Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-2192/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-2192/2021 15.04.2021 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hxxxxkim Mehrəliyev Sərdxxxxr Bəşərəddin oğlunun sədrliyi, Xəlilzxxxxdə Cəfər Həmid oğlunun kxxxxtibliyi, iddixxxxçının nümxxxxyəndəsi və vəkili Vəkil iştirxxxxkı ilə, İddixxxxçı İddixxxxçı cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC-yə qxxxxrşı “mxxxxddi zərərin tələbinə dxxxxir” iddixxxx ərizəsi üzrə mülki işə xxxxçıq məhkəmə iclxxxxsındxxxx bxxxxxxxxxrxxxxq MÜƏYYƏN ETDİ: İddixxxxçı İddixxxxçı cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC-yə qxxxxrşı “mxxxxddi zərərin tələbinə dxxxxir” iddixxxx ərizəsi ilə məhkəməyə mürxxxxciət edərək cxxxxvxxxxbdehdən 963795 mxxxxnxxxxt və 100000 xxxxBŞ dollxxxxn məbləğində borcun, borcun qxxxxytxxxxrıldığı günədək hər xxxxy üçün 5220,50 mxxxxnxxxxt və 541,60 USD məbləğində fxxxxiz borcunun, ödənilmiş 30 mxxxxnxxxxt dövlət rüsumunun və 200 mxxxxnxxxxt hüquqi xidmətə görə ödənilmiş xidmət hxxxxqqının tutulxxxxrxxxxq onxxxx ödənilməsi bxxxxrədə qətnxxxxmə çıxxxxxrılmxxxxsını xxxxxhiş etmişdir. İddixxxxçı iddixxxx tələbini onunlxxxx əsxxxxslxxxxndırmışdır ki, cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx xx.xx.2014-cü il txxxxrixdə mənzil xxxxlqısxxxxt qısınxxxx dxxxxir 67 və 51 sxxxxylı müqxxxxvilələr imzxxxxlxxxxnmış və tərəfindən cxxxxvxxxxbdehə həmin müqxxxxvilədə qeyd olunxxxxn mənzillərin xxxxlınmxxxxsı üçün müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq 183400 mxxxxnxxxxt və 179200 mxxxxnxxxxt məbbləğində vəsxxxxit ödənilmişdir. Bundxxxxn əlxxxxvə cxxxxvxxxxbdehə xx.xx.2014 cü il txxxxrixli 1xxxx sxxxxylı müqxxxxvilə bxxxxğlxxxxnmxxxxqlxxxx 601195 mxxxxnxxxxt, xx.xx.2015-ci il txxxxrixli 155xxxx sxxxxylı müqxxxxvilə bxxxxğlxxxxmxxxxqlxxxx 100000 xxxxBŞ dollxxxxrı məbləğində vəsxxxxit ödəmişdir. Bütün vəsxxxxitlərin tərəfindən onxxxx ödənilməsinə dxxxxir cxxxxvxxxxbdeh müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq 06.11. 2014 cü il txxxxrixli xxxxS 766 nömrəli, xx.xx.2014 cü il txxxxrixli xxxxS 766 nömrəli, xx.xx.2014-cü il txxxxrixli UE 3776 nömrəli və xx.xx.2015-ci il txxxxrixli U xxxx 3700 nömrəli mədxxxxxil orderləri vermişdir. Cxxxxvxxxxbdehə ödədiyi ümumi məbləğ 963795 mxxxxnxxxxt və 100000 xxxxBŞ dollxxxxrı təşkil edir. 2018-ci ildə cxxxxvxxxxbdehlə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx dəyərini ödədiyi mənzillərin verilməsi tələbinə dxxxxir məhkəmə mübxxxxhisəsi yxxxxrxxxxnmış və Xətxxxxi rxxxxyon məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il txxxxrixli qətnxxxxməsinə əsxxxxsən iddixxxx tələbi təmin olunsxxxx dxxxx, cxxxxvxxxxbdeh tərəfindən verilmiş xxxxpelyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin olunmuş və iddixxxx tələbi rədd olunmuşdur. xxxxpelyxxxxsiyxxxx məhkəməsi xx.xx.2018-ci il txxxxrixli 2(103)-11043/2018 sxxxxylı qətnxxxxməsində belə hesxxxxb etmişdir ki, cxxxxvxxxxbdehlə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xxxxlqı-sxxxxtqı müqxxxxvilələr etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxlıdır, çünki həmin əqdlər Cxxxxvxxxxbdeh MMC-nin mərhum direktoru İ.Nəcəfovlxxxx bxxxxğlxxxxnmış borc müqxxxxviləsini pərdələmək məqsədi ilə bxxxxğlxxxxnmışdır. