Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(010)-5494/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(010)-5494/2023 27.11.2023 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən Suraxanı Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Tural Nurulla oğlu, Ərizəçi hüquqi əhəmiyyəti olan faktın müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizə və ərizəyə əlavə olunmuş sənədlərə baxaraq, Müəyyən etdim: Ərizəçi hüquqi əhəmiyyəti olan faktın müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, ünvan 1 ünvanında yerləşən 2 saylı evin sənədlərində atası X* adının müəyyən edilərək həmin sənədin ona məxsus olması faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Hesab edirəm ki, ərizənin iddianın yolverilməzliyinə görə qəbul edilməsindən imtina edilmə li və ərizə ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə ərizəçiyə geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Resublikası Ali Məhkəməsinin *2 aprel 20*9-cu il tarixli “hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Qərarında göstərilmişdir ki, hüquqi əhəmiyyəti olan faktlar məhkəmə qaydasında o halda müəyyən edilə bilər ki, qanuna əsasən belə faktlar hüquqi nəticələr doğurmaqla fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinə səbəb olsun, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın, qüvvədə olan qanunvericiliklə belə faktın müəyyən edilməsinin məhkəmədən kənar qaydası nəzərdə tutulmasın və hüquq haqqında mübahisə olmasın. Bütün bu şərtlər birlikdə mövcud olmalıdır, onların hər hansı birinin mövcud olmaması həmin işə xüsusi icraat qaydasında baxılmasını istisna edir. Həmin Qərarın 6-cı bəndində göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.2.5-ci maddəsində nəzərdə tutulan faktın - yəni şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənəddəki adı, atasının adı və ya soyadı ilə düzgün gəlmədiyi halda hüquqmüəyyənedici sənədlərin həmin şəxsə məxsus olması faktının məhkəmə tərəfindən xüsusi icraat qaydasında baxılaraq müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı şərtlərin olması zəruridir: birincisi - şəxsin sənəddə göstərilən adı, atasının adı və ya soyadı onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənəddəki adı, atasının adı və ya soyadı ilə düz gəlməməlidir (üst-üstə düşməməlidir); ikincisi - həmin sənədlər hüquqmüəyyənedici sənədlər olmalıdır; üçüncüsü - məhkəməyə müraciət edən ərizəçiyə hüquqmüəyyənedici sənədləri verən təşkilat tərəfindən sənəddə olan səhvlərin aradan qaldırılaraq (düzəldilərək) yeni sənədin verilməsindən imtina edilməlidir, yaxud həmin sənəddəki səhvlərin düzəldilməsinin mümkün olmaması bildirilməlidir. Eyni bir şəxsin adının, atasının adının və yasoyadının bir neçə sənəddə müxtəlif cür yazılması hallarında hüquqmüəyyənedici sənədin lıəmin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi əvəzinə, müxtəlif sənədlərdə göstərilmiş şəxsin həmin şəxs olmasının məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməsi yolverilməzdir, çünki belə bir faktın müəyyən edilməsi hüquqi nəticə doğurmur. AR Ali Məhkəməsi Plenumunun yuxarıda qeyd olunan qərarının 6-cı bəndindən göründüyü kimi, prosessual qanunvericilikdə hüquqmüəyyənedici sənədlərin həmin şəxsə məxsus olması faktının məhkəmə tərəfindən xüsusi icraat qaydasında baxılaraq müəyyən edilməsi üçün üç şərtin olması zəruri hesab edilmişdir. Qeyd edilən ərizəyə xüsusi icraat qaydasında baxılması üçün həmin qərarın 6-ci bəndinə əks olunan şərtlərin məcmu halında mövcud olması zəruridir. Lakin hazırki ərizədən görünür ki, ərizəçi ünvan 1 ünvanında yerləşən 2 saylı evin sənədlərində atası X* adının müəyyən edilərək həmin sənədin ona məxsus olması faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etsə də, lakin sənəddə olan həmin yalnışlıqların aradan qaldırılması ilə bağlı müvafiq orqana müraciət etməsi və həmin orqanın ərizəçinin tələb etdiyi düzəlişdən (səhvliyin aradan qaldırılmasından) imtina etməsi, yaxud düzəliş edilməsinin mümkün olmaması barədə məlumat verilməsi iş materialları ilə müəyyən edilmir. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, ərizəçi əvvəlcə həmin yalnışlıqların aradan qaldırılması ilə bağlı müvafiq orqana müraciət etməli və həmin orqan həmin düzəlişdən (səhvliyin aradan qaldırılmasından) imtina etdiyi yaxud düzəliş edilməsinin mümkün olmadığını rəsmi şəkildə bildirdikdən sonra hazırki ərizə ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Ona görə ki, hüquq əhəmiyyətli faktın müəyyən edilməsi ilə bağlı məhkəməyə o halda müraciət edilir ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Hazırkı işdə belə bir halın mövcudluğu müəyyən edilmir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin *53.3-cü maddəsinə əsasən hakim ərizəni qəbul etməkdən imtina barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. Həmin Məcəllənin *53.4-cü maddəsinə əsasən ərizəni qəbul etməkdən imtina haqqında qərardad ərizəyə əlavə olunmuş bütün sənədlərlə birlikdə ərizəçiyə rəsmi qaydada verilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in sadalanan maddələrini rəhbər tutaraq, Qərara aldım: Ərizəçi hüquqi əhəmiyyəti olan faktın müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizənin icraata qəbul olunmasından imtina edilsin və ərizə ona əlavə edilmiş sənədlərlə birlikdə ərizəçiyə qaytarılsın. Ərizəçiyə izah edilsin ki, o hazırkı tələblə müvafiq orqana müraciət etməli, həmin orqan müraciətin təmin edilməsindən imtina etdiyi, yaxud sənəddə müvafiq düzəlişlərin edilməsinin mümkün olmadığını rəsmi şəkildə bildirdiyi təqdirdə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. İş üzrə ödənilmiş *00 manat dövlət rüsumu ərizəçiyə geri qaytarılsın. Qərardaddan, qərardad rəsmi qaydada verildikdən sonra *0 gün müddətinə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Tural Məmmədov