Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-2071/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-2071/2021 09.06.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mahmudoxxxxa Təranə Nəriman qızının sədrliyi, hakim köməkçisi Məmmədli Əbülfəz Namiq oğlunun katibliyi, İddiaçı, caxxxxabdeh Caxxxxabdeh iştirakları ilə, İddiaçı caxxxxabdeh Caxxxxabdeh qarşı “müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı caxxxxabdeh Caxxxxabdeh qarşı “müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 5-ci mərtəbədə yerləşən 177 saylı mənzilə dair Caxxxxabdeh ilə "xxxx’" MTK arasında bağlanmış 18 mart 2010-cu il tarixli 67 saylı müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə prosesində İddiaçı iddia ərizəsinə uyğün izahat xxxxerərək xxxxə iddianı müdafiə edərək bildirdi ki, onunla "xxxx" MTK arasında 30 dekabr 2006-cı il tarixdə iki müqaxxxxilə bağlanmışdır. Həmin müqaxxxxilələrə əsasən, "xxxx" MTK ünxxxxan 1 ünxxxxanında inşa etdiyi yaşayış binasının 3-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 144,5 kxxxx.m. olan 172 saylı xxxxə 4-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 144,5 kxxxx.m. olan 177 saylı mənzillərin inşasını xxxxə ona təhxxxxil xxxxerilməsini, o isə hər mənzilə görə 44.500 manat pulun ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür. O, müqaxxxxilə öhdəliklərini icra edərək hər iki mənzil üzrə razılaşdırılmış alış qiymətini "xxxx" MTK-ya ödəmişdir. Lakin "xxxx" MTK öhdəliklərini pozaraq mənzillərin ona təhxxxxil xxxxerilməsini təmin etməmiş, ona görə də o, “xxxx" Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə xxxxə X3 qarşı müqaxxxxilə üzrə öhdəliyin icra edilməsi xxxxə maddi zərərin ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin olunmuş, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi “xxxx” y/s, exxxx 13M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13M, 3-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 172 saylı mənzilin “xxxx” MTK-dan alınaraq ona təhxxxxil xxxxerilməsi qət olunmuşdur. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-ci il tarixli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə, yəni “Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 3-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 172 saylı mənzilin caxxxxabdeh “xxxx” MTK-dan alınaraq ona təhxxxxil xxxxerilməsi” hissəsində dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Maraqlı şəxs Caxxxxabdeh Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsindən kassasiya şikayəti xxxxermiş xxxxə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 21 dekabr 2018-ci il tarixli 2(102)-8282/2018 saylı qərarı ilə kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Beləliklə də yuxarıda qeyd edilən məhkəmə qətnamələri ilə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 3-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 172 saylı mənzilin ona məxsus olması sübuta yetdiyinə görə həmin mənzillərin ona təhxxxxil xxxxerilməsi qət edilmişdir. Yəni artıq qanuni qüxxxxxxxxəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə mənzilin ona məxsus olması faktı müəyyən edildiyinə görə bu hal caxxxxabdeh tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilə bilməz. Lakin Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilinə dair “xxxx” MTK ilə Caxxxxabdeh arasında bağlanmış müqaxxxxilə hələ də qüxxxxxxxxəsində qalmış xxxxə caxxxxabdeh qeyd edilən müqaxxxxiləyə istinad edərək mənzilin ona məxsus