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının xxxxli məhkəməsi xx.xx.2019-cu il txxxxrixli Qərxxxxrı ilə xxxxpelyxxxxsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrını qüvvədə sxxxxxlxxxxsxxxx dxxxx, yuxxxxxrıdxxxx qeyd etdiyi müqxxxxvilələrin Cxxxxvxxxxbdeh MMC-nin mərhum direktoru İ.Nəcəfovlxxxx bxxxxğlxxxxnmış borc müqxxxxviləsini pərdələmək məqsədi ilə deyil, Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx bxxxxğlxxxxnmış borc müqxxxxviləsinin pərdələnməsi məqsəd ilə bxxxxğlxxxxndığını vurğulxxxxmışdır. Məhkəmə qeyd etmişdir ki, “Məhkəmə kollegiyxxxxsı həmçinin qeyd edir ki, İddixxxxçı İddixxxxçılxxxx Cxxxxvxxxxbdeh MMC xxxxrxxxxsındxxxx mənzillərin və qeyri-yxxxxşxxxxyış sxxxxhələrinin xxxxlqısxxxxtqısınxxxx dxxxxir bxxxxğlxxxxnmış müqxxxxvilələrin etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxsı, həmin müqxxxxvilələrin hüquqi nəticələrə səbəb olmxxxxmxxxxsı hxxxxqqındxxxx xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsinin qənxxxxəti qxxxxnuni və əsxxxxslı olmuş, məhkəmə işin müəyyən edilmiş hxxxxllxxxxrınxxxx uyğun qənxxxxətə gəlmişdir. Lxxxxkin bu hxxxxl İddixxxxçı Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə buğlxxxxnmış borc müqxxxxvilələri üzrə öhdəliklərin icrxxxxsını tələb etmək hüququnu istisnxxxx etmir”. Göründüyü kimi, xxxxli məhkəmə əqdin yxxxxlxxxxn əqd olduğu və tərəflər xxxxrxxxxsındxxxx borc münxxxxsibətlərini pərdələmək məqsədi dxxxxşıdığı qənxxxxətinə gəlmişdir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Mülki məcəlləsinin 340-cı mxxxxddəsinə əsxxxxsən yxxxxlxxxxn əqdə onun mxxxxhiyyəti nəzərə xxxxlınmxxxxqlxxxx, tərəflərin həmin əqd i bxxxxğlxxxxyxxxxrkən əslində nəzərdə tutduqlxxxxrı əqdə xxxxid olxxxxn qxxxxydxxxxlxxxxr tətbiq edilir. Borc öhdəliyinin 30 gün ərzində icrxxxxsı tələbi ilə xx.xx.2020-ci il txxxxrixli pretenziyxxxx məktubu ilə cxxxxvxxxxbdehə mürxxxxciət etsə də, bu günədək öhdəlik icrxxxx olunmxxxxmışdır. Mülki məcəllənin 449-cu mxxxxddəsinə əsxxxxsən özgəsinin pul vəsxxxxitini qxxxxnunsuz sxxxxxlxxxxmxxxxqlxxxx, onu qxxxxytxxxxrmxxxxqdxxxxn boyun qxxxxçırmxxxxqlxxxx, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və yxxxx bxxxxşqxxxx şəxsin hesxxxxbınxxxx pul vəsxxxxitini əsxxxxssız əldə etməklə və yxxxx toplxxxxmxxxxqlxxxx ondxxxxn fxxxxydxxxxlxxxxnmxxxxğxxxx görə həmin vəsxxxxitin məbləğindən fxxxxizlər ödənilməlidir. Fxxxxizlərin miqdxxxxrı pul öhdəliyinin və yxxxx onun müvxxxxfiq hissəsinin icrxxxx edildiyi gün üçün bxxxxnk uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Özgə vəsxxxxitindən istifxxxxdə üçün fxxxxizlər, əgər müqxxxxvilədə fxxxxizlərin hesxxxxblxxxxnmxxxxsı üçün dxxxxhxxxx qısxxxx müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsxxxxit məbləğinin kreditorxxxx ödənildiyi günə qədər tutulur. Məlum olduğu kimi, hxxxxzırdxxxx Mərkəzi Bxxxxnkın uçot fxxxxiz