Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-5351/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-5351/2021 15.10.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Talıbova Leyla Oruc qızının sədrliyi, Mahmudov Ruslan Elxan oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 və Cavabdeh iştirakları ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ : İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 25.09.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, Hoffmann LED markalı televizor, Sonorous Surefix markalı asqı, X4 markalı qol saatı üçün 21 manat ödənilməmiş hissə, 16 manat dəbbə pulu, 20.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********66722 Samsung Galaxy A20s markalı telefon üçün 297.3 manat ödənilməmiş hissə, 86.7 manat dəbbə və 02.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********68562 İPhone 11 Pro markalı telefon üçün 3511.6 manat ödənilməmiş hissə, 835.4 manat dəbbə pulu, ümumilikdə 4768 manat borcun və 30 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X2 izahat verərək bildirmişdir ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 25.09.2019-cu il, 20.03.2020-ci il, 02.06.2020-cicu il tarixlərindəki müqavilələrinə əsasən, Hoffmann LED markalı televizor, Sonorous Surefix markalı asqı, X4 markalı qol saatı, İMEİ kodu **********66722 Samsung Galaxy A20s markalı telefon və İMEİ kodu **********68562 İPhone 11 Pro markalı telefon almış və nəticədə 4768 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 25.09.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 583 manat (11 ay x 53 manat + 4 manat ilkin ödəniş) olan, Hoffmann LED markalı televizor, Sonorous Surefix markalı asqı, X4 markalı qol saatı üçun ümumilikdə, 37 manat olmaqla ondan, 21 manat ödənilməmiş hissə, 16 manat dəbbə pulu, 20.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 441.6 manat (12 ay x 36,8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********66722 Samsung Galaxy A20s markalı telefon üçün 384 manat olmaqla ondan, 297.3 manat ödənilməmiş hissə, 86.7 manat dəbbə pulu, 02.06.2020-cicu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3585.6 manat (18 ay x 199,2 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********68562 İPhone 11 Pro markalı telefon üçün ümumilikdə, 4347 manat olmaqla ondan 3511.6 manat ödənilməmiş hissə, 835.4 manat dəbbə pulu miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 780.3 manat təşkil edir. Müqavilənin şərtlərinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa cavabdeh müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-həcminə mübahisəsiz penya ödəməlidir. Qeyd olunanlara əsasən iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasında izahat verərək bildirmişdir ki, iddia tələbini qismən qəbul edir. Belə ki, o, Kontakt Home ilə müqavilə bağlayaraq bir neçə əşya almış, lakin ölkə üzrə Koronavirus xəstəliyi (COVİD-19) ilə bağlı pandemiya olduğundan ödənişlərində gecikmələr olmuşdur. O güvənli müştəri olmuş, hazırda isə ondan asılı olmayan səbəblərdən borcu vaxtında ödəyə bilməmişdir. Hal-hazırda həmin borcu birdəfəyə ödəmək iqtidarında deyil. Qeyd olunanlara əsasən dəbbə borcunun silinməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 25.09.2019-cu il tarixli, 00936904 saylı bağlanmış müqaviləyə əsasən, "xxxx" MMC Cavabdeh 11 ay müddətinə hər ay 53 manat nağd ödəniş olmaqla, qiyməti 583 manat olan televizor və qol saatı satmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 20.03.2020-ci il tarixli, 20191452 saylı bağlanmış müqaviləyə əsasən, "xxxx" MMC Cavabdeh 12 ay müddətinə hər ay 36,8 manat nağd ödəniş olmaqla, qiyməti 441.6 manat olan telefon satmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 02.06.2020-ci il tarixli, 20325776 saylı bağlanmış müqaviləyə əsasən, "xxxx" MMC Cavabdeh 18 ay müddətinə hər ay 199,2 manat nağd ödəniş olmaqla, qiyməti 3585.6 manat olan telefon satmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş maliyyə cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" ilə aralarında bağlanmış 25.09.2019-cu il tarixli, 20.03.2020-ci il tarixli və 02.06.2020-ci il tarixli müqavilələr üzrə ümumilikdə 3829.90 manat ödənilməmiş məbləğ, 938.1 manat dəbbə borcu vardır. İş materiallarına əlavə edilmiş DİN-in BPQMİ-nin MAPS şöbəsi tərəfindən arayışdan görünür ki, Cavabdeh ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1.-ci maddəsinin tələbinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinin tələbinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448-ci maddəsinin tələbinə görə əgər bu Məcəllə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Bu Məcəllənin 77.1-ci maddəsinin tələbinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələbinə görə məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 25.09.2019-cu il tarixli, 20.03.2020-ci il tarixli və 02.06.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən məişət avadanlıqları almış və nəticədə borc yaranmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh bağlanmış müqavilələr üzrə 3829.90 manat ödənilməmiş hissə "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Lakin, Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Bu Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Bu Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. "xxxx" MMC-nin iddiasının bağlanmış müqavilələr üzrə 938.1 manat məbləğində dəbbə pulunun tutulması hissəsinə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı və cavabdehdən dəbbə pulu olaraq 150 manat məbləğində dəbbə pulu tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, müqavilələrdə nəzərdə tutulan öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca yerinə yetirilmədiyindən iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh 3829.90 manat ödənilməmiş məbləğ, 150 manat dəbbə pulu və 30 manat dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tuturaq, məhkəmə Q Ə T E T D İ : İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 25.09.2019-cu il tarixli, 20.03.2020-ci il tarixli və 02.06.2020-ci il tarixli müqavilələr üzrə 3829.90 manat ödənilməmiş məbləğ, 150 manat dəbbə pulu, ümumilikdə 3979.90 (üç min doqquz yüz yetmiş doqquz manat, doxsan qəpik) manat və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Leyla Talıbova