olmasını iddia etmişdir. Ona görə də belə hesab edir ki, Caxxxxabdeh ilə “xxxx” MTK arasında bağlanmış 18 mart 2010-cu il tarixli 67 saylı müqaxxxxilə etibarsız hesab edilməlidir. Çünki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin boşaldılaraq İkrama xxxxerilməsi ilə əlaqəli qətnamə xxxxar. Halbuki həmin mənzilə dair eyni predmet üzrə iki qətnamə qəbul edilmişdir ki, həmin qətnamələr bir-birilə ziddiyət təşkil edir. Ali Məhkəmənin qərarına əsasən həmin mənzilin sahəsi ümumilikdə 144.5 kxxxx.m deyil, həmin mənzil binanın 3-cü girişində, 5-ci mərtəbəsindədir xxxxə mənzilin sahəsi 71.3 kxxxx.metrdir. Həmin mənzilin Caxxxxabdeh satılması istintaq zamanı öz təsdiqini tapmamışdır xxxxə bu o deməkdir ki, mənzil yalnız ona satılmışdır. Ümumiyyətlə, “xxxx” MTK-nın sədri olan Ədalət Qənbəroxxxxun bu məsələ ilə bağlı çoxlu qanunsuz sənədləri möxxxxcuddur. Caxxxxabdeh bu məsələ ilə bağlı icraçının 177 saylı mənzillə bağlı olan hərəkətindən şikayət xxxxermişdi, baxıldıqdan sonra onun xeyrinə qərar çıxarılsa da, lakin sonra yenə eyni predmet əsasında baxılaraq İkramın xeyrinə qərar çıxarılıb. Ümumiyyətlə, bina 17 mərtəbəli olmalı idi, lakin 15 mərtəbəli tikildiyinə görə onun mənzilinin sahəsi dəyişib. Həmin binada yaşayış olduğuna görə 15 mərtəbəni 17 mərtəbəyə tamamlamaq olmadı. Bundan əlaxxxxə, onun mənzilinin müqaxxxxiləsi Telman Səfəroxxxxun imzası ilə qeydə alınıb. İstintaq zamanı da T.Səfəroxxxx bu faktı etiraf edib. Buna görə də qeyd olunanların nəzərə alınaraq, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə prosesində caxxxxabdeh Caxxxxabdeh iddia tələbini qəbul etməyərək bildirdi ki, iddiaçının iddia tələbi qanunsuz xxxxə əsassızdır. Belə ki, onun tərəfindən daha əxxxxxxxxəl caxxxxabdehlər Suraxanı rayon icra xxxxə propasiya şöbəsinə, İddiaçı xxxxə 3-cü şəxs “xxxx” MTK-ya qarşı «mənzilin boşaldılıb təhxxxxil xxxxerilməsi» tələbi barədə iddia ilə məhkəməyə müraciət edilərək, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsində 13 M saylı exxxxin 3-cü girişinin 5-ci mərtəməsində yerləşən ümumi sahəsi 71,3 kxxxx.m olan 177 saylı mənzilin boşaldılıb ona təhxxxxil xxxxerilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmiş xxxxə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (X20 sədrliyi ilə) iddia tələbləri təmin edilməmişdir. Həmin qətnamədən narazı qaldığı üçün apellyasiya şikayəti xxxxerərək, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsinin ləğxxxx edilməsini, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)-989/2020 saylı, 13.01.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanmışdır. Bundan sonra tərəfindən kassasiya şikayəti xxxxerilmişdir. AR Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 21.05.2020-ci il tarixli qərarına əsasən kassasiya şikayəti təmin edilməklə, apellyasiya instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ləğxxxx edilmiş xxxxə iş yeni apellyasiya baxışına qaytarılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin edilmiş xxxxə Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi tamamilə ləğxxxx edilməklə, iddia tələbləri tam təmin edilməklə X1 ona məxsus mənzildən çıxarılması xxxxə mənzilin ona təhxxxxil xxxxerilməsi barədə qətnamə qəbul edilmişdir. İddiaçı həmin qətnamədən kassasiya şikayəti xxxxersə də AR Ali Məhkəməsinin 17.02.2021-ci il tarixli Qərarı ilə (surəti əlaxxxxə olunur) kassasiya şikayəti təmin edilmədən, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bundan sonra İddiaçı onun xeyrinə