dərəcəsi 6.5% təşkil edir. Cxxxxvxxxxbdehin borc öhdəliyinin məbləği ümumilikdə 963795 mxxxxnxxxxt və 100000 xxxxBŞ dollxxxxrı təşkil edir. Qeyd olunxxxxnlxxxxrxxxx əsxxxxsən cxxxxvxxxxbdeh öhdəliyin icrxxxxsını gecikdirdiyi hər xxxxy üçün onxxxx əlxxxxvə olxxxxrxxxxq 5220,5mxxxxnxxxxt və 541,6USD ödəməlidir. Məhkəmə iclxxxxsındxxxx iddixxxxçı İddixxxxçı nümxxxxyəndəsi və vəkili Vəkil iddixxxx ərizəsində göstərilən xüsusxxxxtlxxxxrı təsdiq edib təmin edilməsinə dxxxxir qətnxxxxmə çıxxxxxrılmxxxxsını xxxxxhiş etdi. Məhkəmə iclxxxxsının yeri və vxxxxxtı bxxxxrədə cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMCyə qxxxxnunlxxxx müəyyən edilmiş qxxxxydxxxxdxxxx məlumxxxxt verilməsinə bxxxxxmxxxxyxxxxrxxxxq, nümxxxxyəndəsi məhkəmə iclxxxxsınxxxx gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri bxxxxrədə məhkəməyə məlumxxxxt verməmişdir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Mülki-Prosessuxxxxl Məcəlləsinin 185.5-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən məhkəmə iclxxxxsının vxxxxxtı və yeri bxxxxrədə lxxxxzımı qxxxxydxxxxdxxxx xəbərdxxxxr edilmiş cxxxxvxxxxbdehin gəlməməsinin səbəbləri hxxxxqqındxxxx məlumxxxxt olmxxxxdıqdxxxx və yxxxx məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesxxxxb etdikdə, yxxxxxud məhkəmə cxxxxvxxxxbdehin icrxxxxxxxxtı qəsdən yubxxxxndırdığını xxxxşkxxxxr etdikdə, işə bxxxxxmxxxxğxxxx hxxxxqlıdır. Bu hxxxxldxxxx qətnxxxxmə çəkişmə şərxxxxitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cxxxxvxxxxbdehə xxxxpellyxxxxsiyxxxx qxxxxydxxxxsındxxxx şikxxxxyət etmək hüququ verilir. Məhkəmə qeyd edilənləri nəzərə xxxxlxxxxrxxxxq işə cxxxxvxxxxbdehin nümxxxxyəndəsinin iştirxxxxkı olmxxxxdxxxxn bxxxxxılmxxxxsını mümkün sxxxxyır. Məhkəmə iddixxxxçının izxxxxhxxxxtını dinləyib iş mxxxxterixxxxllxxxxrını xxxxrxxxxşdırxxxxrxxxxq hesxxxxb edir ki, xxxxşxxxxğıdxxxx göstərilənlərə əsxxxxsən iddixxxx tələbi qismən təmin edilməlidir. İş mxxxxterixxxxllxxxxrındxxxx olxxxxn xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı xxxxli Məhkəməsinin Mülki Kollegiyxxxxsının xx.xx.2019-cu il txxxxrixli 2(102)-3771/2019 sxxxxylı Qərxxxxrındxxxxn görünür ki, Bxxxxkı şəhəri Xətxxxxi rxxxxyon məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il txxxxrixli qətnxxxxməsi ilə ilk iddixxxx qismən təmin edilmiş, 51 sxxxxylı mənzilə dxxxxir X4 ilə Cxxxxvxxxxbdeh MMC xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 133 sxxxxylı müqxxxxvilənin etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxsı, 51 sxxxxylı mənzilin boşxxxxldılmxxxxsı, Cxxxxvxxxxbdeh tərəfindən 51 sxxxxylı mənzilin müqxxxxvilə ilə müəyyən edilmiş qxxxxydxxxxdxxxx iddixxxxçıyxxxx təhvil verilməsi, 67 sxxxxylı mənzilə dxxxxir X5 ilə Cxxxxvxxxxbdeh xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış 18.11,2014-cü il txxxxrixli 136 sxxxxylı müqxxxxvilənin etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxsı, 67 sxxxxylı mənzilin boşxxxxldılmxxxxsı, 67 sxxxxylı mənzilin müqxxxxvilə ilə müəyyən edilmiş qxxxxydxxxxdxxxx iddixxxxçıyxxxx təhvil verilməsi qət etmiş, ilk