Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-5293/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-5293/2022 30.11.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ X9 Cavid qızının sədrliyi, Əliyeva Nailə Namiq qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə Ərizəçi “şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi’’ barəsində ərizəsinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddia tələbi: Ərizəçi xüsusi icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.1983-cü il təvəllüdlü X1 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbinin dəlilləri: Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, xx.xx.1983-cü il təvəllüdlü X5 doğma bacısıdır. Anadan gəlmə “oliqofreniya imbesillik dərəcəsində” ciddi qulluq və müalicə tələb edən pozuntu olmaqla, tez-tez qıcolma tutukmaları ilə nitq artikulyasiyasının spesifik pozuntusu xəstəliyi vardır. Bacısının anadan gəlmə xəstəliyi ilə əlaqədar olaaraq daimi qulluğa, yardıma ehtiyacı var. İllərdir ki, bacısı bu xəstəlikdən əziyyət çəkir və onun xəstəliyi getdikcə dərinləşmişdir. Belə ki.ş X5 xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını anlaya bilmir, danışa bilmir və öz hərəkətlərini idarə etmək iqtidarında deyildir. Daima kənar şəxsin qulluğuna, nəzarətinə ehtiyacı vardır. O, tam fəaliyyət qabiliyyəti olmayan bir şəxsdir. Bacısı bu xəstəliyə dair müalicələr olunsa da, lakin heç bir nəticə verməmişdir, bu müalicəsi olmayan bir xəstəlikdir. Bacısına verilmiş arayışlara əsasən onun xəstəliklə əlaqədar ciddi pozuntusunun olması faktı öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, ƏƏSMN TSEK tərəfindən verilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli Arayışda da onun 1999-cu ildən mövcud xəstəliyi öz əksini tapmışdır. ƏƏSMN TSEK tərəfindən verilmiş arayışdan görünür ki, X5 “oliqofreniya imbesillik dərəcəsində”, qulluq və müalicə tələb edən ciddi davranış pozuntusu olmaqla, tez-tez qıcolma tutmaları ilə nitq artikulyasiyasının spesifik pozuntusu xəstəliyi vardır. Belə ki, o ll qrup əlildir. Göründüyü kimi, X1 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsi, onun qəyyumu təyin olunması üçün zərurət yaranmışdır. Tərəflərin izahatları: Ərizəçi məhkəmə iclasında ərizəni müdafiə edərək, ərizəsinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə xəbərdar edilmiş maraqlı şəxs Xətai rayon İcra Hakimiyyətinin Qəyyumluq və Himayəçilik şöbəsi məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş və məhkəmə işə maraqlı şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan: İş materialında olan doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X5 xx.xx.1983-ci il tarixdə Lənkəran rayonunda anadan olmuş, atası X4, anası X2r. Bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında xx.xx.1983-ci il tarixində 67 № ilə qeyd edilmişdir. İş materialında olan doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Ərizəçi xx.xx.1990-ci il tarixdə Bakı şəhərində anadan olmuş, atası X4, anası X2r. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Tibbi-Sosial Ekspert Komissiyasında sonuncu müayinəyə dair məlumat verilməsi çıxarışından görünür ki, X1 2-ci dərəcəli əlilliyi vardır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin “Məhkəmə Psixiatrik Ekspertizası Mərkəzi” publik hüquqi şəxsinin xx.xx.2022ci il tarixli 2725 saylı ambulator məhkəmə-psixiatrik ekspertizasının rəyinə əsasən X3 agır dərəcəli əqli gerilik (imbesillik dərəcəsində) davranış pozuntuları müəyyən edilir.Əqli gerilik intellektin ümumi səviyyəsini müəyyən və inkişaf prosesində meydana çıxan vərdişlərin zəifləməsi ilə xarakterizə olunan anadangəlmə ləngimə halıdır. xx.xx.1983-cü il təvəllüdlü X5 öz psixi vəziyyətinə görə hərəkətlərinin mənasını dərk etmək və onları şüurlu idarə etmək iqtidarına malik deyil. X1 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilməsinə əsaslar vardır. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 28.8-ci maddəsinə əsasən ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Onlar üzərində qəyyumluq müəyyənləşdirilir. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış fiziki şəxsin adından əqdləri onun qəyyumu bağlayır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 317.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmədə psixi qüsurlarına görə şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsi haqqında iş, ailə üzvlərinin birgə yaşamasından asılı olmayaraq, yaxın qohumların (valideynlərin, uşaqların, qardaş-bacıların), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, psixiatriya (psixonevroloji) müəssisəsinin ərizəsi üzrə qaldırıla bilər. Mülki Prosessual Məcəllənin 321.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilməsinə dair məhkəmə qətnaməsi fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilən şəxs üzərində qəyyum təyin etmək üçün əsasdır. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə ərizəçinin nümayəndəsinın izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, ərizə əsaslıdır və təmin edilməlidir. Göstərilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, Ərizəçi X1 bacısı olduğundan, onun fəaliyyət qabiliyyətli olmayan hesab edilməsinə dair iş qaldırmaqda haqlıdır. Məhkəmə iclasında X1 psixi xəstəliyi nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını dərk etməməsi və hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməməsi faktı öz təsdiqini tapdığından məhkəmə hesab edir ki, ərizə əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.1983-cü il tarixdə Lənkəran rayonunda anadan olmuş, daimi yaşayış ünvanı Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Abdulla Rəhimov küçəsi 6 saylı evin 13 nömrəli mənzili olan X5 fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilsin. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 321.2-ci maddəsinə əsasən Bakı şəhəri Xətai rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının yanında Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasına fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edilmiş X1 üzərində qəyyum təyin edilməsi həvalə edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki işlər üzrə kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Sahibə Hacıyeva