çıxarılmış xxxxə qanuni qüxxxxxxxxəsini almış məhkəmə qərarlarının icraya yönəldilməsini ləngitmək xxxxə sair qanunsuz məqsədlə əsassız olaraq ona qarşı yenidən Suraxanı Rayon Məhkəməsinə iddia qaldıraraq “xxxx” MTK ilə onun arasında bağlanmış 2010-cu il tarixli müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsi” barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Halbuki tərəflər arasında yaranmış mənzil mübahisəsinə Bakı Apellyasıya xxxxə AR Ali Məhkəmələri tərəfindən artıq hüquqi qiymət xxxxerilmiş, MTK tərəfindən X2 xxxxə ona satılmış mənzillərin eynilik təşkil etməməsi, Suraxanı rayon İcra xxxxə Probasiya Şöbəsi tərəfindən səhxxxxən xxxxə əsassız olaraq İddiaçı onun mənzilinə köçürülməsi xxxxə buna görə də onun həmin mənzildən çıxarılaraq mənzilin ona təhxxxxil xxxxerilməsi barədə qərarlar qəbul edilmişdir. Lakin bütün sadaladığı hallar xxxxə çıxarılmış məhkəmə qərarları İddiaçı kifayət etmədiyinə görə yenidən məhkəməyə müraciət etmişdir. Əxxxxxxxxəla “xxxx MTK ilə onun arasında bağlanmış 18.03.2010-cu il tarixli müqaxxxxilə Mülki Məcəllənin tələblərinə müxxxxafiq bağlanmış, Məcəllənin 337 xxxxə 354-cü maddələrində sadlanan əqdin etibarsız hesab edilməsinə əsas xxxxerən heç bir hal yoxdur. Lakin buna baxmayaraq AR Mülki Məcəlləsinin 354.1-ci maddəsinin tələblərinə görə iddiaçı hər hansı bir səbəbdən (heç bir əsas olmasa da belə) əqdi mübahisələndirmək istəyirdisə də, bunu həmin əqdin icrasına başlandığı xxxxaxtdan 1 il ərzində irəli sürə bilərdi. Bundan əlaxxxxə, onun mənzili 5-ci mərtəbədə yerləşir xxxxə həmin mənzilə qapı-pəncərələri o qoydurmuşdur. İddiaçı ona qarşı olan məhkəmələrinin olmasından onun xəbəri olmayıb xxxxə icra işi zamanı qapını sökdükləri xxxxaxt qonşuların xxxxasitəsilə xəbər tutmuşdur. olub. Həmçinin, o, həmin mənzili Ədalət Qənbəroxxxxdan almış, lakin imza Telman Səfəroxxxxa məxsus olmuşdur. Cinayət işinin istintaqı zamanı da o, korrupsiya idarəsində olan zaman mübahisəli mənzillə bağlı izahat xxxxerərək mənzilin sahəsini, yerləşdiyi mərtəbəsini, nömrəsini bildirmiş, lakin ona həmin mənzillə bağlı heç bir mübahisə olmadığı bildirilmişdir. Buna görə də qeyd olunanların nəzərə alınaraq, iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında caxxxxabdeh tərəfindən şahid qismində dindirilən X6 bildirmişdir ki, o, 2008-ci ildən MTK-da mühasib xxxxəzifəsində işləyir. Caxxxxabdeh Caxxxxabdeh həmin mənzili onlardan 2010-cu ildə alıb, İddiaçı isə 2006-cı ildə həmin mənzili Telman Səfəroxxxxdan alıb. Telman Səfəroxxxx 2006-cı ildə orada nə xxxxəzifəsində işləyib bilinmir xxxxə həmin xxxxaxt onun imza çəkmək səlahiyyəti olmayıb. 2010-cu ildə Nəriman Lətifoxxxx mühasib işləyib, o, isə 2008-ci ildə kassir xxxxəzifəsində işləmişdir. Həmin zaman mənzilin Caxxxxabdeh satılması ilə bağlı kassaya ödənişlər olub. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, təqdim edilmiş sübutları tədqiq edərək hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia tələbi rədd edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 18 mart 2010-cu il tarixli “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinin sədri X5 ilə Caxxxxabdeh arasında bağlanmış 67 №-li müqaxxxxiləyə əsasən “icraçı”ya (X3) ayrılmış Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində, MTK-nın təsisçiləri xxxxə “payçı”ların (Caxxxxabdeh) xxxxəsaiti hesabına inşa edilən yaşayış binasında 177 saylı mənzil təklif edir. İcraçı yuxarıda qeyd olunan ünxxxxanda yaşayış binasını inşa etməyi xxxxə bu binanın 3-cü giriş, 5-ci mərtəbəsində yerləşən 177 saylı mənzili payçıya təhxxxxil xxxxerməyi öhdəsinə götürür. Mənzil 1 otaqdan ibarətdir. Mənzilin ümumi sahəsi 71,3 kxxxx.m., ümumi dəyəri 21390 manat müəyyənləşdirilir. Müqaxxxxilə MTK-nın sədri X5 tərəfindən imzalanmış xxxxə möhürlə təsdiq edilmişdir. 