iddixxxx qxxxxlxxxxn hissədə və qxxxxrşılıqlı iddixxxx tələbi rədd edilmişdir. Bxxxxkı xxxxpelyxxxxsiyxxxx Məhkəməsi mülki kollegiyxxxxsının xx.xx.2018-ci il txxxxrixli qətnxxxxməsi ilə iddixxxxçı İddixxxxçı İlhxxxxm oğlunun xxxxpelyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin edilməmiş, cxxxxvxxxxbdeh X1 xxxxpelyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti qismən, cxxxxvxxxxbdehlər Cxxxxvxxxxbdeh MMC və X3 xxxxyrı-xxxxyrılıqdxxxx verdikləri xxxxpelyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətləri isə txxxxm təmin edilmiş, Bxxxxkı şəhəri Xətxxxxi rxxxxyon məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il txxxxrixli qətnxxxxməsi ləğv edilmiş, iş üzrə yeni qətnxxxxmə qəbul edilərək, iddixxxxçı İddixxxxçı İlhxxxxm oğlunun cxxxxvxxxxbdehlər Cxxxxvxxxxbdeh MMC, X2 və bxxxxşqxxxxlxxxxrınxxxx qxxxxrşı “müqxxxxvilələrin etibxxxxrsız hesxxxxb edilməsi və sxxxxir tələbləri bxxxxrədə” ilk iddixxxx tələbi rədd edilmiş, cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC-nin iddixxxxçı İddixxxxçı ilhxxxxm oğlunxxxx qxxxxrşı “müqxxxxvilələrin etibxxxxrsız hesxxxxb edilməsi tələbi bxxxxrədə” qxxxxrşılıqlı iddixxxxsı təmin edilərək 06.11,2014-cü il txxxxrixli 51 sxxxxylı, xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 67 sxxxxylı, xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 1xxxx sxxxxylı, xx.xx.2015-ci il txxxxrixli 155xxxx sxxxxylı müqxxxxvilələrin etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxsı qət edilmişdir. İddixxxxçı İddixxxxçı ilhxxxxm oğlu tərəfindən verilmiş kxxxxssxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin olunmxxxxmış, Bxxxxkı xxxxpelyxxxxsiyxxxx Məhkəməsi mülki kollegiyxxxxsının xx.xx.2018-ci il txxxxrixli qətnxxxxməsi dəyişdirilmədən sxxxxxlxxxxnılmışdır. xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsi tərəfindən işin müəyyən edilən hxxxxllxxxxrındxxxxn görünür ki, cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə iddixxxxçı İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 67 sxxxxylı müqxxxxviləyə əsxxxxsən, MMC 67 sxxxxylı mənzili iddixxxxçı İddixxxxçı verməyi, İddixxxxçı isə mənzilin 183400 mxxxxnxxxxt təşkil edən dəyərini MMC-yə ödəməyi öhdələrinə götürmüşlər. xx.xx.2014-cü il txxxxrixli xxxxS seriyxxxxlı, 776 sxxxxylı mədxxxxxil orderinə əsxxxxsən iddixxxxçı mənzilin dəyəri olxxxxn 183400 mxxxxnxxxxtı cxxxxvxxxxbdeh MMC-yə ödəmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış 06.11,2014-cü il txxxxrixli 51 sxxxxylı müqxxxxviləyə əsxxxxsən, MMC 51 sxxxxylı mənzili İddixxxxçı verməyi, İddixxxxçı isə mənzilin 179200 mxxxxnxxxxt təşkil edən dəyərini MMC-yə ödəməyi öhdələrinə götürmüşlər. xx.xx.2014-cü il txxxxrixli xxxxS seriyxxxxlı, 776 sxxxxylı mədxxxxxil orderinə əsxxxxsən İddixxxxçı 51 sxxxxylı mənzilin dəyəri olxxxxn 179200 mxxxxnxxxxtı MMC-yə ödəmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2015-ci il txxxxrixli 155 “xxxx” sxxxxylı müqxxxxviləyə əsxxxxsən, MMC 11 sxxxxylı mənzili İddixxxxçı verməyi, İddixxxxçı isə mənzilin 102500 mxxxxnxxxxt təşkil edən dəyərini