənilməmiş hissə, 690.4 manat dəbbə pulu, 12.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, 3815 manat ödənilməmiş hissə, 874 manat dəbbə pulu, ümumilikdə 8578 manat borcu vardır; - 21.10.2021-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddia ərizəsinin verilməsi üçün İddiaçı MMC tərəfindən 105,78 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12.08.2020-ci il tarixli və 23.08.2020-ci il tarixli müqavilələr və ona əlavələrdən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən əşyalar almışdır. Cavabdeh müqavilələr üzrə qeyd olunan müddət ərzində müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq ödənişlərin vaxtlı-vaxtında ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür. Lakin Cavabdeh müqavilələr ilə üzərinə düşən öhdəliklərə əməl etməmiş və iddiaçının bununla bağlı xəbərdarlıqlarını yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin iddiaçıya borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər Mülki Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Qeyd edilənlərlə müəyyən olundu ki, Cavabdeh 12.08.2020-ci il tarixli və 23.08.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqavilələri əsasında İddiaçı MMC-dən müvafiq əşyalar almış, lakin, o, müqavilə üzrə ödənişləri tam həyata keçirməmişdir. Göründüyü kimi, Cavabdeh alqı-satqı müqaviləsi üzrə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Məhkəmə qeyd olunan maddi hüquq normalarının tələblərinə və işin faktiki hallarına əsasən hesab edir ki, məhkəmədə müəyyən olunmuş faktiki hallar tərəflər arasındakı hüquqi münasibətlərə uyğun gəldiyindən, eləcə də alıcı-cavabdeh müqavilə üzrə satıcıiddiaçı qarşısında öhdəlik götürdüyündən və alıcı-cavabdeh müqavilə üzrə onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün məsuliyyət daşıdığından, yaranmış borc məbləğini və digər xərcləri ödəməlidir. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq, hesab edir ki, iddiaçının tələb etdiyi cərimə (dəbbə pulu) əsas borca münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksəkdir və həmin məbləğ azaldılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə 23.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 3198,6 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, 12.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 3815 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 7073,6 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 105,78 manat tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh "xxxx" MMC-nin xeyrinə 23.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 3198,6 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, 12.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 3815 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 7073,6 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 105,78 manat tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nizami rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Həqiqət Əhmədova