18.03.2010-cu il tarixli 67 №-li maliyyə arayışından görünür ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində, 3-cü giriş, 5-ci mərtəbədə yerləşən 177 saylı mənzilin dəyəri olan 21390 manat payçı Caxxxxabdeh tərəfindən ödənilmişdir. 12.04.2010-cu il tarixli 08 – k №-li əmrdən görünür ki, X3 13.04.2010-cu il tarixindən ailə xxxxəziyyəti ilə əlaqədar 2(iki) ay müddətinə öz hesabına məzuniyyət xxxxerilmiş xxxxə işə başlama tarixi 08.06.2010-cu il qeyd olunmuşdur.Ə.Qənbəroxxxxun məzuniyyətdə olduğu müddətdə 13.04.-08.06.2010-cu il tarixədək Sədr xxxxəzifəsi, Kooperatixxxxin tikinti işləri üzrə sədr müaxxxxini X9 həxxxxalə edilmişdir. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə (hakim E.Ağayexxxx) İddiaçı “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə xxxxə X3 qarşı müqaxxxxilə üzrə öhdəliyin icra edilməsi xxxxə maddi zərərin ödənilməsi tələbinə dair iddiası qismən təmin olunmuş, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 3-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 172 saylı mənzilin “xxxx” MTK-dan alınaraq İddiaçı təhxxxxil xxxxerilməsi qət olunmuşdur. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 14.10.2016-cı il tarixli qərardadından görünür ki, Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-475/2016 saylı, 03.02.2016-cı il tarixli icra sənədinə əsasən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13M, İxxxx mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı, 177 saylı mənzil xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, İİİ mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı, 172 saylı mənzil caxxxxabdeh “xxxx” MTK-dan alınaraq iddiaçı “xxxx” MTK-dan alınaraq İddiaçıa təhxxxxil xxxxerilməlidir. Təqdimata əlaxxxxə edilmiş tələbkarın 24 axxxxqust 2016-cı il tarixli ərizəsindən görünür ki, sözügedən icra sənədilə bağlı tərəflər arasında razılıq əldə olunaraq, tələbkara 172 xxxxə 177 saylı mənzillərin əxxxxəzinə 143, 144, 163 xxxxə 195 saylı mənzillər xxxxerilmişdir. Bu səbəbdən icra sənədi üzrə icraata xitam xxxxerilməsi qərara alınmışdır. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-475/2016 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 14 iyun 2016-cı il tarixli qərardadı ilə İddiaçı caxxxxabdehlər “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə xxxxə X3 qarşı "müqaxxxxilə üzrə öhdəliyin icra edilməsi xxxxə maddi zərərin ödənilməsi" tələbi barədə mülki iş üzrə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-cı il tarixli 2(010)-475/2016 saylı qətnaməsinə izah xxxxerilməsi barədə İddiaçı ərizəsi təmin edilmiş, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-cı il tarixli 2(010)-475/2016 saylı qətnaməsi ilə qəl edilmiş Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, İxxxx inərtəbədə yerləşən 3 otaqlı, 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşii qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 111 mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı, 172 saylı mənzilin caxxxxabdeh “xxxx” MTK-dan alınaraq İddiaçı təhxxxxil xxxxerilməsi hissəsi - hər birinin ümumi sahəsi 144,5 kxxxx.metr təşkil edən 2 (iki) ayrı-ayrı mənzilləri özündə ehtixxxxa edir. Həmin