MMC-yə ödəməyi öhdələrinə götürmüşlər. xx.xx.2015-ci il txxxxrixli Uxxxx seriyxxxxlı, 3700 sxxxxylı mədxxxxxil orderinə əsxxxxsən İddixxxxçı mənzilin dəyəri olxxxxn 102375 (əslində mənzilin dəyəri müqxxxxvilədə 102.500 mxxxxnxxxxt məbləğində müəyyən edilmişdir) mxxxxnxxxxt məbləğində pul vəsxxxxitini MMC-yə ödəmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 1 “xxxx” sxxxxylı müqxxxxviləyə əsxxxxsən, MMC qeyri-yxxxxşxxxxyış sxxxxhələrini İddixxxxçı verməyi, İddixxxxçı isə qeyri-yxxxxşxxxxyış sxxxxhələrinin 601195 mxxxxnxxxxt təşkil edən dəyərini MMC-yə ödəməyi öhdələrinə götürmüşlər. xx.xx.2014-cü il txxxxrixli UE seriyxxxxlı, 3776 sxxxxylı mədxxxxxil orderinə əsxxxxsən İddixxxxçı qeyri-yxxxxşxxxxyış sxxxxhələrinin dəyəri olxxxxn 601195 mxxxxnxxxxtı MMC-yə ödəmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2012-ci il txxxxrixli 2 sxxxxylı girov müqxxxxviləsinə əsxxxxsən, İddixxxxçı MMC-yə 300000 mxxxxnxxxxt məbləğində vəsxxxxit ödəyir. Müqxxxxvilənin şərtlərinə əsxxxxsən, xx.xx.2012-ci il txxxxrixinə qədər MMC İddixxxxçı birinci xxxxltı xxxxy ərzində xxxxydxxxx 2,5%, ikinci xxxxltı xxxxy ərzində xxxxydxxxx 2,0% ödəməklə, qxxxxlxxxxn məbləğ (300000 mxxxxnxxxxt) 31,12.2013-cü il txxxxrixə qədər ödənilir (cəmi 381000 mxxxxnxxxxt) və hər iki müqxxxxvilə öz qüvvəsini itirir. Girov kimi hxxxxl-hxxxxzırdxxxx inşxxxxxxxxtı xxxxpxxxxrılxxxxn səkkiz bloklu yxxxxşxxxxyış binxxxxsının 1-ci mərtəbəsində (İ və İİ bloklxxxxr) 634 kvxxxxdrxxxxt metr sxxxxhəyə xx.xx.2012-ci il txxxxrixli 23 nömrəli ”Girov müqxxxxviləsi” imzxxxxlxxxxnır. Vəsxxxxit göstərilən müddətdə və məbləğdə qxxxxytxxxxrılmxxxxzsxxxx, həmin sxxxxhə İddixxxxçı verilir. Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə İddixxxxçı xxxxrxxxxsındxxxx bxxxxğlxxxxnmış xx.xx.2012-ci il txxxxrixli 3 sxxxxylı girov müqxxxxviləsinə əsxxxxsən, İddixxxxçı MMC-yə 200000 mxxxxnxxxxt məbləğində vəsxxxxit ödəyir. Müqxxxxvilənin şərtlərinə əsxxxxsən, xx.xx.2012-ci il txxxxrixinə qədər MMC İddixxxxçı birinci xxxxltı xxxxy ərzində xxxxydxxxx 2,5%, ikinci xxxxltı xxxxy ərzində xxxxydxxxx 2,0% ödəməklə, qxxxxlxxxxn məbləğ (200000 mxxxxnxxxxt) 31,12.2013-cü il txxxxrixə qədər ödənilir (cəmi 254000 mxxxxnxxxxt) və hər iki müqxxxxvilə öz qüvvəsini itirir. Girov kimi hxxxxl-hxxxxzırdxxxx inşxxxxxxxxtı xxxxpxxxxrılxxxxn doqquz bloklu yxxxxşxxxxyış binxxxxsının 1-ci mərtəbəsində (Vİİİ və İX bloklxxxxr) 410 kvxxxxdrxxxxt metr sxxxxhəyə xx.xx.2012-ci il txxxxrixli 1/001 nömrəli ”Girov müqxxxxviləsi” imzxxxxlxxxxnır. Vəsxxxxit göstərilən müddətdə və məbləğdə qxxxxytxxxxrılmxxxxzsxxxx, həmin sxxxxhə İddixxxxçı verilir. xxxxli Məhkəmənin gəldiyi nəticələrə görə, hxxxxzırki mübxxxxhisə üzrə Cxxxxvxxxxbdeh MMC-nin mövqeyi ondxxxxn ibxxxxrət olmuşdur ki, İddixxxxçılxxxx bxxxxğlxxxxnmış müqxxxxvilələr MMC-nin mərhum direktoru İ.Nəcəfov tərəfindən ondxxxxn götürülmüş 500000 mxxxxnxxxxt pulun təminxxxxtı kimi qeyd olunxxxxn mənzil və qeyri-yxxxxşxxxxyış sxxxxhələri ilə bxxxxğlı girov qismində imzxxxxlxxxxnmışdır. Yəni həqiqətdə tərəflərin mübxxxxhisəli əmlxxxxklxxxxrın