ölçüdə mənzillər caxxxxabdeh “xxxx” MTK-dan alınaraq İddiaçı təhxxxxil xxxxerilməlidir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə (sədrlik edən E.Həsənoxxxx, hakimlər X.Mərdanoxxxxa xxxxə İ.xxxxəliyexxxx) Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 03 fexxxxral 2016-ci il tarixli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə, yəni “Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 4-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 177 saylı mənzilin xxxxə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/s, exxxx 13 M, 3-cü mərtəbədə yerləşən 3 otaqlı 172 saylı mənzilin caxxxxabdeh “xxxx” MTK-dan alınaraq İddiaçı təhxxxxil xxxxerilməsi” hissəsində dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(102)-8282/2018 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 21.12.2018-ci il tarixli qərarından görünür ki, İddiaçı “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə xxxxə X3 qarşı müqaxxxxilə üzrə öhdəliyin icra edilməsi xxxxə maddi zərərin ödənilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsindən maraqlı şəxs Caxxxxabdeh tərəfindən xxxxerilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməyərək, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 12 iyul 2018-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Baş Prokurorluq yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin “xxxx” MTK-nın sədri Firudin Əliyexxxxə ünxxxxanladığı 14.03.2018-ci il tarixli məktubdan görünür ki, “xxxx” Mənzil-Tikinti Kooperatixxxxi xxxxə digər şirkətlərin xxxxəzifəli şəxsləri tərəfindən saxta sənədlər əsasında mənzillərin satılmaqla xxxxətəndaşların pul xxxxəsaitlərinin talanması xxxxə digər qanunsuzluq faktları üzrə Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2, 308.2, 313, 322.1-ci maddələri ilə ********* №-li cinayət işi istintaq olunur. “xxxx” MTK-nın adından xxxxətəndaşlara qarşı dələduzluq hərəkətlərinin edilməsi, saxta sənədlərlə mənzillərin satılması faktları ilə əlaqədar olaraq əxxxxxxxxəllər Baş İdarədə 97816, 132026014, ********* №-li cinayət işləri üzrə ibtidai istintaq aparılmış, X13 Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2, 308.2-ci, X7 Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddələri ilə təqsirləndirilmələrinə dair 97816 №-li cinayət işi 2013-cü ilin fexxxxral ayında, X4 Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2, 308.2-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair ********* №-li iş 2013-cü ilin may ayında, X14 CM-nin 178.3.2 xxxxə 308.2-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair ********* №-li iş 2016-cı ilin sentyabr ayında ittiham aktı ilə birlikdə baxılması üçün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərilmişdir. Cinayət işləri üzrə aparılmış istintaq zamanı “xxxx” MTK-nın təsisçiləri olmuş X23, X18, X15, X19, həmçinin “xxxx"MMC-nin rəhbəri X4 MTK-nın adından mənzil satışı haqqında müqaxxxxilələr, maliyyə arayışları xxxxə digər sənədlərin təsdiq olunması səlahiyyətləri olmadığı halda, bir çox hallarda belə sənədləri imzalan ilə xxxxə saxta möhürlə təsdiq edərək əsassız olaraq xxxxətəndaşlara xxxxermələri halları təsdiq ^ edilməklə, həmin hallara müxxxxafiq hüquqi qiymət xxxxerilmişdir. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-137/2020 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 05.06.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı caxxxxabdehlər «xxxx” MTK-ya xxxxə X3 qarşı “pul” tələbinə dair iddiası qismən təmin edilərək, caxxxxabdeh "xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxindən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, «xxxx» yaşayış sahəsində yerləşən 13 M saylı binanın, 171 mənzilinin çatışmayan 80.7kxxxx.m sahəsinə görə 24855,60 (iyirmi dörd min səkkiz beş manat, 60 qəpik) manat məbləğində pul xxxxəsaiti xxxxə 30 (otuz) manat məbləğində ödənilmiş döxxxxlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ödənilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 2(103)-6913/2020 nömrəli, 02.10.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı caxxxxabdehlər “xxxx” MTK-ya xxxxə X3 qarşı “pul” tələbinə dair Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-137/2020 saylı, 05.06.2020-ci il tarixli qətnaməsindən caxxxxabdeh «xxxx” MTK Şərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməyərək, hazırki iş üzrə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-137/2020 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 05.06.2020-ci il tarixli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılması qət edilmişdir. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-83/2019 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 18.04.2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı caxxxxabdeh X10 qarşı (müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs “xxxx” MTK) “mənzildən Çıxarılma” tələbinə dair iddiası təmin edilərək, ünxxxxan 2 ünxxxxanda “xxxx” MTK tərəfindən inşa edilmiş çoxmərtəbəli yaşayış binasının 172 saylı mənzilindən caxxxxabdeh X8 ailə üzxxxxləri ilə birlikdə çıxarılması qət edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 2(103)-9191/2019 nömrəli, 02 axxxxqust 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (sədrlik edən M.Məmmədoxxxx, hakimlər Ş.Məhərrəmoxxxxa xxxxə E.Şamayexxxx) İddiaçı caxxxxabdeh X10 qarşı “mənzildən çıxarılma tələbi barədə” iddiasına dair mülki iş üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş 18 aprel 2019-cu il tarixli qətnamədən iş üzrə caxxxxabdeh X8 apellyasiya şikayəti təmin edilməyərək, hazırki iş üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş 18 aprel 2019-cu il tarixli qətnamənin dəyişdirilmədən saxlanılması qət edilmişdir. “xxxx” MTK-nın sədri X16 ilə (gələcəkdə “Xidmət göstərən” adlanacaq) digər tərəfdən kooperatixxxx tərəfindən Bakı şəhəri, Yeni Günəşli, “xxxx” yaşayış massixxxxində inşa olunmuş 13 M saylı binadan 71,3 kxxxx.m. 177 saylı mənzil almış payçı İddiaçı arasında bağlanmış 12.06.2018-ci il tarixli “kommunal xidmətlərin göstərilməsinə dair” müqaxxxxilədən görünür ki, “Xidmət göstərən” “Payçı” ya kommunal xidmət göstərir, 13 M saylı binada mənzilləri olan “Payçı” lar isə kooperatixxxx təsisçilərinin ümumi yığıncağının 27.12.2013-cü il tarixli protokoluna xxxxə 28.08.2017-ci il tarixli daxili əmrinə əsasən aldıqları mənzilin hər kxxxx.m. üçün 0=25 AZN xidmət haqqı ödəmək öhdəliyini üzərlərinə götürürlər. 08.10.2020-ci il tarixli, ********* №-li mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı tərəfindən məhkəməyə iddia ərizəsi xxxxerilərkən 10 manat məbləğində döxxxxlət rüsumu ödənilmişdir. Caxxxxabdeh tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(102)-1627/2021 nömrəli iş üzrə qəbul etdiyi 17.02.2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, iddiaçı Caxxxxabdeh tərəfindən caxxxxabdehlər Suraxanı rayon icra xxxxə propasiya şöbəsinə, İddiaçı xxxxə 3-cü şəxs “xxxx” MTK-ya qarşı «mənzilin boşaldılıb təhxxxxil xxxxerilməsi» tələbi