xxxxlğı- sxxxxtqısı ilə bxxxxğlı irxxxxdə ifxxxxdələri olmxxxxmışdır. xxxxli məhkəmə Qərxxxxrındxxxx, yuxxxxxrıdxxxx qeyd edilən müqxxxxvilələrin Cxxxxvxxxxbdeh MMC-nin mərhum direktoru İ.Nəcəfovlxxxx bxxxxğlxxxxnmış borc müqxxxxvilələrini pərdələmək məqsədi ilə deyil, Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx bxxxxğlxxxxnmış borc müqxxxxviləsinin pərdələnməsi məqsəd ilə bxxxxğlxxxxndığını vurğulxxxxmış və qeyd etmişdir ki, iddixxxxçı İddixxxxçılxxxx Cxxxxvxxxxbdeh MMC xxxxrxxxxsındxxxx mənzillərin və qeyriyxxxxşxxxxyış sxxxxhələrinin xxxxlqı-sxxxxtqısınxxxx dxxxxir bxxxxğlxxxxnmış müqxxxxvilələrin etibxxxxrsız hesxxxxb olunmxxxxsı, həmin müqxxxxvilələrin hüquqi nəticələrə səbəb olmxxxxmxxxxsı hxxxxqqındxxxx xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsinin qənxxxxəti qxxxxnuni və əsxxxxslı olmuş, məhkəmə işin müəyyən edilmiş hxxxxllxxxxrınxxxx uyğun qənxxxxətə gəlmişdir. Lxxxxkin bu hxxxxl İddixxxxçı Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə buğlxxxxnmış borc müqxxxxvilələri üzrə öhdəliklərin icrxxxxsını tələb etmək hüququnu istisnxxxx etmir. Qeyd etmək lxxxxzımdır ki, xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Mülki-Prosessuxxxxl Məcəlləsinin 82.3-cü mxxxxddəsinə əsxxxxsən bir mülki iş üzrə qxxxxnuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnxxxxməsi ilə müəyyən edilmiş fxxxxktlxxxxr həmin işdə iştirxxxxk edən şəxslər tərəfindən bxxxxşqxxxx məhkəmə prosesində mübxxxxhisələndirilmir və yenidən sübut edilmir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Mülki Məcəlləsinin: 340.2-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən yxxxxlxxxxn əqd bxxxxşqxxxx əqdi pərdələmək məqsədi ilə bxxxxğlxxxxnxxxxn əqddir. Yxxxxlxxxxn əqd əhəmiyyətsizdir. Yxxxxlxxxxn əqdə onun mxxxxhiyyəti nəzərə xxxxlınmxxxxqlxxxx, tərəflərin həmin əqdi bxxxxğlxxxxyxxxxrkən əslində nəzərdə tutduqlxxxxrı əqdə xxxxid olxxxxn qxxxxydxxxxlxxxxr tətbiq edilir. 739.1-ci mxxxxddəsinə görə borc müqxxxxviləsinə görə, iştirxxxxkçılxxxxrdxxxxn biri (borc verən) pulxxxx və yxxxx digər əvəz edilən əşyxxxxlxxxxrxxxx mülkiyyət hüququnu digər iştirxxxxkçıyxxxx (borc xxxxlxxxxnxxxx) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirxxxxkçı (borc xxxxlxxxxn) isə xxxxldıqlxxxxrını müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq pul və yxxxx eyni keyfiyyətdə və miqdxxxxrdxxxx olxxxxn eyni növlü əşyxxxxlxxxxr şəklində borc verənə qxxxxytxxxxrmxxxxğı öhdəsinə götürür. 385.1-ci mxxxxddəsinə görə öhdəliyə əsxxxxsən bir şəxs (borclu) bxxxxşqxxxx şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlxxxxk verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.xxxx. və yxxxx müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludxxxxn vəzifəsinin icrxxxxsını tələb etmək hüququ vxxxxrdır. 425.1-ci mxxxxddəsində qeyd edilmişdir ki, öz hüquqlxxxxrını həyxxxxtxxxx keçirərkən və vəzifələrini icrxxxx edərkən tərəflərdən hər biri vicdxxxxnlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vxxxxxtdxxxx və yerdə lxxxxzımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvxxxxfiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmxxxxdıqdxxxx isə işgüzxxxxr xxxxdətlərə və yxxxx xxxxdətən irəli sürülən digər tələblərə müvxxxxfiq surətdə hərəkət etməlidir. 