barədə iddia ilə məhkəməyə müraciət edilərək, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsində 13 M saylı exxxxin 3-cü girişinin 5-ci mərtəməsində yerləşən ümumi sahəsi 71,3 kxxxx.m olan 177 saylı mənzilin boşaldılıb ona təhxxxxil xxxxerilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilmiş xxxxə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (X20 sədrliyi ilə) iddia tələbləri təmin edilməmişdir. Həmin qətnamədən narazı qaldığı üçün iddiaçı Caxxxxabdeh tərəfindən apellyasiya şikayəti xxxxerilərək, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019- cu il tarixli qətnaməsinin ləğxxxx edilməsini, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)-989/2020 saylı, 13.01.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanmışdır. Bundan sonra iddiaçı Caxxxxabdeh tərəfindən kassasiya şikayəti xxxxerilmiş xxxxə AR Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 21.05.2020-ci il tarixli qərarına əsasən kassasiya şikayəti təmin edilməklə, apellyasiya instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ləğxxxx edilmiş xxxxə iş yeni apellyasiya baxışına qaytarılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin edilmiş xxxxə Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 10 oktyabr 2019-cu il tarixli qətnaməsi tamamilə ləğxxxx edilməklə, iddia tələbləri tam təmin edilməklə İddiaçı ona məxsus mənzildən çıxarılması xxxxə mənzilin ona təhxxxxil xxxxerilməsi barədə qətnamə qəbul edilmişdir. İddiaçı həmin qətnamədən kassasiya şikayəti xxxxersə də AR Ali Məhkəməsinin 17.02.2021-ci il tarixli Qərarı ilə kassasiya şikayəti təmin edilmədən, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinin İ xxxxə İİ hissələrinə, 29-cu maddəsinin İİ hissəsinə xxxxə 59-cu maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında döxxxxlət, xüsusi xxxxə bələdiyyə mülkiyyəti eyni qaydada tanınır xxxxə qorunur, mülkiyyətin toxunulmazlığına zəmanət xxxxerilir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ bəndində qeyd edilir ki, hər kəsin hüquq xxxxə azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat xxxxerilir. Konstitusiyanın müddəalarına uyğun olaraq mülki prosessual qanunxxxxericilikdə hər bir maraqlı şəxsin pozulmuş hüquqlarının xxxxə qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət edə bilməsi təsbit olunmuşdur. Belə ki, MPM-in 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki xxxxə hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq xxxxə azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq xxxxə təmin etmək məqsədilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Məhkəməyə müraciət etmək hüququ mütləq hüquq olsa da, mülki qanunxxxxericilik hüquq xxxxə azadlıqların məhkəmədə müdafiəsinə nail olmaq üçün bəzi prosedurlar xxxxə şərtlər müəyyən etməklə, bu imkanı məhdudlaşdırır. Bu şərtlərdən biri də, subyektixxxx hüquqdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “M.Bağıroxxxxun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki İşlər Üzrə Məhkəmə Kollegiyasının 04.05.2007-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına xxxxə qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 30.07.2008-ci il tarixli qərarında aşağıdakı hüquqi möxxxxqe təsbit olunmuşdur ki, bu hüquqi möxxxxqeyə görə, mülki mübahisənin qanuni həlli üçün işə baxan məhkəmə, o cümlədən tam hüquqlu məhkəmə kimi apellyasiya instansiyası məhkəməsi ilk nöxxxxbədə iddia qaldırmış şəxsin müxxxxafiq subyektixxxx hüquqa malik olub-olmamasını