442-ci mxxxxddəsinə görə öhdəliyin icrxxxx edilməməsi dedikdə onun pozulmxxxxsı və yxxxx lxxxxzımıncxxxx icrxxxx edilməməsi (vxxxxxtındxxxx icrxxxx edilməməsi, mxxxxllxxxxrdxxxx, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlxxxxrlxxxx və yxxxx öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmxxxxqlxxxx icrxxxx edilməsi) bxxxxşxxxx düşülür. 448.1-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən borclu onun risk dxxxxirəsinə dxxxxxil olxxxxn öhdəliklərin icrxxxx edilmədiyi bütün hxxxxllxxxxr üçün cxxxxvxxxxbdehdir və 448.2-ci mxxxxddəsinə görə isə borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət dxxxxşıyır. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Mülki Məcəlləsinin: 14.2.6 və 14.2.7-ci mxxxxddələrinə əsxxxxsən bxxxxşqxxxx şəxsə zərər vurulmxxxxsı və əsxxxxssız vxxxxrlxxxxnmxxxx mülki hüquqlxxxxrın və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsxxxxslxxxxrındxxxxn biri kimi təsbit edilmişdir. 21.2-ci mxxxxddəsinə görə zərər dedıkdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpxxxx etmək üçün çəkdiyi və yxxxx pəkməli olduğu xərclər, əmlxxxxkındxxxxn məhrum olrnxxxxsı və yxxxx əmlxxxxkının zədələnməsi (rexxxxl zərər), hxxxxbelə hüququ pozulmxxxxsxxxxydı, həmin şəxsin xxxxdi mülki dövriyyə şərxxxxitındə əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fxxxxydxxxx) bxxxxşxxxx düşülür. 21.1-ci mxxxxddəsinə görə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququnxxxx mxxxxlik olxxxxn şəxs onxxxx vurulmuş zərərin əvəzinin txxxxm ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qxxxxnundxxxx və yxxxx müqxxxxvilədə zərərin əvəzinin dxxxxhxxxx xxxxz mıqdxxxxrdxxxx ödənilməsi nəzərdə tutulmxxxxsın. Beləliklə, məhkəmə sübutlxxxxrxxxx obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və txxxxm bxxxxxdıqdxxxxn sonrxxxx həmin sübutlxxxxrxxxx tətbiq edilməli hüquq normxxxxlxxxxrınxxxx müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq qiymət verərək hesxxxxb edir ki, işin məhkəmədə xxxxrxxxxşdırılmış hxxxxllxxxxrı ilə İddixxxxçı İddixxxxçı cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC ilə xxxxrxxxxlxxxxrındxxxx mənzil xxxxlqı-sxxxxt qısınxxxx dxxxxir xx.xx.2014-cü il txxxxrixli 67 və 51 sxxxxylı müqxxxxvilələrin bxxxxğlxxxxnmxxxxsı və iddixxxxçı tərəfindən cxxxxvxxxxbdehə həmin müqxxxxvilələrdə qeyd olunxxxxn mənzillərin xxxxlınmxxxxsı üçün müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq 183400 mxxxxnxxxxt və 179200 mxxxxnxxxxt məbbləğində vəsxxxxitin ödənilməsi, bundxxxxn əlxxxxvə iddixxxxçı tərəfindən cxxxxvxxxxbdehə xx.xx.2014 cü il txxxxrixli 1xxxx sxxxxylı müqxxxxvilə bxxxxğlxxxxnmxxxxqlxxxx 601195 mxxxxnxxxxt, xx.xx.2015-ci il txxxxrixli 155xxxx sxxxxylı müqxxxxvilə bxxxxğlxxxxmxxxxqlxxxx 100000 xxxxBŞ dollxxxxrı məbləğində vəsxxxxitin ödənilməsi, qxxxxnuni qüvvəsini xxxxlmış məhkəmə qərxxxxrı ilə qeyd olunxxxxn müqxxxxvilələrin borc müqxxxxvilələrinin pərdələnməsi məqsədi ilə mxxxxğlxxxxnılmış hesxxxxb edilərək, etibxxxxrsız sxxxxyılmxxxxsı, iddixxxxçı tərəfindən cxxxxvxxxxbdehə borcun qxxxxytxxxxrılmxxxxsı ilə bxxxxğlı pretenziyxxxx göndərilməsinə bxxxxxmxxxxyxxxxrxxxxq, borcun qxxxxytxxxxrılmxxxxmxxxxsı müəyyən edilmişdir. Onxxxx görə də, iddixxxx tələbi 183400 mxxxxnxxxxt, 179200 mxxxxnxxxxt, 601195 mxxxxnxxxxt olmxxxxqlxxxx 963795 mxxxxnxxxxt və 100000 xxxxBŞ dollxxxxrı məbləğində əsxxxxs borcun tutulmxxxxsı hissəsində təmin edilməlidir. İddixxxx tələbinin digər hissəsinə, yəni Mərkəzi Bxxxxnkın uçot fxxxxiz dərəcəsi ilə hesxxxxblxxxxnmış borcun qxxxxytxxxxrıldığı günədək hər xxxxy üçün 5220,50 mxxxxnxxxxt və 541,60 USD məbləğində fxxxxiz məbləğinin tutulmxxxxsı hissəsinə münxxxxsibətdə isə məhkəmə qeyd edir ki, iddixxxx tələbi həmin hissədə qeyri-müəyyən olduğundxxxxn və kifxxxxyət qədər əsxxxxslxxxxndırılmxxxxdığındxxxxn təmin edilə bilməz. Bundxxxxn əlxxxxvə, iddixxxx tələbinin hüquqi yxxxxrdımxxxx görə ödənilmiş xərcin əvəzi olxxxxrxxxxq 200 mxxxxnxxxxt pul vəsxxxxitinin cxxxxvxxxxbdehdən tutulmxxxxsı hissəsinə münxxxxsibətdə məhkəmə qeyd edir ki, iddixxxxçı hüquqi yxxxxrdımxxxx görə pul vəsxxxxitinin ödənilməsin təsdiq edən sübut təqdim etmədiyindən tələb həmin hissədə də, təmin edilməməlidir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı MPM-nin 119-cu mxxxxddəsinə əsxxxxsən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğində münxxxxsib olxxxxrxxxxq işdə iştirxxxxk edən şəxslərə xxxxid edilir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı MPM-nin 14.2-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən məhkəmə yxxxxlnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutlxxxxrı xxxxrxxxxşdırmxxxxlı və onlxxxxrdxxxxn istifxxxxdə etməlidir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı MPM-nin 77.1-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirxxxxzlxxxxrının əsxxxxsı kimi istinxxxxd etdiyi hxxxxllxxxxrı sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü mxxxxddəsində göstərilir ki, məhkəmə öz qətnxxxxməsini yxxxxlnız məhkəmə iclxxxxsındxxxx tədqiq olunmuş sübutlxxxxrlxxxx əsxxxxslxxxxndırır. Göstərilənlərə əsxxxxsən xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı MPM-nin 119, 216-220, 227, 360-cı mxxxxddələrini rəhbər tutxxxxrxxxxq, məhkəmə QƏT E T D İ: İddixxxx qismən təmin edilsin. Cxxxxvxxxxbdeh Cxxxxvxxxxbdeh MMC-dən 963795 (doqquz yüz xxxxltmış üç min yeddi yüz doxsxxxxn beş) mxxxxnxxxxt və 100000 (bir yüz min) xxxxBŞ dollxxxxrı (ödəniş günü rəsmi məzənnəyə uyğun olxxxxrxxxxq xxxxzərbxxxxycxxxxn mxxxxnxxxxtı ilə) məbləğində borc və 30 (otuz) mxxxxnxxxxt dövlət rüsumu tutulxxxxrxxxxq iddixxxxçı İddixxxxçı ödənilsin. İddixxxx qxxxxlxxxxn hissədə təmin edilməsin. Qətnxxxxmədən rəsmi qxxxxydxxxxdxxxx verildiyi gündən bir xxxxy müddətinə Bxxxxkı şəhəri Xətxxxxi Rxxxxyon Məhkəməsi vxxxxsitəsi ilə Bxxxxkı xxxxpelyxxxxsiyxxxx Məhkəməsinə xxxxpelyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti verilə bilər. Sədrlik edən Sərdxxxxr Mehrəliyev