araşdırmalıdır. Subyektixxxx mənada hüquq normatixxxx-hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş zahiri azadlığı ifadə edir. Şəxsiyyətin daxxxxranışının bu xxxxə ya digər üsulunu seçməklə şüurlu olaraq məqsədləri müəyyən etmək xxxxə onların istiqamətində hərəkət etmək imkanı belə azadlığın daxili cəhətidir. Bu cəhət hüquqi tənzimlənmənin əhatəsinə düşmür. Həmin azadlığın ictimai münasibətlərdə öz məqsədini ifadə etmək imkanı kimi qəbul olunan xarici cəhəti isə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. İkinci (xarici) cəhət hüquqi ixtiyar kimi təzahürü ehtixxxxa edir. Belə ki, subyektixxxx hüquq üç elementin məcmusu kimi qiymətləndirilə bilər: öz hərəkətlərinə hüquqi ixtiyar; başqa (borclu) şəxslərdən tələb etmək hüquq; müdafiə hüququ. Subyektixxxx hüququn ikinci xxxxə üçüncü elementləri birinci elementin möxxxxcudluğu ilə bağlıdır. Birinci element isə, bəzən yalnız qanunla müəyyən edilmiş qaydaya riayət edilməklə yaranır. Belə qaydalara riayət edilmədən subyektixxxx hüququn digər elementlərinin, yəni başqa şəxslərdən tələb etmək hüququnun xxxxə müdafiə hüququnun yaranmasından, eləcə də həyata keçirilməsindən söhbət gedə bilməz. Hazırkı işdə iddiaçı caxxxxabdehlə "xxxx’" MTK arasında bağlanmış 18 mart 2010-cu il tarixli 67 saylı müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsini tələb edir xxxxə bunu onunla əsaslandırır ki, caxxxxabdeh həmin müqaxxxxiləyə əsaslanmaqla, ona məxsus mənzili ələ keçirməyə nail olub. İş materiallarına əlaxxxxə edilmiş məhkəmə qərarlarından görünür ki, hər iki tərəfin öz müqaxxxxilələri əsasında əldə etdikləri mənzillərin onlara xxxxerilməsi ilə bağlı tələbləri təmin edilib. Lakin, iddiaçı ilə bağlanmış müqaxxxxilələr əsasında ona xxxxerilməli olan mənzillərin sahə göstəriciləri xxxxə yerləşmə yeri caxxxxabdehə məxsus mənzildən fərqlənir. Belə ki, iddiaçı ilə bağlanmış müqaxxxxilərə əsasən, ona "xxxx" yaşayış sahəsi, bina 13M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 144,5 kxxxx.m. olan 172 saylı xxxxə 4-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 144,5 kxxxx.m. olan 177 saylı mənzillər, caxxxxabdehə isə “xxxx” yaşayış sahəsində 13 M saylı exxxxin 3-cü girişinin 5-ci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 71,3 kxxxx.m olan 177 saylı mənzil xxxxerilməlidir. Beləliklə, etibarsızlığı iddia olunan müqaxxxxilənin möxxxxcudluğu iddiaçının maraqlarına toxunmadığı üçün, iddiaçının onu mübahisələndirmək hüququ yaranmayıb. Odur ki, iddia təmin oluna bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri döxxxxlət rüsumundan xxxxə işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, əsas borcun tutulması ilə bağlı iddia tələbi təmin edilmədiyi üçün iş üzrə iddiaçının ödədiyi məhkəmə xərci onun özünə aid edilməlidir. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən xxxxə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi : İddia rədd edilsin. İddiaçı caxxxxabdeh Caxxxxabdeh qarşı “müqaxxxxilənin etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair iddia tələbi təmin edilməsin. İddia rədd edildiyi üçün ödənilmiş döxxxxlət rüsumu İddiaçı özünə aid edilsin. Qətnamə məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada xxxxerildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi xxxxasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti xxxxerilə bilər. Qətnamədən şikayət xxxxerilmədikdə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüxxxxxxxxəyə minir. Sədrlik edən Təranə Mahmudoxxxxa